Als (toekomstig) eigenaar van zonnepanelen zit je waarschijnlijk niet op schaduw op je dak te wachten. Zonnepanelen die in de schaduw liggen, leveren uiteraard verminderde prestaties. Dat is slecht voor de opbrengst van het algehele systeem. In dit artikel leggen we je uit of het plaatsen van zonnepanelen wel zin heeft als je last hebt van schaduw op je dak.

Valt er slechts een klein gedeelte van de dag schaduw op je dak, bijvoorbeeld in de wintermaanden? Dan is dat doorgaans niet zo’n probleem. Het komt echter regelmatig voor dat een schoorsteen, een boom of een ander huis langere tijd voor schaduw op je dak zorgt. Schaduw kan ervoor zorgen dat de prestaties van je zonnepanelen aanzienlijk verminderen, zelfs zo erg dat je mogelijk slimmer af bent met mínder zonnepanelen. Hoe dat zit, leggen we je uit in dit artikel.

Waarom beïnvloedt schaduw de prestaties van zonnepanelen?

Een van de meest voor de hand liggende redenen waarom schaduw de prestaties van zonnepanelen beïnvloedt, is dat de panelen nu eenmaal stroom opwekken door middel van zonlicht. Bij een verminderde lichtintensiteit, zoals door schaduwval, kan er dus minder stroom worden opgewekt. 

Zonnepanelen zijn daarnaast vaak in een serie geschakeld. Dat betekent dat de stroom door alle panelen in een serie loopt. Prestatievermindering bij een van de panelen in een serie kan daardoor de prestaties van de gehele serie beïnvloeden. De zwakste schakel beperkt namelijk de stroomproductie van het geheel. Je kunt het vergelijken met een ouderwets lichtsnoer voor in de kerstboom. Is één lampje kapot? Dan zie je dat terug in de rest van de verlichting.

Als slechts een deel van de zonnepanelen in de schaduw ligt, kan dat zorgen voor hot spots. Een aantal panelen ligt in de schaduw, terwijl enkele panelen in direct zonlicht liggen. Dat zorgt voor een ongelijke verwarming, wat schade aan de panelen kan toebrengen en zelfs de levensduur kan beperken. 

Lees ook: Installatie van zonnepanelen: wat kun je verwachten?

©aRTI01

Zijn er ook oplossingen voor schaduw op het dak?

Het is soms mogelijk om de oorzaak van de schaduw op het dak te verwijderen, bijvoorbeeld door een boom te kappen. Dat is echter lang niet altijd een optie. De schaduw kan bijvoorbeeld afkomstig zijn van een boom van de buren of van de gemeente. Zelfs als het om een boom in eigen tuin gaat, heb je in sommige gevallen een kapvergunning nodig. 

Er zijn wel andere oplossingen om toch zonnepanelen op het dak te plaatsen, zonder last te hebben van de negatieve gevolgen van schaduw op de panelen. 

Het is voor veel mensen niet de leukste optie, maar waarschijnlijk wel de goedkoopste: het kan verstandig zijn om simpelweg minder zonnepanelen te plaatsen. Vooral als één of meerdere zonnepanelen in de zomermaanden in de schaduw zullen liggen. Wil je het liefst twaalf zonnepanelen plaatsen, waarvan er twee in de schaduw liggen? Dan kan het slim zijn om de panelen die je in de schaduw zou plaatsen weg te laten. Zo voorkom je dat die twee zonnepanelen niet de opbrengst van je gehele systeem beperken. Over een jaar heb je met minder panelen zo mogelijk meer opbrengst dan met meer panelen in de schaduw.

De meeste eigenaren van zonnepanelen kiezen voor een string-omvormer, waar meerdere zonnepanelen in een serie op worden aangesloten. Het is echter ook mogelijk om voor micro-omvormers te kiezen. Deze optie wordt steeds populairder. Zo hangt er aan elk zonnepaneel één omvormer, waardoor er geen sprake is van een serie. De verminderde prestaties van één zonnepaneel in de schaduw veroorzaken daardoor niet de prestaties van de andere panelen. 

©Liantho

Heeft het zin om zonnepanelen te plaatsen als er schaduw op mijn dak valt?

In veel gevallen is het zinvol om zonnepanelen te plaatsen, zelfs als er schaduw op je dak valt. Dat is vooral zo als de schaduw slechts een klein gedeelte van de dag aanwezig is, of alleen in de winter. Technologieën zoals micro-omvormers en power optimizers kunnen namelijk helpen om de negatieve effecten van schaduw op je zonnepanelen te verminderen. 

Liggen (al) je potentiële zonnepanelen permanent in de schaduw, dan is het waarschijnlijk niet zo’n goed idee om panelen op je dak te plaatsen. Het is dan slimmer om zonnepanelen (indien mogelijk) op een andere plek te plaatsen of op een andere manier in zonnepanelen te investeren om van de opgewekte zonne-energie te profiteren.

Andere opties als je geen geschikt dak hebt

Ook als je geen geschikt dak hebt om zonnepanelen op te plaatsen, is het mogelijk om toch van zonne-energie te profiteren. Je kunt bijvoorbeeld lid worden van een energiecoöperatie, zonnepanelen kopen op een zonnepark of investeren in crowdfundingsprojecten. Bij verschillende energieleveranciers kun je bovendien stroom van andere zonnepaneeleigenaren afnemen. 

Zonnepanelen, maar geen plek op je dak? Dit zijn de alternatieven!

Het is weer #codegeel en #codeoranje wegens gladheid door ijzel. Moet je toch de weg nog op? Via een online kaart van Rijkswaterstaat zie je live waar strooiwagens rijden en op welke wegen net is gestrooid.

Ga je naar Rijkswaterstaatstrooit.nl, dan krijg je een interactieve kaart van Nederland te zien. Op die kaart bewegen kleine icoontjes die de actieve strooiwagens voorstellen. De gegevens worden voortdurend bijgewerkt, waardoor je vrijwel live ziet waar op dat moment wordt gestrooid.

Naast de voertuigen vallen de gekleurde lijnen op de wegen op. Een paarse lijn betekent dat er in de afgelopen zes uur zout is gestrooid. Zo kun je zelf een inschatting maken of jouw route redelijk begaanbaar zal zijn of dat je éxtra moet opletten.

©Rijkswaterstaat

Wegtemperatuur

De kaart laat meer zien dan alleen strooiwagens. Op veel plekken vind je ook de actuele wegdektemperatuur. Die metingen komen van 330 meetpunten verspreid over het hele land. Dat is relevant, omdat het asfalt vaak al onder nul kan zijn terwijl de buitentemperatuur dat nog niet is. Gaat het sneeuwen of regenen op wegdek dat al beneden nul is, dan neemt de kans op gladheid toe. Is de temperatuur nu nog boven het vriespunt? Kijk dan zeker even vlak voordat je vertrekt. Vanaf een uur of drie 's middags daalt de temperatuur namelijk meestal. En een wegdek dat nu net boven nul is, kan dan ineens zomaar weer kouder zijn. Als het dan gaat regenen, moet je echt uitkijken.

©Rijkswaterstaat

Neerslag

Links op de kaart zie je ook nog een icoontje van een regenwolk met een zonnetje erachter. Klik je daar op, dan krijg je actuele beelden te zien van de neerslagradar van het KNMI. Je ziet niet alleen waar de neerslag valt, maar ook of er veel of weinig valt. Dit neerslagbeeld wordt elke vijf minuten opnieuw samengesteld.

De weg op? Doe het veilig!

Door voor vertrek de strooikaart te checken, vergroot je de veiligheid onderweg. Of, anders gezegd, je verkleint het risico. Wat je zelf nog kunt doen? Controleer de bandenspanning. Bij kou daalt de luchtdruk, niet alleen buiten maar ook in je banden, wat invloed heeft op de grip. Kijk daarnaast of je voldoende ruitensproeiervloeistof hebt en of die bestand is tegen vorst; daar bestaan verschillende gradaties in. Leg voor de zekerheid ook een zaklamp en een warme deken in de auto. Een powerbank is eveneens handig. Mocht je vast komen te staan, dan blijf je in ieder geval warm en heb je genoeg stroom om je smartphone een paar uur te gebruiken.

Sony heeft in de Verenigde Staten een patent vastgelegd voor een gamecontroller met een touchscreen waarbij spelers zelf kunnen bepalen waar op het scherm de actieknoppen geplaatst worden.

Het patent werd al in 2023 aangevraagd, maar is afgelopen week toegekend aan Sony. De controller zou volgens de beschrijving en de bijhorende illustraties op het grootste gedeelte van het oppervlak een touchscreen hebben in plaats van de gebruikelijke knoppen, en daar zouden spelers zelf kunnen kiezen waar ze knoppen op laten afbeelden om te gebruiken bij het besturen van games.

De controller zou dus geen daadwerkelijke knoppen hebben – in plaats daarvan gaat het om knoppen die op het scherm worden afgebeeld. Daarbij zou een sensor om druk en hitte te meten kunnen bepalen wanneer en hoe hard een bepaalde knop wordt ingedrukt.

Vooralsnog theoretisch

Volgens de beschrijving kan dit er voor zorgen dat er per game wordt bepaald welke knoppen nodig zijn, en welke niet. Daarbij kan het zo zijn dat de indeling van huidige controllers niet bij elke speler goed past – een probleem dat deze theoretische controller zou kunnen omzeilen.

Het is goed om in het achterhoofd te houden dat gamebedrijven continu patenten vastleggen voor technologie waar onderzoek naar gedaan wordt, en dat dit niet betekent dat Sony een dergelijke controller echt uitbrengt. In het verleden heeft bijvoorbeeld Nintendo ook wel eens een patent voor een dergelijke controller met touchscreen in plaats van knoppen vastgelegd, en daar is ook nog nietsd mee gedaan.

Sony is het bedrijf achter de PlayStation-consoles. De huidige PlayStation 5 wordt geleverd met de DualSense-controller. Die controller heeft wel gewoon fysieke knoppen om in te drukken.