ID.nl logo
Zo beheer je een SSD-schijf
© Reshift Digital
Zekerheid & gemak

Zo beheer je een SSD-schijf

We overdrijven niet als we zeggen dat SSD-schrijven geweldig zijn. Als je op je computer nog steeds een mechanische schijf gebruikt, zal je een grote snelheidsboost krijgen door te upgraden naar een solid-state drive (SSD). Een solid-state drive versnelt alles waar schijftoegang voor nodig is.

Maar SSD's zijn nog geen perfecte vervanger voor een mechanische harde schijf, vanwege de veel hogere prijs per gigabyte in vergelijking met traditionele schijven en een aantal unieke eigenaardigheden. Lees verder voor tips en trucs om het meeste uit je supersnelle SSD te halen.

Plan wat waar komt

Kort gezegd, een SSD is (doorgaans) een snellere maar kleinere schijf, terwijl een mechanische harde schijf groter maar trager is. Je SSD zou je Windows systeembestanden, geïnstalleerde programma's, en games die je momenteel speelt bevatten.

Als je daarnaast een mechanische harde schijf in je PC hebt zitten, moet je daarop je grote mediabestanden, productiviteitsbestanden, en andere bestanden die je niet vaak gebruikt opslaan. Harde schijven zijn een ideale plek voor je MP3 verzameling, Documents map, en al die videobestanden die je geript hebt door de jaren heen, omdat ze niet echt voordeel halen uit de snelheid van een SSD.

Verplaats programma's en games

Je wilt waarschijnlijk de meeste programma's op je SSD hebben zodat ze supersnel zullen laden, hoewel grote programma's die je nauwelijks gebruikt beter geschikt zijn voor een tragere mechanische harde schijf.

©PXimport

Wanneer je een programma installeert kun je eenvoudig kiezen op welke schijf het moet komen te staan: Selecteer gewoon een installatielocatie op een andere schijf.

Het is vaak lastiger om programma's achteraf te verplaatsen. Sommige programma's kunnen eenvoudig verplaatst worden - zo kun je de volledige Steam map naar een nieuwe schijf verplaatsen en het Steam.exe bestand laten om het te openen. De meeste programma's geven echter foutmeldingen als je hun map naar een andere locatie probeert te verplaatsen. Je moet het programma verwijderen en opnieuw op installeren op de nieuwe locatie, of symbolische links gebruiken.

Symbolische links (of "symlinks") stellen je in staat om een directory te verplaatsen terwijl je Windows doet geloven dat hij zich op de originele locatie bevindt. Met deze truc kun je je geïnstalleerde programma's en games zonder veel gedoe verplaatsen. Stel, je hebt een game geïnstalleerd in C:\Game. Je zou dan de map naar D:\Game kunnen verplaatsen en een symlink creëren die van C:\Game naar D:\Game verwijst. Telkens wanneer een snelkoppeling, registeritem, of wat dan ook naar C:\Game op zoek gaat, zal het systeem het transparant naar D:\Game doorsturen. De symlink is gewoonweg een pointer die zegt "hee, kijk hier eens", zodat het programma geen ruimte op je SSD in beslag neemt.

©PXimport

Gebruik het mklink commando in een Command Prompt venster om een symbolische link aan te maken. (Zoek naar cmd.exe in de Run tool van Windows om het Command Prompt te starten.) Als je een link buiten je gebruikersmap wilt aanmaken, zul je een Command Prompt venster moeten openen als Administrator. Om C:\Voorbeeld naar D:\Voorbeeld te verplaatsen zou je de map C:\Voorbeeld naar D:\Voorbeeld verplaatsen met Windows Explorer. Vervolgens geef je het volgende commando: mklink /d C:\Example D:\Example

Organiseer Windows systeemmappen

Je belangrijkste mappen met gebruikersgegevens kunnen eenvoudig verplaatst worden. Om je Videos map van je systeemschijf, een SSD, naar een mechanische harde schijf te verplaatsen, ga naar de Videos map - deze staat in je gebruikersmap in C:\Users\NAAM. Klik er met de rechtermuisknop op en selecteer Properties, open het tabblad Location en selecteer een nieuwe locatie voor de map. De Videos map zal nog steeds als C:\Users\NAAM\Videos verschijnen en onderdeel uitmaken van je Videos library, maar de inhoud is op de andere schijf opgeslagen. Dit werkt ook voor je Music, Pictures, Documents, en Downloads mappen.

©PXimport

Je kunt ook de schijf kiezen waarop Windows zelf geïnstalleerd wordt - je wilt het op je SSD hebben staan voor supersnelle systeemprestaties. Als je de PC helemaal met een schone lei instelt en Windows zelf installeert, klik dan tijdens de installatie op de optie Custom en kies je SSD als de bestemming. Als je pas later een SSD koopt, kun je je Windows installatie naar een nieuwe schijf verplaatsen met een programma om je schijf mee te klonen, of installeer Windows opnieuw (nadat je alles geback-upt hebt, natuurlijk).

Houd wat ruimte vrij

SSD's worden trager naarmate je ze vol zet, omdat de schijf een heleboel deels gevulde blokken zal hebben. Het schrijven naar zulke blokken verloopt trager dan naar lege blokken. Het is verleidelijk om een SSD helemaal vol te zetten, maar je moet wat ruimte vrij laten op je SSD - je moet voor de beste prestaties beter niet meer dan 75 procent van de capaciteit van de schijf gebruiken.

Omdat ruimte prijzig is, zul je regelmatig ruimte vrij willen maken om te voorkomen dat je deze dure flashgeheugencellen aan rommel verspilt. Zo laten NVIDIA's video driver updates een onnodige map achter in C:\NVIDIA nadat je de drivers geïnstalleerd hebt. Deze map bevat de installatiebestanden die je alleen nodig hebt om de driver opnieuw te installeren of te herstellen. Ze nemen ongeveer 500MB aan ruimte in beslag die je veel beter kunt gebruiken.

©PXimport

Een tool zoals Ccleaner (gratis) kan enorm helpen door op je harde schijf te zoeken naar onnodige tijdelijke bestanden en ze voor je te verwijderen. Ondertussen is WinDirStat een ideale tool om erachter te komen waar je opslagruimte aan opgaat.

Verminder schrijfacties naar je SSD?

Het is waar: SSD's hebben een beperkt aantal schrijfacties voordat ze beginnen te falen. Ja, het klinkt eng, maar in de praktijk hoef je je geen zorgen te maken.

©PXimport

Je kunt enorm veel jaren aan normaal gebruik uit een SSD halen zonder dat je ooit in de buurt komt van de schrijfcyclus beperking - vooral als je algemene media en productiviteitsbestanden op een mechanische harde schijf opslaat. En zelfs als je dat niet doet, zul je waarschijnlijk al nieuwe hardware aanschaffen voordat je SSD het begeeft.

Je zou minder schrijfacties kunnen krijgen door geen tijdelijke bestanden op je SSD op te slaan - zo kun je je browser cache en Photoshop scratch disk naar een mechanische harde schijf verwijzen - maar dit leidt tot tragere prestaties wanneer je systeem deze bestanden moet benaderen. Het is waarschijnlijk beter om het gewoon te laten voor wat het is, vanwege de betere prestaties.

Defragmenteer je SSD NIET!

Een SSD moet je niet defragmenteren. Punt. Het verschuiven van al die stukjes data op een SSD zorgt niet voor betere prestaties zoals op een mechanische harde schijf, maar het zorgt wel voor extra schrijfacties waardoor de schijf minder lang mee zal gaan.

Moderne defragmentatietools en besturingssystemen zouden moeten weigeren om een solid-state drive te defragmenteren. Maar oudere defragmentatieprogramma's kennen misschien het verschil niet en defragmenteren een SSD zonder problemen. Laat dat niet toe!

Gebruik TRIM

TRIM, is echter essentieel om je SSD is goede conditie te houden. Bij het schrijven van data kan de SSD alleen naar lege sectoren schrijven. Dit betekent dat als een SSD een gevulde sector moet aanpassen, hij deze moet lezen, de inhoud moet onthouden, deze aanpassen, de sector wissen, en de aangepaste inhoud moet schrijven. Als we een sector zouden willen overschrijven, zouden we de sector moeten wissen en de nieuwe inhoud naar de nu lege sector schrijven. De extra stappen kosten tijd.

Besturingssystemen verwijderen doorgaans een bestand door simpelweg de data op de schijf te markeren als verwijderd en de pointer ernaartoe te wissen. De data van het bestand staat nog steeds op de schijf, maar zal alleen overschreven worden wanneer het besturingssysteem die "lege" ruimte nodig heeft om nieuwe bestanden naar de schijf te schrijven.

Het TRIM commando vertelt de SSD om cellen die niet langer in gebruik zijn te wissen en te consolideren, zodat het schrijven naar die sectoren voortaan even snel gaat als wanneer de schrijf nieuw is. Zonder TRIM zou het schrijven langer duren, en de prestaties van een SSD zouden achteruitgaan als je je hem steeds vol zet en bestanden verwijdert.

©PXimport

Windows 7 en nieuwer heeft TRIM standaard ingeschakeld, dus je hoeft niks speciaals te doen als je PC één van deze nieuwere besturingssystemen gebruikt. TRIM werkt niet op Windows Vista of Windows XP (je hebt geüpgraded van XP, toch?). Je zult SSD-managementsoftware van derden nodig hebben (zoals Samsung's SSD Magician of Intel's SSD Optimizer tools) om TRIM te forceren op die besturingssystemen, of de truc die wordt uitgelegd in PCWorld's handleiding voor het herstellen van een SSD voor extra hoge prestaties.

Tenzij je TRIM moet forceren op een ouder besturingssysteem, sla de "SSD optimalisatie" software die er verkrijgbaar is over. Deze programma's beloven je SSD te optimaliseren door bestanden te verschuiven en TRIM te gebruiken, maar je besturingssysteem gebruikt standaard al TRIM, en de firmware van je SSD bevat "vuilnisophaal" tools die huishoudelijke taken uitvoeren om de prestaties te optimaliseren. Er is geen bewijs voor dat software van derden dit beter doet.

Het goede nieuws is dat SSD's groter en goedkoper worden en langer meegaan. Hopelijk zullen we ooit SSD's hebben die groot genoeg zijn om ons geen zorgen meer te hoeven maken over het verplaatsen van bestanden tussen schijven. Als je slechts weinig lokale opslagruimte nodig hebt en het niet erg vindt om extra geld uit te geven aan supersnelle solid-state opslag, dan kan die dag al zijn aangebroken.

Dit is een vrij vertaald artikel van onze Amerikaanse zustersite PCWorld.com. Beschreven termen, handelingen en instellingen kunnen regiogebonden zijn.

▼ Volgende artikel
NintenDaan over de volgende Animal Crossing (en 3.0!) - Bonuslevel
Huis

NintenDaan over de volgende Animal Crossing (en 3.0!) - Bonuslevel

Daan is terug! Vlak voordat hij naar naar Japan gaat voor onder andere PokéPark Kanto, heeft hij het Cody en Jacco over Pokémon Day-gekte en Animal Crossing: New Horizons 3.0. Ook bespreken de mannen wat ze willen van een nieuwe Animal Crossing.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!

▼ Volgende artikel
Gratis Office-alternatieven: meer controle, privacy én offline werken
© Videophilia | stock.adobe.com
Huis

Gratis Office-alternatieven: meer controle, privacy én offline werken

Microsoft 365 is niet de enige optie voor professionele documenten, spreadsheets en presentaties. Wie privacy wil, liever offline werkt of sneller klaar wil zijn, heeft keuze uit verrassend goede suites. Die voeren je taken net zo goed, of zelfs beter, uit. We bespreken hoe je krachtige, minder bekende alternatieven inzet voor onder meer samenwerken, tabellen analyseren, notities beheren en presenteren.

De meeste gebruikers kiezen automatisch voor Microsoft 365 of voor Google Workspace. Maar er zijn ook moderne Office-alternatieven voor Windows. Die bieden een prima compatibiliteit met docx-, xlsx- en pptx-bestanden en bieden ook nog eens unieke extra’s. Denk aan lokaal werken zonder in te leveren op samenwerking, docx-end-to-end-versleuteling voor gevoelige documenten, of lichtgewicht apps die sneller opstarten en minder systeembronnen vergen.

Daarmee voorkom je dus dat je de systemen van Microsoft of Google wordt ingezogen. Je houdt de regie over je dataopslag en je kunt je workflows precies invullen zoals je team dat nodig heeft.

In dit artikel ga je concreet aan de slag met een aantal alternatieven. OnlyOffice Desktop Editors is er voor lokale power en veilige samenwerking. Zoho Writer en Zoho Show zijn er voor offline werken en automatisering. WPS Office is een snelle all-in-one desktopervaring, inclusief pdf. SoftMaker FreeOffice is een betrouwbare, lichte suite. En dan hebben we nog CryptPad, een samenwerkingstool waarbij privacy bovenaan staat.

©dennizn - stock.adobe.com

Microsoft Office werkt prettig, maar er zijn voldoende gratis alternatieven. 

OnlyOffice Desktop Editors: Lokaal of in de cloud

Installeer OnlyOffice Desktop Editors op Windows (www.onlyoffice.com)en start de suite. Klik in het hoofdvenster links op Verbinding maken met Cloud office en kies je dienst, bijvoorbeeld Nextcloud. Vul de url in, klik op Nu verbinden, meld je aan en open daarna je bestanden direct in de desktop-tabbladen. Zo werk je offline aan documenten op je schijf en schakel je naadloos over op co-authoring zodra je verbinding hebt.

In tekstbestanden vind je revisiehulpmiddelen onder Samenwerken en Wijzigingen bijhouden, in spreadsheets en presentaties staan de samenwerkingstools eveneens bovenin het lint. Belangrijk is dat OnlyOffice lokaal volledige bewerking biedt voor Office-bestanden en dat je extra onlinefuncties (zoals Mail Merge) pas nodig hebt als je aan de cloud koppelt. In de praktijk gebruik je dus één interface voor beide werelden: lokaal en online. Dat vermindert context-switches en voorkomt dat je documenten verspreid raken over verschillende apps.

OnlyOffice biedt veel mogelijkheden om samen te werken.

Formulieren en pdf’s maken

OnlyOffice maakt van formulieren een eersteklas workflow. Open een document en ga naar de tab Forms om velden toe te voegen, zoals tekst, dropdowns, checkboxes, radio buttons, datum of afbeelding. Sla je formulier op als pdf zodat ontvangers het kunnen invullen met verplichte velden en duidelijke navigatie via Vorig veld en Volgend veld. In een geopende pdf schakel je met PDF bewerken naar de bewerkingsmodus, of kies Opslaan als om het ingevulde formulier op te slaan.

Werk je met zeer gevoelige informatie, gebruik dan de versleutelde omgeving van OnlyOffice: de Private Room. Die is toegankelijk via de desktopapp wanneer je aan een OnlyOffice-cloud bent verbonden. De documenten en het verkeer zijn versleuteld met AES-256 en kunnen veilig worden gedeeld en samen worden bewerkt, met enkele restricties zoals geen drag-and-drop upload. Zo combineer je formulierstromen, pdf-bewerking en vertrouwelijke samenwerking zonder extra tools.

Met OnlyOffice verander je een document in een handomdraai in een invulbare pdf.

Welk alternatief past bij jou?

Werk je vooral lokaal met af en toe samenwerking, dan is OnlyOffice Desktop Editors een goede eerste stap. Je bewerkt hiermee offline documenten en koppelt ze later aan je cloud. De co-edit-modi Fast en Strict geven controle over de wijzigingen. Wil je PowerPoint vervangen op Windows met degelijke offlinepresentaties? Dan ben je met de Windows-app van Zoho Show snel aan het werk. Dit is compleet met thema’s en naadloze sync zodra je weer online bent.

Zoek je een compacte desktopervaring met pdf-tools en automatische cloudback-ups? Dan is WPS Office praktisch. Houd er wel rekening mee dat geavanceerd pdf-bewerken onder een abonnement valt, terwijl de kernapps gratis blijven.

Moet privacy boven alles gaan? Dan zit CryptPad in een eigen klasse met docx-end-to-end-versleuteling en met delen via Share en Access. Tip voor hybride teams: combineer OnlyOffice met Nextcloud voor intern co-authoren en gebruik Zoho Show of WPS Presentation voor presentatiemomenten, zodat je het beste van beide werelden benut. 

Draaitabellen en slicers

Voor snelle analyses maak je in OnlyOffice Spreadsheets een draaitabel. Selecteer een cel in je dataset, open de tab Invoegen en klik op Draaitabel. Kies Nieuw werkblad of Bestaand werkblad en bouw je rapport door velden naar Rijen, Kolommen, Waarden en Filters te slepen.

Voor een snelle filtering voeg je slicers toe. Selecteer hiervoor een geformatteerde tabel, ga naar Invoegen en kies Slicers. Elk geselecteerd kolomveld krijgt dan een klikbare filterknop naast je rapport. In één interface stap je zo van ruwe csv naar bruikbare managementoverzichten die je als xlsx of pdf deelt. Het grote voordeel is dat je dit geheel offline doet en pas online gaat wanneer je wilt delen of samenwerken.

Met een draaitabel presenteer je je gegevens op een duidelijke manier.

Zoho Writer en Zoho Show: Offline documenten

Zoho Writer kun je als PWA of in de browser offline gebruiken. Ga naar https://writer.zoho.com en open je documentoverzicht, klik links op Offline en kies Writer offline aanzetten. Writer synchroniseert vervolgens recent geopende bestanden, die je via de offline-link bewerkt; met een werkende internetverbinding herstelt Writer automatisch de sync.

Voor repetitieve documenten automatiseer je met Automatiseren en Template samenvoegen. Open je sjabloon, voeg mergevelden in, koppel een gegevensbron zoals Zoho Sheet, Zoho Forms of Zoho CRM, en kies de uitvoer: opslaan, mailen als attachment of link, naar ondertekening sturen of publiceren als invulbaar formulier. Via Automatiseren / Voorbeeldweergave van samenvoegen controleer je de lay-out en logica, waarna Run Merge de batch genereert. Zo vervang je handwerk voor contracten, offertes of brieven door een herhaalbare structuur zonder menselijke fouten.

Wil je offline werken, dan is Zoho een van de betere alternatieven.

Presentaties

Presenteren zonder PowerPoint kan verrassend soepel met Zoho Show. Sinds mei 2025 is er een Windows-desktopapp waarmee je presentaties lokaal kunt maken, openen en bewerken. Je start de app en kunt zelfs zonder account direct bouwen; later aanmelden synchroniseert je werk naar de cloud. Show ondersteunt offline werken, gebruikt ingebouwde thema’s en laat je meerdere decks in tabbladen openen. Werk je liever in de web-app, dan activeer je via de overzichtspagina Offline presentaties en klik je Offline instelling inschakelen; standaard zijn je vijf meest recente decks offline beschikbaar en kun je desgewenst afzonderlijke presentaties offline markeren. Tijdens een switch naar online synchroniseert Show wijzigingen automatisch. Tegelijk blijft realtime samenwerken beschikbaar, inclusief delen, commentaar en bibliotheken voor herbruikbare slides. Daarmee is Show een volwassen alternatief voor vergaderingen, lessen en evenementen.

Zoho biedt ook een PowerPoint-alternatief met veel mogelijkheden.

WPS Office: Snel en compatibel

Op Windows blinkt WPS Office (www.wps.com) uit in snelheid en compatibiliteit. Je krijgt Writer, Spreadsheets, Presentation en een pdf-module in één venster met tabbladen, volledig compatibel met gangbare Microsoft-formaten. De basisfunctionaliteit is gratis, voor geavanceerd pdf-bewerken heb je een abonnement nodig.Meld je aan in WPS en schakel fileroaming in (wordt standaard geactiveerd) om documenten automatisch in WPS Cloud te bewaren en geschiedenis te bekijken; uitloggen stopt die uploads.

In Spreadsheets maak je een draaitabel door je data te selecteren, Insert / PivotTable te kiezen en in een nieuw werkblad velden te slepen naar de gebieden. Je vindt hier refresh-, herorden- en verwijdervelden zoals je gewend bent.In Writer schakel je revisie bij via Review / Track Changes of met Ctrl+Shift+E. Zo combineer je snelle desktopbewerking, cloudsync en basis-pdf in één pakket dat op oudere Windows-machines lekker licht blijft.

WPS Office is een goed gratis alternatief, hoewel je voor sommige functies toch een abonnement nodig hebt.

SoftMaker FreeOffice: Klassiek en betrouwbaar

Zoek je een klassieke, betrouwbare desktopervaring, dan is FreeOffice van SoftMaker (www.freeoffice.com) een goede keuze. Met TextMaker, PlanMaker en Presentations werk je lokaal in docx, xlsx of pptx en kun je snel print-klare pdf’s maken.

De interface is compact, start vlot en blijft responsief op oudere hardware. Voor wie later wil doorgroeien, biedt SoftMaker Office NX Universal een paar extra’s, zoals geïntegreerde Zotero-bronvermelding, Duden Korrektor voor geavanceerde taalcontrole en administratieve opties; FreeOffice blijft echter ruimschoots bruikbaar voor dagelijkse taken als rapporten, begrotingen en presentaties.

De installatie is rechttoe rechtaan en updates kun je met een klik op het vraagteken Controleer op updates uitvoeren. Omdat FreeOffice focust op kernfuncties, is het een prettige keuze voor redacties en onderwijs-pc’s waar stabiliteit en compatibiliteit vooropstaan en waar cloudfunctionaliteit minder belangrijk is.

FreeOffice draait probleemloos op oudere Windows-machines.

Presenteren zonder PowerPoint

Moet je vaak op locatie presenteren met matige wifi, dan werkt de Windows-app van Zoho Show prettig. Je bouwt hiermee decks volledig offline op en synchroniseert later. Werk je veel met sjablonen en wil je snel variëren? Dan is WPS Presentation handig door View / Slide Master en een vlotte bewerking. Oefen je timing met Slide Show / Rehearse Timings en print notitiepagina’s met je spreektekst.

Voor privacygevoelige instellingen of publieksdecks die je als link wilt delen zonder dat iemand de bron ziet, is CryptPad sterk. Je schrijft hiermee in Markdown, exporteert naar pptx of pdf en deelt via Share met leesrechten of een wachtwoord. Wissel je tussen platformen, bereid dan altijd een pdf-backup van je deck voor. Dat voorkomt compatibiliteitsproblemen met lettertypes of animaties op onbekende pc’s. In alle drie de routes houd je controle over timing, notities en distributie, zonder afhankelijk te zijn van Microsoft-ecosystemen. 

CryptPad: Veilig samenwerken

Als privacy belangrijk is, biedt CryptPad (www.cryptpad.fr) een volledige Office-achtige suite in de browser met docx-end-to-end-versleuteling. Maak in je CryptDrive een nieuw document, kies bijvoorbeeld Slides of Rich Text, en deel dat via de knoppen Share en Access. Je stelt per link of contact in of iemand mag kijken, presenteren of bewerken. Je kunt desgewenst een access-list of wachtwoord instellen.

Voor presentaties schrijf je in Markdown. Met Insert voeg je afbeeldingen uit je CryptDrive toe en met Present ga je fullscreen. Exporteren kan naar pptx, odp of pdf, zodat je decks ook zonder CryptPad te gebruiken zijn. Omdat alles client-side is versleuteld, zien zelfs servicebeheerders de inhoud niet. Zo kun je veilig samenwerken met collega’s of bekenden, zonder lokale software te installeren.

CryptPad is een vreemde, maar privacyvriendelijke eend in de bijt.
Notities en spreekteksten

Wil je tijdens een pitch je eigen aantekeningen zien, dan werkt dat in veel alternatieven net zo soepel. In WPS Slides klik je onderaan de slide in het notitiegebied om notities voor de spreker toe te voegen. Tijdens de presentatie open je met een klik rechts Speaker Notes, dat is je sprekersvenster dat het publiek niet ziet. Met Presentation / Print druk je notitiepagina’s af of exporteer je ze via Export to PDF.

In Zoho Show plaats je tekstkaders of slimme elementen voor steekwoorden en oefen je je timing door offline te presenteren. In WPS kun je bovendien je timing oefenen via Slide Show / Rehearse Timings en die tijden bewaren voor automatische weergave. Zo bouw je een beheersbare spreektekst, houd je de regie over tempo en zorg je dat je verhaal staat, ook zonder PowerPoint.

De PowerPoint-versie van WPS biedt veel extra’s, zoals het oefenen van je timing.

Tot slot

De kracht van minder bekende Office-alternatieven zit in keuzevrijheid. OnlyOffice levert een naadloze brug tussen lokaal werken en gecontroleerde samenwerking, bij voorkeur op je eigen Nextcloud. Zoho Writer en Show maken offline-productiviteit en documentautomatisering bereikbaar zonder IT-gedoe, terwijl WPS Office een snelle desktopervaring biedt met ingebouwde pdf-tools en cloudroaming. SoftMaker FreeOffice is de lichte klassieker die op vrijwel elke Windows-pc kan draaien, en CryptPad geeft je maximale privacy met docx-end-to-end-versleuteling. Door deze tools te combineren, bouw je een workflow die past bij je team, je data-eisen en je budget, zonder concessies te doen aan compatibiliteit of kwaliteit.