Als (toekomstig) eigenaar van zonnepanelen zit je waarschijnlijk niet op schaduw op je dak te wachten. Zonnepanelen die in de schaduw liggen, leveren uiteraard verminderde prestaties. Dat is slecht voor de opbrengst van het algehele systeem. In dit artikel leggen we je uit of het plaatsen van zonnepanelen wel zin heeft als je last hebt van schaduw op je dak.

Valt er slechts een klein gedeelte van de dag schaduw op je dak, bijvoorbeeld in de wintermaanden? Dan is dat doorgaans niet zo’n probleem. Het komt echter regelmatig voor dat een schoorsteen, een boom of een ander huis langere tijd voor schaduw op je dak zorgt. Schaduw kan ervoor zorgen dat de prestaties van je zonnepanelen aanzienlijk verminderen, zelfs zo erg dat je mogelijk slimmer af bent met mínder zonnepanelen. Hoe dat zit, leggen we je uit in dit artikel.

Waarom beïnvloedt schaduw de prestaties van zonnepanelen?

Een van de meest voor de hand liggende redenen waarom schaduw de prestaties van zonnepanelen beïnvloedt, is dat de panelen nu eenmaal stroom opwekken door middel van zonlicht. Bij een verminderde lichtintensiteit, zoals door schaduwval, kan er dus minder stroom worden opgewekt. 

Zonnepanelen zijn daarnaast vaak in een serie geschakeld. Dat betekent dat de stroom door alle panelen in een serie loopt. Prestatievermindering bij een van de panelen in een serie kan daardoor de prestaties van de gehele serie beïnvloeden. De zwakste schakel beperkt namelijk de stroomproductie van het geheel. Je kunt het vergelijken met een ouderwets lichtsnoer voor in de kerstboom. Is één lampje kapot? Dan zie je dat terug in de rest van de verlichting.

Als slechts een deel van de zonnepanelen in de schaduw ligt, kan dat zorgen voor hot spots. Een aantal panelen ligt in de schaduw, terwijl enkele panelen in direct zonlicht liggen. Dat zorgt voor een ongelijke verwarming, wat schade aan de panelen kan toebrengen en zelfs de levensduur kan beperken. 

Lees ook: Installatie van zonnepanelen: wat kun je verwachten?

©aRTI01

Zijn er ook oplossingen voor schaduw op het dak?

Het is soms mogelijk om de oorzaak van de schaduw op het dak te verwijderen, bijvoorbeeld door een boom te kappen. Dat is echter lang niet altijd een optie. De schaduw kan bijvoorbeeld afkomstig zijn van een boom van de buren of van de gemeente. Zelfs als het om een boom in eigen tuin gaat, heb je in sommige gevallen een kapvergunning nodig. 

Er zijn wel andere oplossingen om toch zonnepanelen op het dak te plaatsen, zonder last te hebben van de negatieve gevolgen van schaduw op de panelen. 

Het is voor veel mensen niet de leukste optie, maar waarschijnlijk wel de goedkoopste: het kan verstandig zijn om simpelweg minder zonnepanelen te plaatsen. Vooral als één of meerdere zonnepanelen in de zomermaanden in de schaduw zullen liggen. Wil je het liefst twaalf zonnepanelen plaatsen, waarvan er twee in de schaduw liggen? Dan kan het slim zijn om de panelen die je in de schaduw zou plaatsen weg te laten. Zo voorkom je dat die twee zonnepanelen niet de opbrengst van je gehele systeem beperken. Over een jaar heb je met minder panelen zo mogelijk meer opbrengst dan met meer panelen in de schaduw.

De meeste eigenaren van zonnepanelen kiezen voor een string-omvormer, waar meerdere zonnepanelen in een serie op worden aangesloten. Het is echter ook mogelijk om voor micro-omvormers te kiezen. Deze optie wordt steeds populairder. Zo hangt er aan elk zonnepaneel één omvormer, waardoor er geen sprake is van een serie. De verminderde prestaties van één zonnepaneel in de schaduw veroorzaken daardoor niet de prestaties van de andere panelen. 

©Liantho

Heeft het zin om zonnepanelen te plaatsen als er schaduw op mijn dak valt?

In veel gevallen is het zinvol om zonnepanelen te plaatsen, zelfs als er schaduw op je dak valt. Dat is vooral zo als de schaduw slechts een klein gedeelte van de dag aanwezig is, of alleen in de winter. Technologieën zoals micro-omvormers en power optimizers kunnen namelijk helpen om de negatieve effecten van schaduw op je zonnepanelen te verminderen. 

Liggen (al) je potentiële zonnepanelen permanent in de schaduw, dan is het waarschijnlijk niet zo’n goed idee om panelen op je dak te plaatsen. Het is dan slimmer om zonnepanelen (indien mogelijk) op een andere plek te plaatsen of op een andere manier in zonnepanelen te investeren om van de opgewekte zonne-energie te profiteren.

Andere opties als je geen geschikt dak hebt

Ook als je geen geschikt dak hebt om zonnepanelen op te plaatsen, is het mogelijk om toch van zonne-energie te profiteren. Je kunt bijvoorbeeld lid worden van een energiecoöperatie, zonnepanelen kopen op een zonnepark of investeren in crowdfundingsprojecten. Bij verschillende energieleveranciers kun je bovendien stroom van andere zonnepaneeleigenaren afnemen. 

Zonnepanelen, maar geen plek op je dak? Dit zijn de alternatieven!

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.