De combinatie van de terugleverheffing en de afbouw van de saldering maakt zonnepanelen op den duur fors minder rendabel. Is het hebben van zonnepanelen nog wel de moeite en het geld waard?

Een aantal jaar geleden werd iedereen aangemoedigd om zonnepanelen te nemen, maar als je daar nu nog over nadenkt schijnt de zon ineens niet meer zo helder. De nieuwe terugleverheffing waarbij eigenaren van zonnepanelen een extra bedrag per maand moeten aftikken bij de energierekening en het steeds verder afbouwen van de salderingsregeling maakt dat het aanschaffen van zonnepanelen minder interessant wordt.

Terugverdientijd neemt toe

Waar een gemiddeld huishouden nog had berekend op een terugverdientijd van zo'n 4 a 6 jaar, is die periode door onder meer de terugleverheffing en het afbouwen van de salderingsregeling uitgerekt tot maar liefst 25 jaar, heeft Milieu Centraal berekend. In juni schreven we nog over de mogelijkheden en opbrengst van zonnepanelen.

Hoelang het duurt voordat je je zonnepanelen hebt terugverdiend, is ook afhankelijk van andere aspecten. Het begint bij de aanschafprijs en de installatiekosten van de panelen en de omvormer(s). Hoe meer geld je daaraan kwijt bent, hoe meer er terugverdiend moet worden. 

Ook de prijs van elektriciteit is een belangrijke maatstaf om te weten hoe snel je de zonnepanelen terugverdient. Hoe hoger de kosten zijn om elektriciteit van het net af te nemen, hoe sneller de zonnepanelen zichzelf zullen terugverdienen. Je hoeft immers minder stroom af te nemen van het net en daardoor niet voor deze hoge kosten te betalen.

Door de terugleverheffing die energieleverancier Vandebron eerder aangekondigde en waarbij andere leveranciers snel zullen volgen wordt die terugverdientijd alleen maar langer, zeker wanneer de afbouw van de salderingsregeling wordt ingecalculeerd.

Onrust voorkomen: stop met eigen heffingen

“De optelsom van de twee regelingen pakt slecht uit voor mensen met zonnepanelen”, vertelt Mariken Stolk, expert duurzame energie bij Milieu Centraal. “We hebben oog voor de oplopende kosten van het salderen, nu zoveel mensen zonnepanelen hebben."

"Maar Milieu Centraal ziet liever de geleidelijke afbouw van de saldering als landelijke regeling, dan dat ieder energiebedrijf zijn eigen heffing gaat invoeren. Dat laatste geeft veel meer onrust en onduidelijkheid. Dat leidt tot een afwachtende houding bij mensen die overwegen zonnepanelen te kopen. Bovendien is de afbouw van de salderingsregeling een betere prikkel voor meer gebruik van eigen zonnestroom.”

Nederland juist koploper

Van alle EU-landen had Nederland het hoogste opgestelde zonnestroomvermogen per inwoner in 2022. Ook was Nederland binnen de EU het land dat relatief het meeste stroom opwekte via zonnestroom (14 procent in 2022), iets meer dan Spanje. En juist doordat in Nederland zoveel energie wordt opgewekt uit zonnepanelen, moet daar nu de prijs voor worden betaald.

Lastige berekeningen

Om nu de exacte terugverdientijd uit te rekenen is lastig, omdat veel van de benodigde cijfers gestoeld zijn op aannames. Exacte getallen zijn er niet, want het is nog niet bekend of andere energiemaatschappijen gaan volgen met een terugleveringsheffing. Eerder maakte Eneco al bekend te stoppen met het aanbieden van meerjarige contracten met vaste prijzen voor eigenaren van zonnepanelen. Tel daarbij op de afbouw van de salderingsregeling en je zou zo kunnen uitkomen om een terugverdientijd van 25 jaar, aldus Milieu Centraal. Zij berekende het als volgt:

Milieu Centraal rekent met een prijs van 7.500 euro voor 10 panelen, gekocht begin 2023. De opbrengst hiervan is per jaar 3.500 kWh, waarvan 1.000 kWh meteen zelf wordt gebruikt, 2.000 kWh wordt gesaldeerd en 500 kWh op het net wordt gezet tegen een terugleververgoeding.

De aannames voor de stroomprijs zijn 35 en 33 cent per kWh in 2023 en 2024 (de stroomprijs bij Vandebron) en vanaf 2025 geldt een stroomprijs van 30 cent per kWh, die stapsgewijs wordt afgebouwd naar een prijs van 25 cent per kWh in2030 en daarna constant blijft.

Ook gaat Milieu Centraal er van uit dat de salderingsregeling vanaf 2025 wordt afgebouwd. De terugleververgoeding is in 2023 13 cent, en loopt af naar 9 cent in 2030. Daarnaast rekent Milieu Centraal met een terugleverheffing van 250 euro per jaar bij 10 panelen en gemiddeld stroomverbruik (3.255 h/jaar). Milieu Centraal gaat ervan uit dat deze heffing gedurende de levensduur van de zonnepanelen blijft gelden.

Belangrijk om te weten voor iedereen die Dispatch op een Switch of Switch 2 wil aanschaffen: de game is op die platforms gecensureerd, en dit kan niet uitgezet worden.

Dispatch kwam afgelopen jaar al uit op platforms als pc en PlayStation 5, en is sinds eerder deze week ook te koop voor Nintendo Switch en Nintendo Switch 2. Veel Switch-gamers keken al lange tijd uit naar de release van deze geprezen indiegame.

Censuur in Dispatch

Nu blijkt echter dat Dispatch op Switch-consoles gecensureerd is. De game bevat zo nu en dan scènes waarin (getekende) naaktheid voorkomt. Ook zitten er andere volwassen beelden in, zoals het opsteken van een middelvinger. In de andere platformversies zit er als optie de mogelijkheid deze beelden te censureren, maar spelers kunnen dit zelf bepalen door het aan of uit te zetten.

Op Switch en Switch 2 blijkt dit dus niet het geval: daar is het censuur vooralsnog verplicht. Volgens Dispatch-ontwikkelaar AdHoc (via Eurogamer) is dit gedaan omdat de game aan bepaalde regels moet doen om op de Nintendo eShop uit te komen.

Het lijkt er dan ook niet op dat er een patch uitkomt waarmee spelers het alsnog zelf kunnen bepalen, al is de kritiek online niet mals. Mocht die kritiek groeien, dan wordt er wellicht alsnog wat aan gedaan, maar dit is vooralsnog niet bevestigd.

Mogelijk heeft het te maken met strengere regels in bepaalde regio's - zoals Japan. Het zou kunnen dat AdHoc er voor heeft gekozen één versie van het spel voor alle regio's uit te brengen, waardoor het censuur voor alle regio's geldt. In Japan is de PS5-versie van de game bijvoorbeeld ook gecensureerd.

Nintendo heeft in een statement aan NintendoLife niet veel meer duidelijkheid gegeven over de situatie. Het bedrijf benadrukt dat leeftijdsclassificaties door onafhankelijke organisaties worden gegeven, maar dat het ook zelf richtlijnen voor zijn platforms heeft. "We informeren partners wanneer hun games niet aan deze richtlijnen voldoen, maar Nintendo past zelf niet de content van partners aan."

Nintendo en volwassen games

Nintendo zelf heeft in het verleden enkele controversiële keuzes gemaakt rondom censuur. Nintendo's spelcomputers staan er om bekend dat ze voor de hele familie bedoeld zijn, en in het verleden zorgde dit er bijvoorbeeld voor dat rood bloed met een andere kleur werd vervangen.

De laatste jaren leek Nintendo echter steeds coulanter te worden op het gebied van het vertonen van geweld en andere volwassen beelden in games. Diverse andere Switch 2- en Switch-games tonen wel volwassen materiaal, dus het is niet duidelijk waarom Dispatch dan toch gecensureerd is. Wellicht ligt het aan de combinatie met de tekenfilmachtige beelden in de game.

Over Dispatch

Dispatch draait om de aan lager wal geraakte superheld Robert Robertson. Tegenwoordig vult hij zijn tijd met een kantoorbaan, waarbij hij de administratie van andere superhelden verzorgt. Toch hoopt hij zelf uiteindelijk ook weer de held uit te kunnen hangen.

De game heeft daarmee een focus op het narratief, en doet daardoor meer dan eens denken aan de adventuregames van Telltale Games. Ontwikkelaar AdHoc bestaat dan ook gedeeltelijk uit voormalige werknemers van de studio achter de The Walking Dead-spellen.

Dispatch heeft daarbij een sterrencast die de rollen van de personages vervullen. Denk aan Aaron Paul (in de rol van de hierboven genoemde Robert), Jeffrey Wright (The Last of Us, Westworld, Matthew Mercer en Laura Bailey.

Dispatch is gestructureerd als een seizoen van een serie - de game kwam uit verspreid over meerdere episodes. AdHoc heeft eerder al laten weten dat een 'tweede seizoen' wordt overwogen.

Het is tijdelijk mogelijk om het eerste seizoen van de Amazon Prime Video-serie Fallout geheel gratis te zien.

De Fallout-serie is normaliter alleen te zien door een Amazon Prime Video-abonnement af te sluiten, maar de komende tijd zal het bedrijf gratis de afleveringen van het eerste seizoen op YouTube uitbrengen. Op moment van schrijven staan de eerste twee afleveringen er op, en de komende dagen volgt de rest.

De gratis afleveringen kunnen via het YouTube-kanaal van Amazon Prime Video bekeken worden. Tot 12 februari kan het eerste seizoen gratis via YouTube bekeken worden.

De gratis afleveringen zijn duidelijk bedoeld als promotie voor de serie, waarvan het tweede seizoen nu bezig is op Amazon Prime Video. Op 1 februari zal de laatste aflevering van dat tweede seizoen op Amazon Prime Video verschijnen.

Het succes van Fallout

In 2024 begon de fictieve Fallout-serie al op Amazon Prime Video, gebaseerd op de games van Bethesda. Met acteurs als Ella Purnell, Walton Goggins en Kyle MacLachlan wordt een alternatieve geschiedenis (en toekomst) geschetst waarbij de Verenigde Staten door een nucleaire winter geteisterd worden. Diverse samenlevingen houden het jarenlang vol in schuilkelders, en wanneer ze daar weer uit durven te komen, maken ze kennis met een aardoppervlakte die voorgoed veranderd is.

De serie bleek een grote hit en het eerste seizoen behaalde meer dan honderd miljoen kijkers. Ondertussen is al bevestigd dat er een derde seizoen komt - de opnames daarvan zullen in mei van start gaan.

Ook werkt Amazon aan een realityshow rondom Fallout, waarin deelnemers in een schuilkelder moeten leven en deel zullen nemen aan diverse spellen. Volgens de beschrijving "is het een spel van machtspatronen, populariteit en sociale strategieën waarbij uiteindelijk een gigantische geldprijs gewonnen kan worden". Verdere concrete detail zijn er nog niet, en het is ook niet duidelijk vanaf wanneer de realityshow op Amazon Prime Video te zien zal zijn.