In navolging van andere slimme apparaten gaat ook de thermostaat met zijn tijd mee. Een moderne thermostaat kun je dankzij een internetverbinding en een app overal bedienen. Het voordeel? Je hoeft nooit meer in een koud huis thuis te komen. Wij hebben zeven 'slimme' thermostaten voor je getest.

Een thermostaat die je met een app overal buitenshuis kunt bedienen, is een interessante upgrade van je huis. Je hoeft nooit meer in een koud huis thuis te komen én je kunt altijd controleren of je niet vergeten bent de verwarming uit te zetten. In de praktijk noemen we een thermostaat met app al snel een slimme thermostaat. Dat wekt verwachtingen, want waarom zijn ze slim? Het slimme zit hem vooral in de verbinding met internet. Hierdoor kun je de thermostaat ook overal via een app of soms ook een webinterface bedienen. Lees ook: 8 manieren om je dagelijks leven te automatiseren.

Daarnaast functioneert iedere thermostaat in dit artikel ook als klokthermostaat. Je kunt hem dus programmeren om op gewenste tijden automatisch het huis te verwarmen. Het slimme van een slimme thermostaat ten opzichte van een normale klokthermostaat is dat het programmeren via de app of webinterface veel eenvoudiger is. Maar wat kan een slimme thermostaat niet? Ondanks dat je de thermostaat overal en dus ook vanaf iedere ruimte in huis kunt bedienen, is het geen oplossing voor het problemen als een slaapkamer die niet meer opwarmt omdat het in het hoofdvertrek warm is. Hier is zoneregeling voor nodig, en de geteste thermostaten houden - net als een traditionele thermostaat - één plek in huis (doorgaans de huiskamer) in de gaten. De in dit artikel geteste HoneyWell EvoHome is overigens op een eenvoudige manier (zonder vergrijpende aanpassingen aan het cv-systeem) in te zetten voor zoneregeling door middel van speciale radiografische radiatorknoppen.

Energie besparen?

Alle geteste thermostaten kun je met je smartphone bedienen. Zo kun je de verwarming een halfuurtje voordat je thuiskomt alvast aanzetten. Dat maakt wat ons betreft ook direct het belangrijkste aankoopargument van een slimme thermostaat duidelijk: comfort.

Fabrikanten schermen doorgaans met energiebesparing als belangrijkste argument. Dat geldt vooral voor mensen die met een verkeerd geprogrammeerde klokthermostaat werken, die ze door de ingewikkelde bediening niet juist instellen. Verlaag je de temperatuur wel netjes als je niet huis bent en als gaat slapen, dan zul je met een slimme thermostaat geen energie besparen. De Nest probeert wel energie te besparen door te achterhalen of je thuis bent en als dit niet het geval is, zelf de verwarming uit te zetten. Andere thermostaten kunnen dit niet. Je kunt bij een aantal wel via IFTTT geofencing instellen.

©PXimport

Een slimme thermostaat bespaart vooral energie in vergelijking met een lastig in te stellen klokthermostaat die niet goed geprogrammeerd is.

Aan/uit of modulerend

Er zijn twee manieren om een verwarmingsketel aan te sturen: aan/uit-regeling of modulerende regeling. Bij een aan/uit-regeling wordt simpelweg de brander voluit in- of uitgeschakeld. Bij modulerende regeling kan de brander op verschillende intensiteiten worden aangestuurd, waardoor er met verschillende watertemperaturen gewerkt kan worden. Hierdoor is in potentie de temperatuur constanter en is er een lager gasverbruik mogelijk, doordat er voor een lagere watertemperatuur gekozen kan worden. Voor modulerende aansturing wordt meestal het OpenTherm-protocol gebruikt. Het OpenTherm-protocol maakt het ook mogelijk om via de thermostaat in te stellen of de verwarmingsketel warm tapwater op voorraad moet houden, dit kost uiteraard energie en kan ook op de ketel zelf worden ingesteld.

In theorie verbruikt modulerende aansturing minder gas dan een aan/uit-regeling, maar dat is niet altijd zo. Bovendien kunnen de meeste moderne verwarmingsketels ook in combinatie met een aan/uit-thermostaat zelf moduleren op basis van watertemperatuur. Toch verdient modulerende aansturing de voorkeur als je verwarmingsketel dit ondersteunt. Iedere modulerende verwarmingsketel kan ook omgaan met een aan/uit-thermostaat.

Slimme aanwarming

Sommige thermostaten hebben zelflerende aanwarming. Dit betekent dat de thermostaat leert en uitrekent hoelang het duurt om je huis op te warmen. Hierdoor is bij gebruik van het klokprogramma je huis warm op de tijd die je hebt ingesteld in het klokprogramma. Als je bijvoorbeeld om zes uur 's ochtends een warm huis wilt hebben, dan stel je het klokprogramma op zes uur in. Bij thermostaten zonder zelflerende aanwarming begint de thermostaat pas op het ingestelde tijdstip met verwarmen en zul je zelf het klokprogramma bijvoorbeeld twintig minuten eerder moeten laten beginnen om het op de gewenste tijd warm te hebben. Zelflerende aanwarming is overigens geen nieuwe mogelijkheid van slimme thermostaten, ook de betere (klok)thermostaten ondersteunen dit.

Eneco Toon

Eneco's Toon is met zijn 7inch-aanraakscherm de grootste thermostaat in de test. Een ander opvallend punt zijn de maandelijkse abonnementskosten van 3,50 euro voor Eneco-klanten en 4,95 euro voor niet-klanten. De installatie met een ketelmodule die als voeding dient, is vergelijkbaar met de Nest en ThermoSmart. Daarnaast plaats je in de meterkast een kastje dat je aansluit op je slimme meter of via plaksensoren op normale energiemeters. Wij hebben Toon getest met softwareversie 3.1 die aanzienlijk sneller is dan 2.9, maar nog niet naar iedere Toon is uitgerold. Over de snelheid hebben we met versie 3.1 niets te klagen.

Het klokprogramma kun je op de Toon zelf en via de tabletapp instellen. Via de smartphoneapp of de webinterface kun je het klokprogramma niet aanpassen. Met de smartphoneapp kun je de temperatuur veranderen en vastzetten, het klokprogramma in- of uitschakelen en de verbruiksgegevens inzien. Op de Toon zelf zijn die verbruiksgegevens wat ons betreft dé grote kracht. Je ziet live het elektriciteitsverbruik en bijna live het gasverbruik. Daarnaast kun je het verbruik op allerlei manieren in grafieken terugkijken en vergelijken met vergelijkbare huishoudens. Toon kan verder het weerbericht en file-informatie tonen. Je kunt alle informatie die Toon beschikbaar heeft naar eigen inzicht een plekje geven op het scherm. Daarnaast is Toon erg goed geïntegreerd met Philips Hue, waarbij je verlichting kun in- en uitschakelen en vier scenes kunt programmeren. Ook kun je slimme stekkers en rookmelders van Fibaro Z-Wave koppelen voor het creëren van een klein domoticasysteem.

Eneco Toon

Oordeel

4/5

Prijs

€ 275,-

Pluspunten

Live-verbuik

Vergelijken en terugkijken verbruik

Koppeling met slimme stekker en rookmelder

Bediening van Philips Hue

Scherm zelf indelen

Minpunten

Abonnement noodzakelijk

Niet programmeren via smartphoneapp

Niet programmeren via webinterface

Itho Daalderop spIDer Connect

De spIDer Connect (let op de toevoeging Connect, er is ook een niet slimme spIDer) van Itho Daalderop is geschikt voor OpenTherm-verwarmingsketels en wordt direct op de ketel aangesloten. Communicatie met internet verloopt via een gateway in de meterkast die je ook kunt aansluiten op je slimme meter. Een beetje vreemd en griezelig als je het niet direct doorhebt, is dat de gateway af en toe een gesproken Engelstalige melding geeft. Via de webinterface van de gateway (waar je verder nooit op in hoeft te loggen) zijn deze meldingen uit te schakelen.

De muurthermostaat heeft een zwart scherm totdat je het logo aanraakt. Dan zie je duidelijk de temperatuur die je handmatig kunt wijzigen. Ook kun je het klokprogramma pauzeren. Het klokprogramma zelf programmeer je via de webinterface op een handige manier door middel van het slepen van blokken. Via de app kun je voor de huidige dag aanpassingen maken, handig als je een dagje thuiswerkt. De spIDer heeft geen zelflerende aanwarming, een belangrijk minpunt gezien de hoge prijs van het product. Via de slimme meter wordt in de app en webinterface het totale elektriciteits- en gasverbruik van de afgelopen 24 uur getoond. Ons account was daarnaast aangesloten op een testomgeving waardoor we ook gedetailleerde grafieken van het elektriciteits- en gasverbruik konden inzien. Inzage in het live-verbruik is jammer genoeg niet voorhanden. Optioneel kun je een slimme stekker toevoegen die je 59 euro kost. Hiermee kun je een elektrisch apparaat schakelen en het energieverbruik ervan zien. Je bedient de slimme stekker vanuit de app of de webinterface. Via de webinterface kun je de schakeltijden van de stekker ook programmeren via een weekprogramma en dat is erg handig.

Itho Daalderop spIDer Connect

Oordeel

3 sterren

Prijs

€ 299,-

Pluspunten

Inzicht in energieverbruik

Klokprogramma eenvoudig aan te passen

Mogelijkheid slimme stekker

Minpunten

Niet programmeren via app

Geen zelflerende aanwarming

©PXimport

Heb je een ventilatiesysteem van Itho Daalderop, dan kun je dit ook met spIDer bedienen.

Honeywell evohome Wi-Fi

Honeywells evohome Wi-Fi valt op door zijn 4,3inch-aanraakscherm waarop veel informatie past. Ook opvallend is dat de evohome wordt verkocht met een tafelstandaard, je kunt de evohome uit de standaard halen en hem gebruiken als een soort tablet om hem te programmeren. Met een optionele muurbevestiging (ca. 42 euro) hang je hem alsnog aan de muur, helaas is de muurbevestiging van de vorige evohome niet geschikt. Ten opzichte van de vorige evohome valt op dat er geen losse internetgateway nodig is. De evohome maakt nu direct contact met je draadloze netwerk. Op de verwarmingsketel sluit je een draadloze OpenTherm- of aan/uit-module aan.

Je kunt het klokprogramma van de evohome zowel via het scherm als via de smartphoneapp programmeren, een webinterface is er niet. Handig is verder dat je kunt kiezen voor afwezig, vrije dag of speciale dag. Zo kun je als je thuiswerkt direct kiezen voor een dag waarop de verwarming de hele dag aanstaat, terwijl je als je weggaat snel de temperatuur kunt verlagen. Opvallend voor het grote scherm is dat er geen extraatjes als het weerbericht worden getoond, in de app wordt dit wél gedaan. Met de Honeywell evohome Wi-Fi heb je de mogelijkheid tot zoneregeling. Hiervoor plaats je op iedere radiator (inclusief de ruimte waar de evohome hangt) een speciale kraan die 79 euro per stuk kost.

Honeywell evohome Wi-Fi

Oordeel

4 sterren

Prijs

€ 299,-

Pluspunten

Duidelijk aanraakscherm

Uit te breiden tot zoneregeling

IFTTT-ondersteuning

Vrije of speciale dag

Minpunten

Geen webinterface

Geen extra's op scherm

Muurbevestiging los aanschaffen

©PXimport

De Honeywell evohome Wi-Fi wordt verkocht in combinatie met een tafelstandaard.

Nest Learning Thermostat

De Nest Learning Thermostat valt op door zijn fraaie ontwerp dat met de roestvrijstalen ring erg degelijk aanvoelt. De basisbediening is net zo simpel als de bekende Honeywell Round: je draait om de temperatuur te wijzigen. Verdere opties krijg je door op de thermostaat te drukken, waarbij je direct de luchtvochtigheid en het weerbericht ziet. Het schermpje is normaal gesproken zwart, alleen als je in de buurt komt verschijnt de temperatuur. De Nest is direct verbonden met je wifi-netwerk.

Wel is er een ketelinterface nodig die de Nest tevens van elektriciteit voorziet. Het grootste nadeel van de Nest is dat hij niet om kan gaan met OpenTherm-aansturing. Wil je de thermostaat liever los dan aan de muur, dan kan dit met een optioneel voetje van 35 euro.

De Nest werkt goed, het was bij ons qua comfort in ieder geval in orde. Uniek is dat de Nest het klokprogramma zelf kan samenstellen op basis van je gedrag. De Nest heeft bewegingsdetectie en ziet dus of je thuis bent. Heb je ook Nest-rookmelders, dan worden die ook als bewegingssensoren gebruikt. De Nest zet de verwarming uit als je niet thuis bent en als dit regelmatig op hetzelfde tijdstip is, dan neemt hij dit op in het klokprogramma. Dit werkt niet altijd goed, gelukkig kun je het zelflerende klokprogramma en de aanwezigheidsdetectie ook uitschakelen. Via de app en de webinterface kun je het klokprogramma zelf instellen. Dit kan ook via de interface op de thermostaat zelf, maar dit werkt wat omslachtig. Handig is dat je kunt aangeven dat je afwezig bent, waarna de temperatuur automatisch daalt. Inmiddels heeft Nest de derde generatie Nest Thermostat aangekondigd. Deze heeft een groter scherm én ondersteuning voor OpenTherm, maar deze hebben we nog niet kunnen testen.

Nest Learning Thermostat

Oordeel

4 sterren

Prijs

€ 219,-

Pluspunten

Ontwerp

Eenvoudige bediening

IFTTT-ondersteuning

Aanwezigheidsdetectie

Minpunten

Geen OpenTherm

©PXimport

De Nest Learning Thermostat toont als enige de luchtvochtigheid in je huis.

Honeywell Round Connected OpenTherm

Honeywells Round is vanouds onze favoriete thermostaat. Er is niets intuïtiever dan draaien aan een ring om de temperatuur te verhogen of verlagen. Nest bracht deze vorm van bedienen naar de slimme thermostaat en in de vorm van de Round Connected maakt Honeywell zijn vertrouwde rondje slim door hem te koppelen met een internetgateway.

Op het scherm zie je constant de huidige kamertemperatuur. Door aan de ring te draaien licht het scherm blauw op en stel je de gewenste temperatuur in.

In tegenstelling tot de evohome Wi-Fi (die dezelfde app gebruikt) ondersteunt de Round Connected geen zelflerende aanwarming. De Round zal dus pas beginnen met verwarmen op het tijdstip dat jij in het klokprogramma instelt. De app is, zoals gezegd, precies hetzelfde als die van de evohome. Je kunt de temperatuur wijzigen, snelle acties uitvoeren en een klokprogramma instellen. Ten opzichte van de evohome heeft de app wel minder snelle acties. Zo ontbreken de speciale programma's voor de vrije of speciale dag. Vreemd is dat je de waarde van de sneltoets 'afwezigheidstemperatuur' niet zelf kunt kiezen bij gebruik van de Round Connected. De afwezigheidstemperatuur via deze sneltoets is altijd 15 graden. Op de evohome kun je dit wel instellen via het aanraakscherm van de thermostaat. De lage prijs maakt echter veel goed.

Honeywell Round Connected OpenTherm

Oordeel

3 sterren

Prijs

€ 149,-

Pluspunten

Intuïtief

IFTTT-ondersteuning

Prijs

Minpunten

Geen webinterface

Vaste afwezigheidstemperatuur

©PXimport

De Round Connected toont altijd de huidige temperatuur die je kunt wijzigen door aan de ring te draaien.

Netatmo Thermostaat

De Netatmo Thermostaat is ontworpen door de bekende ontwerper Philippe Starck. Het vierkante plexiglas blokje heeft een doorzichtige rand die je middels bijgeleverde stickers een zelfgekozen kleur kunt geven. Als enige thermostaat in deze test kun je hem vanuit de verpakking zowel gebruiken voor muurmontage als op een tafelstandaard.

Muurmontage is eenvoudig, er gaat een draad direct vanaf de thermostaat naar de ketel en een losse internetgateway maakt via wifi verbinding met internet. Grappig is dat je de thermostaat zowel horizontaal als verticaal kunt monteren. Bij gebruik van de tafelstandaard is de aansluiting lastiger omdat je de wifi-gateway dan als ketelinterface aansluit. De thermostaat ondersteunt enkel de aan/uit-regeling.

Het schermpje van de Netatmo Thermostaat maakt gebruik van E Ink en is hierdoor erg goed af te lezen. Op de thermostaat zelf wordt de huidige en ingestelde tijd getoond. Door op de boven- of onderkant (of zijkanten, afhankelijk van hoe je hem ophangt) te drukken verander je de temperatuur. Je kunt de Netatmo bedienen en het klokprogramma instellen via de app of webinterface. Hier vind je een schuifje om aan te geven dat je niet thuis bent zodat de temperatuur direct verlaagd wordt. Een handmatige temperatuur kun je eenvoudig vastzetten tot een bepaalde tijd, handig als je onverwacht een dag thuis bent. De tafelstandaard is niet zo'n succes. Het blokje plexiglas mist gewicht, waardoor je het geheel op moet pakken om hem te bedienen. De bevestiging is daarbij niet heel stevig. Als je even te hard knijpt, zie je dat de bevestiging deels loskomt.

Netatmo Thermostaat

Oordeel

3,5 sterren

Prijs

€ 179,-

Pluspunten

Muurbevestiging en tafelstandaard

Duidelijke app

Eenvoudig instellen

IFTTT-ondersteuning

Minpunten

Geen OpenTherm

Tafelstandaard gammel

[box]

Zelf installeren?

Het installeren van een thermostaat is niet heel moeilijk. In de basis moet je in je ketel een draadje op de juiste contacten aansluiten (aan/uit of OpenTherm) en die vervolgens met de thermostaat of ketelinterface verbinden. De Honeywell Round Connected Modulation, Netatmo Thermostat en Itho Daalderop spIDer worden direct met een draadje op de ketel aangesloten.

Zit dat draadje al op de goede contacten aangesloten, dan hoef je alleen de oude thermostaat van de muur te schroeven en vervolgens de nieuwe te monteren. Bij de Nest, Toon en ThermoSmart moet je bij je ketel een kastje installeren dat je aansluit op de verwarmingsketel en de draad die naar de thermostaat in de woonkamer loopt. Dit kastje schakelt de verwarmingsketel en voorziet de thermostaat van elektriciteit. ThermoSmart raadt je aan om de draad van je ketel naar de thermostaat in de huiskamer door te knippen en hier de ketelinterface tussen te monteren. Wij raden je echter aan om een nieuw stuk draad op je verwarmingsketel te monteren. Zo kun je bij bijvoorbeeld verhuizing de bestaande situatie netjes herstellen zonder dat je de draad moet repareren. Bij de Honeywell evohome sluit je een ontvanger aan op je verwarmingsketel die draadloos communiceert met de evohome. Vind je de installatie eng omdat je bijvoorbeeld de verwarmingsketel moet openmaken, dan kun je gebruikmaken van een installateur. Dit kost je zo'n 70 tot 80 euro. Bij Toon zit installatie overigens standaard inbegrepen in de verkoopprijs.

©PXimport

Bij sommige thermostaten zoals de Nest monteer je een ketelinterface tussen de thermostaat en de verwarmingsketel, die thermostaat va energie voorziet.[/box]

ThermoSmart

ThermoSmart heeft zijn witte thermostaat zo onopvallend mogelijk ontworpen. Wel wordt in oranje cijfers groot de temperatuur getoond, dit kun je eventueel uitschakelen. Je sluit de ThermoSmart aan via een ketelinterface die ook als voeding dient. Via wifi maakt de ThermoSmart direct contact met internet. Aanvankelijk lukte het ons niet om de ThermoSmart te verbinden met ons wifi-netwerk. Het blijkt dat ThermoSmart niet om kan gaan met een netwerk dat exclusief op 802.11n is ingesteld. Ook de oudere 802.11b/g-standaarden moeten ondersteund worden, dit is wat ons betreft een zwaar minpunt.

Wel is de ThermoSmart qua programmeren met het slepen van tijdsblokken de handigste van de geteste thermostaten. Interessant is dat je in het klokprogramma per schakelblok kunt instellen of je een voorraad tapwater wilt warmhouden (de Toon heeft kan dit alleen als algemene instelling en dus niet per schakelblok). Naast het normale weekprogramma is er ook een aparte agenda waarin je per kalenderdag het standaardprogramma kunt aanpassen. De agenda is handig als je op vakantie gaat of een dagje thuiswerkt. Via de smartphoneapp kun je in deze agenda voor die dag wijzigingen doorvoeren.

Het algemene klokprogramma is alleen via een tablet of webinterface beschikbaar. Er is een pauzetoets die dienst doet als afwezigheidstoets en het klokprogramma uitschakelt en overschakelt naar een zelfgekozen temperatuur. Over de fysieke thermostaat zijn we wat minder enthousiast. Op zich is de bediening met vier knoppen duidelijk, maar deze aanraakgevoelige knoppen zijn normaal gesproken onzichtbaar. Ze lichten alleen op als je ze aanraakt en je moet precies op een knop drukken.

ThermoSmart

Oordeel

4 sterren

Prijs

€ 249,-

Pluspunten

Handig programmeren

Agenda

Tapwater per schakelblok

IFTTT-ondersteuning

Minpunten

Verbindingsproblemen wifi

Bediening muurthermostaat

Conclusie

We hebben voor dit artikel zeven slimme thermostaten vergeleken. Qua mogelijkheden

steekt Toon echt met kop en schouders boven de rest uit. Toon ondersteunt OpenTherm- en aan/uit-regeling, toont live het energieverbruik, kan allerlei gegevens tonen en integreert perfect met een Philips Hue-systeem. De keerzijde is dat je abonnementskosten moet betalen die - afhankelijk van of je klant bent van Eneco - 3,50 euro tot 4,95 euro per maand bedragen. De enige andere thermostaat die een koppeling met de slimme meter maakt is Itho Daalderops spIDer Connect. De spIDer doet echter beduidend minder met de verbruiksgegevens en voor een thermostaat van 299 euro is het jammer dat zelflerende aanwarming niet ondersteund wordt.

De thermostaat die ons qua programmeren het beste bevalt, is de ThermoSmart. Minder zijn we te spreken over de bediening van de fysieke ThermoSmart zelf en we zijn ook niet blij met het feit dat hij alleen werkt met een verouderde wifi-standaard. Qua bediening op de muur gaat er wat ons betreft niets boven het draaien aan een cirkel, een methode die zowel de Honeywell Round Connect als de Nest Learning Thermostat ondersteunen. Je kunt bijna blind de temperatuur wijzigen, waarna op beide thermostaten het scherm oplicht om te laten zien waar je de temperatuur op instelt. Ondanks het gebrek aan OpenTherm-ondersteuning vinden we de Nest als we kijken naar mogelijkheden en bedieningsgemak de beste thermostaat. Wil je een stuk minder uitgeven, dan heb je aan HoneyWells Round Connect een goede koop. Voor 149 euro heb je een intuïtieve OpenTherm-thermostaat met een app die als grootste minpunt geen zelflerende aanwarming ondersteunt. Overigens is die Honeywell Round in een aan/uit-variant minder interessant omdat deze door een extra ketelmodule 179 euro kost.

De vier teaser trailers van aankomende Marvel-film Avengers: Doomsday blijken een groot succes: meer dan een miljard mensen wereldwijd hebben de teasers blijkbaar gezien.

Afgelopen december startte Marvel Studios de promotie voor de aankomende film Avengers: Doomsday op. Elke week verscheen er een nieuwe teaser trailer in de bioscoop, die kort daarna ook op internet verscheen.

Vier teaser trailers

Er zijn in een maand tijd vier trailers verschenen waarin diverse personages die bekend zijn van de 'Marvel Cinematic Universe' werden getoond. Hiermee werd duidelijke gemaakt dat ze ook in Avengers: Doomsday weer van de partij zijn.

Zo kwam er een zeer bekend gezicht uit eerdere films terug. Wie dat precies is, zullen we hier niet verklappen, maar kun je in de trailer zelf zien. Verder is ook duidelijk dat Thor, de X-Men, personages uit het fictieve land Wakanda en de Fantastic Four van de partij zijn. De vier teaser trailers zijn hieronder nog eens te zien, mocht je ze gemist hebben.

Waar er van films normaal eerst één teaser trailer en daarna een volledige trailer uitgebracht wordt, koos Marvel hier dus voor vier teaser trailers. Die strategie heeft gewerkt, want volgens de laatste schattingen (via The Hollywood Reporter) hebben in totaal 1,02 miljard mensen de teasers gezien. Het is daarbij niet bekend hoe de verdeling precies ligt per teaser trailer, maar hoe dan ook gaat het om een indrukwekkend aantal kijkers.

Over Avengers: Doomsday

Avengers: Doomsday is de langverwachte nieuwe film binnen de Marvel Cinematic Universe, een gedeeld universum waar haast alle moderne Marvel-films (en ook verschillende series op Disney+) tegenwoordig onder vallen. Samen vertellen ze een doorlopend verhaal, vergelijkbaar met een tv-serie, maar dan met films die een productiewaarde hebben die bij dergelijke producties past.

De Avengers-films zijn een soort vieringen van dit universum waarin alles samenkomt: de personages, maar ook de verhaallijnen die in vorige films zijn begonnen. Avengers: Doomsday moet dan ook de volgende grote 'tentpole'-release worden binnen deze franchise.

Hierin zullen alle Marvel-superhelden die tot dusver zijn geïntroduceerd samenkomen om het op te nemen tegen de gevaarlijke Doctor Doom. De film draait vanaf 18 december 2026 in de bioscoop, en zal in 2027 opgevolgd worden door Avengers: Secret Wars.

De release van Grand Theft Auto 6 belooft de grootste gebeurtenis in het entertainmentlandschap ooit te worden. Punt. Groter dan Avatar en Avengers: Endgame bij elkaar. We bereiden ons er inmiddels al zo’n dertien jaar op voor, en om jou ook klaar te stomen staat alles wat je moet weten over GTA 6 hier op een rij: de releasedatum, trailers, het verhaal, de platforms én meer.

Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 16 januari.

Releasedatum en platforms GTA 6

Na twee keer uitstellen staat de releasedatum van Grand Theft Auto 6 momenteel op 19 november 2026. De eerste aangekondigde releaseperiode van het spel was in het najaar van 2025, daarna mei 2026. We hopen uiteraard dat het nu een beetje klaar is met uitstellen, maar volgens de bekende en algemeen betrouwbare Jason Schreier van Bloomberg is de game nog altijd niet ‘content-compleet’ en is verder uitstel nog altijd mogelijk. Zeker omdat het volgende fiscale jaar tot en met maart 2027 loopt, zouden Rockstar-medewerkers er vrede mee hebben om de game rustig nog een keer uit te stellen.

Niettemin zal GTA 6 op een gegeven moment daadwerkelijk uitkomen, op de PlayStation 5 en Xbox Series X- en S-consoles. Er gaan geruchten dat ontwikkelaar Rockstar Games een Switch 2-versie van het spel overweegt, maar neem dat vooral met een korrel zout gezien de hardwarecapaciteit van het hybride-platform van Nintendo.

Wel kunnen we vrij zeker stellen dat de game uiteindelijk ook op pc speelbaar wordt. Uitgaande van Rockstars meest recente titels kan dat tussen één en twee jaar duren. GTA 5 kwam 19 maanden na de console-release naar pc, en Red Dead Redemption 2 deed daar ook iets langer dan een jaar over.

Daarnaast wordt gespeculeerd dat GTA 6 voor PlayStation 6 en de volgende generatie Xbox-consoles verschijnt, gezien die mogelijk al vanaf 2027 verschijnen. Hoewel de kans groot is dat er op den duur een versie voor die nieuwe platforms verschijnt, worden de PlayStation 5 en Xbox Series X en S vrijwel zeker niet overgeslagen. Inmiddels zijn de consoles gezamenlijk ruim 120 miljoen keer over de toonbank gegaan, waardoor de install base voor Rockstar veel aantrekkelijker is dan een nieuw platform.

Wordt GTA 6 weer uitgesteld?

Momenteel vragen spelers zich vooral af of GTA 6 de releasedatum van 19 november nu wél haalt. De game is inmiddels al twee keer uitgesteld, terwijl Rockstar gaandeweg meermaals heeft aangegeven uit te gaan van de aanvankelijk gecommuniceerde release. Het laatste uitstel zou volgens het officiële statement vooral goed zijn voor het polijsten van de ervaring.

Zoals hierboven al genoemd, rapporteerde de doorgaans behoorlijk betrouwbare journalist Jason Schreier begin januari 2026 echter dat bronnen hem vertelden dat GTA 6 nog altijd niet ‘content complete is’, wat inhoudt dat er nog altijd features ontworpen, overwogen en geïmplementeerd worden. Schreier stelt dan ook dat de releasedatum van 19 november niet zo zeker meer is, en dat de game nóg een keer kan worden uitgesteld.

Op 5 januari stelde de eveneens vrij betrouwbare insider Tom Henderson daarentegen dat de ontwikkeling van GTA 6 volgens planning verloopt, dus er is nog geen reden tot doemdenken. Daarbij is niets van dit alles door Rockstar bevestigd, dus het is allemaal louter speculatie.

Noemenswaardig is overigens dat Rockstar Games in oktober 2025 31 medewerkers heeft ontslagen, volgens moederbedrijf Take-Two wegens het delen van bedrijfsgegevens in een Discord-server. Dit gebeurde een maand nadat dezelfde medewerkers zich aansloten bij een vakbond en/of aanstalten maakten een vakbond op te richten. Sindsdien ligt Rockstar onder vuur, maar of dat ook impact heeft op de ontwikkeling van GTA 6 is lastig te zeggen.

©Rockstar Games

Het verhaal van GTA 6

Er gingen al geruime tijd geruchten en speculaties, maar inmiddels is door de trailers bevestigd dat GTA 6 een Bonnie and Clyde-achtig verhaal vertelt met Lucia Caminos en Jason Duval als speelbare hoofdpersonages. De twee hebben een relatie, en het verhaal lijkt te beginnen wanneer Lucia door stom toeval vrijkomt uit de gevangenis Leonida Penitentiary.

Net als Bonny Parker en Clyde Harrow in de jaren 30 lijken Lucia en Jason samen het criminele pad te bewandelen, wat volgens de beschrijvingen op de GTA 6-website niet zonder slag of stoot gaat. Jasons beschrijving luidt: "Jason wil een makkelijk leven, maar het wordt alleen maar moeilijker. Jason is opgegroeid tussen criminelen. Na een kortstondige carrière in het leger om zijn tienerjaren af te schudden, belandde hij in de Keys, waar hij doet wat hij het best doet: werken voor lokale drugdealers. Het is misschien tijd om iets nieuws te zoeken."

©Rockstar Games

Over Lucia is het volgende geschreven: "Lucia's vader heeft haar leren vechten zodra ze kon lopen. Het leven bleef haar daarna maar klappen geven. Door te vechten voor haar familie is ze in Leonida Penitentiary beland. Door puur toeval is ze daar nu weg. Lucia heeft haar lesje geleerd: vanaf nu speelt ze het slim."

Wat voor avonturen en moeilijkheden de twee in Vice City moeten doorstaan, is momenteel nog lastig te zeggen, maar Jasons drang naar een makkelijk leventje kan wellicht voor een conflict tussen de twee hoofdpersonages zorgen.

Het ligt trouwens in de lijn der verwachtingen dat het wisselen tussen Jason en Lucia op een vergelijkbare manier gaat als in Grand Theft Auto 5. Spelers kunnen op elk gewenst moment wisselen, maar enkele missies zullen specifiek voor één personage zijn.

©Rockstar Games

Andere personages van GTA 6

Met het uitbrengen van de tweede trailer heeft Rockstar Games ook een boekje opengedaan over de andere personages die we gedurende het verhaal en in de wereld van GTA 6 te zien krijgen. Jason Duval en Lucia Caminos staan hierboven bij het verhaal beschreven, en daaruit viel al op te maken dat zij banden hebben met wat onfrisse figuren in Vice City. Hieronder noemen we een aantal van die personages:

Brian Heder

Brian Heder is een van de drugsbazen waar Jason voor werkt, in ruil voor gratis verblijf in een huis in de Keys. De beste man heeft z'n handen in het verleden vaak genoeg vuil gemaakt en laat nu anderen het werk voor hem oppakken. Hij dealt onder andere drugs vanuit zijn scheepswerf, samen met zijn derde vrouw Lori.

©Rockstar Games

Cal Hampton

Net als zijn maatje Jason neemt Cal Hampton werk aan van Brian, maar hij bekijkt ook graag de zonnige kant van het leven. Het liefst verzorgt hij vanuit zijn eigen huis de communicatie met een biertje in de hand. Hij is wat paranoïde, maar de beste man is ook tevreden aan de lagere wal van Leonida. Volgens een aantal fans lijkt Cal nogal op acteur Matty Matheson (bekend van de serie The Bear) maar de cast van GTA 6 is nog altijd niet bekend.

©Rockstar Games

Real Dimez

Bae-Luxe en Roxy zijn de twee leden van Real Dimez, een rap-duo met een groot bereik op social media. Het duo is al sinds de middelbare school bevriend en gebruikt hun mediakennis nu om ongure types te helpen (en daar iets aan te verdienen).

©Rockstar Games

Raul Bautista

Dan is er ook Raul Bautista, een overvaller die niet vies is van een beetje grand theft auto en daarbij de nodige risico's neemt. Hij is ervaren en gedreven om de grootst mogelijke buit binnen te harken, wat vaak voor extra gevaar zorgt. Niet dat Raul dat iets kan schelen…

©Rockstar Games

Boobie Ike en Dre’quan Priest

De op zijn GTA’s genaamde Boobie Ike is volgens de website een bekende naam in Vice City. Met het geld dat hij verdiende met drugsgerelateerde zaken heeft hij nu een heus vastgoedimperium opgebouwd, waardoor hij er nu heerlijk warmpjes bij zit. Dat betekent overigens niet dat hij zich nu netjes aan de regels houdt, integendeel. Overigens heeft Boobie het een en ander te maken met Dre’quan Priest, een jongeman die ambities heeft om rapper te worden.

©Rockstar Games

Setting en gameplay

Dat las je inderdaad goed: met Grand Theft Auto 6 keert Rockstar Games terug naar Vice City, dezelfde stad waar de gelijknamige game uit 2002 zich afspeelde.

Daarbij staat Rockstar inmiddels bekend om hun ontzettend gedetailleerde werelden en diverse activiteiten die je kunt uitvoeren. Een aantal gameplay-opties van het spel is wel al bekend gemaakt middels de officiële website en de trailers.

Het is te verwachten dat het plannen en uitvoeren van overvallen (ook wel Heists geheten) een groot onderdeel van de ervaring wordt. Net als in GTA 5 lijkt het er ook op dat Jason en Lucia kleinere winkels van hun rijkdommen kunnen beroven, aangezien we ze in de eerste trailer een supermarkt binnen zien stormen.

©Rockstar Games

Om bij het thema van actievolle gameplay te blijven: we hebben Lucia ook in een soort kooigevecht kunnen zien. Omdat zij een echte vechtersbaas is, zou het ons niet verbazen als we deel kunnen nemen aan verschillende knokpartijen in Vice City. In het verlengde van ‘sport’ hebben we ook beelden gezien van trainingslocaties, waar eventuele fitness-minigames aan bod kunnen komen. Jason benchpresst in de trailer 120 kilo, wat gezien Rockstars oog voor detail wellicht ook een effect kan hebben op de gezondheid van het personage.

In rustiger vaarwater lijken sociale media ook een rol te spelen. De trailers zitten vol met nieuwsbeelden op zowel televisies als via TikTok-achtige apps, dus wellicht bevat het spel een mechaniek dat draait om het runnen van een socialmedia-account. Sommige van de namen van deze in-game apps en platforms zijn mogelijk ook gelekt.

Bekende GTA-insider Tez2 meldt op GTA Forums dat hij diverse app- en domeinnamen heeft gevonden. Deze namen zouden in mei zijn vastgelegd door een tussenbedrijf waar Take-Two mee samenwerkt, en dat zijn geheel volgens GTA-traditie parodieën op bestaande apps. Rydeme zou bijvoorbeeld een fictieve versie van Uber kunnen zijn. De domeinen zijn als volgt:

what-up.app

rydeme.app

buckme.app

leonidagov.org

brianandbradley.com

hookers-galore.com

wipeoutcornskin.com

myboyhasacreepycorndog.com

Water lijkt daarnaast een wat grotere rol te spelen in en rondom Vice City. Het gebied met de naam Grassrivers laat onder meer zien dat spelers plaats kunnen nemen in een hovercraft en kajaks. Bovendien lijkt het erop dat we in GTA 6 kunnen duiken en doet Rockstar het eindelijk: vissen wordt een mogelijkheid! Verdere rustgevende activiteiten in de stad zelf zijn volgens de trailers het minigolfen en poolen. Daarbij heeft Jason een PlayStation 5-achtige console thuis staan, dus misschien kunnen we ook wel videogames spelen ín de videogame.

©Rockstar Games

Jagen

De meest recente trailer liet daarbij ook veel wilde dieren zien, wat wellicht een hint kan zijn naar uitgebreide jaag-mogelijkheden. De technologie voor dieren in Red Dead Redemption 2 is immers erg uitgebreid, dus misschien heeft Rockstar daar een plekje voor gevonden in GTA 6.

Beperkingen in de map

Opvallend: Lucia droeg in de eerste trailer en in de key art van het spel een enkelband. Sommige fans speculeren nu dat dit de kaart in het begin van GTA 6 ‘beperkt’. Je kunt dan wellicht nog niet door de hele stad en de daaromheen liggende gebieden scheuren – in elk geval niet als Lucia. Trevor uit GTA 5 kon in het begin van zijn verhaallijn ook niet van het noorden in Los Santos naar de binnenstad; dat kon pas later in de game. Ook in eerdere delen was de kaart tijdelijk beperkt.

©Rockstar Games

Bloediger dan ooit

Het klinkt nogal willekeurig, maar de persoon die het nummer van Tom Petty and the Heartbreakers in de eerste trailer van GTA 6 correct heeft voorspeld, heeft ook wat andere claims over de game gedaan. Houd je zoutvaatje er wel bij!

Volgens de gebruiker kunnen spelers in GTA 6 dual-wielden (waarbij je in beide handen een apart wapen draagt) én zouden ledematen van lichamen gescheiden kunnen worden. Sowieso is de game volgens deze gebruiker al een stuk bloediger dan wat we gewend zijn. Verder zou het mogelijk zijn om te basketballen in teams van drie en kan de kleur van de lucht worden aangepast van blauw naar oranje en paars.

Details uit een gigantische lek

Een gebruiker genaamd teapotuberhacker heeft jaren geleden bijna honderd video’s geplaatst op GTAForums, die naar eigen zeggen beelden van Grand Theft Auto 6 tonen. De bestanden laten een alfaversie van het spel zien, waarin verschillende details opvallen. Bijvoorbeeld een balk die aftelt naar de komst van de politie en verschillende opties wanneer je een pistool op iemand richt; een beetje zoals in Red Dead Redemption 2, waarin je kunt focussen op NPC’s en hen kunt begroeten of in de zeik kunt nemen. Ook was in de beelden te zien dat Lucia een stripclub betreedt, en overvallen Jason en Lucia samen een restaurant.

De map van GTA 6: Leonida

Dat we teruggaan naar Vice City is inmiddels al een tijdje bekend, maar de spelwereld (het op Florida gebaseerde Leonida)wordt veel groter. GTA 6 belooft daarom vele malen gedetailleerder te worden dan het in 2002 verschenen GTA: Vice City.

Oplettende fans denken zelfs al in een van de trailers het huis van Tommy Vercetti gespot te hebben, al valt dat momenteel nog lastig te zeggen. We zijn hoe dan ook benieuwd of deze oude protagonist wellicht een rol speelt in dit nieuwe deel.

©Rockstar Games

Goed, Vice City en de bredere staat Leonida hebben verschillende trekpleisters te bieden, waarover Rockstar meer in detail is getreden op de officiële website. De over het algemeen betrouwbare journalist Tom Henderson heeft de kaart van GTA 6 vergeleken met ‘de kaart van Fortnite’. Daarmee wordt gerefereerd naar het continu veranderen van de kaart, het toevoegen van nieuwe locaties en eventuele uitbreidingen van de spelwereld. De informatie die officieel over de verschillende gebieden is vrijgegeven, lees je ook hieronder.

Ambrosia

Ambrosia is de industriële hotspot van Leonida en is dus de plek waar de zogeheten 'American Dream' tot leven komt. Er staan suikerfabrieken waar inwoners kunnen werken, maar de locatie wordt ook geteisterd door Final Chapter, een motorbende die het gebied onveilig maakt.

©Rockstar Games

Grassrivers

We noemden eerder het geweldige natuursysteem van Red Dead Redemption 2 al, en dankzij de Grassrivers kan Rockstar dergelijke gebieden ook in GTA 6 verwerken. Het stropen van alligators lijkt hier schering en inslag, en we zien dat spelers zich met hovercrafts over de wateren kunnen bewegen.

©Rockstar Games

Leonida Keys

We hebben de Keys veel voorbij zien komen in de marketinguitingen van GTA 6. Het is immers de plek waar Jason Duval (en later Lucia) woont. Ook hier speelt water weer een rol: volgens de website zijn de wateren rondom de Keys zowel de mooiste als gevaarlijkste in Leonida. Wellicht omdat Brian Heder de boel in toom houdt? Niettemin is de Keys geen denderend mooie plek om te wonen, maar het leven is er wel lekker simpel.

©Rockstar Games

Mount Kalaga National Park

De Grassrivers is niet het enige gebied in Leonida waar de wildernis intact blijft. Ook hier vind je water, en ditmaal kun je er terecht met een vishengel. Of met een jachtgeweer, want jagen op het wild van Mount Kalaga is vermoedelijk ook mogelijk. Er is daarbij nog meer te doen in het park, zoals lekker crossen op motoren of je aansluiten bij gekke groepen die zich liever afsluiten van de buitenwereld.

©Rockstar Games

Port Gellhorn

De ooit populaire toeristische locatie Port Gellhorn is inmiddels vergane glorie. Er komen geen toeristen meer op af, maar de nieuwe inwoners hebben voor een bijzondere cultuur gezorgd. Of die ook veilig is, is een tweede.

©Rockstar Games

Hoe zit het met GTA 6 Online?

GTA Online, de onlinemodus die als onderdeel van Grand Theft Auto 5 werd gelanceerd, blijft een waardevolle bron van inkomsten voor Rockstar vanwege de Shark Cards die spelers kunnen kopen. Hoewel de komst van een onlinemodus voor GTA 6 nog niet is bevestigd, is de verwachting wel dat die er uiteindelijk komt. GTA 4, GTA 5 en Red Dead Redemption 2 kregen immers ook een tijdje na de lancering van de singleplayer een online modus. Wat dat betekent voor de ondersteuning van GTA Online is onbekend, al zei Take-Two's CEO Strauss Zelnick in een interview met IGN het volgende op de vraag of GTA Online wordt afgesloten:

"Ik ga theoretisch spreken, want ik ga het niet hebben over een specifiek project als daar nog geen aankondiging van is gedaan, maar over het algemeen onderhouden we onze projecten wanneer de consumenten nog steeds met die titels bezig zijn."

©Rockstar Games

GTA Online in GTA 6 kijkt wellicht af bij Fortnite

Het online handelsmagazine Digiday heeft onthuld dat Rockstar van GTA Online een soort metaverse-ervaring wil maken à la Fortnite en Roblox. Inhoudelijk zou dat betekenen dat creators met de assets van GTA 6 zelf ervaringen kunnen neerzetten . Daar zou dan ook geld mee verdiend kunnen worden door de creators.

Wat hiermee te maken kan hebben, is dat Rockstar in 2023 de teams achter populaire GTA 5- en Red Dead Redemption 2-mods opkocht. Die teams richtten zich vooral op online roleplaying, wat in GTA Online erg populair is.

Eind 2025 stelde Rockstar al een Mission Creator beschikbaar in GTA Online, wat wellicht een voorproefje is van de plannen voor GTA 6.

Screenshots

©Rockstar Games

©Rockstar Games

©Rockstar Games

©Rockstar Games

©Rockstar Games

©Rockstar Games