ID.nl logo
Laat eens wat vaker kijken naar je ogen
© cphoto - stock.adobe.com
Gezond leven

Laat eens wat vaker kijken naar je ogen

Je ogen verdienen aandacht. Met een periodieke oogmeting weet je of je zicht nog goed is en kunnen problemen aan je ogen tijdig gesignaleerd worden. Waar doe je een ogencheck? En waar kun je op letten?

In dit artikel laten we zien waarom en wanneer het nodig kan zijn om je ogen te laten checken en waar je dat kunt doen. En we vertellen je:

  • Wat het verschil is tussen een opticien en een optometrist
  • Of contactlenzen wel gezond zijn voor je ogen
  • Wat het verschil is tussen bijziend en verziend
  • Wanneer je een leesbril moet

Lees ook: Dit moet je weten over computerbrillen

Oogmeting

Goed voor jezelf zorgen betekent ook je ogen in de gaten houden. Met een periodieke oogmeting weet je hoe het met je zicht gesteld is. Ook kan zo’n ogencheck gezondheidsklachten aan het oog ondervangen. En ook al heb je geen klachten, dankzij een oogmeting kan een probleem nog voordat je er last van krijgt gesignaleerd worden, zodat je er op tijd iets aan kunt laten doen.

Wanneer is het nodig om je ogen te checken?

Een oogmeting is dus verstandig om regelmatig te laten doen, ook al draag je geen bril of lenzen en ook al heb je geen klachten. Maar heb je een van de onderstaande symptomen, dan is het niet alleen verstandig, maar echt nodig. Aarzel niet om naar de opticien te gaan voor een ogencheck of een ooggezondheidsonderzoek. En heb je geen klachten, maar komen bepaalde oogziektes in je familie voor? ook dan kan het geen kwaad om je ogen te laten checken.

Laat je ogen controleren in de volgende gevallen

👓 Je ziet minder dan eerst of je ziet onscherp of dubbel
👓 Je hebt moeite met het scherpstellen van je zicht
👓 Je hebt last van licht of je ziet slecht in het donker
👓 Je ziet vlekken
👓 Je hebt pijn (in of rond de ogen)
👓 Je hebt veel last van hoofdpijn.

Waar kun je heen voor een ogencheck?

Een periodieke oogmeting kun je laten doen bij de opticien. Wil je een gezondheidscheck aan je ogen laten doen, dan kun je terecht bij een optometrist. Die kan meer checken dan alleen het zicht. Bij een oogmeting bij de opticien kan het zijn dat deze iets signaleert waardoor je voor verder onderzoek naar de optometrist moet.

Als de optometrist iets signaleert, kan het zijn dat je naar de huisarts of de oogarts moet. Een optometrist kan alleen onderzoeken en vaststellen wat er aan de hand is. Hij (of zij) kan geen medische of chirurgische ingrepen uitvoeren aan oogaandoeningen. Een optometrist werkt in een brillenwinkel of bij een opticien. Een oogarts werkt in het ziekenhuis.

©Coetzee/peopleimages.com

Online ogentest Het bedrijf Zeiss, fabrikant van brillenglazen, biedt een gratis online oogtest aan. Hiermee check je de kwaliteit van je gezichtsvermogen. De test laat zien of het tijd is om een afspraak te maken bij een opticien die je vervolgens professioneel kan adviseren.

Het verschil tussen ver- en bijziend

Merk je dat je steeds dichter bij de tv moet gaan zitten? Misschien ben je wel bijziend. Wanneer beelden niet precies op het netvlies vallen, dan lukt het de hersenen niet om een scherp beeld te vormen. De hersenen voegen namelijk de beelden van de twee ogen samen en zorgen voor perceptie van diepte en perspectief.

Als je bijziend bent dan is alles dichtbij nog scherp en wat verder weg is, is wazig. Ben je verziend, dan zie je juist alles veraf scherp en dichtbij wazig. Gelukkig kunnen een bril of contactlenzen dit corrigeren. Bijziendheid kun je corrigeren met een min-sterkte en verziendheid met een plus-sterkte.

Lenzen of een bril

Heb je je ogen laten checken en moet je lenzen of een bril? Wat kies je dan? En kunnen lenzen slecht zijn voor je ogen? Of je voor een bril of lenzen gaat, hangt natuurlijk af van persoonlijke overwegingen. Wat vind je zelf prettig? Wat is de sterkte waarvoor je het nodig hebt? En wat past bij jou?

Contactlenzen kunnen een bron van infectie zijn. Daarom is het heel belangrijk dat je ze goed schoonmaakt. Ook is het belangrijk regelmatig op lenzencontrole te gaan bij de opticien. Het is sowieso beter om je te laten adviseren door een opticien dan om zomaar ergens lenzen te kopen. Je ontvangt een advies op maat voor een type lenzen dat bij jouw ogen past. Bijvoorbeeld of je kiest voor zachte of harde lenzen.

©Lazy_Bear

Wanneer moet je een leesbril?

Vanaf een jaar of veertig begint je zicht te verslechteren. Dan kan het zijn dat je op een gegeven moment toe bent aan een leesbril (of gewone bril). Maar ook steeds meer jongeren moeten een (lees-)bril. Dat heeft te maken met de toename van de schermtijd (in Nederland gemiddeld ruim 5 uur per dag). Moet je een verpakking verder van je afhouden om te kunnen lezen wat er in het product zit? Of kun je een magazine alleen nog maar lezen als je deze wat verder van je afhoudt? Dan is het waarschijnlijk tijd voor een leesbril.

©click_and_photo

Kun je je ogen verbeteren door trainen?

William Bates, een Amerikaanse oogarts die ruim een eeuw geleden leefde, claimde dat je je ogen zou kunnen trainen. Door dagelijkse ontspanningsoefeningen voor de ogen te doen, zou je je zicht verbeteren. Deze methode is echter niet wetenschappelijk bewezen. Wel kunnen deze oefeningen voor betere concentratie zorgen en minder droge ogen. Verziendheid of bijziendheid kunnen ze echter niet verhelpen. Daarom luidt het devies echt: bij oogklachten: laat er naar kijken!

(wat trouwens ook helpt tegen droge ogen: oogdruppels!)

Lees ook: Wanneer heb je een gehoorapparaat nodig?

▼ Volgende artikel
Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?
© Dennis
Huis

Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?

HDMI 2.1 is de nieuwste standaard voor beeldoverdracht, maar lang niet iedereen heeft de extra bandbreedte ook écht nodig. Vooral voor gamers met een PlayStation 5, Xbox Series X of krachtige pc is het relevant. Kijk je alleen films of televisie? Dan volstaat de oudere aansluiting vaak prima. Wij leggen uit waar de grens ligt.

Als je momenteel op zoek bent naar een nieuwe televisie of monitor vlíegen de technische termen je om de oren. HDMI 2.1 wordt door fabrikanten en winkels vaak gepresenteerd als een absolute noodzaak voor een scherm dat klaar is voor de toekomst. Hierdoor ontstaat de angst dat je een miskoop doet als je kiest voor een model met de oudere HDMI 2.0-standaard. Toch is dat in veel Nederlandse huiskamers een misvatting, want de voordelen zijn nogal specifiek. Veel consumenten betalen onnodig extra voor een functie die ze technisch gezien nooit zullen activeren. Na het lezen van dit artikel weet je precies of jij die snelle poort nodig hebt, of dat je dat budget beter aan een groter scherm of beter geluid kunt besteden.

De kern van het probleem: bandbreedte

Het fundamentele verschil tussen de gangbare HDMI 2.0-standaard en de nieuwere 2.1-versie zit 'm in de digitale snelweg die ze bieden. Je kunt het zien als een waterleiding: door een 2.1-kabel kan veel meer water (of dus data) tegelijk worden gepompt (48 Gbit/s in dit geval) dan door de oudere 2.0-variant (die 'maar' 18 Gbit/s kan verwerken). Die extra ruimte is nodig voor 4K-beelden met een zeer hoge verversingssnelheid (120 beelden per seconde) of voor extreem hoge resoluties zoals 8K.

Een hardnekkige mythe is dat HDMI 2.1 het beeld altijd mooier maakt. Dat is onjuist. Als je naar een Netflix-serie kijkt in 4K, ziet dat er via een 2.0-poort exact hetzelfde uit als via een 2.1-poort. De kabel verandert niets aan de kleuren, de scherpte of het contrast; hij zorgt er alleen voor dat het signaal 'erdoor' past. Pas als er een file op de kabel ontstaat (omdat je te veel beelden per seconde wilt versturen) wordt de nieuwe standaard noodzakelijk. Zolang je dataverbruik onder de limiet van HDMI 2.0 blijft, voegt versie 2.1 niets toe aan de beeldkwaliteit.

Wanneer werkt dit wél goed?

HDMI 2.1 komt pas echt tot zijn recht als je de grenzen van beweging en snelheid opzoekt. Dat is vrijwel exclusief het domein van de fanatieke gamer. Heb je een PlayStation 5 of Xbox Series X in huis en wil je games spelen in de hoogste 4K-resolutie met 120 beelden per seconde (120 Hz)? Dan is een HDMI 2.1-aansluiting op je tv onmisbaar. Zonder deze poort blijft je console steken op 60 beelden per seconde, wat minder vloeiend oogt bij snelle shooters of racegames.

Ook pc-gamers met een zware, moderne videokaart (zoals de NVIDIA RTX 40- of 50-serie) profiteren hiervan als ze hun pc op de tv aansluiten. Naast de snelheid biedt de 2.1-standaard ondersteuning voor Variable Refresh Rate (VRR). Dat zorgt ervoor dat de televisie zijn verversingssnelheid continu aanpast aan de spelcomputer, wat haperingen en 'tearing' (waarbij het beeld in tweeën lijkt te breken) voorkomt. Daarnaast is er Auto Low Latency Mode (ALLM), een signaal waardoor je tv automatisch naar de spelmodus schakelt zodra je de console aanzet. Voor wie de maximale prestaties uit een moderne spelcomputer wil halen, is HDMI 2.1 dus een logische en eigenlijk verplichte keuze.

Oké, maar wanneer werkt dit níet goed?

Voor de gemiddelde kijker is de meerwaarde van HDMI 2.1 nagenoeg nihil. Kijk je voornamelijk lineaire televisie (nieuws, talkshows), sportwedstrijden, films op Blu-ray of series via streamingdiensten als Disney+ en Videoland? Dan kom je nooit in de buurt van de bandbreedte die HDMI 2.0 niet meer aankan. Films en series worden vrijwel altijd gemaakt en uitgezonden in 24, 30 of maximaal 60 beelden per seconde. Een standaard HDMI 2.0-aansluiting kan 4K-beeld op 60 Hz fluitend aan, inclusief HDR (High Dynamic Range).

Ook voor bezitters van een oudere of minder krachtige spelcomputer, zoals de PlayStation 4, de Xbox One of de Nintendo Switch, voegt de nieuwe poort niets toe. Het signaal dat deze apparaten uitsturen is simpelweg niet zwaar genoeg om de bredere snelweg nodig te hebben. Je koopt in dat geval een Ferrari om er vervolgens alleen maar mee in een 30-kilometerzone te rijden. Je betaalt voor capaciteit die ongebruikt blijft, terwijl je dat geld wellicht beter had kunnen investeren in een tv met een beter contrast of hogere helderheid.

Dealbreakers

Er zijn specifieke situaties waarin het blindstaren op HDMI 2.1 je keuze onnodig beperkt of zelfs leidt tot een slechtere aankoop. Dit zijn de harde grenzen:

Je zoekt een televisie in het budgetsegment. In de lagere prijsklassen is de term HDMI 2.1 vaak misleidend. Fabrikanten mogen de term soms gebruiken omdat de tv één specifieke feature ondersteunt (zoals ALLM), terwijl het paneel zelf technisch helemaal geen 120 Hz kan weergeven. Je koopt dan een tv met een 2.1-sticker, maar zonder het daadwerkelijke voordeel van vloeiend beeld. In dit segment is beeldkwaliteit altijd belangrijker dan het versienummer van de poort.

Je wilt alleen beter geluid via een soundbar. Vaak wordt gedacht dat je voor de beste geluidsoverdracht (eARC) per se een volledige HDMI 2.1-tv nodig hebt. Hoewel eARC officieel onderdeel is van de 2.1-specificaties, hebben veel fabrikanten deze functie ook toegevoegd aan televisies die verder gewoon op HDMI 2.0 draaien. Als je doel puur het doorsturen van Dolby Atmos-geluid is, is een volledige HDMI 2.1-poort dus geen harde eis, zolang eARC maar specifiek wordt vermeld.

Je kijkt puur films en series. Als je geen gamer bent, is er geen enkel scenario waarin HDMI 2.1 je kijkervaring verbetert. Het sluit een heleboel uitstekende oudere of goedkopere modellen uit die misschien wel een veel mooier OLED- of QLED-paneel hebben, maar niet de nieuwste aansluitingen. Beeldkwaliteit (zwartwaarden, kleur) wint het voor de filmkijker altijd van bandbreedte.

©DC Studio

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om de juiste keuze te maken, moet je kritisch kijken naar wat er in je tv-meubel staat of komt te staan. De vuistregel is eenvoudig: ben jij iemand die elke frame telt in een online shooter en heb je de hardware om dat te genereren? Dan moet HDMI 2.1 bovenaan je wensenlijst staan; zonder die poort knijp je de prestaties van je dure console af en mis je de soepelheid waarvoor je betaald hebt.

Ben je daarentegen een filmliefhebber die geniet van de hoogste beeldkwaliteit in HDR, of kijk je vooral sport? Richt je dan op het contrast, de helderheid en de kleurweergave van het paneel. Een kwalitatief hoogwaardig paneel met een 'oudere' aansluiting geeft een indrukwekkender plaatje bij films dan een middelmatige tv die toevallig wél een 2.1-aansluiting heeft. Laat je niet gek maken door het idee van toekomstbestendigheid als de beloofde toekomst niet aansluit bij jouw kijkgedrag.

Dus...

HDMI 2.1 is essentieel voor gamers met een PS5, Xbox Series X of krachtige pc die willen spelen in 4K bij 120 Hz. Voor filmkijkers, serie-bingers en tv-kijkers biedt de standaard geen zichtbare beeldverbetering ten opzichte van HDMI 2.0. De extra bandbreedte is puur bedoeld voor zeer hoge framerates die videocontent niet gebruikt. Kies alleen voor HDMI 2.1 als je hardware hebt die deze snelheid daadwerkelijk kan benutten. In alle andere gevallen is de kwaliteit van het beeldscherm zelf veel belangrijker dan het type aansluiting.

▼ Volgende artikel
Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?
© Wildlight Entertainment
Huis

Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?

Op 26 januari kan de wereld aan de slag met Highguard. Het lijkt erop dat iedereen weet wat Highguard is, terwijl tegelijkertijd ook niemand precies weet wát Highguard nou precies is. In dit artikel zetten we dus uiteen wanneer je de game kunt spelen, en waarom deze titel van Wildlight Entertainment zoveel aandacht krijgt.

Releasedatrum van Highguard

Highguard is vanaf vandaag, 26 januari, rond 19:00 uur Nederlandse tijd beschikbaar op pc, PlayStation 5 en Xbox Series X en S. De exacte releasetijd is nog niet bekend, maar vermoedelijk zal de game rond die tijd op alle platforms beschikbaar worden.

Daarbij is het spel free-to-play, dus je hoeft niets te betalen om Highguard te spelen. Daarbij ondersteunt de game crossplay en cross-save, dus je kunt de game samen met vrienden op andere platforms spelen en je progressie op andere platforms meenemen. Het spel is niet te preloaden, maar vereist op pc in ieder geval 25 GB aan beschikbare opslagruimte.

Met de lancering van het spel zendt ontwikkelaar Wildlight Entertaiment om 19:00 uur Nederlandse tijd ook direct een zogenaamde Launch Showcase uit op YouTube - ook hieronder te bekijken. De studio belooft in deze showcase een ‘deepdive in de gameplay’ van Highguard te tonen, de contentplannen voor het eerste jaar uit de doeken te doen en nog ‘veel meer’. 

Watch on YouTube

Wat is Highguard?

Aan team-based PvP heroshooters als Overwatch is geen gebrek, maar Highguard lijkt zich bij die groep te scharen. Het spel wordt ontwikkeld door Wildlight Entertainment, dat weer bestaat uit oud-ontwikkelaars van onder andere Titanfall en Apex Legends. Mensen die dus meer dan prima shooters in elkaar hebben gedraaid, waardoor de interesse toch ietwat gewekt wordt. 

Ieder team in de game bestaat uit drie zogenaamde Wardens, waarvoor verschillende personages gekozen kunnen worden. In de trailer zien we bijvoorbeeld een ridderachtige personage, die met een speciale vaardigheid elektrische stokken rond kan gooien. Ook is er een groot ijsmonster dat schijnbaar muren kan laten verschijnen, een soort cowboy met beestachtige klauwen en een personage dat met messen kan gooien. Ook heeft ieder personage schijnbaar toegang tot geweren om het vijandelijke team mee te bevechten.

Het doel van een potje is namelijk het vinden van de ‘Shieldbreaker’, een soort groot zwaard waarmee je de basis van de tegenstanders open kan breken en uiteindelijk overnemen. Wanneer dit lukt is het potje gewonnen. In de context van de game krijgt jouw team op die manier de controle over het continent. 

©Wildlight Entertainment

Waarom is er zoveel om Highguard te doen?

Wildlight positioneert de game in hun marketing als een “nieuw soort shooter”, maar veel spelers zijn op basis van de trailer nog niet overtuigd. Highguard doet qua opzet van de potjes wel een paar dingen anders dan hero-shooters als Overwatch en Marvel Rivals, maar zoals Concord in 2024 liet zien is de huidige markt voor dit subgenre binnen shooters redelijk verzadigd. Velen zijn simpelweg nog niet overtuigd dat Highguard daadwerkelijk iets vernieuwends met zich mee weet te brengen.

Dit valt ook te verwijten aan een opvallend gebrek aan marketing van de game. Zo’n anderhalve maand voor release hoorden we voor het eerst van Highguard, toen de trailer werd getoond als afsluiter van The Game Awards. Normaliter is de laatste aankondiging van die show een van de hoogtepunten, maar Highguard wist mensen niet te enthousiasmeren. 

De gesprekken rondom Highguard werden echter nog vreemder, toen opviel dat Wildlight geruime tijd niets meer plaatste op sociale media over de game. Na de initiële aankondiging van de game werd er wekenlang niets meer geplaatst op het X-account van Highguard, tot drie dagen voor launch - toen het bedrijf een countdown startte. Ook dit maakte het lastig om enthousiast te worden voor Highguard. 

©Wildlight Entertainment

In de afgelopen dagen doken er berichten en geruchten op die stelden dat Geoff Keighley - de presentator en oprichter van The Game Awards - Highguard specifiek had uitgekozen als afsluiter van The Game Awards, omdat hij hier wel iets in zag. Op 25 januari plaatste Keighley een gif op X, waarin John Hammond uit Jurassic Park zegt: “Over 48 uur accepteer ik jullie verontschuldigingen”. 

Natuurlijk gunnen we iedere game waar tijd en passie in heeft gezeten het beste, maar het is ook niet te ontkennen dat het verhaal rondom Highguard op zijn minst frappant te noemen is. Nou ja, vanaf 19:00 uur kunnen we het spel zelf onder handen nemen. Verwacht daarom binnenkort impressies op onze socials en ID.nl.