Je kunt je geld maar één keer uitgeven. En wat dat betreft is dit een slecht jaar: de energierekening neemt een steeds grotere hap uit je budget. Hoe kun je dan toch nog grip op je geld houden? ID.nl ging op bezoek bij het Nibud.

Al ruim veertig jaar deelt het Nibud (voluit het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting) kennis en advies over huishoudfinanciën, met als doel het voorkomen van geldproblemen. En dat is anno nu actueler dan ooit, nu ook mensen die normaliter gewoon met hun geld konden uitkomen, op grote schaal in de problemen komen.

De gemeente

De eerste tip die het Nibud geeft is om uit te zoeken of de gemeente iets voor je kan doen. Mensen die moeten rondkomen van een minimum inkomen zijn vaak al bekend bij de gemeente; wie tot de groep behoort die daar net boven zit, moet zelf contact opnemen. De website en andere contactgegevens van je gemeente kun je opzoeken op https://organisaties.overheid.nl/Gemeenten/.

Niet alleen kan de gemeente je helpen met een energietoeslag (zie kader), ook hebben ze doorgaans allerlei subsidies en andere initiatieven. Denk daarbij aan kortingen op sport en cultuur, het kwijtschelden van gemeentelijke belastingen of bijzondere bijstand. Vaak kan de gemeente je ook helpen aan informatie over andere instanties die je kunnen helpen. Maak vooral gebruik van die hulp: wat je vooral níet moet doen, is proberen alles zelf wel op te lossen. Daarvan krijg je alleen maar nóg meer stress. En daarvan heb je op dit moment waarschijnlijk al genoeg!

Andere plekken voor hulp bij geldzorgen

Je kunt ook hulp op andere plekken krijgen. Humanitas is een landelijke vrijwilligersorganisatie en biedt door het hele land hulp bij geld- en andere zorgen. Voor andere plekken bij jou in de buurt kun je een test doen op Geldfit.nl. Je krijgt dan een overzicht te zien van je lokale bank, energiecoaches, wijkteams en andere initiatieven bij jou in de buurt die je kunnen helpen bij je geldzorgen.

Makkelijk besparen

Ook als je niet in aanmerking komt voor hulp van de gemeente en overheid zijn er mogelijkheden om te besparen. Een paar euro hier, een paar euro daar: alle kleine beetjes helpen.

Abonnementen

Kijk bijvoorbeeld eens naar wat je allemaal aan abonnementen hebt. Kranten? Tijdschriften? Streamingdiensten? De sportschool? Bezorgabonnementen, bijvoorbeeld van koffiecupjes? Game-diensten? Loterijen? Het kan echt lonen om alles eens in kaart te brengen en te kijken wat je écht gebruikt en wat niet. Heb je echt vier streamingabonnementen nodig? Hoe vaak ben je de laatste maanden eigenlijk naar de sportschool geweest? Zeg op wat je niet langer nodig hebt. Tip van ID.nl: zet ruim van tevoren in je agenda wanneer abonnementen aflopen, zodat je ze kunt opzeggen voordat ze automatisch verlengd worden.

Boodschappen

Eet mee met het seizoen. Aardbeien zijn lekker, maar in de winter zijn ze een stuk duurder dan in de zomer. Op de site van het Voedingscentrum staat een uitgebreide lijst met seizoensgroenten en -fruit.

Probeer het huismerk in plaats van duurdere A-merken. Maak een planning en kijk of je restjes van de ene dag de dag erop in een ander gerecht kunt verwerken. De magazines van de supermarkten en internet staan vol met dit soort recepten. Kijk ook wat je kunt invriezen: heb je gekookt voor heel je gezin en heb je een eenpersoonsportie over, dan kan die altijd nog een keer van pas komen.

Onderweg

Waar ongemerkt ook veel geld aan kan opgaan, is naar eten en drinken onderweg. Even een koffie halen, even een broodje … als je dat een paar keer per week doet, kan dat al snel in de tientallen euro’s lopen per maand lopen. Begin eens met een paar weken bijhouden hoe vaak je dit soort impulsaankopen doet. Schrik je van het bedrag? Doe er dan iets aan!

Verzekeringen

Nederlanders zijn graag goed verzekerd. Soms té goed, ziet het Nibud. Veel mensen hebben bijvoorbeeld een doorlopende reisverzekering terwijl ze misschien maar één keer per week op vakantie gaan. Of hebben hun oude auto nog steeds helemaal all-risk verzekerd. Ook hier geldt: kijk wat je allemaal hebt afgesloten en kijk welke verzekeringen je kunt opzeggen of aanpassen.

Grip op je energie

Hoe je zoveel mogelijk energie kunt besparen, weet je inmiddels wel. Helaas zal dat met de huidige tarieven vaak niet voldoende zijn om de kosten betaalbaar te houden. Lukt het betalen van de rekening niet of heel moeilijk? Neem dan zelf proactief contact op met je energiemaatschappij om te kijken wat er mogelijk is. Meestal is het mogelijk om een betalingsregeling af te sluiten; ook kun je informeren of er mogelijkheden zijn om je maandbedrag eventueel wat (meer) naar beneden aan te passen.

Handige rekentools

Op de site van het Nibud vind je allerlei handige rekentools. We lichten er vier voor je uit.

Maandbegroting

Het Nibud heeft een Exceldocument voor je klaargezet. Download het naar je eigen computer en vul het in; zo zie je snel hoe je er deze maand financieel voor staat.

Jaarbegroting

Het is handig om de maandbegroting te gebruiken, maar soms heb je meer overzicht nodig. Omdat je de ene maand grotere uitgaven hebt dan de andere, of omdat er de ene maand meer binnenkomt dan de andere (denk aan de kinderbijslag of aan het vakantiegeld). Gebruik daarvoor de jaarbegroting. Ook dit is een Excelbestand dat je downloadt en op je eigen computer invult.

BerekenUwRecht

Zowel op landelijk als lokaal niveau zijn er allerlei potjes, subsidies en toeslagen waar je misschien recht op hebt – niet alleen wanneer je een uitkering krijgt, maar ook als je werkt of zzp-er bent. Veel mensen weten niet van het bestaan van deze toeslagen af, of denken op voorhand al dat ze er geen recht op hebben. Ga daar niet vanuit, maar check het. Speciaal daarvoor is de tool BerekenUwRecht. Invullen kost hooguit 10 minuten; daarna zie je meteen voor welke regelingen je in aanmerking komt. Ook zie je het geschatte bedrag waar het om gaat en welke stappen je moet ondernemen om de regeling aan te vragen.

WerkUrenBerekenaar

Wat gebeurt er als je meer of minder zou gaan werken? Dat heeft niet alleen te maken met je salaris, maar ook met toeslagen, belasting en pensioenpremies. Deze tool helpt om inzichtelijk te maken hoe je inkomen verandert wanneer het aantal uren dat je werkt verandert.

Kijk ook ons interview met Karin Radstaak van het Nibud

Wil je meer video’s zien, abonneer je op het ID.nl YouTube-kanaal.

💡Wil jij zelf ook groene stroom opwekken? Overweeg zonnepanelen!

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.