ID.nl logo
Energie onbetaalbaar? Zo houd je grip op je geld
© Getty Images/iStockphoto
Energie

Energie onbetaalbaar? Zo houd je grip op je geld

Je kunt je geld maar één keer uitgeven. En wat dat betreft is dit een slecht jaar: de energierekening neemt een steeds grotere hap uit je budget. Hoe kun je dan toch nog grip op je geld houden? ID.nl ging op bezoek bij het Nibud.

Al ruim veertig jaar deelt het Nibud (voluit het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting) kennis en advies over huishoudfinanciën, met als doel het voorkomen van geldproblemen. En dat is anno nu actueler dan ooit, nu ook mensen die normaliter gewoon met hun geld konden uitkomen, op grote schaal in de problemen komen.

De homepage van het Nibud.

De gemeente

De eerste tip die het Nibud geeft is om uit te zoeken of de gemeente iets voor je kan doen. Mensen die moeten rondkomen van een minimum inkomen zijn vaak al bekend bij de gemeente; wie tot de groep behoort die daar net boven zit, moet zelf contact opnemen. De website en andere contactgegevens van je gemeente kun je opzoeken op https://organisaties.overheid.nl/Gemeenten/.

Niet alleen kan de gemeente je helpen met een energietoeslag (zie kader), ook hebben ze doorgaans allerlei subsidies en andere initiatieven. Denk daarbij aan kortingen op sport en cultuur, het kwijtschelden van gemeentelijke belastingen of bijzondere bijstand. Vaak kan de gemeente je ook helpen aan informatie over andere instanties die je kunnen helpen. Maak vooral gebruik van die hulp: wat je vooral níet moet doen, is proberen alles zelf wel op te lossen. Daarvan krijg je alleen maar nóg meer stress. En daarvan heb je op dit moment waarschijnlijk al genoeg!

Zoek lokale vrijwilligers die helpen bij geld- en andere zorgen op Humanitas.nl.

Andere plekken voor hulp bij geldzorgen

Je kunt ook hulp op andere plekken krijgen. Humanitas is een landelijke vrijwilligersorganisatie en biedt door het hele land hulp bij geld- en andere zorgen. Voor andere plekken bij jou in de buurt kun je een test doen op Geldfit.nl. Je krijgt dan een overzicht te zien van je lokale bank, energiecoaches, wijkteams en andere initiatieven bij jou in de buurt die je kunnen helpen bij je geldzorgen.

Zoek lokaal hulp bij geldzaken op Geldfit.nl

ENERGIETOESLAG Speciaal voor mensen met een laag inkomen is de energietoeslag in het leven geroepen; het gaat om een bedrag van ongeveer 1300 euro. Wie een bijstandsuitkering, IOAW-, IOAZ- of Bbz-uitkering heeft, krijgt deze toeslag automatisch. Wie een inkomen van 120% van het sociaal minimum heeft, moet deze toeslag in de meeste gevallen zelf aanvragen. Gaat dat op voor jou? Neem dan contact op met de gemeente: die kan vertellen of je de energietoeslag automatisch ontvangt of zelf moet aanvragen. Doen, want het zou zonde zijn als je deze toeslag liet liggen!

Makkelijk besparen

Ook als je niet in aanmerking komt voor hulp van de gemeente en overheid zijn er mogelijkheden om te besparen. Een paar euro hier, een paar euro daar: alle kleine beetjes helpen.

Abonnementen

Kijk bijvoorbeeld eens naar wat je allemaal aan abonnementen hebt. Kranten? Tijdschriften? Streamingdiensten? De sportschool? Bezorgabonnementen, bijvoorbeeld van koffiecupjes? Game-diensten? Loterijen? Het kan echt lonen om alles eens in kaart te brengen en te kijken wat je écht gebruikt en wat niet. Heb je echt vier streamingabonnementen nodig? Hoe vaak ben je de laatste maanden eigenlijk naar de sportschool geweest? Zeg op wat je niet langer nodig hebt. Tip van ID.nl: zet ruim van tevoren in je agenda wanneer abonnementen aflopen, zodat je ze kunt opzeggen voordat ze automatisch verlengd worden.

Boodschappen

Eet mee met het seizoen. Aardbeien zijn lekker, maar in de winter zijn ze een stuk duurder dan in de zomer. Op de site van het Voedingscentrum staat een uitgebreide lijst met seizoensgroenten en -fruit.

Probeer het huismerk in plaats van duurdere A-merken. Maak een planning en kijk of je restjes van de ene dag de dag erop in een ander gerecht kunt verwerken. De magazines van de supermarkten en internet staan vol met dit soort recepten. Kijk ook wat je kunt invriezen: heb je gekookt voor heel je gezin en heb je een eenpersoonsportie over, dan kan die altijd nog een keer van pas komen.

Onderweg

Waar ongemerkt ook veel geld aan kan opgaan, is naar eten en drinken onderweg. Even een koffie halen, even een broodje … als je dat een paar keer per week doet, kan dat al snel in de tientallen euro’s lopen per maand lopen. Begin eens met een paar weken bijhouden hoe vaak je dit soort impulsaankopen doet. Schrik je van het bedrag? Doe er dan iets aan!

Verzekeringen

Nederlanders zijn graag goed verzekerd. Soms té goed, ziet het Nibud. Veel mensen hebben bijvoorbeeld een doorlopende reisverzekering terwijl ze misschien maar één keer per week op vakantie gaan. Of hebben hun oude auto nog steeds helemaal all-risk verzekerd. Ook hier geldt: kijk wat je allemaal hebt afgesloten en kijk welke verzekeringen je kunt opzeggen of aanpassen.

PERSOONLIJK BUDGETADVIES Een handig hulpmiddel om beter zicht op je financiën te krijgen, is de tool Persoonlijk Budgetadvies van het Nibud (https://persoonlijkbudgetadvies.nibud.nl). In vijf stappen vul je gegevens in over je situatie. Daarna krijg je te zien waar je geld blijft. Ook zie je hoe je het doet in vergelijking met anderen en krijg je handige tips. Het invullen neemt ongeveer 15 minuten in beslag.

Screenshot van de rekentool Persoonlijk Budgetadvies op de site van het Nibud.

Grip op je energie

Hoe je zoveel mogelijk energie kunt besparen, weet je inmiddels wel. Helaas zal dat met de huidige tarieven vaak niet voldoende zijn om de kosten betaalbaar te houden. Lukt het betalen van de rekening niet of heel moeilijk? Neem dan zelf proactief contact op met je energiemaatschappij om te kijken wat er mogelijk is. Meestal is het mogelijk om een betalingsregeling af te sluiten; ook kun je informeren of er mogelijkheden zijn om je maandbedrag eventueel wat (meer) naar beneden aan te passen.

Handige rekentools

Op de site van het Nibud vind je allerlei handige rekentools. We lichten er vier voor je uit.

Tools voor plannen en begroten op de website van het Nibud.

Maandbegroting

Het Nibud heeft een Exceldocument voor je klaargezet. Download het naar je eigen computer en vul het in; zo zie je snel hoe je er deze maand financieel voor staat.

Jaarbegroting

Het is handig om de maandbegroting te gebruiken, maar soms heb je meer overzicht nodig. Omdat je de ene maand grotere uitgaven hebt dan de andere, of omdat er de ene maand meer binnenkomt dan de andere (denk aan de kinderbijslag of aan het vakantiegeld). Gebruik daarvoor de jaarbegroting. Ook dit is een Excelbestand dat je downloadt en op je eigen computer invult.

Screenshot van de rekentool BerekenUwRecht op de site van het Nibud.

BerekenUwRecht

Zowel op landelijk als lokaal niveau zijn er allerlei potjes, subsidies en toeslagen waar je misschien recht op hebt – niet alleen wanneer je een uitkering krijgt, maar ook als je werkt of zzp-er bent. Veel mensen weten niet van het bestaan van deze toeslagen af, of denken op voorhand al dat ze er geen recht op hebben. Ga daar niet vanuit, maar check het. Speciaal daarvoor is de tool BerekenUwRecht. Invullen kost hooguit 10 minuten; daarna zie je meteen voor welke regelingen je in aanmerking komt. Ook zie je het geschatte bedrag waar het om gaat en welke stappen je moet ondernemen om de regeling aan te vragen.

WerkUrenBerekenaar

Wat gebeurt er als je meer of minder zou gaan werken? Dat heeft niet alleen te maken met je salaris, maar ook met toeslagen, belasting en pensioenpremies. Deze tool helpt om inzichtelijk te maken hoe je inkomen verandert wanneer het aantal uren dat je werkt verandert.

Kijk ook ons interview met Karin Radstaak van het Nibud

Watch on YouTube

Wil je meer video’s zien, abonneer je op het ID.nl YouTube-kanaal.

💡Wil jij zelf ook groene stroom opwekken? Overweeg zonnepanelen!

Vraag een offerte aan voor zonnepanelen:

▼ Volgende artikel
Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?
© Dennis
Huis

Wanneer heb je HDMI 2.1 écht nodig (en wanneer is het weggegooid geld)?

HDMI 2.1 is de nieuwste standaard voor beeldoverdracht, maar lang niet iedereen heeft de extra bandbreedte ook écht nodig. Vooral voor gamers met een PlayStation 5, Xbox Series X of krachtige pc is het relevant. Kijk je alleen films of televisie? Dan volstaat de oudere aansluiting vaak prima. Wij leggen uit waar de grens ligt.

Als je momenteel op zoek bent naar een nieuwe televisie of monitor vlíegen de technische termen je om de oren. HDMI 2.1 wordt door fabrikanten en winkels vaak gepresenteerd als een absolute noodzaak voor een scherm dat klaar is voor de toekomst. Hierdoor ontstaat de angst dat je een miskoop doet als je kiest voor een model met de oudere HDMI 2.0-standaard. Toch is dat in veel Nederlandse huiskamers een misvatting, want de voordelen zijn nogal specifiek. Veel consumenten betalen onnodig extra voor een functie die ze technisch gezien nooit zullen activeren. Na het lezen van dit artikel weet je precies of jij die snelle poort nodig hebt, of dat je dat budget beter aan een groter scherm of beter geluid kunt besteden.

De kern van het probleem: bandbreedte

Het fundamentele verschil tussen de gangbare HDMI 2.0-standaard en de nieuwere 2.1-versie zit 'm in de digitale snelweg die ze bieden. Je kunt het zien als een waterleiding: door een 2.1-kabel kan veel meer water (of dus data) tegelijk worden gepompt (48 Gbit/s in dit geval) dan door de oudere 2.0-variant (die 'maar' 18 Gbit/s kan verwerken). Die extra ruimte is nodig voor 4K-beelden met een zeer hoge verversingssnelheid (120 beelden per seconde) of voor extreem hoge resoluties zoals 8K.

Een hardnekkige mythe is dat HDMI 2.1 het beeld altijd mooier maakt. Dat is onjuist. Als je naar een Netflix-serie kijkt in 4K, ziet dat er via een 2.0-poort exact hetzelfde uit als via een 2.1-poort. De kabel verandert niets aan de kleuren, de scherpte of het contrast; hij zorgt er alleen voor dat het signaal 'erdoor' past. Pas als er een file op de kabel ontstaat (omdat je te veel beelden per seconde wilt versturen) wordt de nieuwe standaard noodzakelijk. Zolang je dataverbruik onder de limiet van HDMI 2.0 blijft, voegt versie 2.1 niets toe aan de beeldkwaliteit.

Wanneer werkt dit wél goed?

HDMI 2.1 komt pas echt tot zijn recht als je de grenzen van beweging en snelheid opzoekt. Dat is vrijwel exclusief het domein van de fanatieke gamer. Heb je een PlayStation 5 of Xbox Series X in huis en wil je games spelen in de hoogste 4K-resolutie met 120 beelden per seconde (120 Hz)? Dan is een HDMI 2.1-aansluiting op je tv onmisbaar. Zonder deze poort blijft je console steken op 60 beelden per seconde, wat minder vloeiend oogt bij snelle shooters of racegames.

Ook pc-gamers met een zware, moderne videokaart (zoals de NVIDIA RTX 40- of 50-serie) profiteren hiervan als ze hun pc op de tv aansluiten. Naast de snelheid biedt de 2.1-standaard ondersteuning voor Variable Refresh Rate (VRR). Dat zorgt ervoor dat de televisie zijn verversingssnelheid continu aanpast aan de spelcomputer, wat haperingen en 'tearing' (waarbij het beeld in tweeën lijkt te breken) voorkomt. Daarnaast is er Auto Low Latency Mode (ALLM), een signaal waardoor je tv automatisch naar de spelmodus schakelt zodra je de console aanzet. Voor wie de maximale prestaties uit een moderne spelcomputer wil halen, is HDMI 2.1 dus een logische en eigenlijk verplichte keuze.

Oké, maar wanneer werkt dit níet goed?

Voor de gemiddelde kijker is de meerwaarde van HDMI 2.1 nagenoeg nihil. Kijk je voornamelijk lineaire televisie (nieuws, talkshows), sportwedstrijden, films op Blu-ray of series via streamingdiensten als Disney+ en Videoland? Dan kom je nooit in de buurt van de bandbreedte die HDMI 2.0 niet meer aankan. Films en series worden vrijwel altijd gemaakt en uitgezonden in 24, 30 of maximaal 60 beelden per seconde. Een standaard HDMI 2.0-aansluiting kan 4K-beeld op 60 Hz fluitend aan, inclusief HDR (High Dynamic Range).

Ook voor bezitters van een oudere of minder krachtige spelcomputer, zoals de PlayStation 4, de Xbox One of de Nintendo Switch, voegt de nieuwe poort niets toe. Het signaal dat deze apparaten uitsturen is simpelweg niet zwaar genoeg om de bredere snelweg nodig te hebben. Je koopt in dat geval een Ferrari om er vervolgens alleen maar mee in een 30-kilometerzone te rijden. Je betaalt voor capaciteit die ongebruikt blijft, terwijl je dat geld wellicht beter had kunnen investeren in een tv met een beter contrast of hogere helderheid.

Dealbreakers

Er zijn specifieke situaties waarin het blindstaren op HDMI 2.1 je keuze onnodig beperkt of zelfs leidt tot een slechtere aankoop. Dit zijn de harde grenzen:

Je zoekt een televisie in het budgetsegment. In de lagere prijsklassen is de term HDMI 2.1 vaak misleidend. Fabrikanten mogen de term soms gebruiken omdat de tv één specifieke feature ondersteunt (zoals ALLM), terwijl het paneel zelf technisch helemaal geen 120 Hz kan weergeven. Je koopt dan een tv met een 2.1-sticker, maar zonder het daadwerkelijke voordeel van vloeiend beeld. In dit segment is beeldkwaliteit altijd belangrijker dan het versienummer van de poort.

Je wilt alleen beter geluid via een soundbar. Vaak wordt gedacht dat je voor de beste geluidsoverdracht (eARC) per se een volledige HDMI 2.1-tv nodig hebt. Hoewel eARC officieel onderdeel is van de 2.1-specificaties, hebben veel fabrikanten deze functie ook toegevoegd aan televisies die verder gewoon op HDMI 2.0 draaien. Als je doel puur het doorsturen van Dolby Atmos-geluid is, is een volledige HDMI 2.1-poort dus geen harde eis, zolang eARC maar specifiek wordt vermeld.

Je kijkt puur films en series. Als je geen gamer bent, is er geen enkel scenario waarin HDMI 2.1 je kijkervaring verbetert. Het sluit een heleboel uitstekende oudere of goedkopere modellen uit die misschien wel een veel mooier OLED- of QLED-paneel hebben, maar niet de nieuwste aansluitingen. Beeldkwaliteit (zwartwaarden, kleur) wint het voor de filmkijker altijd van bandbreedte.

©DC Studio

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om de juiste keuze te maken, moet je kritisch kijken naar wat er in je tv-meubel staat of komt te staan. De vuistregel is eenvoudig: ben jij iemand die elke frame telt in een online shooter en heb je de hardware om dat te genereren? Dan moet HDMI 2.1 bovenaan je wensenlijst staan; zonder die poort knijp je de prestaties van je dure console af en mis je de soepelheid waarvoor je betaald hebt.

Ben je daarentegen een filmliefhebber die geniet van de hoogste beeldkwaliteit in HDR, of kijk je vooral sport? Richt je dan op het contrast, de helderheid en de kleurweergave van het paneel. Een kwalitatief hoogwaardig paneel met een 'oudere' aansluiting geeft een indrukwekkender plaatje bij films dan een middelmatige tv die toevallig wél een 2.1-aansluiting heeft. Laat je niet gek maken door het idee van toekomstbestendigheid als de beloofde toekomst niet aansluit bij jouw kijkgedrag.

Dus...

HDMI 2.1 is essentieel voor gamers met een PS5, Xbox Series X of krachtige pc die willen spelen in 4K bij 120 Hz. Voor filmkijkers, serie-bingers en tv-kijkers biedt de standaard geen zichtbare beeldverbetering ten opzichte van HDMI 2.0. De extra bandbreedte is puur bedoeld voor zeer hoge framerates die videocontent niet gebruikt. Kies alleen voor HDMI 2.1 als je hardware hebt die deze snelheid daadwerkelijk kan benutten. In alle andere gevallen is de kwaliteit van het beeldscherm zelf veel belangrijker dan het type aansluiting.

▼ Volgende artikel
Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?
© Wildlight Entertainment
Huis

Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?

Op 26 januari kan de wereld aan de slag met Highguard. Het lijkt erop dat iedereen weet wat Highguard is, terwijl tegelijkertijd ook niemand precies weet wát Highguard nou precies is. In dit artikel zetten we dus uiteen wanneer je de game kunt spelen, en waarom deze titel van Wildlight Entertainment zoveel aandacht krijgt.

Releasedatrum van Highguard

Highguard is vanaf vandaag, 26 januari, rond 19:00 uur Nederlandse tijd beschikbaar op pc, PlayStation 5 en Xbox Series X en S. De exacte releasetijd is nog niet bekend, maar vermoedelijk zal de game rond die tijd op alle platforms beschikbaar worden.

Daarbij is het spel free-to-play, dus je hoeft niets te betalen om Highguard te spelen. Daarbij ondersteunt de game crossplay en cross-save, dus je kunt de game samen met vrienden op andere platforms spelen en je progressie op andere platforms meenemen. Het spel is niet te preloaden, maar vereist op pc in ieder geval 25 GB aan beschikbare opslagruimte.

Met de lancering van het spel zendt ontwikkelaar Wildlight Entertaiment om 19:00 uur Nederlandse tijd ook direct een zogenaamde Launch Showcase uit op YouTube - ook hieronder te bekijken. De studio belooft in deze showcase een ‘deepdive in de gameplay’ van Highguard te tonen, de contentplannen voor het eerste jaar uit de doeken te doen en nog ‘veel meer’. 

Watch on YouTube

Wat is Highguard?

Aan team-based PvP heroshooters als Overwatch is geen gebrek, maar Highguard lijkt zich bij die groep te scharen. Het spel wordt ontwikkeld door Wildlight Entertainment, dat weer bestaat uit oud-ontwikkelaars van onder andere Titanfall en Apex Legends. Mensen die dus meer dan prima shooters in elkaar hebben gedraaid, waardoor de interesse toch ietwat gewekt wordt. 

Ieder team in de game bestaat uit drie zogenaamde Wardens, waarvoor verschillende personages gekozen kunnen worden. In de trailer zien we bijvoorbeeld een ridderachtige personage, die met een speciale vaardigheid elektrische stokken rond kan gooien. Ook is er een groot ijsmonster dat schijnbaar muren kan laten verschijnen, een soort cowboy met beestachtige klauwen en een personage dat met messen kan gooien. Ook heeft ieder personage schijnbaar toegang tot geweren om het vijandelijke team mee te bevechten.

Het doel van een potje is namelijk het vinden van de ‘Shieldbreaker’, een soort groot zwaard waarmee je de basis van de tegenstanders open kan breken en uiteindelijk overnemen. Wanneer dit lukt is het potje gewonnen. In de context van de game krijgt jouw team op die manier de controle over het continent. 

©Wildlight Entertainment

Waarom is er zoveel om Highguard te doen?

Wildlight positioneert de game in hun marketing als een “nieuw soort shooter”, maar veel spelers zijn op basis van de trailer nog niet overtuigd. Highguard doet qua opzet van de potjes wel een paar dingen anders dan hero-shooters als Overwatch en Marvel Rivals, maar zoals Concord in 2024 liet zien is de huidige markt voor dit subgenre binnen shooters redelijk verzadigd. Velen zijn simpelweg nog niet overtuigd dat Highguard daadwerkelijk iets vernieuwends met zich mee weet te brengen.

Dit valt ook te verwijten aan een opvallend gebrek aan marketing van de game. Zo’n anderhalve maand voor release hoorden we voor het eerst van Highguard, toen de trailer werd getoond als afsluiter van The Game Awards. Normaliter is de laatste aankondiging van die show een van de hoogtepunten, maar Highguard wist mensen niet te enthousiasmeren. 

De gesprekken rondom Highguard werden echter nog vreemder, toen opviel dat Wildlight geruime tijd niets meer plaatste op sociale media over de game. Na de initiële aankondiging van de game werd er wekenlang niets meer geplaatst op het X-account van Highguard, tot drie dagen voor launch - toen het bedrijf een countdown startte. Ook dit maakte het lastig om enthousiast te worden voor Highguard. 

©Wildlight Entertainment

In de afgelopen dagen doken er berichten en geruchten op die stelden dat Geoff Keighley - de presentator en oprichter van The Game Awards - Highguard specifiek had uitgekozen als afsluiter van The Game Awards, omdat hij hier wel iets in zag. Op 25 januari plaatste Keighley een gif op X, waarin John Hammond uit Jurassic Park zegt: “Over 48 uur accepteer ik jullie verontschuldigingen”. 

Natuurlijk gunnen we iedere game waar tijd en passie in heeft gezeten het beste, maar het is ook niet te ontkennen dat het verhaal rondom Highguard op zijn minst frappant te noemen is. Nou ja, vanaf 19:00 uur kunnen we het spel zelf onder handen nemen. Verwacht daarom binnenkort impressies op onze socials en ID.nl.