Je huis winterklaar maken: tips en écht bruikbare stappenplannen
Ga stap voor stap na of je woning klaar is voor de winter. Het is een kleine moeite en het kan je een hoop ellende en een hoger energieverbruik besparen. We geven een aantal praktische tips.
- Schakel over op ledlampen
- Laat de lucht uit de radiatoren ontsnappen
- Check de druk van de cv-ketel
- Deblokkeer de thermostatische kranen
- Vergeet het onderhoud van de ketel niet
- Heb je alle rookmelders gecontroleerd?
- Breng waar nodig tochtstrippen aan
- Isoleer de buitenkraan
- Laat de schoorsteen controleren en vegen
- Reinig de dakgoten
Laat de deursloten niet bevriezen
Ook interessant: Tuinieren in oktober: oogsttijd en voorbereiding op de winter
Ga voor ledverlichting
Begin met een ronde door het huis en bekijk de verlichting in elke kamer. Nu de donkere dagen er aan komen, is dit het moment om de laatste gloeilampen te vervangen door ultrazuinige ledlampen, die nog geen 10 procent van de elektriciteit verbruiken om dezelfde hoeveelheid licht te produceren. Vaak halen mensen de wattage en de hoeveelheid licht door elkaar. Watt geeft aan hoeveel energie een lamp verbruikt, de lichtopbrengst wordt uitgedrukt in lumen.
Een gloeilamp van 75 watt kan al worden vervangen door een ledlamp van 5 tot 8 watt. Let daarbij wel op de kleurtemperatuur. In de beginjaren van ledverlichting brachten die lampen allemaal koud, blauw licht. Vandaag zijn ledlampen beschikbaar in warm, extra warm licht of zelfs daglicht. De lichtkleur wordt weergegeven in kelvin. Hoe lager het getal, hoe warmer de kleur. Elke gloeilamp kun je dimmen, maar niet elke ledlamp ondersteunt een dimmer. Je leest op de verpakking of de ledlamp geschikt is voor dimmers.
Ontlucht de radiatoren
Komen er borrelende geluiden uit de radiatoren? Daar zit gegarandeerd lucht in, want het geluid dat je hoort, is afkomstig van luchtbellen. Die luchtbellen moeten er uit, en niet alleen omwille van het irritante geluid. De lucht belet dat het warme water in de leidingen vlot kan circuleren, en dat verhoogt het energieverbruik. Ook wanneer de bovenkant van de radiator koud blijft en de onderkant warm, dan weet je dat een grote hoeveelheid lucht de boosdoener is. Ontluchten doe je stapsgewijs.
| Stappenplan |
|---|
| Draai de kranen van alle radiatoren in huis open, óók van de radiatoren die je niet gebruikt. |
| Stel de thermostaat in op bijvoorbeeld 25°C, zodat de verwarming in actie komt. |
| Na een kwartier stel je de thermostaat weer laag in, waardoor de verwarming stopt. Ondertussen heeft de lucht zich bij de ventielen opgehoopt. Draai alle radiatorkranen dicht. |
| Begin te ontluchten bij de radiatoren die het laagst gelegen zijn en werk zo naar de hoger gelegen kamers. Ontluchten doe je met een klein ontluchtingssleuteltje dat in het ontluchtingsventiel past. Een halve omwenteling is al genoeg om de lucht te laten ontsnappen. Dat hoor je duidelijk. Pas wanneer er een gelijkmatig stroompje water uit het radiatorventiel komt, weet je dat de lucht er uit is. Vang het water op in een bakje of in een oude handdoek. Het water kan vies zijn, dus let een beetje op. |
| Nu alle radiatoren zijn ontlucht, kun je de kranen van de radiatoren die je gebruikt opnieuw opendraaien. |
| Vervolgens zet je de thermostaat terug op de gewenste temperatuur. Controleer de waterdruk van de cv-ketel. Soms moet je opnieuw water bijvullen. |
Controleer de werkdruk van de installatie
De druk van de cv-ketel moet tussen de 1,5 en 2 bar liggen. Als de druk onder 1 bar zakt, werkt de ketel niet meer zoals het hoort. Je kunt de druk op het schermpje van de cv-ketel aflezen of op de manometer die in de buurt van het expansievat staat. Is de druk te laag, dan moet je water bijvullen. Bij oude installaties moet je een vulslang gebruiken, maar meestal heeft de installateur twee vulkranen naast elkaar geplaatst. In dat geval is er geen vulslang nodig.
| Stappenplan |
|---|
| Zet de thermostaat in de laagste stand en wacht tot de cv-ketel is afgeslagen. |
| Bevestig dan de vulslang. Hiervoor moet je de koperen dop van de vulkraan losdraaien. |
| Als de vulslang verbonden is met de vulkraan en met de waterkraan, kun je de vulkraan van de cv-ketel openen. Daarna draai je de waterkraan zachtjes open. Je hoort hoe het water in het systeem wordt geperst. Met twee vulkranen draai je eerst de eerste kraan open en daarna de tweede. Ook dan zul je het water horen stromen. |
| Houd ondertussen de manometer of het display op de ketel in de gaten en ga door tot de druk tussen de 1,5 en 2 bar staat. |
| Sluit de vulkranen en verwijder de vulslang. |
| Kijk vervolgens of je de radiatoren nog verder moet ontluchten. |
Deblokkeer de thermostatische kranen
Het gebeurt regelmatig dat een radiator die is voorzien van een thermostatische kraan niet meer warm wordt. Vaak is de oorzaak dat het pennetje van thermostatische kraan vastzit. Het is gelukkig niet heel ingewikkeld om dat te deblokkeren.
| Stappenplan |
|---|
| Zet de thermostatische kraan in de hoogste stand, bijvoorbeeld stand 5. |
| Schroef de moer los die de thermostatische kraan op zijn plaats houdt. Je ziet een stalen pennetje in het midden van de kraan zitten. Dat is het pipet. Als je even op dat pipet duwt, voel je of dit vastzit. Normaal moet je dat pennetje kunnen indrukken en moet het terugveren. Door een beetje kalk of vuil kan dat pipet klem zitten. |
| Neem een kleine hamer en tik enkele keren zijdelings op de koppeling waarin dat pipet zit. Het is de bedoeling dat het pipet door deze trillingen loskomt. Daarbij komt het pennetje terug naar voren. |
| Als je het pipet weer soepel kunt indrukken, is de kraan vrijgemaakt. Vervolgens kun je de greep van de thermostatische kraan terug op de radiator schroeven. |
Laat de verwarmingsketel onderhouden
Als je verwarmingsketel het hartje winter begeeft, moet je in allerijl beroep doen op een (dure) monteur. Houd je dus stipt aan de verplichte tweejaarlijkse onderhoudsbeurt voor de verwarmingsketel. Dat is een routine die je zeker niet mag vergeten en waarvoor je een erkend technicus inschakelt.
Controleer de rookmelders
Niets is 's winters zo gezellig als kaarsen, het vlammenspel van de openhaard en de houtkachel. Daarom controleer je of de rookmelders naar behoren werken. Een lampje of een geluidssignaal waarschuwt wanneer de batterij bijna leeg is. Maar er bestaan ook slimme rookmelders die meldingen naar je telefoon sturen, die zichzelf testen en die koolstofmonoxide kunnen detecteren.
Ramen en deuren goed afdichten
Langs ramen en deuren ontsnapt veel warmte. Maak ramen en deuren tochtvrij. Je kunt indien nodig deurtochtlatten en tochtstrips aanbrengen. Ze dichten de kamers goed af en zorgen voor thermische en akoestische isolatie. En ja, zelfs een ouderwetse tochthond werkt wel degelijk.
BONUSTIP! Laat de sneeuw op de zonnepanelen liggen Als er sneeuw op de zonnepanelen ligt, kun je die het best laten liggen. Het zwakke zonlicht en de korte dagen zorgen ervoor dat het rendement van de panelen toch al niet groot is. Belangrijker is dat je de panelen of de coating die het glas bedekt zou beschadigen bij het afschrapen van de sneeuw. Bovendien is het veel te gevaarlijk om bij dat weer op het dak te klimmen.
Buitenkranen beschermen
Sluit de buitenkranen op tijd af. Doe dat voordat de eerste vrieskou ze laat bevriezen en barsten. Om te vermijden dat de buitenkraantjes bevriezen, sluit je ze af gedurende de wintermaanden. Het best draai je de stopkraan dicht en de buitenkraan draai je open tot het resterende water uit de leiding is gelopen. Als je de buitenkraan niet kunt afsluiten, bescherm je 'm door er isolatiemateriaal rond te wikkelen. Daaroverheen maak je dan een plastic zakje vast. Wil je zo’n kraan op een elegantere manier beschermen, dan bestaan goedkope kant-en-klare beschermhoezen die water- en winddicht zijn en waarin waterdichte isolatie zit.
Laat je schoorsteen vegen
De meest voorkomende brand is een schoorsteenbrand. Laat je schoorsteen tijdig reinigen door een erkend vakman, anders kunnen opgebouwde creosoot en roet ontbranden. Iedereen die verwarmt met hout, kolen of stookolie kan hiermee te maken krijgen. Reinigen kun je het best nét voor de winter doen. Stook alleen met droog, natuurlijk en onbehandeld hout. Gebruik liever geen geverfd hout, spaanplaat en multiplex. Witte kleurloze rook wijst op een goede verbranding.
Schoonmaakbeurt dakgoten
Een minder aangename klus is het schoonmaken van de dakgoten. Wanneer de dakgoten verstopt zitten met bladeren, kan de smurrie bevriezen tot een grote, ijskoude massa, die de dakrand kan beschadigen. Verwijder de dode bladeren en takjes. Op die manier vermijd je schade aan de dakgoten, wat kan leiden tot schade en mosvorming. Tegelijkertijd kun je de lasnaden van de dakgoot inspecteren om te voorkomen dat er barstjes en scheurtjes ontstaan door de vrieskou.
Voorkom bevriezing van sloten
Vroeger las je dat je in elk slot waar een sleutel in past een beetje grafietpoeder moest spuiten. Wij zijn hier geen voorstander van, gewoon omdat dit grafiet aan je sleutels blijft hangen, en die stop je achteraf in je zak of tas. Gebruik ook geen kruipolie. Het cilinderslot zal tijdelijk goed werken, maar die olie trekt na verloop van tijd alleen maar extra viezigheid aan. Gebruik liever siliconenspray of slotspray. Siliconenspray is op basis van water en trekt geen vuil aan. Bovendien maakt dat nauwelijks vlekken als je ermee knoeit.
