De Dyson Zone is een premium koptelefoon met actieve ruisonderdrukking, die geleverd wordt met een vizier dat je van gereinigde lucht voorziet. De kosten: 699 euro voor de variant met acht accessoires, of 649 euro voor een versie met zes accessoires.

Voor deze recensie testen wij het duurste pakket. Een verschil tussen beide varianten is dat het duurste model een stevige, grote case heeft, waar je de Dyson Zone rechtop in kunt plaatsen om hem te beschermen. Ook is er een adapter voor vliegtuigen aanwezig. Verder zijn beide versies gelijk aan elkaar en krijg je dezelfde koptelefoon met het contactloze vizier. Het complete pakket weegt zo’n 670 gram en dat is veel meer dan een headset gemiddeld weegt. En dat terwijl het gros van het vizier voorop gemaakt is van plastic. Dat extra gewicht is te danken aan het luchtfilteringssysteem.

En vooral dat plastic vizier valt op. Sterker nog, het is een beetje een doorn in het oog. De Dyson Zone heeft een premium afwerking en is gemaakt van hoogwaardige materialen, maar dat stuk kunststof voorop doet toch wat af aan het aanzicht. Daarnaast heb je het idee dat deze accessoire snel kan breken en is het jammer dat er snel vingerafdrukken op achterblijven. Voor zo’n duur product als dit, en op een markt waar de concurrentie moordend is, mag en moet je meer verwachten. Waarschijnlijk is dit nu zo gedaan om extra gewicht te voorkomen, maar het vizier an sich voelt nu te goedkoop aan.

©WA | ID.nl

Luchtzuiverend vizier op Dyson Zone

Voordat we het over de audioprestaties hebben, blijven we even bij dat vizier. Want dat is hét unieke onderdeel van deze premium koptelefoon. Binnen de app, en via een knopje op de headset, kun je de snelheid van de luchtstroom aanpassen. Je kunt ook gewoon gebruikmaken van de automatische stand, zoals op de zelfstandige luchtreinigers van het bedrijf. Als je zit – bijvoorbeeld wanneer je een recensie tikt – dan blijft die op de laagste stand staan. Ga je rennen – om de trein te halen – dan kan het zijn dat de luchtstroom extra op gang komt. Je kunt ook zelf voor een van de drie standen kiezen.

Binnen de app kun je overigens zien hoe het gesteld is met de luchtkwaliteit. Als je je woonplaats invoert, dan krijg je tevens een rapport over je omgeving te zien. Zo kun je dus voor jezelf bepalen of het nodig is dat vizier te gebruiken of niet. Met het vizier is het mogelijk schone lucht richting je neus en mond te bewegen, zodat je minder last hebt van de vervuilde lucht om je heen. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat de buitenlucht er over het algemeen op achteruitgaat, dus dan is zo’n persoonlijke luchtreiniger (annex koptelefoon) geen overbodige luxe meer.

©WA | ID.nl

Waar beschermt de Dyson Zone tegen?

Het is niet zo dat het vizier beschermt tegen virussen, dus verwacht geen wonderen. Maar andere zaken die in de lucht hangen, worden wel gefilterd. De Dyson Zone vangt 99 procent van de deeltjesvervuiling zo klein als 0,1 micron op, terwijl K-Carbon, met kalium verrijkte koolstoffilters, zich richten op de heersende zure gassen die het meest worden geassocieerd met stadsvervuiling, waaronder NO₂ (stikstofdioxide) en SO₂ (zwaveldioxide). In beide gevallen kunnen die stoffen een negatieve impact hebben op je longen: van simpele irritaties tot nare beschadigingen.

Nu zijn dit wat versimpelde beweringen, maar ze laten wel zien waarom het op z’n minst belangrijk is op de algemene luchtkwaliteit om je heen te letten. Met de luchtkwaliteit is het in Nederland gelukkig relatief goed gesteld ; de meest recente cijfers laten in ieder geval een matig tot goed beeld zien. Via de Atlas Leefomgeving kun je heel makkelijk controleren hoe het in jouw buurt gesteld is. Hier in de buurt is de luchtkwaliteit matig, maar niet schadelijk – en dan heeft zo’n persoonlijke luchtreiniger wellicht minder nut. Maar als je in een omgeving woont waar de kwaliteit wel degelijk minder of slecht is, dan kun je zoiets als de Dyson Zone overwegen.

©WA | ID.nl

De luchtstroom en het vizier

Mocht je je toch – om wat voor reden dan ook – zorgen maken over die luchtkwaliteit, dan kun je dat vizier van de Dyson Zone heel gemakkelijk vastklikken aan de koptelefoon. Dat kan maar op één manier, omdat de magnetische aansluitingen maar op één manier passen. Vervolgens gaat het systeem meteen aan (zo niet, dan regel je dat met een druk op de knop) en voel je direct een koude stroom richting je mond en neus gaan. Op de laagste stand is dit een zacht en aangenaam briesje, terwijl de tweede stand iets harder gaat. De derde stand is echt merkbaar anders. Dan voel je de lucht niet alleen naar je mond gaan, maar ook rondzweven binnen het vizier. Je hoeft er in elk geval nooit over te twijfelen of het systeem werkt of niet.

Aan het gebruik van de Dyson Zone met vizier kleeft wel een nadeel. En nee, dan bedoelen we niet dat je er als een Batman-schurk uitziet; want als het systeem doet wat het moet doen en je hier echt wat aan hebt, dan is dat een kleine prijs om te betalen. Vervelender is het feit dat je lippen en mond na verloop van tijd droog worden. Misschien heb jij daar minder last van, maar hier valt dat na een half uur dragen al op.

©WA | ID.nl

Niet echt contactloos

Daarnaast vinden we het begrip contactloos wat rekbaar in dit geval. Wij merken dat onze kin nogal vaak de onderkant aanraakt, en dat anders de onderlip de rand meeneemt. Nogmaals: ook hier kunnen de persoonlijke ervaringen anders zijn, omdat niet iedereen dezelfde kin of lippen heeft. Verder hoor je altijd de motor van de luchtreiniger draaien, ook wanneer je naar je muziek luistert. Je went er wel aan, dus dat is oké. Maar als je de headset opdoet zonder het vizier (met of zonder actieve ruisonderdrukking), dan merk je pas hoe erg dat lage zoomgeluid eigenlijk was.

We gaan het in de alinea hierna over de audiokwaliteit hebben. Eerst willen we nog een laatste aspect over dat vizier delen. Op het moment dat je hem aan hebt staan, je naar je muziek luistert en hem omlaag drukt, dan gaat de luchtreiniger uit. Ook gaat de muziek op pauze. Gelukkig kun je dit gedrag aanpassen binnen de app, want dat is niet altijd wenselijk in onze ervaring. Dus we zijn blij dat Dyson hieraan gedacht heeft. Verder kun je in de MyDyson-app een volumebegrenzing inschakelen en een (beperkte) equalizer gebruiken; je hebt dus wel iets aan de app.

©WA | ID.nl

Dyson Zone als koptelefoon

De Dyson Zone is natuurlijk een premium koptelefoon. Maar omdat dat contactloze vizier zo’n uniek en intrinsiek onderdeel is van de ervaring, vinden we het belangrijk dat we dat onderdeel goed uitleggen en bespreken, zodat je weet waar je aan toe bent. Maar de audio-ervaring is zeker geen ondergeschoven kindje in deze recensie. Zo is het goed om te weten dat de Zone een uitschuifbare band heeft, inclusief een zacht hoofdkussentje. Ook kun je de oorcups draaien en kantelen, waardoor je ongetwijfeld een comfortabele pasvorm vindt (ondanks dat gewicht!).

Op de oorcups zitten twee knoppen. De ene is bedoeld voor de luchtreiniger, terwijl je met de tweede de muziek bedient. Ook kun je bijvoorbeeld de actieve ruisonderdrukking activeren, door twee keer op de oorcups rechts te tikken. Van dergelijke bedieningsopties zijn we nooit gecharmeerd, omdat ze meestal niet goed werken. En dat is ook hier het geval. Je moet heel specifiek tikken om de functie te (de)activeren, waardoor we hem liever via de app bedienen. Verder is er een usb-c-poort voor het opladen en kun je apparaten koppelen via het (verouderde) bluetooth 5.0.

©WA | ID.nl

Accuduur loopt klappen op

Nu is er weinig mis met bluetooth 5.0, maar updates aan dat draadloze protocol hebben ervoor gezorgd dat bijvoorbeeld de accuduur er flink op vooruit kan gaan. Hoewel je an sich niets te klagen hebt over vijftig luisteruren zonder actieve ruisonderdrukking aan (dat is meer dan bij Sony’s marktleider), wordt de accu leeggezogen zodra je de luchtreiniger gebruikt. Op de laagste filterstand is de accu na vier uur al leeg, terwijl de andere twee standen het tweeëneenhalf en anderhalf uur uithouden. Schone lucht is fijn, maar voor een koptelefoon is maximaal vier uur accuduur helaas vrij laag.

Met ongeveer drie uur opladen is de accu weer helemaal vol. En als je korte reizen maakt met het ov, en je graag de lucht gefilterd wilt hebben, dan kun je er in principe een paar dagen mee doen voordat je de oplader erbij moet pakken. Het is maar net wat je waardevol vindt en waar je behoefte aan hebt. Dat geldt niet alleen voor het gebruik van dat luchtfilteringssysteem, maar ook de Dyson Zone in het algemeen. Dit is een product waar nog maar weinig mensen écht mee bezig zijn, maar dat mogelijk in de toekomst z’n waarde kan bewijzen – mits je in een omgeving met slechte luchtkwaliteit woont.

©WA | ID.nl

Oké, maar hoe klinkt de Dyson Zone?

Vanaf het eerste moment dat je de Dyson Zone opzet, zul je verrast worden door de audiokwaliteit. Niet omdat dit de beste koptelefoon van dit moment is, maar omdat dit het eerste audioproduct van de Britse fabrikant is. Concurrenten als Sony en Bowers & Wilkins doen dit natuurlijk al veel langer, waardoor ze veel meer hebben kunnen innoveren en subtiele veranderingen konden aanbrengen. Maar voor een eerste poging klinkt de Dyson Zone allesbehalve slecht. De bas kan wat werk gebruiken, maar nergens horen we een sisklank of scherpe of juist afgemeten tonen.

Je zou de equalizer kunnen gebruiken om het een en ander op te vangen, maar helaas biedt dat app-onderdeel geen soelaas. Je hebt maar drie opties tot je beschikking, en kunt verder zelf niet aan de knoppen draaien. Met de basboost kun je het geluid wat warmer laten klinken, maar meer dan dat wordt het niet. Ondanks dat maakt het basgeluid genoeg indruk, maar je merkt dat het wat op de achtergrond zit. Vocalen krijgen bovengemiddeld veel ruimte van de Dyson Zone. Plus, niet geheel onbelangrijk, de actieve ruisonderdrukking beïnvloedt de audiokwaliteit geenszins.

©WA | ID.nl

Audiospecificaties

Wanneer je gebruikmaakt van de draadloze bluetoothverbinding, dan krijg je toegang tot drie audiocodecs: sbc, aac en lhdc (voor de hogere kwaliteit). Als iOS-gebruiker blijf je helaas steken op aac, maar daar kan de Zone niets aan doen. Voor deze prijs hadden we liever gezien dat Dyson wat extra audiocodecs zou ondersteunen, zoals een versie van aptX – maar dat is helaas niet het geval. Qua verbinding en codecs stelt het pakket dus wat teleur. Verder is het mogelijk de koptelefoon bedraad aan te sluiten, met een usb-c-naar-audiojackkabel. Een fijn back-upmiddel.

En nog even over de actieve ruisonderdrukking gesproken: die is gelukkig van hoog niveau. De Dyson Zone heeft ook al een fijne passieve onderdrukking, omdat de oorcups prettig om je oren zitten. Je kunt een deel van het geluid van de draaiende motor in de koptelefoon afschermen, en andere geluiden vanuit de omgeving zijn veel minder aanwezig. Is dit de beste actieve ruisonderdrukking op de markt? Zeker niet. Maar de functie werkt goed, sluit je af van je omgeving en heeft zoals gezegd geen negatieve invloed op de audiokwaliteit. Meer kun je haast niet vragen van een koptelefoon.

Dyson Zone kopen?

Als we ergens van houden op de ID.nl-redactie dan zijn dat toffe gadgets. We houden van futuristische producten en apparaten die vooruitlopen op de marktontwikkelingen. Ook vinden we het belangrijk dat een product over het algemeen een aanvulling moet zijn op je leven en je niet met extra problemen opzadelt. En als je ergens heel veel geld aan uitgeeft, mag je eigenlijk niet achterblijven met wensen. De Dyson Zone is een cool product dat futuristisch oogt en voorloopt op de concurrentie als het gaat om een maatschappelijke innovatie, maar toch blijft er wat te wensen over.

We willen niet stellen dat dit op de eerste plaats een draadloze luchtreiniger is en dat de audio-ervaring op de tweede plek komt, want dat zou de Dyson Zone geen eer aan doen. Maar de korte accuduur, die in beeld komt als je het product optimaal wil gebruiken, gooit flink wat roet in het eten. Ook is het zo dat concurrerende koptelefoons, die soms drie- of vierhonderd euro goedkoper zijn, beter klinken en een betere actieve ruisonderdrukking aanbieden. De Zone klinkt écht niet slecht hoor, begrijp ons niet verkeerd – maar de audiokwaliteit komt bijvoorbeeld niet in de buurt van de Sony WH-1000XM5.

Je kunt de Dyson Zone kopen als je denkt daar goed aan te doen, juist vanwege de luchtzuiverende kwaliteiten. Als je je zorgen maakt om de luchtkwaliteit én je bent nog in de markt voor een koptelefoon, dan is dit het product voor jou. Maar we hebben het idee dat Dyson dit product uitbrengt als signaal, om mensen bewust te maken van de afnemende luchtkwaliteit. We kunnen ons niet voorstellen dat het bedrijf écht blij is dat de Dyson Zone ‘nodig’ is – dus laten we hopen dat we maatregelen treffen om de luchtkwaliteit te verbeteren, zodat we er straks niet allemaal bij hoeven te lopen als een superschurk.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.