ID.nl logo
Zo kan ChatGPT helpen bij het plannen van vakantie
© DyrElena - stock.adobe.com
Gezond leven

Zo kan ChatGPT helpen bij het plannen van vakantie

De ChatGPT-applicatie kun je ook in het dagelijks leven gebruiken voor een groot aantal taken. Waaronder het plannen van een vakantie. In dit artikel leggen we uit welke stappen je daarvoor moet ondernemen en met welke aspecten je allemaal rekening moet houden.

Wil je een vakantie plannen, dan kan ChatGPT je daarbij helpen. In dit artikel lees je hoe je dat het beste aanpakt. Drie onmisbare tips: 1. Weet waar je ongeveer behoefte aan hebt en wat je budget is. 2. Vraag informatie op over de omgeving en de beste reismomenten. 3. Zorg ervoor dat je alle informatie zelf controleert voordat je boekt.

Lees ook: AI-instapcursus: dit kun je allemaal doen met ChatGPT

In november 2022 werd ChatGPT gelanceerd. Voor wie er nog niet van gehoord heeft: ChatGPT is een chatbot die werkt op basis van kunstmatige intelligentie (een term die beter bekend staat onder de Engelse term artificial intelligence (AI). Als gebruiker geef je de chatbot een prompt door tekst in te typen, en de bot geeft antwoord op je vraag. Het antwoord wordt gegeneerd op basis van allerlei digitale bronnen, zoals boeken en webpagina’s. Niet al die informatie hoeft te kloppen; ChatGPT kan geen onderscheid maken tussen echte en neppe informatie.

Veel mensen gebruiken ChatGPT voor hun werk of school. De AI kan ondersteuning bieden bij het schrijven van teksten, het uitrekenen van ingewikkelde sommen of doorspitten van code. Bij alles wat je doet met het programma moet je je wel realiseren dat de data opgeslagen wordt (ook al kun je je tegenwoordig afmelden voor dataverzameling in Europa). Die data kunnen worden gebruikt om de dienst slimmer te maken, waardoor die informatie bij een andere gebruiker kan binnenkomen. Zorg er dus voor dat wanneer je met de chatbot aan de slag gaat, je geen persoonlijk identificeerbare gegevens gebruikt.

ChatGPT voor vakantie gebruiken

Een populaire activiteit waar veel mensen nu ChatGPT voor gebruiken, is het plannen van een vakantie. De chatbot kan op verschillende manieren helpen. Denk dan aan het bepalen van de bestemming en budgetteren tot aan het benoemen van bezienswaardigheden en het budgetteren.

Dit moet je weten voordat je aan de slag gaat

  1. Je hebt een account nodig om ChatGPT te kunnen gebruiken. Je kunt kiezen voor de gratis versie (op moment van schrijven GPT-3.5) of voor een Pro-account (GPT-4).
  2. ChatGPT maakt gebruik van een dataset tot aan november 2021. Alle gebeurtenissen, gebouwen en mogelijkheden die later zijn verschenen, worden dus (mogelijk) niet gepresenteerd. Wanneer je een Pro-account neemt, kun je wel plug-ins installeren waarmee je up-to-date informatie kunt ophalen.
  3. Daarnaast doe je er goed aan om alle informatie die je uit ChatGPT verkrijgt zelf nog te verifiëren. Wat je bijvoorbeeld wilt voorkomen, is dat een vlucht of hotel niet meer beschikbaar is, waardoor je vakantie helemaal in de soep kan lopen.
ChatGPT gaat ons helpen onze vakantie vorm te plannen. Voor alle afbeeldingen geldt: klik erop voor een grotere weergave.

ChatGPT als reisadviseur gebruiken

Nu we de belangrijke voorwaarden genoemd hebben, is het tijd om te kijken naar hoe we ChatGPT als reisadviseur kunnen inzetten. Je gaat hiervoor naar de website, logt in (of maakt een account) en drukt links bovenin op New chat. Je kunt ook onderaan in de balk beginnen met typen (dat is maar net afhankelijk van de pagina die je net geopend hebt). ChatGPT kan zijn taalgebruik en dataset direct toespitsen op je nodig hebt, maar dan moet je wel het juiste commando geven. In dit geval beginnen we het gesprek met: Kun je me als een reisadviseur een vakantie helpen plannen? Uiteraard kun je er ook voor kiezen om de vraag in het Engels te stellen, maar dan krijg je Engelse antwoorden terug. Gewoon in het Nederlands doen dus.

ChatGPT geeft vervolgens – als het goed is – het antwoord dat dat je kan helpen. . De chatbot vraagt of je al een idee hebt van het type vakantie dat je wilt hebben of dat je openstaat voor suggesties. Je kunt nu antwoord geven door te vertellen dat je naar een specifiek land of specifieke stad wilt gaan, maar je kunt ook een omschrijving geven van de vakantie die je zoekt. Denk dan aan termen als rustig gebied of ontkoppelen of juist drukke stad of uitgaansgebied.

In ons voorbeeld voeren we een specifieke bestemming in.

Tip! Je kunt ChatGPT om suggesties vragen. De antwoorden die de AI geeft worden beter naarmate je hem meer informatie voert. Wees dus zo specifiek mogelijk. Wil je uitkijken over een mooi landschap? Elke avond uit eten in leuke restaurantjes? Of gewoon lekker relaxen in een zonnige omgeving? Dat is informatie waar het programma iets mee kan.

Meer informatie opvragen

Wanneer je eenmaal helder hebt waar je naartoe wilt gaan, kun je aan ChatGPT vragen of die meer informatie over de omgeving kan delen. Als voorbeeld nemen we Kandersteg in Zwitserland. Dat is een ontzettend mooie plek waar je onder meer kunt rodelen van een gigantisch lange baan. Heel veel hoef je niet te doen voor de extra informatie die ChatGPT kan geven. Want wanneer je vertelt dat je Naar Kandersteg in Zwitserland wil voor een paar dagen, dan zet de chatbot meteen dat dit een “perfecte plek is voor liefhebbers van wandelen, bergbeklimmen en skiën”.

Als je vraagt wat er in de buurt te doen is, krijg je allerlei suggesties.

Je krijgt tips over reisdata (zorg ervoor dat je rekening houdt met het weer en het seizoen) en welke maanden goed zijn voor bepaalde activiteiten. Ook raadt ChatGPT aan op tijd je accommodatie te boeken en vertelt daarbij dat er in principe genoeg hotels, pensions en vakantiewoningen zijn. Je krijgt mee wat voor activiteiten er zoal te doen zijn en leest meteen over de must-see bezienswaardigheden. In ons geval benoemt de chatbot de Oeschinensee en Blausee. Voor buitensport brengt de bot het Kandersteg International Scout Centre onder de aandacht.

©Jürgen Wackenhut - stock.adobe.com

(Dit is de omgeving van Kandersteg trouwens)

Tip! Je kunt meer informatie over activiteiten in de buurt opvragen door daar simpelweg naar te vragen. Wij vroegen simpelweg: “Ik ben op zoek naar activiteiten in de buurt, voor maximaal vier personen” en daar kwam een behoorlijk lange lijst met leuke dingen uit!

Beste reismoment uitkiezen

Zodra je weet waar je heen wilt en wat je ongeveer wilt doen, kun je vragen wat het beste moment is om de reis te boeken. Op zo’n brede vraag kan de chatbot geen eenduidig antwoord geven, waardoor je dus wederom een scala aan opties gepresenteerd krijgt. Je krijgt verschillende dingen in beeld te zien die je keuze kunnen beïnvloeden en waar je dus zelf over na moet denken. Ook hier geldt: hoe toegespitster de vraag is die je stelt, hoe beter de chatbot je kan helpen. Maar dat hoeft niet altíjd zo te zijn. In ons voorbeeld krijgen we wederom een algemeen antwoord, op een specifieke vraag.

De vraag luidde: Wanneer kun je het beste boeken in augustus? Daar kwam uit dat je dan beter zo vroeg als mogelijk kunt boeken, maar dat er ook last-minute-deals kunnen zijn. Vragen we wanneer we het beste kunnen boeken in de zomer, dan komt daaruit dat juni mogelijk de beste maand is. Dan is het namelijk nog rustig in de omgeving, aangezien veel mensen (blijkbaar) in juli of augustus gaan. Je kunt ook aangeven hoelang je ergens wilt zijn en vanaf wanneer tot wanneer je van plan bent te gaan reizen. Dan kan ChatGPT je van nog meer specifieke informatie voorzien.

Je kunt vragen wanneer de beste tijd is om te boeken ...
... En dat nog verder verfijnen ...
... of juist wat breder trekken.

Ga je binnenkort op vakantie? Dan moet je een paklijst gaan bijhouden! Die paklijst kun je door ChatGPT laten opstellen, of je gaat even zelf aan de slag. In dit artikel leggen we uitgebreid uit welke essentiële items je op een paklijst moet hebben staan, ongeacht de vakantie die je boekt. In het artikel gaan we dieper in op wandelvakanties, kampeervakanties, strandvakanties, fietsvakantie, vakanties met kleine kinderen en caravanvakanties. Een betere voorbereiding krijg je niet.

Budgetteren en aanbevelingen voor accommodaties

ChatGPT kan je ook enigszins helpen bij het budgetteren van de trip. Je kunt vertellen hoeveel je te besteden hebt of vragen naar wat dit allemaal moet gaan kosten. En dan hebben we het over de vlieg- of treinreis, de overnachtingen en de activiteiten die je op het oog hebt. Plus natuurlijk kosten voor eten en drinken. Je kunt tevens het aantal mensen opgeven, aangezien dat ook een belangrijke factor kan zijn voor gezinnen of groepen. Houd er rekening mee dat de dataset niet up-to-date is en dat alle informatie die je verkrijgt bij benadering is. De actuele prijzen vallen waarschijnlijk hoger uit. ChatGPT geeft als tip mee dat “Het raadzaam is om verschillende accommodatie-opties te vergelijken, prijzen te controleren op boekingssites en rechtstreeks contact op te nemen met accommodaties om de meest recente tarieven en beschikbaarheid te krijgen.”

ChatGPT kan je pok helpen om een schatting van de kosten te maken.

Verder kun je aanbevelingen van accommodaties opvragen, maar daar moet dezelfde kanttekening bij geplaatst worden: de data in ChatGPT gaat maar tot november 2021. Het zou zomaar kunnen dat een bepaald hotel, restaurant of attractie niet meer bestaat of dat er sinds november 2021 een grondige verbouwing plaatsgevonden heeft. Daarom kun je ChatGPT het beste als een soort uitgangspunt gebruiken voor je reis, waardoor je weet waar je naar kunt zoeken en een idee krijgt van hoe duur alles wordt. Je kunt zodoende veel sneller te werk gaan en je reis daadwerkelijk vlotter plannen en dat is dan het voordeel wat je eruit haalt. Neem niet alles klakkeloos aan van de chatbot.

Reisschema opvragen aan ChatGPT

Dat gezegd hebben kun je aan het einde van de planfase een voorlopig reisschema opvragen aan ChatGPT. Dit werkt alleen wanneer je superspecifiek bent geweest en alles tot in de puntjes hebt gepland en alle informatie hebt gecontroleerd . Wanneer je gewoon vraagt om een reisschema, dan krijg je een algemeen lijstje met opties. Wanneer je vraagt of ChatGPT die informatie in een tabel kan presenteren, dan doet de chatbot dat meteen. Voor dit voorbeeld houden wij het ook op algemeenheden, maar zo heb je wel een goed idee van wat de chatbot voor je kan betekenen bij het plannen!

Wil je voor elke dag van de vakantie een activiteit plannen? Ook daar helpt ChatGPT bij.
Sterker nog: hij kan het hele vakantieprogramma in een overzichtelijke tabel gieten!

Je kunt die tabel helaas niet exporteren en kopiëren werkt ook niet lekker. Maar je kunt natuurlijk wel een screenshot maken of de chatbot op je smartphone gebruiken en raadplegen indien nodig.

P.S. Heb je een nieuwe smartphone nodig om ChatGPT op te gebruiken? Onderstaande modellen hebben van gebruikers een perfecte 10 als score gekregen!

▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.