Bulten, vlekken, roodheid, jeuk of zelfs pijn: insectenbeten zijn bloedirritant. Dit kun je doen om ze te voorkomen – en dit helpt wanneer je toch te pakken bent genomen!

Lees ook: Deze planten helpen bij het bestrijden van muggen en andere insecten

Welke insectenbeten kun je oplopen?

Een nadeel aan de zomer zijn de vele bijtende en stekende insecten. Die kun je verdelen in giftige en niet-giftige insecten.

☣️ Giftig

Bijen
Wespen
Hommels
Horzels en steekvliegen
Sommige mieren

🩹 Niet giftig

Muggen
Vlooien
Luizen en mijten
Teken*

Giftige stekers en bijters zijn bijen, wespen, hommels, horzels en steekvliegen, en sommige mieren. Hierbij ontstaan de verschijnselen op de huid door een toxische reactie op het gif.

Niet-giftig zijn muggen, vlooien, luizen en mijten en teken (*hoewel je van een tekenbeet wel ziek kunt worden, daarover verderop meer). Deze insecten voeden zich aan je bloed. Ze veroorzaken ook een huidreactie, maar minder erg. Dat neemt niet weg dat steken en beten van deze beestjes stuk voor stuk geen pretje zijn. Sterker nog: in sommige gevallen kunnen ze zelfs gevaarlijk zijn!

©Pierre Aden

Welke beten en steken zijn gevaarlijk?

Gevaarlijk? Ja, bijvoorbeeld als je in je mond, tong of keel bent gestoken of als je overgevoelig of allergisch bent voor insectenbeten. Bel in die gevallen meteen de huisarts. Verder kunnen teken je besmetten met een gevaarlijke ziekte, zoals de ziekte van Lyme of tekencefalitis. In het uitgebreide artikel Tekenbeet? Dit moet je doen (en dit vooral niet!) lees je daar meer over. Ga ook naar de dokter als je het benauwd krijgt. Op deze website lees je precies wanneer je de dokter moet inschakelen.

Handigheidjes en middeltjes vóór de beet...

Wil je insectenbeten voorkomen? Gebruik een hor, slaap onder een klamboe (er zijn handige reisklamboes) en houd de vliegenmepper binnen handbereik. Muggen houden niet van tocht. Zet ramen tegen elkaar open of richt de ventilator op je lijf in de nacht en ze blijven op afstand. Verder kun je je insmeren met DEET. Of gebruik de meer natuurlijke eucalyptusolie. De geur vinden ze smerig en de olie verzacht ook nog eens de bult (mocht het toch zover komen). Ook een verdampingsapparaat in het stopcontact kan heel goed helpen.

Tegen bijen en wespen kun je een insectenwerende crème of spray gebruiken. Het beste kom je niet in de buurt van afvalbakken op straat, bloeiende bloemen en (over-)rijp fruit. Draag geen kleding met een bloempatroon en vermijd parfums en haarspray. Zit er een nest bij je huis of in de tuin? Laat dit altijd weghalen door een professionele imker (bijen) of insectenverdelger (wespen).

Dazen of steekvliegen houden van zweet. Dus probeer zweet zoveel mogelijk te voorkomen. Ook houden ze van donkere kleuren. Draag dus liever lichte kleding. Er zijn verschillende sprays of smeersels die ze op afstand houden.

Tekenbeten voorkomen kan door bedekkende kleding te dragen en een middel op de huid te gebruiken dat insecten weert.

©Jaromir Chalabala

...En na de beet

Eigenlijk is het enige dat echt helpt antihistaminecrèmes en koelen. Antihistaminica werken tegen de jeuk en koelen zorgt ervoor dat de zwelling minder wordt. Antihistaminica zijn anti-allergie-medicijnen. Meestal kun je ze zonder recept krijgen bij de drogist, zoals de antihistamine cetirizine (waarvoor je trouwens ook bij Bol terecht kunt). Tegen bijen- en wespensteken helpen ijskoude coldpacks. Breng deze niet direct aan op de huid, maar wikkel ze eerst in bijvoorbeeld een theedoek.

Gevaarlijke insecten op vakantie

In tropische gebieden komen muggen voor die gevaarlijke ziektes bij zich kunnen dragen zoals malaria of zikakoorts. Ook al gebruik je medicijnen tegen malaria, dan nog is het belangrijk om je goed te beschermen. Bijvoorbeeld door te slapen onder een klamboe, kleding met lange mouwen en pijpen te dragen en onbedekte huid goed in te smeren met DEET (speciaal voor het gebied waar je heen reist). Meer informatie over malaria vind je op thuisarts.nl, bij het RIVM of het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR).

©auremar

Op reis? Laat je adviseren

Je kunt je het beste goed laten adviseren voordat je op reis gaat naar een gebied waar malariamuggen en teken voorkomen. Op Informatie voor de reiziger (LCR) vind je advies per land. Uiteraard kun je ook informatie inwinnen bij je huisarts of de GGD.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.