De NAS is een belangrijk element in het thuisnetwerk, mede door de rol als download- en mediaserver en als opslagmedium voor back-ups. Raakt de opslagruimte van de NAS op dan stoppen echter al die functies. Wij laten zien wat je kunt doen als de NAS vol is en hoe je dit kunt voorkomen.

Tip 01: Signalen

Een NAS heeft vrije ruimte nodig om bestanden op te slaan. Raakt die ruimte vol, dan wordt de NAS traag en vaak zelfs instabiel. Het downloaden van bestanden door de NAS zal langer duren en een PAR- of UNRAR-actie door een tool als SABnzbd zal op de NAS misschien al niet eens meer mogelijk zijn. Lees ook: Wat kun je met een NAS?

Als gebruiker is het lastig deze signalen via het netwerk op te vangen, maar dat de NAS traag en instabiel wordt, zou je kunnen merken. Gaat bijvoorbeeld een back-up fout of kan een bestand niet meer naar de gedeelde netwerkmap op de NAS gekopieerd worden, dan maken Windows en Mac OS X daar melding van. Die melding verschijnt als een pop-up of echt prominent als foutmelding op het scherm.

Om meer informatie te krijgen over zo'n foutmelding kun je ook kijken in de Windows Logboeken. Klik op Start / Configuratiescherm. Klik in het vak In Configuratiescherm zoeken en typ Logboek. Klik dan op Systeembeheer / Gebeurtenislogboeken weergeven. Klik op Windows-logboeken en open het logboek Toepassing. De foutmelding die eerder in je beeldscherm stond, moet hier ook terug te vinden zijn, met aanvullende informatie op de tabbladen Algemeen en Details. Selecteer in de lijst de juiste gebeurtenis om ook de juiste aanvullende informatie te zien.

©PXimport

Tip 01 Ook een foutmelding van Windows bij het kopiëren van een bestand kan een signaal zijn voor te weinig vrije opslagruimte op de NAS.

Tip 02: Logbestanden op de NAS

Vermoed je dat de opslagruimte op de NAS vol raakt, log dan in op de webinterface van de NAS. Start de browser en ga naar het ip-adres van de NAS. Log in met een account met administrator-rechten, want alleen dan zie je ook echt alle informatie over de NAS en hebt je ook toegang tot alle gereedschappen op de NAS die je kunt gebruiken om de NAS te beheren. Veel NAS-apparaten hebben inmiddels een grafische weergave van de verdeling en het gebruik van de beschikbare opslagruimte.

Heb je een QNAP-NAS, dan heeft je NAS zelfs de mooiste weergave. Je vindt deze via Systeem Status / Systeembronnen bekijken / Schijf Gebruik. Maar ook een Synology-NAS laat je graag zien hoe de schijfruimte in gebruik is via Opslagbeheer. Aanvullende informatie kun je bovendien vinden in het Logboek of het Overzicht van Meldingen van gebeurtenissen zoals QNAP het noemt. Hier vind je alle systeemmeldingen inclusief die over het schijfgebruik en het opraken van vrije ruimte op de NAS.

©PXimport

Tip 02 QNAP geeft grafisch een mooi overzicht van gebruikte en vrije schijfruimte.

©PXimport

Tip 02 Aanvullende informatie over het schijfgebruik is te vinden in de logboeken van een NAS, daar worden alle systeemmeldingen bewaard.

Tip 03: Ruimtegebruik zichtbaar in Windows Verkenner

Omdat je niet altijd ingelogd bent in webinterface van de NAS en de signalen die een NAS geeft als de opslagruimte vol raakt gemakkelijk gemist worden, is het heel handig de vrije ruimte op een NAS direct in Windows Verkenner te kunnen zien. In Windows 7 en 8 kan dat ook op een hele mooie manier, maar je moet minimaal één gedeelde map op de NAS als netwerkverbinding op de pc hebben. Bovendien mag die map geen quotum hebben, zodat hij de werkelijke opslagcapaciteit en de werkelijke vrije ruimte die de NAS nog heeft, gebruikt in de weergave.

Open Windows Verkenner en klik op Beeld / Details. Klik nu met de rechtermuisknop op de balk direct boven de mappen en bestanden, waar de kolomtitels zoals naam, type en totale grootte staan. Selecteer in het snelmenu dat nu opent de optie Percentage vol: dat toont de schijfruimte als een staafdiagram, waarbij het gekleurde deel de hoeveelheid gevulde ruimte is en het grijze deel de vrije ruimte is. Is er voldoende ruimte vrij, dan is de staafdiagram blauw.

Raakt een netwerklocatie vol, dan kleurt de staaf rood. Erg handig, zo heb je ook vanuit Windows Verkenner direct zicht op het ruimtegebruik op de NAS. Overigens is Netwerklocatie een andere handige optie om in te schakelen, dat toont het netwerkadres van de netwerkmap.

©PXimport

Tip 03 Omdat je Windows Verkenner vaker gebruikt dan dat je inlogt op de NAS, is dat een betere plek om de vrije ruimte op de NAS in de gaten te houden.

Tip 04: Wat staat er op de NAS?

Nu je weet dat de NAS geen of maar weinig vrije ruimte over heeft, moet je uitzoeken waarmee de NAS vol staat. Een programma dat hierbij helpt is WinDirStat. Ga naar windirstat.info en klik op Downloads. Blader naar Current installer en klik op de link naar het installatiebestand. Is de installatie klaar, dan wordt WinDirStat opgestart. Het toont je de lokale schijven, maar je wil een netwerkstation in kaart brengen. Typ in het vak Map de netwerklocatie van het netwerkstation. De notatie is \\ip-adres van de NAS\mapnaam: bijvoorbeeld \\192.168.1.10\documenten.

Druk op Enter om de inventarisatie van de netwerklocatie te starten. Zodra WinDirStat klaar is, toont het de uitkomst in een venster met drie delen. Linksboven zie je de mappen en bestanden en hun grootte. Ook zie je wanneer een item het laatst gewijzigd is. Rechtsboven zie je alle bestandstypen op de netwerklocatie gesorteerd op extensie. Onderin het venster zie je een grafische weergave: grote vakken voor grote mappen en bestanden of kleine vakjes voor kleine mappen en bestanden.

De drie delen zijn aan elkaar gekoppeld. Selecteer je onderin het venster een groot vlak, dan zie je in de delen erboven welk bestand of welke map het is en welk soort bestanden erin zit. Zo kun je grafisch zoeken naar de grootste gulzigaards. Wil je een bestand verwijderen, dan kan dat via Schoonmaken / Verwijderen.

©PXimport

Tip 04 WinDirStat helpt vooral grote bestanden en mappen met veel bestanden te vinden.

Bestandsbrowser

Een handig gereedschap op de NAS is de bestandsbrowser. Dit is een grafische weergave in de browser van de bestanden en mappen op de NAS. Log in op de NAS met een administrator-account en start de bestandsbrowser. Bij QNAP en Synology heet deze FileStation, maar bijvoorbeeld Netgear biedt ook een hele mooie via het tabblad Shares. Je kunt door de mappen op de NAS bladeren en ziet alle mappen en bestanden (omdat je de beheerder bent). Behalve dat zo'n bestandsbrowser op de NAS je alle bestanden en mappen toont, kan het ook direct op de NAS bestanden verwijderen. Dat gaat veel sneller dan wanneer je dezelfde bestanden via Windows Verkenner zou verwijderen. Wil je de NAS echt opschonen, gebruik dan liever de NAS-bestandsbrowser dan Windows Verkenner.

©PXimport

Tip Ruimte vrijmaken op de NAS met de bestandsbrowser van de Netgear ReadyNAS.

Tip 05: Opschonen

Bestanden weggooien is de meest effectieve en goedkoopste manier om weer ruimte vrij te maken op de NAS. Maar let op: je moet wel zeker zijn dat de bestanden die je weggooit nooit meer nodig zijn of nog in een andere back-up zitten. Blader naar de bestanden en selecteer deze. Klik dan op Actie / Verwijderen.

Soms staat de NAS-software niet toe dat je mappen verwijdert waarin nog bestanden of andere mappen zitten. Dan moet je eerst de inhoud van de map verwijderen en dan pas de map zelf. Soms biedt de NAS-bestandsbrowser ook nog andere opties waarmee je de bestanden niet kwijtraakt en toch ruimte vrijmaakt. Je kunt bijvoorbeeld bestanden archiveren naar een zip-bestand. Dit kan echter alleen wanneer er überhaupt nog genoeg ruimte beschikbaar is op de NAS om eerst dat zip-bestand te maken, want pas daarna kun je de originele bestanden verwijderen. Bovendien helpt comprimeren bij veel moderne bestandsformaten van muziek, foto en film helemaal niets. Die bestanden zijn namelijk van zichzelf al gecomprimeerd.

©PXimport

Tip 05 Bestanden die je niet meer nodig hebt, kun je het beste verwijderen.

Windows Back-up

Windows Back-up kan een onverwachte gulzigaard zijn. Dit onderdeel van Windows Vista en 7 (dat in Windows 8 is ingeruild voor het onderdeel Bestandsgeschiedenis) gebruikt al snel vele terabytes wanneer je de NAS gebruikt als locatie om back-ups te bewaren. Open het Configuratiescherm en zoek op het woord back-up. Klik op Back-up maken en uitvoeren. Je ziet nu de locatie waar de back-ups worden bewaard en de grootte. Klik op Schijfruimte beheren en je ziet de verschillende back-ups gegroepeerd per periode. Je kunt schijfruimte vrijmaken door een of meerdere back-upsets te selecteren en te klikken op Verwijderen. Bewaar wel minimaal één recente volledige back-up.

©PXimport

Tip Windows Back-up kan een flink deel van de NAS gebruiken voor het bewaren van verschillende back-upsets.

Tip 06: Ontdubbelen

Behalve bestanden weggooien, kun je ook ruimte besparen door bestanden die dubbel voorkomen op te schonen, deduplicatie heet dat in computertermen (oftewel: ontdubbelen). Handmatig is dat onbegonnen werk, maar met een slim programma kun je al snel veel ruimte terugwinnen zonder echt informatie te verliezen. Een goed programma om dubbele bestanden te zoeken is Duplicate Cleaner Free.

Kies voor Aangepaste installatie en haal de vinkjes weg bij alle extra installatieonderdelen. Klik op Volgende en haal ook het vinkje weg bij SpeedUpMyPc. Daarna kun je het programma veilig installeren en opstarten. In het openingsscherm kun je de criteria vinden om mee te zoeken. Zoals bestanden met Zelfde inhoud en eventueel Alleen zelfde bestandsnaam. Klik dan op Scan locatie / Breng mapnaam handmatig in. Typ hier \\ip-adres van de nas\mapnaam en bevestig met OK. Klik dan op Scan nu. Wacht tot de scan klaar is en je ziet daarna op het tabblad Dubbele bestanden het resultaat. Je kunt nu dubbele bestanden selecteren en verwijderen via Bestand verwijderen. Met Duplicate Cleaner Free kun je op veel manieren zoeken naar dubbele bestanden. Wees terughoudend, verwijder geen bestanden als je niet zeker bent dat de criteria kloppen waarmee je gezocht hebt. Zoek dan liever nog een keer met andere zoekcriteria.

©PXimport

Tip 06 Dubbele bestanden zijn met een programma als Duplicate Cleaner Free snel gevonden en kunnen veel vrije ruimte opleveren.

Tip 07: Archiveren

Vind je met WinDirStat of Duplicate Cleaner Free bestanden die je niet wil of kunt weggooien, bekijk dan of je ze ook echt regelmatig nodig hebt. Zo niet, dan is archiveren een optie. Kopieer de bestanden van de NAS naar de pc en plaats ze in een aparte map. Plaats dan een lege cd of dvd in de pc en wacht tot de wizard voor het op schijf branden van bestanden begint. Of start Windows Verkenner, open de map met de bestanden die je wil branden en selecteer deze. Klik dan op Delen / Op schijf branden. Volg de stappen van de wizard en selecteer Met een cd/dvd-speler.

Geef de schijf ook een herkenbare naam, liefst niet alleen de datum. Klik op Volgende en wacht tot de bestanden op cd of dvd zijn geschreven en gecontroleerd. Maak liefst nog een extra kopie en controleer of je de gebrande schijf ook in Windows Verkenner kunt openen en of je dan de bestanden ook ziet en kunt openen. Verwijder ze pas daarna van de NAS.

©PXimport

Tip 07 Plaats bestanden die je eigenlijk niet meer gebruikt liever niet op de NAS, maar op een archief-cd of -dvd.

Tip 08: Naar een andere schijf

Behalve archiveren op cd of dvd kun je bestanden ook naar een externe schijf overzetten. Ze verdwijnen dan van de NAS en zijn toch gemakkelijk toegankelijk. De externe schijf sluit je aan op de eSATA- of usb-poort van de NAS. Via de webgebaseerde bestandsverkenner van de NAS kun je dan bestanden naar de externe schijf overzetten, tenminste als de Nas dit ondersteunt.

Sommige NAS-apparaten willen een externe schijf alleen voor back-ups van de gegevens op de NAS gebruiken. Let op: een externe schijf is één enkele schijf. Gaat die schijf stuk, dan zijn de gegevens verloren. Een back-up is nog steeds verstandig. Let erop dat om de schijf ook zonder NAS te kunnen gebruiken, je deze met een Windows-compatibel bestandssysteem formatteert, zoals NTFS of FAT32. EXT3 en EXT4 kan Windows niet lezen.

©PXimport

Tip 08 Om een aangesloten usb-apparaat te kunnen gebruiken, moet deze meestal door de NAS worden geformatteerd.

Tip 09: Een NAS erbij

Een schijfuitbreiding lijkt de ultieme oplossing voor een volle NAS. In de praktijk valt het echter vaak tegen. Vervang je de schijven in de NAS, dan verlies je die opslagcapaciteit. Ook verlies je er geld door, bij verkoop krijg je voor de oude schijven maar een fractie van wat je ervoor betaald hebt. Een andere optie dan alleen de schijven vervangen, is het kopen van een tweede NAS. Dat is op zich duurder, maar heeft weer voordelen.

Zo kun je kiezen welke bestanden en functies op welke NAS thuishoren en die van de andere NAS verwijderen. Bijvoorbeeld: één NAS als mediaserver met downloads en de tweede voor het delen van bestanden en het bewaren van back-ups. De eerste NAS kun je dan ook gerust met RAID0 of JBOD inrichten om maximaal te profiteren van de totale opslagcapaciteit van de schijven, terwijl je juist bij de NAS met de documenten en back-ups kiest voor de extra zekerheid (maar ook de gehalveerde opslagcapaciteit) van RAID1. Bovendien kun je via rsync een back-up van de ene NAS maken op de andere. Rsync is een protocol dat bijna door elke NAS ondersteunt wordt, en ongeacht het merk NAS altijd wel met andere merken samenwerkt.

©PXimport

Tip 09 Een tweede NAS is duurder, maar biedt ook veel meer voordelen boven alleen het vervangen van de schijven in de NAS, zoals het maken van back-ups via rsync.

Tip 10: Schijven verwisselen

Wil je geen nieuwe of tweede NAS, maar de bestaande NAS toch meer opslagcapaciteit geven door schijven te vervangen, begin dan met de huidige volume-indeling en schijfconfiguratie. Zitten er in je NAS nog lege sleuven waar een extra schijf bijgeplaatst kan worden? Die schijf kan onderdeel worden van een RAID-configuratie of apart daarvan gehouden worden. Als los volume plaats je er beter alleen minder belangrijke gegevens op. Is er geen vrije plek voor een extra schijf, dan moet je schijven vervangen.

Om niet onnodig veel opslagcapaciteit te verliezen, kun je het beste alle schijven vervangen. De nieuwe exemplaren zijn onderling dan weer van gelijke grootte. De exacte mogelijkheden verschillen per NAS en ook nog per firmwareversie. Heb je bijvoorbeeld een Synology-NAS met SHR of een Netgear-NAS met X-RAID, dan kun je flexibeler upgraden dan bij een traditionele RAID1 of hoger. Bestudeer goed de documentatie en online wiki's!

©PXimport

Tip 10 Netgears X-RAID is net als SHR van Synology een RAID-methode met meer flexibiliteit bij het overstappen op grotere schijven.

Op de CES in Las Vegas presenteert Samsung een uitbreiding van zijn audio-aanbod voor 2026. De fabrikant introduceert twee nieuwe Music Studio-speakers en vernieuwt tegelijk zijn Q-serie soundbars. De nadruk ligt op beter samenwerkende apparaten, waarbij tv, soundbar en losse speakers als één systeem functioneren.

Onder de nieuwe producten bevinden zich de Music Studio 5 en Music Studio 7, twee draadloze luidsprekers die zijn ontworpen om zowel zelfstandig als in combinatie met andere Samsung-audioapparatuur te werken. Beide modellen maken deel uit van een breder ecosysteem, waarin meerdere speakers en soundbars aan één tv gekoppeld kunnen worden.

De Music Studio 7 is het meest uitgebreide model. Deze speaker levert 3.1.1-kanaals audio met aparte speakers voor links, rechts, het midden en omhoog gericht geluid. Daardoor ontstaat een ruimtelijker geluidsbeeld dan bij een traditionele stereospeaker, vooral bij films en series. Samsung past technieken toe om overlap tussen kanalen te beperken en de bas gecontroleerd te houden, ook bij hogere volumes. Muziek wordt verwerkt tot 24-bit/96 kHz en dankzij de super tweeter worden ook hoge tonen verder doorgetrokken. De Music Studio 7 is los te gebruiken, maar kan ook worden gecombineerd met extra speakers of een Samsung-tv voor een bredere stereo-opstelling of surroundgeluid.

De Music Studio 5 is compacter. Hij gebruikt een enkele woofer en twee tweeters voor een evenwichtige weergave en is afgestemd op helder geluid bij dagelijks gebruik, zoals muziekstreaming en tv-geluid. Net als het grotere model ondersteunt hij wifi, bluetooth en spraakbediening. Samsung richt zich hier duidelijk op gebruikers die één losse speaker willen, maar wel de optie willen houden om later uit te breiden.

Soundbars

Naast de nieuwe Music Studio-speakers vernieuwt Samsung ook zijn Q-serie soundbars voor 2026. Het topmodel HW-Q990H bestaat uit een uitgebreide set met een 7.0.2.-soundbar, draadloze 4.0.2.-achterspeakers en een ingebouwde subwoofer. Nieuw is onder meer een functie die dialogen nadrukkelijker naar het midden van het scherm verplaatst en een automatische volumeregeling die grote verschillen tussen bronnen voorkomt. Daarnaast introduceert Samsung een all-in-one soundbar, de HW-QS90H, die zonder losse subwoofer werkt. Dankzij het Convertible Fit-ontwerp kun je die plaatsen waar je wilt: je kunt hem op tafel zetten maar ook aan de muur hangen. Een ingebouwde gyrosensor zorgt ervvor dat de kanaaalverdeling automatisch wordt aangepast.

Alle nieuwe audioproducten werken met elkaar samen via Q-Symphony en de SmartThings-app. Daarmee moeten gebruikers eenvoudiger meerdere speakers kunnen combineren en het geluid beter kunnen afstemmen op hun woonkamer.

Wie denkt dat de Foto’s-app in Windows 11 niet meer is dan een basisviewer, vergist zich. Het programma combineert overzichtelijke organisatie, handige bewerkingstools en slimme koppelingen met andere Microsoft-diensten tot een verrassend veelzijdige tool.

De meeste gebruikers openen Foto’s om simpelweg een jpg- of png-bestand te bekijken. Toch is de app ontworpen als tool om niet alleen foto’s, maar ook video’s te beheren en te bewerken. Bovendien is de AI waarmee Windows 11 uitpakt, ook in deze app geïntegreerd. We bekijken enkele geavanceerde functies. 

Elementen verwijderen

Vaak merk je pas achteraf dat er iets storends op een foto staat: denk aan elektriciteitsdraden, rondslingerende rommel of een ex die je nooit meer wilt zien. In zulke gevallen biedt Foto’s een handige AI-functie: Genererend wissen. In tegenstelling tot het klassieke gummetje dat enkel overschildert, verwijdert deze tool het ongewenste object echt. De achtergrond wordt hierbij automatisch aangevuld alsof het element er nooit is geweest.

Zo werkt het: open de foto en klik op Bewerken. Bovenaan verschijnt de knop met het label AI. Selecteer Genererend wissen. Gebruik de kwast om over het object te gaan dat je wilt verwijderen. Met de schuifregelaar Kwastgrootte bepaal je de dikte van de kwast. Het geselecteerde object krijgt kort een gearceerde overlay en verdwijnt vervolgens netjes uit beeld.

Op twee manieren wissen

Wanneer je een groot object wilt verwijderen, kan het zijn dat je Genererend wissen meerdere keren moet toepassen. Soms blijven er namelijk restanten zichtbaar, maar meestal is dat na een tweede poging verholpen.

Standaard staat de verdwijnkwast op Automatisch toepassen. Schakel je dit uit, dan krijg je twee extra mogelijkheden: Masker toevoegen en Masker verwijderen. Met een masker bedoelt Microsoft de overlay waarmee je aanduidt wat moet verdwijnen. Op die manier kun je nauwkeuriger werken: stukjes overlay toevoegen waar nodig, of juist weghalen als je te veel hebt geselecteerd. Ben je niet tevreden met het resultaat, dan kun je altijd terug via de knop Opnieuw instellen.

Tekst uit foto’s halen

De nieuwe Foto’s-app beschikt over een ingebouwde tekstherkenningsfunctie. Met behulp van Optical Character Recognition (OCR) haalt de app tekst uit afbeeldingen, zodat je die kunt kopiëren, plakken en bewerken. Handig bij screenshots, maar ook bij handgeschreven notities die netjes genoeg zijn om door de OCR te worden herkend.

Open een afbeelding met tekst in Foto’s. Klik onderaan op Tekst scannen. De app markeert automatisch de tekstgebieden. Klik met de rechtermuisknop op de gevonden tekst en kies Alle tekst selecteren. Er verschijnt een lichtrode overlay over de geselecteerde tekst. Klik opnieuw met de rechtermuisknop en kies Tekst kopiëren. De tekst staat nu op het klembord en kun je in elke toepassing plakken.

Achtergrond verwijderen

Een nieuwe AI-tool in Foto’s maakt het mogelijk om de achtergrond van een foto transparant te maken. Open de foto en klik op Bewerken. Kies bovenaan de knop Achtergrond. De AI herkent automatisch de voorgrond en achtergrond. De achtergrond wordt vervangen door een schaakbordpatroon, wat aangeeft dat dit gebied transparant is.

Als de automatische selectie te veel of te weinig heeft verwijderd, kun je dit aanpassen met het Hulpmiddel voor achtergrondkwast. Hiermee krijg je een kwast waarmee je maskers kunt toevoegen of verwijderen. Je kunt zowel de grootte als de zachtheid van de kwast instellen. Hoe zachter de kwast, hoe zachter de overgang tussen zichtbaar en transparant wordt.

Om de transparante achtergrond te behouden, moet je de afbeelding opslaan in een indeling die transparantie ondersteunt. Bij Opties voor opslaan kun je bijvoorbeeld kiezen voor png, aangezien de veelgebruikte jpg-indeling geen transparantie ondersteunt.

Vervagen of vervangen

Met dezelfde AI-tool kun je niet alleen de achtergrond transparant maken, maar ook vervagen of vervangen. Wanneer je Achtergrond AI selecteert, markeert Foto’s automatisch het voorgrondobject. In dit voorbeeld kiest de app correct de vrouw als voorgrond. Wil je dat ook het betonnen trapje waarop ze zit deel uitmaakt van de voorgrond? Selecteer dan Hulpmiddel voor achtergrondkwast om het trapje aan de selectie toe te voegen. Vervolgens kun je de optie Onscherp gebruiken. Met de schuifregelaar bepaal je de mate van onscherpte, waardoor een scherptediepte-effect ontstaat.

Er is ook een optie Vervangen. Het resultaat hiervan is beperkt: omdat Foto’s geen lagen ondersteunt zoals Microsoft Paint, kun je geen fotografische achtergrond toevoegen. De optie Vervangen laat je alleen de achtergrond vervangen door een effen kleur.

Vergroten en verkleinen

Vaak wil je de grootte van een afbeelding aanpassen. Foto’s beschikt over een ingebouwde, aanpasbare resizer. Let op: wil je meerdere afbeeldingen tegelijk aanpassen, dan kan dat niet. Batchverwerking wordt niet ondersteund. Bij een geopende afbeelding klik je niet op Bewerken, maar op de drie puntjes bovenaan. In het menu kies je vervolgens Formaat van afbeelding wijzigen.

Je kunt het formaat instellen in pixelwaarden of in percentage. Tegelijk is het mogelijk om de afbeelding naar een andere indeling te converteren, bijvoorbeeld naar jpg of png. Met een schuifregelaar bepaal je de kwaliteit, wat de mate van compressie regelt. Hoe meer compressie, hoe kleiner het bestand, maar ook hoe groter het risico op kleine verstoringen (zogenaamde artefacten).

Onderaan zie je telkens het verschil tussen het huidige en het nieuwe bestand. Deze tool kun je niet alleen gebruiken om afbeeldingen te verkleinen; je kunt ze ook vergroten. Het verhogen van de resolutie heet upscaling of opschalen. Bij zowel upscalen als downscalen wordt automatisch de hoogte-breedteverhouding behouden, zodat de afbeelding niet wordt vervormd.

Super Resolution

Op sommige computers verschijnt in deze app een knop Super Resolution. Dit is een AI-functie die foto’s automatisch scherper en gedetailleerder maakt. Zo kan een afbeelding van 800 × 600 worden opgeschaald naar 1600 × 1200 of zelfs hoger, terwijl de details grotendeels behouden blijven.

Bovendien corrigeert Super Resolution ook compressie-artefacten.De functie is alleen beschikbaar op pc’s met Copilot en een Neural Processing Unit (npu). Eind vorig jaar verscheen de knop per vergissing ook op apparaten die dit niet ondersteunden. Dat is inmiddels rechtgezet, zodat Super Resolution nu enkel zichtbaar is op geschikte toestellen.

Met Super Resolution helpt AI om je de afbeelding drastisch te upscalen.

Video’s bewerken

Met Microsoft Foto’s kun je ook eenvoudig video’s trimmen. Open de video in de app en die start meteen met afspelen. Linksboven verschijnt een rode knop Knippen. In het venster dat opent, gebruik je onderaan de tijdlijn de verticale indicator om het beginpunt van de video te bepalen. Daarna versleep je de achterste hendel om het eindpunt vast te leggen. Ben je tevreden met de selectie, dan kies je voor Opslaan als kopie (de originele video blijft behouden) of voor Opslaan (de oorspronkelijke video wordt overschreven).

Filters en effecten

Zodra je op Bewerken hebt geklikt, kun je de afbeelding verfijnen met de knoppen Aanpassing (het pictogram van de zwart-witte bol) en Filteren (het pictogram van de kwast). Met Aanpassing pas je via schuifregelaars de belichting, kleur en scherpte aan. Zo maak je de kleuren warmer, verhoog je het contrast of voeg je extra helderheid toe. Onder Filteren vind je de functie Automatisch verbeteren en een reeks filters waarmee je de uitstraling van je foto in één klik verandert. Denk aan creatieve zwart-witfilters of effecten die je foto een vintage look geven. Pas je een filter toe, dan kun je de intensiteit traploos aanpassen.

Diashow

Je kunt in Foto’s heel snel een diashow starten. Selecteer in de galerij de gewenste afbeeldingen, klik er met de rechtermuisknop op en kies Diashow starten. De voorstelling begint onmiddellijk. Beweeg de muis naar boven, dan verschijnt een klein bedieningsvenster waarmee je de diashow kunt pauzeren of hervatten.

Via het muzieknootpictogram krijg je extra instellingen. Je kunt animaties of overgangen inschakelen, de voorstelling in een lus laten afspelen en een achtergrondmuziekje kiezen, bijvoorbeeld: Relaxed, Sentimenteel of Beats. Een belangrijke beperking: de diashow is slechts een tijdelijke weergave op het scherm. Je kunt hem dus niet rechtstreeks als videobestand opslaan. Wil je de slideshow later opnieuw bekijken, dan moet je de stappen opnieuw uitvoeren.

Horizonlijn corrigeren

Het komt vaak voor dat je snel een foto maakt en je focust op de persoon op de voorgrond, zonder te merken dat de horizon scheef staat. Dat kun je eenvoudig corrigeren in Foto’s tijdens de nabewerking. Klik op Bewerken en kies daarna Bijsnijden. Onderaan verschijnt een regelaar waarmee je de foto naar links of rechts kunt draaien. Terwijl je dit doet, verschijnt er een raster met hulplijnen, zodat je de achtergrond precies horizontaal kunt uitlijnen.

Gelijkenissen zoeken

Wanneer je een afbeelding opent in Foto’s, zie je onderaan naast de knop Tekst scannen ook de optie Visueel zoeken met Bing. Met één muisklik opent Bing zijn afbeeldingzoeker in de browser en krijg je direct vergelijkbare afbeeldingen te zien. Dit is handig om objecten op basis van een foto te identificeren of om webpagina’s te vinden die exact dezelfde foto gebruiken. Je kunt deze zoekopdracht bovendien aanvullen met zoektermen.

Weergave 1:1 of 100%

Bovenaan zie je een klein knopje dat mogelijk vragen oproept: Werkelijke grootte, herkenbaar aan het pictogram 1:1. Een afbeelding bestaat uit beeldpuntjes, oftewel pixels, net zoals een computerscherm. Wanneer je de afbeelding via deze knop zodanig vergroot dat ieder beeldpuntje van de afbeelding exact overeenkomt met één pixel op het scherm, spreken we van een 1:1- of een 100%-weergave. Deze weergave is belangrijk om de scherpte van de afbeelding goed te kunnen beoordelen. Op het scherm wordt een foto vaak verkleind weergegeven, waardoor je niet kunt voorspellen of hij bij afdruk scherp zal zijn. Als de foto in Werkelijke grootte scherp oogt, kun je ervan uitgaan dat de kwaliteit in orde is.

Nu wordt de afbeelding op 37% getoond, met de knop 1:1 zien we hem op 100%

Info vragen aan Copilot

In de app vind je rechtsboven ook een knop naar Copilot. Daarmee kun je de AI raadplegen om vragen te stellen over de geselecteerde afbeelding. Open een foto, klik op de Copilot-knop en stel bijvoorbeeld de vraag: “Waar is deze opname gemaakt?” Met wat geluk herkent Copilot de omgeving en geeft hij meteen een verklaring waarom hij denkt dat de foto daar genomen is. Interessant is dat Copilot ook nagaat of je de vraag uit pure nieuwsgierigheid stelt of omdat je van plan bent de plek daadwerkelijk te bezoeken. In dat laatste geval helpt de assistent je verder met de voorbereiding van de reis.

Exporteren naar Clipchamp

Selecteer in de Foto’s-galerij de afbeeldingen en video’s die je wilt combineren tot één filmmontage. Klik vervolgens met de rechtermuisknop op de selectie en kies de opdracht Een video maken in Microsoft Clipchamp. Daarmee open je Clipchamp, de gratis video-editor die sinds 2021 eigendom is van Microsoft en standaard wordt meegeleverd met Windows 11. Het programma is de opvolger van de oude Video Editor in Foto’s.

Clipchamp is laagdrempelig in gebruik, maar tegelijk krachtig genoeg om snel aantrekkelijke video’s te maken zonder dat je een professioneel pakket zoals Adobe Premiere nodig hebt. De geselecteerde media worden automatisch toegevoegd aan de map Jouw media in Clipchamp. Het enige wat je nog hoeft te doen, is de clips naar de tijdlijn te slepen, de duur van elke clip in te stellen en eventueel overgangen of effecten toe te voegen.