Vrij bewegen en daarbij genieten van muziek of een gesprek voeren zonder het contact met de omgeving te verliezen: bij de meeste hoofdtelefoons en ‘oortjes’ is dat niet of nauwelijks mogelijk. Met een bone-conduction headset kan het wel. Hier lees je hoe het werkt, wat de voor- en nadelen zijn en waar je op moet letten bij de aanschaf.

Binnen het grote aanbod van koptelefoons is er één opvallende subcategorie, en dat is die van de headsets die gebruikmaken van bone-conduction. of in het Nederlands 'bot- of beengeleiding'. Hierbij wordt het geluid van de muziek of het telefoongesprek niet als geluidsgolven het oor in geblazen, maar als mechanische trilling via het juk- of kaakbeen overgedragen. Het oor zelf blijft zelfs helemaal vrij en kan omgevingsgeluid onveranderd waarnemen. Het is alsof je er een extra geluidskanaal bij krijgt.

©Kumiko Hirama

De oren blijven vrij

Gebruik je een bone-conduction headset, dan blijf je dus gewoon horen wat rechtstreeks tegen je wordt gezegd zoals je ook het geluid van een naderende auto onveranderd waarneemt. Dat is behalve handig dus ook gewoon veiliger, en dat geldt zeker voor gebruik in de open lucht, zoals tijdens het sporten. Hardlopers en fietsers met een gewone hoofdtelefoon verliezen het contact met hun omgeving, maar met een bone-conduction hoofdtelefoon blijft dat onveranderd.

Om die reden vinden steeds meer sporters deze techniek interessant genoeg om het mee te nemen bij de aanschaf van een nieuwe hoofdtelefoon. Het gevoel dat een bone-conduction hoofdtelefoon een medisch apparaat is voor specifieke gevallen, is al lang achterhaald. Meekrijgen wat er rondom je gebeurt is echter ook buiten het sporten om interessant, bijvoorbeeld in een kantooromgeving, waar je ook direct contact met de aanwezige collega’s wilt hebben en op de fiets in een drukke stad. 

©Digital Mammoth - stock.adobe.com

Geen kans op gehoorschade

Een andere (heel) belangrijk voordeel is dat een bone-conduction hoofdtelefoon anders dan een reguliere headset of oortjes geen gehoorschade oplevert. Artsen en audiciëns zien vooral het aantal jongeren dat last heeft van lawaaidoofheid of een continu oorsuizen of pieptoon in de oren (tinnitus) de laatste jaren sterk toenemen, vermoedelijk door veelvuldig gebruik (op hoog volume) van hoofdtelefoons en oortjes. Doordat een bone-conduction headset de gewone werking van het oor niet belast, is er hierbij geen risico op gehoorschade.

Podcasts in plaats van muziek

Behalve voordelen zijn er ook nadelen. Doordat een bone-conduction hoofdtelefoon niet ín het oor zit, maar erover- en omheen en daarbij tegen het bot rondom het oor drukt, is het draagcomfort duidelijk anders dan bij een normale hoofdtelefoon of oortjes. Bij gebruik buitenshuis is bone-conduction bovendien gevoeliger voor het ruizen van de wind. Dat maakt bone-conduction dan ook beter geschikt voor films en podcasts dan muziek. Vooral voor (klassieke) muziek met veel wisselingen in volume en toonhoogte is een bone-conduction hoofdtelefoon minder geschikt. Bij zware bassen kan de weergave via de bot- of beengeleiding daarnaast tot een vervelend tintelend gevoel leiden.

Waar moet je op letten bij aanschaf?

Zaken om op te letten zijn draagcomfort, gewicht, batterijduur bij gebruik en in stand-by, opladen via eigen ontwerp stekker (Shokz) of usb, bluetoothversie, het aantal gelijktijdig verbonden apparaten en ook eventuele opslag voor muziek (nodig voor gebruik bij zwemmen). Wat betreft het gebruik zijn belangrijk de algehele kwaliteit van de geluidsweergave, gevoeligheid voor wind, wel of geen microfoon, de microfoonkwaliteit (zeker in drukke omgevingen en bij wind), of de microfoon is geïntegreerd of op een boom zit voor betere plaatsing nabij de mond, spatwater- of zelfs zwemwaterdicht, knoppen voor aannemen van een telefoongesprek, volumeregeling en eventuele andere muziekfuncties. Draag je een bril, een gehoorapparaat of een helm bij het fietsen, test dan zeker voor definitieve aankoop of beide gelijktijdig gedragen of gebruikt kunnen worden.

Wanneer Sony met een nieuwe set premium oordoppen op de proppen komt, dan moet je opletten. Dit Japanse merk is namelijk al jaren marktleider als het gaat om geluidskwaliteit en actieve ruisonderdrukking. Met zijn prijs van 300 euro mikt de fabrikant wederom op het hogere segment, al is dit wel minder dan de adviesprijs van zijn voorganger.

De Sony WF-1000XM6 volgen de XM5 op die het Japanse bedrijf zo’n 2,5 jaar geleden uitbracht. Dat is een flinke periode in het land der oordoppen (of technologie in het algemeen). Daar waar veel fabrikanten inzetten op jaarlijkse releases en complete productgroepen beperkte stappen voorwaarts maken, is het fijn om te zien dat een elektronicaproducent het nog aandurft langer te wachten tussen verschillende uitgaven. Dan heb je tenminste wat te melden of te vertellen.

Met deze versie zet Sony in op een betere noise cancelling, audioweergave, gesprekskwaliteit en ergonomie. Daarnaast brengt de fabrikant stabielere bluetooth-connectiviteit, Google Gemini-integratie en een hogere mate van milieuvriendelijkheid. Zo zijn de antennes langer gemaakt, waardoor de oortjes niet snel de verbinding verliezen, ook niet in drukkere omgevingen zoals een vliegtuig of trein. Dat hebben we aan den lijve ondervonden de afgelopen weken.

©Wesley Akkerman

Meer in contact

Net als bij het vorige model maakt Sony gebruik van memory foam als oortips (het deel dat in je gehoorgang zit). Die hebben als grote voordeel dat ze zich aanpassen aan de vorm van de opening en dus altijd strak en goed zitten. In de doos zitten verschillende opties. Bij ons zit de een net te los, terwijl het formaat daarna juist net wat strak zit. Daardoor kan langer dan twee uur luisteren wat oncomfortabel worden. Maar ze vallen in elk geval niet zomaar uit je oren.

Deze keer kijkt Sony ook naar het ontwerp. De Sony WF-1000XM6-oortjes zijn wat langwerpiger en steken iets verder uit je oren dan z'n voorganger, waardoor je moet oppassen wanneer je een T-shirt of trui uittrekt. Het oppervlak is wat ruwer en dat helpt daadwerkelijk bij de fysieke bediening; het voelt alsof je wat meer in contact bent met de bediening. Muziek pauzeren, actieve ruisonderdrukking activeren – het gaat allemaal erg soepel. Je hoeft ze niet hard in te drukken.

Grammy-winnende engineers

Daarnaast is het fijn dat deze dopjes nog steeds acht uur meegaan op een volle accu. Dat is met actieve ruisonderdrukking aan. Zet je die uit, dan mag je daar nog een paar uur bij optellen. Met de oplaadcase erbij kun je rekenen op 24 tot 30 uur. Dat is misschien niet superveel in vergelijking met sommige concurrenten, maar die zitten dan ook niet boordevol allerlei extra microfoons (vier stuks in dit model) en speciaal ontwikkelde drivers.

©Wesley Akkerman

De drivers zijn natuurlijk medeverantwoordelijk voor het geluid, maar de samenwerking met allerlei gerenommeerde studio's en muziekproducenten helpt daar vanzelfsprekend ook bij. Sony heeft zich laten leiden door een team van Grammy-winnende en Grammy-genomineerde engineers, waaronder Randy Merrill (die werkte met Ed Sheeran), Chris Gehringer (Lady Gaga) en Michael Romanowski (Alicia Keys). Dat zijn niet de minste namen, maar wat merk je daarvan?

Naast je in de kamer

Nou, het grootste compliment dat we een set oordoppen kunnen geven: je hebt de equalizer niet nodig om goed en wel – en in de hoogste kwaliteit! – van je digitale muziek te genieten. De audio klinkt warm, vol en persoonlijk. Dat gaat niet ten koste van de hogere regionen of het middenveld, waardoor die helderheid en nuance bewaakt blijft. Soms lijkt het net alsof iemand op een drumstel naast je in de kamer speelt, zo dichtbij klinken de nummers.

Als je wilt, dan kun je wel een equalizer op de soundstage loslaten. Je kunt dan kiezen uit verschillende profielen, zelf een instelling beheren of Sony het werk uit handen laten nemen. Dan stelt de (helaas soms wat onoverzichtelijke) app de equalizer in op basis van jouw eigen gehoor. Hier kan dat nog weleens ten koste gaan van het basgeluid, waardoor we dat maar achterwege laten, maar het is fijn dat het kan. Het maakt de Sony WF-1000XM6 breed inzetbaar.

©Wesley Akkerman

Gevoel, beleving, emotie

En daar blijft het niet bij qua audio. Want je kunt streamen in hoge resoluties dankzij de LDAC-audiocodec en anders leunen op DSEE Extreme (een algoritme van Sony dat de muziek in kwaliteit opschaalt). Verder is nieuw in deze set dat je audio wat verder weg kunt laten klinken, alsof je in een café of je eigen woonkamer zit. Dat is een vreemde maar oorstrelende ervaring die je moet beleven om het te begrijpen.

We snappen uiteindelijk wel waarom Sony deze functie introduceert. Het kan bijvoorbeeld helpen bij de concentratie. Wij hebben vooral gemerkt dat je er een huiselijk gevoel aan kunt overhouden wanneer je kilometers hoog in de lucht hangt in een vliegtuig, omdat het net lijkt alsof je naar je eigen audioset thuis op de achtergrond luistert. Het gaat hier niet om de beste geluidskwaliteit, maar om een gevoel, een emotie, een beleving. En die is helemaal oké.

Tot slot kijken we nog even naar de actieve ruisonderdrukking. Die is beter dan ooit. Zo hebben we bijna niets van de vliegtuigmotoren gehoord tijdens een recente reis naar Barcelona en komt er ook weinig tot geen geluid vanuit het OV je gehoorgang in. Bepaalde plotselinge hoge tonen komen nog weleens door, maar die blijven moeilijk filterbaar. Al met al is dit wederom een mooie stap voorwaarts, helemaal als je je écht even wilt afsluiten van je omgeving.

Sony WF-1000XM6 kopen?

Het zal ongetwijfeld niemand verbazen, maar dat maakt zo’n beoordeling niet minder waardevol: de Sony WF-1000XM6 is een regelrecht schot in de roos. Qua audiokwaliteit en -beleving hebben we nog niet beter gehoord. Soms klinkt het net alsof de muziek live naast je wordt gespeeld. Het comfort en de app kunnen nog wel beter, maar de grandioze actieve ruisonderdrukking en de fysieke bediening maken een hoop goed. Dit is je volgende set oordopjes!

Zo! Dat was niet alleen de langste, maar voor velen ook meteen de beste State of Play ooit! Met meer dan 25 titels op het menu stond deze showcase vooral bij Simon dik op z’n buik geschreven. Samen met Martin en Jacco blikt hij terug op (bijna) alles wat voorbij kwam, en duiken ze dieper in onder andere: God of War: Sons of Sparta, Kena: Scars of Kosmora, Castlevania: Belmont’s Curse, Project Windless en natuurlijk de aangekondigde John Wick-game! Benieuwd wat de jongens ervan vonden? Check dan als de wiedeweerga deze speciale extra aflevering, baklap!

00:00 Intro
02:20 Ons oordeel
09:20 Project Windless
11:35 Resident Evil Requiem
13:35 Kena: Scars of Kosmora
19:00 Legacy of Kain: Defiance Remastered / Ascendance
22:45 Yakoh Shinobi Ops
27:25 Dead or Alive
31:45 Control: Resonant
36:05 Beast of Reincarnation
37:15 Neva: Prologue
39:05 Star Wars: Galactic Racer
42:35 Metal Gear Solid Collection 2
45:15 Castlevania: Belmont’s Curse
49:15 Silent Hill: Townfall
52:10 John Wick
54:35 God of War Trilogy Remake
56:35 God of War: Sons of Sparta
01:03:00 Horizon Hunters: Gathering
01:04:45 Onze Reddit-aankondiging
01:06:45 Outro

Je kan ook de podcast beluisteren hieronder of via deze link!