In navolging van andere slimme apparaten gaat ook de thermostaat met zijn tijd mee. Een moderne thermostaat kun je dankzij een internetverbinding en een app overal bedienen. Het voordeel? Je hoeft nooit meer in een koud huis thuis te komen. Wij hebben zeven 'slimme' thermostaten voor je getest.

Een thermostaat die je met een app overal buitenshuis kunt bedienen, is een interessante upgrade van je huis. Je hoeft nooit meer in een koud huis thuis te komen én je kunt altijd controleren of je niet vergeten bent de verwarming uit te zetten. In de praktijk noemen we een thermostaat met app al snel een slimme thermostaat. Dat wekt verwachtingen, want waarom zijn ze slim? Het slimme zit hem vooral in de verbinding met internet. Hierdoor kun je de thermostaat ook overal via een app of soms ook een webinterface bedienen. Lees ook: 8 manieren om je dagelijks leven te automatiseren.

Daarnaast functioneert iedere thermostaat in dit artikel ook als klokthermostaat. Je kunt hem dus programmeren om op gewenste tijden automatisch het huis te verwarmen. Het slimme van een slimme thermostaat ten opzichte van een normale klokthermostaat is dat het programmeren via de app of webinterface veel eenvoudiger is. Maar wat kan een slimme thermostaat niet? Ondanks dat je de thermostaat overal en dus ook vanaf iedere ruimte in huis kunt bedienen, is het geen oplossing voor het problemen als een slaapkamer die niet meer opwarmt omdat het in het hoofdvertrek warm is. Hier is zoneregeling voor nodig, en de geteste thermostaten houden - net als een traditionele thermostaat - één plek in huis (doorgaans de huiskamer) in de gaten. De in dit artikel geteste HoneyWell EvoHome is overigens op een eenvoudige manier (zonder vergrijpende aanpassingen aan het cv-systeem) in te zetten voor zoneregeling door middel van speciale radiografische radiatorknoppen.

Energie besparen?

Alle geteste thermostaten kun je met je smartphone bedienen. Zo kun je de verwarming een halfuurtje voordat je thuiskomt alvast aanzetten. Dat maakt wat ons betreft ook direct het belangrijkste aankoopargument van een slimme thermostaat duidelijk: comfort.

Fabrikanten schermen doorgaans met energiebesparing als belangrijkste argument. Dat geldt vooral voor mensen die met een verkeerd geprogrammeerde klokthermostaat werken, die ze door de ingewikkelde bediening niet juist instellen. Verlaag je de temperatuur wel netjes als je niet huis bent en als gaat slapen, dan zul je met een slimme thermostaat geen energie besparen. De Nest probeert wel energie te besparen door te achterhalen of je thuis bent en als dit niet het geval is, zelf de verwarming uit te zetten. Andere thermostaten kunnen dit niet. Je kunt bij een aantal wel via IFTTT geofencing instellen.

©PXimport

Een slimme thermostaat bespaart vooral energie in vergelijking met een lastig in te stellen klokthermostaat die niet goed geprogrammeerd is.

Aan/uit of modulerend

Er zijn twee manieren om een verwarmingsketel aan te sturen: aan/uit-regeling of modulerende regeling. Bij een aan/uit-regeling wordt simpelweg de brander voluit in- of uitgeschakeld. Bij modulerende regeling kan de brander op verschillende intensiteiten worden aangestuurd, waardoor er met verschillende watertemperaturen gewerkt kan worden. Hierdoor is in potentie de temperatuur constanter en is er een lager gasverbruik mogelijk, doordat er voor een lagere watertemperatuur gekozen kan worden. Voor modulerende aansturing wordt meestal het OpenTherm-protocol gebruikt. Het OpenTherm-protocol maakt het ook mogelijk om via de thermostaat in te stellen of de verwarmingsketel warm tapwater op voorraad moet houden, dit kost uiteraard energie en kan ook op de ketel zelf worden ingesteld.

In theorie verbruikt modulerende aansturing minder gas dan een aan/uit-regeling, maar dat is niet altijd zo. Bovendien kunnen de meeste moderne verwarmingsketels ook in combinatie met een aan/uit-thermostaat zelf moduleren op basis van watertemperatuur. Toch verdient modulerende aansturing de voorkeur als je verwarmingsketel dit ondersteunt. Iedere modulerende verwarmingsketel kan ook omgaan met een aan/uit-thermostaat.

Slimme aanwarming

Sommige thermostaten hebben zelflerende aanwarming. Dit betekent dat de thermostaat leert en uitrekent hoelang het duurt om je huis op te warmen. Hierdoor is bij gebruik van het klokprogramma je huis warm op de tijd die je hebt ingesteld in het klokprogramma. Als je bijvoorbeeld om zes uur 's ochtends een warm huis wilt hebben, dan stel je het klokprogramma op zes uur in. Bij thermostaten zonder zelflerende aanwarming begint de thermostaat pas op het ingestelde tijdstip met verwarmen en zul je zelf het klokprogramma bijvoorbeeld twintig minuten eerder moeten laten beginnen om het op de gewenste tijd warm te hebben. Zelflerende aanwarming is overigens geen nieuwe mogelijkheid van slimme thermostaten, ook de betere (klok)thermostaten ondersteunen dit.

Eneco Toon

Eneco's Toon is met zijn 7inch-aanraakscherm de grootste thermostaat in de test. Een ander opvallend punt zijn de maandelijkse abonnementskosten van 3,50 euro voor Eneco-klanten en 4,95 euro voor niet-klanten. De installatie met een ketelmodule die als voeding dient, is vergelijkbaar met de Nest en ThermoSmart. Daarnaast plaats je in de meterkast een kastje dat je aansluit op je slimme meter of via plaksensoren op normale energiemeters. Wij hebben Toon getest met softwareversie 3.1 die aanzienlijk sneller is dan 2.9, maar nog niet naar iedere Toon is uitgerold. Over de snelheid hebben we met versie 3.1 niets te klagen.

Het klokprogramma kun je op de Toon zelf en via de tabletapp instellen. Via de smartphoneapp of de webinterface kun je het klokprogramma niet aanpassen. Met de smartphoneapp kun je de temperatuur veranderen en vastzetten, het klokprogramma in- of uitschakelen en de verbruiksgegevens inzien. Op de Toon zelf zijn die verbruiksgegevens wat ons betreft dé grote kracht. Je ziet live het elektriciteitsverbruik en bijna live het gasverbruik. Daarnaast kun je het verbruik op allerlei manieren in grafieken terugkijken en vergelijken met vergelijkbare huishoudens. Toon kan verder het weerbericht en file-informatie tonen. Je kunt alle informatie die Toon beschikbaar heeft naar eigen inzicht een plekje geven op het scherm. Daarnaast is Toon erg goed geïntegreerd met Philips Hue, waarbij je verlichting kun in- en uitschakelen en vier scenes kunt programmeren. Ook kun je slimme stekkers en rookmelders van Fibaro Z-Wave koppelen voor het creëren van een klein domoticasysteem.

Eneco Toon

Oordeel

4/5

Prijs

€ 275,-

Pluspunten

Live-verbuik

Vergelijken en terugkijken verbruik

Koppeling met slimme stekker en rookmelder

Bediening van Philips Hue

Scherm zelf indelen

Minpunten

Abonnement noodzakelijk

Niet programmeren via smartphoneapp

Niet programmeren via webinterface

Itho Daalderop spIDer Connect

De spIDer Connect (let op de toevoeging Connect, er is ook een niet slimme spIDer) van Itho Daalderop is geschikt voor OpenTherm-verwarmingsketels en wordt direct op de ketel aangesloten. Communicatie met internet verloopt via een gateway in de meterkast die je ook kunt aansluiten op je slimme meter. Een beetje vreemd en griezelig als je het niet direct doorhebt, is dat de gateway af en toe een gesproken Engelstalige melding geeft. Via de webinterface van de gateway (waar je verder nooit op in hoeft te loggen) zijn deze meldingen uit te schakelen.

De muurthermostaat heeft een zwart scherm totdat je het logo aanraakt. Dan zie je duidelijk de temperatuur die je handmatig kunt wijzigen. Ook kun je het klokprogramma pauzeren. Het klokprogramma zelf programmeer je via de webinterface op een handige manier door middel van het slepen van blokken. Via de app kun je voor de huidige dag aanpassingen maken, handig als je een dagje thuiswerkt. De spIDer heeft geen zelflerende aanwarming, een belangrijk minpunt gezien de hoge prijs van het product. Via de slimme meter wordt in de app en webinterface het totale elektriciteits- en gasverbruik van de afgelopen 24 uur getoond. Ons account was daarnaast aangesloten op een testomgeving waardoor we ook gedetailleerde grafieken van het elektriciteits- en gasverbruik konden inzien. Inzage in het live-verbruik is jammer genoeg niet voorhanden. Optioneel kun je een slimme stekker toevoegen die je 59 euro kost. Hiermee kun je een elektrisch apparaat schakelen en het energieverbruik ervan zien. Je bedient de slimme stekker vanuit de app of de webinterface. Via de webinterface kun je de schakeltijden van de stekker ook programmeren via een weekprogramma en dat is erg handig.

Itho Daalderop spIDer Connect

Oordeel

3 sterren

Prijs

€ 299,-

Pluspunten

Inzicht in energieverbruik

Klokprogramma eenvoudig aan te passen

Mogelijkheid slimme stekker

Minpunten

Niet programmeren via app

Geen zelflerende aanwarming

©PXimport

Heb je een ventilatiesysteem van Itho Daalderop, dan kun je dit ook met spIDer bedienen.

Honeywell evohome Wi-Fi

Honeywells evohome Wi-Fi valt op door zijn 4,3inch-aanraakscherm waarop veel informatie past. Ook opvallend is dat de evohome wordt verkocht met een tafelstandaard, je kunt de evohome uit de standaard halen en hem gebruiken als een soort tablet om hem te programmeren. Met een optionele muurbevestiging (ca. 42 euro) hang je hem alsnog aan de muur, helaas is de muurbevestiging van de vorige evohome niet geschikt. Ten opzichte van de vorige evohome valt op dat er geen losse internetgateway nodig is. De evohome maakt nu direct contact met je draadloze netwerk. Op de verwarmingsketel sluit je een draadloze OpenTherm- of aan/uit-module aan.

Je kunt het klokprogramma van de evohome zowel via het scherm als via de smartphoneapp programmeren, een webinterface is er niet. Handig is verder dat je kunt kiezen voor afwezig, vrije dag of speciale dag. Zo kun je als je thuiswerkt direct kiezen voor een dag waarop de verwarming de hele dag aanstaat, terwijl je als je weggaat snel de temperatuur kunt verlagen. Opvallend voor het grote scherm is dat er geen extraatjes als het weerbericht worden getoond, in de app wordt dit wél gedaan. Met de Honeywell evohome Wi-Fi heb je de mogelijkheid tot zoneregeling. Hiervoor plaats je op iedere radiator (inclusief de ruimte waar de evohome hangt) een speciale kraan die 79 euro per stuk kost.

Honeywell evohome Wi-Fi

Oordeel

4 sterren

Prijs

€ 299,-

Pluspunten

Duidelijk aanraakscherm

Uit te breiden tot zoneregeling

IFTTT-ondersteuning

Vrije of speciale dag

Minpunten

Geen webinterface

Geen extra's op scherm

Muurbevestiging los aanschaffen

©PXimport

De Honeywell evohome Wi-Fi wordt verkocht in combinatie met een tafelstandaard.

Nest Learning Thermostat

De Nest Learning Thermostat valt op door zijn fraaie ontwerp dat met de roestvrijstalen ring erg degelijk aanvoelt. De basisbediening is net zo simpel als de bekende Honeywell Round: je draait om de temperatuur te wijzigen. Verdere opties krijg je door op de thermostaat te drukken, waarbij je direct de luchtvochtigheid en het weerbericht ziet. Het schermpje is normaal gesproken zwart, alleen als je in de buurt komt verschijnt de temperatuur. De Nest is direct verbonden met je wifi-netwerk.

Wel is er een ketelinterface nodig die de Nest tevens van elektriciteit voorziet. Het grootste nadeel van de Nest is dat hij niet om kan gaan met OpenTherm-aansturing. Wil je de thermostaat liever los dan aan de muur, dan kan dit met een optioneel voetje van 35 euro.

De Nest werkt goed, het was bij ons qua comfort in ieder geval in orde. Uniek is dat de Nest het klokprogramma zelf kan samenstellen op basis van je gedrag. De Nest heeft bewegingsdetectie en ziet dus of je thuis bent. Heb je ook Nest-rookmelders, dan worden die ook als bewegingssensoren gebruikt. De Nest zet de verwarming uit als je niet thuis bent en als dit regelmatig op hetzelfde tijdstip is, dan neemt hij dit op in het klokprogramma. Dit werkt niet altijd goed, gelukkig kun je het zelflerende klokprogramma en de aanwezigheidsdetectie ook uitschakelen. Via de app en de webinterface kun je het klokprogramma zelf instellen. Dit kan ook via de interface op de thermostaat zelf, maar dit werkt wat omslachtig. Handig is dat je kunt aangeven dat je afwezig bent, waarna de temperatuur automatisch daalt. Inmiddels heeft Nest de derde generatie Nest Thermostat aangekondigd. Deze heeft een groter scherm én ondersteuning voor OpenTherm, maar deze hebben we nog niet kunnen testen.

Nest Learning Thermostat

Oordeel

4 sterren

Prijs

€ 219,-

Pluspunten

Ontwerp

Eenvoudige bediening

IFTTT-ondersteuning

Aanwezigheidsdetectie

Minpunten

Geen OpenTherm

©PXimport

De Nest Learning Thermostat toont als enige de luchtvochtigheid in je huis.

Honeywell Round Connected OpenTherm

Honeywells Round is vanouds onze favoriete thermostaat. Er is niets intuïtiever dan draaien aan een ring om de temperatuur te verhogen of verlagen. Nest bracht deze vorm van bedienen naar de slimme thermostaat en in de vorm van de Round Connected maakt Honeywell zijn vertrouwde rondje slim door hem te koppelen met een internetgateway.

Op het scherm zie je constant de huidige kamertemperatuur. Door aan de ring te draaien licht het scherm blauw op en stel je de gewenste temperatuur in.

In tegenstelling tot de evohome Wi-Fi (die dezelfde app gebruikt) ondersteunt de Round Connected geen zelflerende aanwarming. De Round zal dus pas beginnen met verwarmen op het tijdstip dat jij in het klokprogramma instelt. De app is, zoals gezegd, precies hetzelfde als die van de evohome. Je kunt de temperatuur wijzigen, snelle acties uitvoeren en een klokprogramma instellen. Ten opzichte van de evohome heeft de app wel minder snelle acties. Zo ontbreken de speciale programma's voor de vrije of speciale dag. Vreemd is dat je de waarde van de sneltoets 'afwezigheidstemperatuur' niet zelf kunt kiezen bij gebruik van de Round Connected. De afwezigheidstemperatuur via deze sneltoets is altijd 15 graden. Op de evohome kun je dit wel instellen via het aanraakscherm van de thermostaat. De lage prijs maakt echter veel goed.

Honeywell Round Connected OpenTherm

Oordeel

3 sterren

Prijs

€ 149,-

Pluspunten

Intuïtief

IFTTT-ondersteuning

Prijs

Minpunten

Geen webinterface

Vaste afwezigheidstemperatuur

©PXimport

De Round Connected toont altijd de huidige temperatuur die je kunt wijzigen door aan de ring te draaien.

Netatmo Thermostaat

De Netatmo Thermostaat is ontworpen door de bekende ontwerper Philippe Starck. Het vierkante plexiglas blokje heeft een doorzichtige rand die je middels bijgeleverde stickers een zelfgekozen kleur kunt geven. Als enige thermostaat in deze test kun je hem vanuit de verpakking zowel gebruiken voor muurmontage als op een tafelstandaard.

Muurmontage is eenvoudig, er gaat een draad direct vanaf de thermostaat naar de ketel en een losse internetgateway maakt via wifi verbinding met internet. Grappig is dat je de thermostaat zowel horizontaal als verticaal kunt monteren. Bij gebruik van de tafelstandaard is de aansluiting lastiger omdat je de wifi-gateway dan als ketelinterface aansluit. De thermostaat ondersteunt enkel de aan/uit-regeling.

Het schermpje van de Netatmo Thermostaat maakt gebruik van E Ink en is hierdoor erg goed af te lezen. Op de thermostaat zelf wordt de huidige en ingestelde tijd getoond. Door op de boven- of onderkant (of zijkanten, afhankelijk van hoe je hem ophangt) te drukken verander je de temperatuur. Je kunt de Netatmo bedienen en het klokprogramma instellen via de app of webinterface. Hier vind je een schuifje om aan te geven dat je niet thuis bent zodat de temperatuur direct verlaagd wordt. Een handmatige temperatuur kun je eenvoudig vastzetten tot een bepaalde tijd, handig als je onverwacht een dag thuis bent. De tafelstandaard is niet zo'n succes. Het blokje plexiglas mist gewicht, waardoor je het geheel op moet pakken om hem te bedienen. De bevestiging is daarbij niet heel stevig. Als je even te hard knijpt, zie je dat de bevestiging deels loskomt.

Netatmo Thermostaat

Oordeel

3,5 sterren

Prijs

€ 179,-

Pluspunten

Muurbevestiging en tafelstandaard

Duidelijke app

Eenvoudig instellen

IFTTT-ondersteuning

Minpunten

Geen OpenTherm

Tafelstandaard gammel

[box]

Zelf installeren?

Het installeren van een thermostaat is niet heel moeilijk. In de basis moet je in je ketel een draadje op de juiste contacten aansluiten (aan/uit of OpenTherm) en die vervolgens met de thermostaat of ketelinterface verbinden. De Honeywell Round Connected Modulation, Netatmo Thermostat en Itho Daalderop spIDer worden direct met een draadje op de ketel aangesloten.

Zit dat draadje al op de goede contacten aangesloten, dan hoef je alleen de oude thermostaat van de muur te schroeven en vervolgens de nieuwe te monteren. Bij de Nest, Toon en ThermoSmart moet je bij je ketel een kastje installeren dat je aansluit op de verwarmingsketel en de draad die naar de thermostaat in de woonkamer loopt. Dit kastje schakelt de verwarmingsketel en voorziet de thermostaat van elektriciteit. ThermoSmart raadt je aan om de draad van je ketel naar de thermostaat in de huiskamer door te knippen en hier de ketelinterface tussen te monteren. Wij raden je echter aan om een nieuw stuk draad op je verwarmingsketel te monteren. Zo kun je bij bijvoorbeeld verhuizing de bestaande situatie netjes herstellen zonder dat je de draad moet repareren. Bij de Honeywell evohome sluit je een ontvanger aan op je verwarmingsketel die draadloos communiceert met de evohome. Vind je de installatie eng omdat je bijvoorbeeld de verwarmingsketel moet openmaken, dan kun je gebruikmaken van een installateur. Dit kost je zo'n 70 tot 80 euro. Bij Toon zit installatie overigens standaard inbegrepen in de verkoopprijs.

©PXimport

Bij sommige thermostaten zoals de Nest monteer je een ketelinterface tussen de thermostaat en de verwarmingsketel, die thermostaat va energie voorziet.[/box]

ThermoSmart

ThermoSmart heeft zijn witte thermostaat zo onopvallend mogelijk ontworpen. Wel wordt in oranje cijfers groot de temperatuur getoond, dit kun je eventueel uitschakelen. Je sluit de ThermoSmart aan via een ketelinterface die ook als voeding dient. Via wifi maakt de ThermoSmart direct contact met internet. Aanvankelijk lukte het ons niet om de ThermoSmart te verbinden met ons wifi-netwerk. Het blijkt dat ThermoSmart niet om kan gaan met een netwerk dat exclusief op 802.11n is ingesteld. Ook de oudere 802.11b/g-standaarden moeten ondersteund worden, dit is wat ons betreft een zwaar minpunt.

Wel is de ThermoSmart qua programmeren met het slepen van tijdsblokken de handigste van de geteste thermostaten. Interessant is dat je in het klokprogramma per schakelblok kunt instellen of je een voorraad tapwater wilt warmhouden (de Toon heeft kan dit alleen als algemene instelling en dus niet per schakelblok). Naast het normale weekprogramma is er ook een aparte agenda waarin je per kalenderdag het standaardprogramma kunt aanpassen. De agenda is handig als je op vakantie gaat of een dagje thuiswerkt. Via de smartphoneapp kun je in deze agenda voor die dag wijzigingen doorvoeren.

Het algemene klokprogramma is alleen via een tablet of webinterface beschikbaar. Er is een pauzetoets die dienst doet als afwezigheidstoets en het klokprogramma uitschakelt en overschakelt naar een zelfgekozen temperatuur. Over de fysieke thermostaat zijn we wat minder enthousiast. Op zich is de bediening met vier knoppen duidelijk, maar deze aanraakgevoelige knoppen zijn normaal gesproken onzichtbaar. Ze lichten alleen op als je ze aanraakt en je moet precies op een knop drukken.

ThermoSmart

Oordeel

4 sterren

Prijs

€ 249,-

Pluspunten

Handig programmeren

Agenda

Tapwater per schakelblok

IFTTT-ondersteuning

Minpunten

Verbindingsproblemen wifi

Bediening muurthermostaat

Conclusie

We hebben voor dit artikel zeven slimme thermostaten vergeleken. Qua mogelijkheden

steekt Toon echt met kop en schouders boven de rest uit. Toon ondersteunt OpenTherm- en aan/uit-regeling, toont live het energieverbruik, kan allerlei gegevens tonen en integreert perfect met een Philips Hue-systeem. De keerzijde is dat je abonnementskosten moet betalen die - afhankelijk van of je klant bent van Eneco - 3,50 euro tot 4,95 euro per maand bedragen. De enige andere thermostaat die een koppeling met de slimme meter maakt is Itho Daalderops spIDer Connect. De spIDer doet echter beduidend minder met de verbruiksgegevens en voor een thermostaat van 299 euro is het jammer dat zelflerende aanwarming niet ondersteund wordt.

De thermostaat die ons qua programmeren het beste bevalt, is de ThermoSmart. Minder zijn we te spreken over de bediening van de fysieke ThermoSmart zelf en we zijn ook niet blij met het feit dat hij alleen werkt met een verouderde wifi-standaard. Qua bediening op de muur gaat er wat ons betreft niets boven het draaien aan een cirkel, een methode die zowel de Honeywell Round Connect als de Nest Learning Thermostat ondersteunen. Je kunt bijna blind de temperatuur wijzigen, waarna op beide thermostaten het scherm oplicht om te laten zien waar je de temperatuur op instelt. Ondanks het gebrek aan OpenTherm-ondersteuning vinden we de Nest als we kijken naar mogelijkheden en bedieningsgemak de beste thermostaat. Wil je een stuk minder uitgeven, dan heb je aan HoneyWells Round Connect een goede koop. Voor 149 euro heb je een intuïtieve OpenTherm-thermostaat met een app die als grootste minpunt geen zelflerende aanwarming ondersteunt. Overigens is die Honeywell Round in een aan/uit-variant minder interessant omdat deze door een extra ketelmodule 179 euro kost.

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?