De combinatie van de terugleverheffing en de afbouw van de saldering maakt zonnepanelen op den duur fors minder rendabel. Is het hebben van zonnepanelen nog wel de moeite en het geld waard?

Een aantal jaar geleden werd iedereen aangemoedigd om zonnepanelen te nemen, maar als je daar nu nog over nadenkt schijnt de zon ineens niet meer zo helder. De nieuwe terugleverheffing waarbij eigenaren van zonnepanelen een extra bedrag per maand moeten aftikken bij de energierekening en het steeds verder afbouwen van de salderingsregeling maakt dat het aanschaffen van zonnepanelen minder interessant wordt.

Terugverdientijd neemt toe

Waar een gemiddeld huishouden nog had berekend op een terugverdientijd van zo'n 4 a 6 jaar, is die periode door onder meer de terugleverheffing en het afbouwen van de salderingsregeling uitgerekt tot maar liefst 25 jaar, heeft Milieu Centraal berekend. In juni schreven we nog over de mogelijkheden en opbrengst van zonnepanelen.

Hoelang het duurt voordat je je zonnepanelen hebt terugverdiend, is ook afhankelijk van andere aspecten. Het begint bij de aanschafprijs en de installatiekosten van de panelen en de omvormer(s). Hoe meer geld je daaraan kwijt bent, hoe meer er terugverdiend moet worden. 

Ook de prijs van elektriciteit is een belangrijke maatstaf om te weten hoe snel je de zonnepanelen terugverdient. Hoe hoger de kosten zijn om elektriciteit van het net af te nemen, hoe sneller de zonnepanelen zichzelf zullen terugverdienen. Je hoeft immers minder stroom af te nemen van het net en daardoor niet voor deze hoge kosten te betalen.

Door de terugleverheffing die energieleverancier Vandebron eerder aangekondigde en waarbij andere leveranciers snel zullen volgen wordt die terugverdientijd alleen maar langer, zeker wanneer de afbouw van de salderingsregeling wordt ingecalculeerd.

Onrust voorkomen: stop met eigen heffingen

“De optelsom van de twee regelingen pakt slecht uit voor mensen met zonnepanelen”, vertelt Mariken Stolk, expert duurzame energie bij Milieu Centraal. “We hebben oog voor de oplopende kosten van het salderen, nu zoveel mensen zonnepanelen hebben."

"Maar Milieu Centraal ziet liever de geleidelijke afbouw van de saldering als landelijke regeling, dan dat ieder energiebedrijf zijn eigen heffing gaat invoeren. Dat laatste geeft veel meer onrust en onduidelijkheid. Dat leidt tot een afwachtende houding bij mensen die overwegen zonnepanelen te kopen. Bovendien is de afbouw van de salderingsregeling een betere prikkel voor meer gebruik van eigen zonnestroom.”

Nederland juist koploper

Van alle EU-landen had Nederland het hoogste opgestelde zonnestroomvermogen per inwoner in 2022. Ook was Nederland binnen de EU het land dat relatief het meeste stroom opwekte via zonnestroom (14 procent in 2022), iets meer dan Spanje. En juist doordat in Nederland zoveel energie wordt opgewekt uit zonnepanelen, moet daar nu de prijs voor worden betaald.

Lastige berekeningen

Om nu de exacte terugverdientijd uit te rekenen is lastig, omdat veel van de benodigde cijfers gestoeld zijn op aannames. Exacte getallen zijn er niet, want het is nog niet bekend of andere energiemaatschappijen gaan volgen met een terugleveringsheffing. Eerder maakte Eneco al bekend te stoppen met het aanbieden van meerjarige contracten met vaste prijzen voor eigenaren van zonnepanelen. Tel daarbij op de afbouw van de salderingsregeling en je zou zo kunnen uitkomen om een terugverdientijd van 25 jaar, aldus Milieu Centraal. Zij berekende het als volgt:

Milieu Centraal rekent met een prijs van 7.500 euro voor 10 panelen, gekocht begin 2023. De opbrengst hiervan is per jaar 3.500 kWh, waarvan 1.000 kWh meteen zelf wordt gebruikt, 2.000 kWh wordt gesaldeerd en 500 kWh op het net wordt gezet tegen een terugleververgoeding.

De aannames voor de stroomprijs zijn 35 en 33 cent per kWh in 2023 en 2024 (de stroomprijs bij Vandebron) en vanaf 2025 geldt een stroomprijs van 30 cent per kWh, die stapsgewijs wordt afgebouwd naar een prijs van 25 cent per kWh in2030 en daarna constant blijft.

Ook gaat Milieu Centraal er van uit dat de salderingsregeling vanaf 2025 wordt afgebouwd. De terugleververgoeding is in 2023 13 cent, en loopt af naar 9 cent in 2030. Daarnaast rekent Milieu Centraal met een terugleverheffing van 250 euro per jaar bij 10 panelen en gemiddeld stroomverbruik (3.255 h/jaar). Milieu Centraal gaat ervan uit dat deze heffing gedurende de levensduur van de zonnepanelen blijft gelden.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.