ID.nl logo
Help, schaduw op mijn dak: heeft het plaatsen van zonnepanelen wel zin?
© © 2014 Liantho
Energie

Help, schaduw op mijn dak: heeft het plaatsen van zonnepanelen wel zin?

Als (toekomstig) eigenaar van zonnepanelen zit je waarschijnlijk niet op schaduw op je dak te wachten. Zonnepanelen die in de schaduw liggen, leveren uiteraard verminderde prestaties. Dat is slecht voor de opbrengst van het algehele systeem. In dit artikel leggen we je uit of het plaatsen van zonnepanelen wel zin heeft als je last hebt van schaduw op je dak.

In dit artikel lees je:

  • Hoe de prestaties van zonnepanelen door schaduw worden beïnvloed

  • Welke opties je hebt om de negatieve gevolgen van de schaduw te verminderen

  • Of het wel zinvol is om zonnepanelen te plaatsen met schaduw op je dak

  • Welke alternatieven er zijn om tóch te profiteren van zonne-energie

  • Ook interessant: 7 tips om de energie van je zonnepanelen effectief te gebruiken

Valt er slechts een klein gedeelte van de dag schaduw op je dak, bijvoorbeeld in de wintermaanden? Dan is dat doorgaans niet zo’n probleem. Het komt echter regelmatig voor dat een schoorsteen, een boom of een ander huis langere tijd voor schaduw op je dak zorgt. Schaduw kan ervoor zorgen dat de prestaties van je zonnepanelen aanzienlijk verminderen, zelfs zo erg dat je mogelijk slimmer af bent met mínder zonnepanelen. Hoe dat zit, leggen we je uit in dit artikel.

Waarom beïnvloedt schaduw de prestaties van zonnepanelen?

Een van de meest voor de hand liggende redenen waarom schaduw de prestaties van zonnepanelen beïnvloedt, is dat de panelen nu eenmaal stroom opwekken door middel van zonlicht. Bij een verminderde lichtintensiteit, zoals door schaduwval, kan er dus minder stroom worden opgewekt. 

Zonnepanelen zijn daarnaast vaak in een serie geschakeld. Dat betekent dat de stroom door alle panelen in een serie loopt. Prestatievermindering bij een van de panelen in een serie kan daardoor de prestaties van de gehele serie beïnvloeden. De zwakste schakel beperkt namelijk de stroomproductie van het geheel. Je kunt het vergelijken met een ouderwets lichtsnoer voor in de kerstboom. Is één lampje kapot? Dan zie je dat terug in de rest van de verlichting.

Als slechts een deel van de zonnepanelen in de schaduw ligt, kan dat zorgen voor hot spots. Een aantal panelen ligt in de schaduw, terwijl enkele panelen in direct zonlicht liggen. Dat zorgt voor een ongelijke verwarming, wat schade aan de panelen kan toebrengen en zelfs de levensduur kan beperken. 

Lees ook: Installatie van zonnepanelen: wat kun je verwachten?

©aRTI01

Zijn er ook oplossingen voor schaduw op het dak?

Het is soms mogelijk om de oorzaak van de schaduw op het dak te verwijderen, bijvoorbeeld door een boom te kappen. Dat is echter lang niet altijd een optie. De schaduw kan bijvoorbeeld afkomstig zijn van een boom van de buren of van de gemeente. Zelfs als het om een boom in eigen tuin gaat, heb je in sommige gevallen een kapvergunning nodig. 

Er zijn wel andere oplossingen om toch zonnepanelen op het dak te plaatsen, zonder last te hebben van de negatieve gevolgen van schaduw op de panelen. 

Het is voor veel mensen niet de leukste optie, maar waarschijnlijk wel de goedkoopste: het kan verstandig zijn om simpelweg minder zonnepanelen te plaatsen. Vooral als één of meerdere zonnepanelen in de zomermaanden in de schaduw zullen liggen. Wil je het liefst twaalf zonnepanelen plaatsen, waarvan er twee in de schaduw liggen? Dan kan het slim zijn om de panelen die je in de schaduw zou plaatsen weg te laten. Zo voorkom je dat die twee zonnepanelen niet de opbrengst van je gehele systeem beperken. Over een jaar heb je met minder panelen zo mogelijk meer opbrengst dan met meer panelen in de schaduw.

De meeste eigenaren van zonnepanelen kiezen voor een string-omvormer, waar meerdere zonnepanelen in een serie op worden aangesloten. Het is echter ook mogelijk om voor micro-omvormers te kiezen. Deze optie wordt steeds populairder. Zo hangt er aan elk zonnepaneel één omvormer, waardoor er geen sprake is van een serie. De verminderde prestaties van één zonnepaneel in de schaduw veroorzaken daardoor niet de prestaties van de andere panelen. 

Power optimizers Ook power optimizers kunnen een oplossing zijn. Zo’n optimizer fungeert als een MPP-tracker voor een individueel paneel en optimaliseert de spanning en de stroom van het zonnepaneel. Zo dragen de panelen in de schaduw alsnog gedeeltelijk bij aan de totale opbrengst, terwijl de prestaties van de panelen in de zon niet worden beperkt.

©Liantho

Heeft het zin om zonnepanelen te plaatsen als er schaduw op mijn dak valt?

In veel gevallen is het zinvol om zonnepanelen te plaatsen, zelfs als er schaduw op je dak valt. Dat is vooral zo als de schaduw slechts een klein gedeelte van de dag aanwezig is, of alleen in de winter. Technologieën zoals micro-omvormers en power optimizers kunnen namelijk helpen om de negatieve effecten van schaduw op je zonnepanelen te verminderen. 

Liggen (al) je potentiële zonnepanelen permanent in de schaduw, dan is het waarschijnlijk niet zo’n goed idee om panelen op je dak te plaatsen. Het is dan slimmer om zonnepanelen (indien mogelijk) op een andere plek te plaatsen of op een andere manier in zonnepanelen te investeren om van de opgewekte zonne-energie te profiteren.

Andere opties als je geen geschikt dak hebt

Ook als je geen geschikt dak hebt om zonnepanelen op te plaatsen, is het mogelijk om toch van zonne-energie te profiteren. Je kunt bijvoorbeeld lid worden van een energiecoöperatie, zonnepanelen kopen op een zonnepark of investeren in crowdfundingsprojecten. Bij verschillende energieleveranciers kun je bovendien stroom van andere zonnepaneeleigenaren afnemen. 

Zonnepanelen, maar geen plek op je dak? Dit zijn de alternatieven!

Vraag een offerte aan voor zonnepanelen:

▼ Volgende artikel
Pokémon Presents 2026 aangekondigd: hier kijk je en wat te verwachten
© The Pokémon Company
Huis

Pokémon Presents 2026 aangekondigd: hier kijk je en wat te verwachten

The Pokémon Company heeft een Pokémon Presents aangekondigd voor op 27 februari - ofwel Pokémon Day - waarin nieuwe aankondigingen voor de franchise gedaan zullen worden.

Dat kondigde het bedrijf aan op X. De presentatie vindt dus plaats op donderdag 27 februari, om 15:00 uur Nederlandse tijd middels een livestream, die op het YouTube-kanaal van The Pokémon Company te bekijken is. Ten tijde van de presentatie werken wij dit bericht ook aan, zodat de stream hieronder te zien is. 

View post on X

Hoe lang de presentatie gaat duren is niet vermeld, maar uitgaande van eerdere presentaties kan het tussen de vijftien en dertig minuten duren. Deze Pokémon Presents is wel bedoeld om de dertigste verjaardag van de franchise te vieren, dus wellicht is deze editie wel voller dan normaal.

The Pokémon Company heeft in ieder geval al één aankondiging de deur uit gedaan: namelijk dat Pokémon FireRed en LeafGreen op Pokémon Day beschikbaar worden op de Nintendo Switch. De games zijn nu al te pre-orderen op de Nintendo eShop voor 19,99 euro per stuk. 

Verwachtingen voor de Pokémon Presents

Bovenstaande aankondiging is iets waar fans al jaren om smeken, dus dat laat ons afvragen wat het bedrijf nog meer in petto heeft. 

De hoop is in ieder geval dat de Pokémon-games van de tiende generatie uit de doeken worden gedaan, gezien de huidige releasevolgorde van Pokémon-titels. Eerst komt er een Legends-titel uit, en het jaar daarna een nieuwe ‘mainline’ Pokémon-game. Na Pokémon Legends: Z-A in 2025 zou dit najaar dus een nieuwe hoofdtitel aan de beurt zijn. 

©The Pokémon Company

Eerder in 2025 doken er ook geruchten op dat The Pokémon Company werkt aan een soort gigantische MMO, die de regio’s van de eerste vier Pokémon-generaties naadloos met elkaar verbindt en spelers vrij laat om daar te verkennen. Als dit project echt bestaat kan die wellicht ook voorbij komen tijdens de Pokémon Presents.

Verder valt te verwachten dat er een aantal updates komen over de Trading Card Game en diens virtuele Pocket-variant, met wellicht ook nieuws over aankomende animatieprojecten als nieuwe anime en Pokémon Concierge.

▼ Volgende artikel
Productiever met de muis: zo werk je een stuk efficiënter
© tippapatt | stock.adobe.com
Huis

Productiever met de muis: zo werk je een stuk efficiënter

Efficiënt werken draait niet alleen om software. Soms zit de grootste winst in iets eenvoudigs, zoals hoe je de muis gebruikt. De Windows-muis zit vol slimme functies die de meeste gebruikers nooit opmerken: automatisch scrollen, vensters in lay-outs plaatsen, snel bestanden selecteren, acties aan muisknoppen koppelen…

 De middelste muisklik (scrollwieltje-klik) is een onderschatte snelkoppeling. Klik met het scrollwieltje op een app die vastgemaakt is aan de taakbalk en er wordt meteen een nieuw venster van die app geopend. Handig als bijvoorbeeld Word al actief is en je snel een tweede leeg document wilt openen. Ook in Windows Verkenner werkt dit trucje. Klik met het scrollwieltje op een map en hij opent in een nieuw tabblad. Een tabblad sluiten gaat al even eenvoudig. Klik met het scrollwieltje op het tabblad van Verkenner of de webbrowser en het verdwijnt meteen. Kortom, de scrollwieltje-klik is de snelste manier om tabbladen te openen en te sluiten.

Je kunt met rechtsklikken een map in een nieuw tabblad openen, maar nog sneller gaat het met de scrollwieltje-klik.

Automatisch scrollen

Wist je dat je helemaal niet hoeft te blijven draaien aan het scrollwieltje om door lange webpagina’s of documenten te gaan? Klik ergens op de pagina met het scrollwieltje (middelste muisknop). Er verschijnt een rond pictogram bij de cursor: automatisch scrollen is actief . Beweeg nu de muis lichtjes omhoog of omlaag. De pagina begint automatisch te scrollen. Hoe verder je de cursor van het pictogram af beweegt, hoe sneller de pagina scrollt. Breng je de cursor terug naar het midden, dan vertraagt het scrollen of stopt het helemaal. Ideaal voor lange artikelen, pdf’s of Word-documenten. Als je klaar bent, klik je nogmaals op het scrollwieltje om automatisch scrollen uit te schakelen.

De nieuwe cursor geeft aan dat je automatisch horizontaal en verticaal kunt scrollen.
Muisknoppen aanpassen met XMBC

Heb je jezelf een high-end muis cadeau gedaan, dan krijg je daar meestal bijbehorende software bij waarmee je knoppen en snelkoppelingen kunt configureren. Daarmee kun je de productiviteit van de muis enorm verhogen. Maar ook met een gewone muis kun je verrassend veel aanpassen dankzij X-Mouse Button Control (XMBC, www.kwikr.nl/xmbc). De freewaretool werkt met profielen per programma, zodat je de standaard muisbediening niet verandert. X-Mouse Button Control is een klein maar bijzonder krachtig Windows-programma waarmee je muisknoppen kunt herprogrammeren. Vooral handig voor wie veel aan de pc werkt, games speelt of specifieke software gebruikt met terugkerende handelingen. Enkele voorbeelden van wat je met XMBC kunt doen: een muisklik instellen om met één handeling tekst te kopiëren of plakken; extra muisknoppen simuleren (ideaal voor gamers die geen duimknoppen hebben); een schermafdruk maken via een muisknop; of meteen een screenshot-tool zoals het Knipprogramma starten. De tool is gratis en reclamevrij. Enig minpunt: de interface oogt wat technisch en kan beginners even afschrikken.

Met XMBC kun je toepassingen koppelen aan muisknoppen.

Snap Layouts

In Windows 11 kun je vensters moeiteloos in een vaste indeling op het scherm plaatsen dankzij Snap Layouts. De officiële Nederlandstalige term is Uitgelijnde vensters, maar vrijwel iedereen spreekt van Snap Layouts. In plaats van zelf vensters te verslepen en te schalen, kies je een voorgedefinieerde lay-out: twee vensters naast elkaar, drie of vier vensters in een raster, een asymmetrische verdeling, zoals 1/3 + 2/3 van het scherm. Open een venster dat je wilt plaatsen. Beweeg de muisaanwijzer boven de knop Maximaliseren. Er verschijnt een menu met verschillende lay-outs. Je kunt ook de toetscombinatie Windows-toets+Z gebruiken. Klik op een lay-outzone en het venster wordt daar automatisch in geplaatst. Windows toont vervolgens de andere open vensters. Klik om de resterende zones te vullen. Extra handig is ook de volgende methode. Sleep een venster langzaam naar het midden bovenaan het scherm. Hierdoor verschijnt een raster met alle beschikbare lay-outs. Laat los om het venster vast te klikken. Het is mogelijk om de instellingen aan te passen via Instellingen / Systeem / Multitasking en dan kies je Uitgelijnde vensters. Hier kun je onder andere bepalen of Windows suggesties toont voor het vullen van de andere zones.

Selecteer hoe je de vensters wilt uitlijnen.

Horizontaal scrollen

Werk je in een grote spreadsheet, bewerk je een brede afbeelding of wil je in een video-editor door de tijdlijn bewegen? Dan hoef je niet te mikken op de kleine schuifbalk onderaan het scherm, je kunt ook horizontaal scrollen met het scrollwieltje. Om horizontaal te scrollen met een muis en het scrollwieltje, houd de Shift-toets ingedrukt en scrol daarna omhoog of omlaag met het scrollwieltje. In sommige programma’s, zoals Microsoft Excel, is de sneltoets Ctrl+Shift in combinatie met het scrollwieltje. Scrol je naar beneden, dan verschuift de inhoud van links naar rechts. Scrol je naar boven, dan gaat de inhoud van rechts naar links. Laat je de Shift-toets los, dan werkt het scrollwieltje weer gewoon verticaal.

Met Ctrl+Shift kun je in Excel horizontaal scrollen met het muiswieltje.

Slepen met de rechtermuisknop

We slepen bestanden en mappen bijna altijd met de linkermuisknop om ze te verplaatsen. Maar probeer het eens met de rechtermuisknop, dat geeft je veel meer controle. Klik met de rechtermuisknop op een bestand of map en sleep het naar de gewenste locatie. Wanneer je de muisknop loslaat, verschijnt een snelmenu waarin je kunt kiezen: Hierheen kopiëren, Hierheen verplaatsen, Hier snelkoppelingen maken. Heb je een compressietool geïnstalleerd, zoals 7-Zip of WinRAR, dan verschijnen die opties ook in het menu. Je kunt bovendien meerdere items selecteren en die tegelijk met de rechtermuisknop slepen. Ideaal om in één keer snelkoppelingen op het bureaublad te plaatsen.

Door met rechts te slepen, opent een snelmenu.

Meteen het volledige contextmenu

In Windows 11 is het contextmenu (het menu dat verschijnt bij een rechtermuisklik) vereenvoudigd. Pictogrammen voor Knippen, Kopiëren, Plakken, Naam wijzigen en Verwijderen staan bovenaan en het menu zelf is korter. Dat oogt overzichtelijker, maar soms heb je juist het klassieke volledige contextmenu nodig. Je kunt onderaan op Meer opties weergeven klikken, maar dat kost telkens een extra handeling. Ben je het beu om telkens die extra klik te moeten maken? Houd dan gewoon de Shift-toets ingedrukt en klik met de rechtermuisknop op de map of het bestand. Hierdoor opent direct het volledige klassieke contextmenu waar je toegang hebt tot alle rechtermuisknopopties van Windows.

Links het gewone contextuele menu van Windows 11, rechts het volledige menu.

Vensters maximaliseren en verkleinen

Dubbelklik op de titelbalk bovenaan een venster om een venster te maximaliseren. Staat het venster al gemaximaliseerd? Dubbelklik opnieuw op de titelbalk en het venster keert terug naar zijn vorige formaat. Dit werkt een stuk sneller dan mikken op de kleine maximaliseer-/herstelknop. Je kunt ook dubbelklikken op het pictogram van het venster in de linkerbovenhoek om dat venster meteen te sluiten. Bij sommige moderne Windows 11-apps staat er géén pictogram in de titelbalk en werkt deze truc dus niet. Voorbeelden waarbij het wel werkt: Kladblok, Taakbeheer, register-editor en veel traditionele desktopsoftware. 

Sneller zoomen

Een van de meest onderbenutte functies van de muis is de mogelijkheid om in en uit te zoomen met behulp van het scrollwieltje. Houd de Ctrl-toets ingedrukt en rol met het wieltje omhoog om in te zoomen, rol omlaag om uit te zoomen. Dit werkt bijna overal: op webpagina’s, Word-documenten, Excel-sheets, pdf-bestanden, fototoepassingen en grafische software, Windows Verkenner … Het voordeel is dat je hand op het toetsenbord én op de muis blijft, zonder de workflow te onderbreken. In sommige browsers kun je met Ctrl+0 (nul) altijd terugkeren naar 100 procent zoom. In Microsoft Word werkt Ctrl+muiswieltje zelfs terwijl je een selectie maakt in de statusbalk onderaan, waardoor je extra controle krijgt over de weergave.

Via Ctrl+muiswieltje kun je traploos inzoomen.

Slimmer selecteren

Meerdere bestanden selecteren hoeft geen gedoe te zijn. Windows biedt twee handige methoden. De eerste manier (Shift+klik) gebruik je om een aaneengesloten reeks items te selecteren. Klik op het eerste bestand in de reeks, houd de Shift-toets ingedrukt en klik op het laatste bestand. Alles daartussen wordt automatisch geselecteerd. De tweede manier (Ctrl+klik) dient om meerdere niet-aansluitende bestanden te selecteren. Houd de Ctrl-toets ingedrukt en klik op elk bestand dat je wilt toevoegen. Als je per ongeluk het verkeerde bestand hebt geselecteerd, klik je er nogmaals op terwijl je de Ctrl-toets nog steeds ingedrukt houdt. Vaak is het handig om deze twee methoden te combineren. Veronderstel dat je eerst met Shift-klik een aansluitende reeks bestanden hebt geselecteerd vanaf nummer 7 tot en met 63, maar je wilt bestand 52, 57 en 60 niet in de selectie. Dan kun je met Ctrl-klik deze drie items uit de selectie verwijderen.

Met Shift-klik selecteer je een aaneengesloten reeks bestanden.