Microsoft werkt hard aan de opvolger van Windows 7, maar er zijn nog tal van computergebruikers die met Windows Vista of Windows XP werken. Inmiddels gaan deze Windows-versies al een behoorlijke tijd mee. Met de 23 tips uit dit artikel blaast u uw besturingssysteem nieuw leven in en zorgt u ervoor dat u nog jaren plezier hebt van uw huidige Windows-versie.

1. Windows versnellen

1. Taakbeheer

Benieuwd hoe Windows XP of Vista presteert? Dan kunt u terecht bij Taakbeheer. U ziet bij dit onderdeel in één keer hoe de componenten van Windows functioneren. U opent Taakbeheer met de toetsencombinatie Ctrl+Shift+Esc. Op het tabblad Toepassingen ziet u welke programma's er zijn geopend. Op het tabblad ernaast, Processen, kunt u zien welke processen momenteel actief zijn. Het tabblad Services toont welke services op de achtergrond van Windows worden uitgevoerd. Interessanter is het tabblad Prestaties. De sectie cpu-gebruik laat u zien hoeveel procent van de totale processor-capaciteit is gereserveerd voor de eerstvolgende taak. In de vakken Geschiedenis van het cpu-gebruik en Geschiedenis van het wisselbestandsgebruik leest u hoe de onderdelen in het verleden hebben gepresteerd.

Het vak Geheugengebruik geeft aan hoeveel geheugen er wordt gebruikt (bij de regel Totaal). Is deze waarde hoger dan de waarde die Totaal aangeeft bij Fysiek geheugen? Windows gebruikt dan een wisselbestand om het gat te overbruggen. Als u regelmatig benieuwd bent naar het processorgebruik, kunt u een pictogram in het systeemvak van Windows plaatsen, zodat u altijd op de hoogte blijft. In het venster Taakbeheer kiest u voor Opties / Verbergen indien geminimaliseerd. Vervolgens kunt u het ventster minimaliseren. Er verschijnt een pictogram in het systeemvak - dat is het gedeelte op van de taakbalk waar de Windows-klok staat. Plaats de muis op het pictogram om het processorgebruik te lezen. Om het venster op te vragen, dubbelklikt u op het pictogram.

Is er een programma dat u wat meer aandacht wilt geven? Taakbeheer helpt u hierbij. Windows heeft een beperkte hoeveelheid processortijd, die uiteraard netjes wordt verdeeld over de actieve programma's. Toch kunt u hier invloed op uitoefenen. In Taakbeheer opent u het tabblad Toepassingen en zoekt u het programma dat u wat meer aandacht wilt geven. Klik erop met rechts en kies Ga naar proces. Op het geopende tabblad Processen klikt u met rechts op het bijbehorende proces en kiest u Prioriteit instellen. Geef de prioriteit op, waarbij u kunt kiezen tussen Realtime, Hoog, Hoger dan normaal, Normaal, Lager dan normaal, en Laag.

©PXimport

U kunt ervoor zorgen dat een bepaald programma iets meer aandacht krijgt.

2. Systeemmonitor

Als u Windows XP gebruikt, kunt u voor gedetailleerde informatie terecht bij Systeemmonitor. Kiest Start / Uitvoeren, typ vervolgens Perfmon.msc en klik op OK. Er wordt nu een nieuw venster geopend, bestaande uit twee onderdelen: Systeemmonitor en Prestatielogboeken en signalen. Klik op Systeemmonitor. Klik met rechts in de grafiek en kies Items toevoegen. Bij Prestatieobject kiest u het onderdeel waarover u gedetailleerde informatie wilt zien. Vervolgens kiest u bij In deze lijst geselecteerde items voor het aspect dat u in het oog wilt houden, waarna u op Toevoegen klikt. Meer informatie krijgt u via de knop Uitleg. Daar blijft het niet bij. U kunt de weergave van dit venster namelijk naar smaak aanpassen. Dat is handig als u het onderdeel vaker wilt gebruiken. Klik met rechts op de grafiek, kies voor Eigenschappen en daarna voor het tabblad Algemeen. Bij Weergeven als geeft u aan op welke manier de informatie wordt gepresenteerd, bijvoorbeeld als rapport of als histogram. Bij Weergave-elementen geeft u aan welke onderdelen in beeld moeten verschijnen. Middels het tabblad Vormgeving kunt u het uiterlijk van de grafiek aanpassen, zoals de kleur en het lettertype. Ook kunt u de grafiek zelf verder opmaken, via het gelijknamige tabblad.

©PXimport

Systeemmonitor geeft gedetailleerde informatie over onderdelen van XP.

3. Meer aanpassen

Met Tweak UI kunt u via een centraal venster niet-alledaagse instellingen van Windows XP aanpassen. U vindt Tweak UI op de website van Microsoft (klik in het venster rechts op TweakUI.exe). Het programma is opgebouwd uit twee vensters. In het venster links vindt u alle opties hiërarchisch gerangschikt. Rechts in het venster vindt u de bijbehorende instellingen. Klik bijvoorbeeld op Explorer (links in het venster) om alle opties voor de algemene gebruikersinterface van Windows op te roepen. Onder Taskbar and Start menu vindt u instellingen voor het menu Start en de Windows-taakbalk.

©PXimport

Systeemmonitor geeft gedetailleerde informatie over onderdelen van XP.

4. Meer stabiliteit

Bij elke nieuwe Windows-versie wordt geprobeerd de stabiliteit van het systeem te verbeteren. In de meeste gevallen lukt dat Microsoft. Zelf kunt u bij uw huidige besturingssysteem ook maatregelen nemen om de stabiliteit van de computer te verbeteren. Een goed voorbeeld hiervan is Windows Verkenner. Door in te stellen dat elk venster van Windows Verkenner in een apart proces wordt geopend, zal een vastloper niet meer tot gevolg hebben dat alle Verkenner-vensters worden afgesloten. Open het venster van Deze computer (via Start / Deze computer) en maak de menukeuze Extra / Mapopties. Op het tabblad Weergave plaatst u een vinkje bij de optie Mapvensters in een afzonderlijk proces openen. Klik tot slot op OK.

5. Services

Op de achtergrond van Windows zijn verschillende services actief. U maakt lang niet altijd gebruik van alle functies, dus allerlei services zijn actief zonder dat dit nodig is. U kunt een overzicht van alle services opvragen. Kies Start / Uitvoeren en typ Services.msc. Aan de rechterzijde van het venster vindt u een overzicht van de services. Klik op een service om de bijbehorende beschrijving links weer te geven. Dubbelklik op een service om het eigenschappenvenster te openen. Kies bij Opstarttype of - en wanneer - de service moet worden geladen. Bij Automatisch wordt de service geladen bij de start van Windows XP. Bij Uitgeschakeld wordt de service niet geladen en bij Handmatig wordt hij pas gestart als de gebruiker of een andere, afhankelijke service dat aangeeft.

©PXimport

U kunt zien welke services op de achtergrond worden geladen.

6. MSConfig

De installatie van nieuwe programma's, het verwijderen van software en computergebruik in het algemeen zorgen ervoor dat het opstartproces van u computer wordt vertraagd. Het is dan ook verstandig regelmatig te controleren welke items bij de start van Windows XP worden geladen. Dit doet u met het programma MSConfig. Kies Start / Uitvoeren en typ Msconfig. Open het tabblad Opstarten en zoek naar items waarvan u weet dat u ze niet meer nodig hebt. Haal het corresponderende vinkje erbij weg. Natuurlijk hangen de items die u op dit tabblad vindt af van de programma's die zijn geïnstalleerd. Klik vervolgens op het tabblad Services van MSConfig. Hierop vindt u een overzicht van services en de bijbehorende status. Plaats een vinkje bij Alle Microsoft-services verbergen als u alleen de services wilt weergeven die niet bij Windows zelf horen. Hierbij kunt u het vinkje naast een service weghalen om de service uit te schakelen. Klik nu op het tabblad System.ini, zodat u een overzicht ziet met de drivers en andere software die tijdens de start van Windows worden geladen. Meestal gaat het hier om verouderde software die u in lang niet alle gevallen nog nodig hebt. Door een vinkje weg te halen, wordt de betreffende regel inactief gemaakt.

©PXimport

Met MSConfig ziet u welke programma's bij de start van Windows worden geladen.

7. AutoRuns

Wilt u snel zien welke programma's worden geladen? Surf dan naar Media-Center7.fr en haal het gratis programma AutoRuns binnen. Dit toont in één oogopslag wat er wordt geladen. Het programma is opgebouwd uit verschillende tabbladen. Klik op Everything voor een totaaloverzicht van alle geladen programma's. Haal het vinkje weg naast de items die u niet meer wilt laden. AutoRuns geeft een keur aan informatie, bijvoorbeeld over de geladen services, achtergrondprogramma's, plug-ins en dll-bestanden. Haal alleen het vinkje weg bij items waarvan u zeker weet dat ze niet zijn vereist voor een goede werking van uw computer.

8. Opstartprogramma's beheren

De prestaties van Windows Vista worden beïnvloed door de programma's die tijdens de start van het besturingssysteem worden geladen. Windows Defender, het ingebouwde antispywareprogramma van Vista, heeft een ingebouwd beheeronderdeel waarmee u tot in detail kunt bepalen welke programma's wel of niet mogen worden geladen. Open Windows Defender (via Start / Alle programma's / Windows Defender). In het hoofdvenster kiest u voor Hulpprogramma's. Klik vervolgens op Softwareverkenner. Nu ziet u welke onderdelen bij de start van Windows worden geladen. Via het menu Categorie bepaalt u welk overzicht u wilt zien. Wilt u een onderdeel niet meer laden? Klik erop en klik op de knop Uitschakelen (rechtsonder in het venster). Klik op de knop Voor alle gebruikers weergeven als u de opstartprogramma's van alle gebruikers wilt tonen.

©PXimport

Het onderdeel Softwareverkenner van Windows Defender toont welke onderdelen bij de start van Windows worden geladen.

2. Windows verbeteren

9. Security Essentials

In de loop der jaren zijn de beveiligingseisen die aan computers worden gesteld, omhoog gegaan. Het is dan ook belangrijk dat u een goed beveiligingspakket gebruikt. Veel geld hoeft dit inmiddels niet meer te kosten. Onlangs bracht Microsoft zijn Security Essentials uit. Dit pakket is gratis beschikbaar - voor onder meer Windows XP en Windows Vista - en beschermt de computer tegen aanvallen en virussen. U vindt het op de website van Microsoft. Na installatie is het menu Start uitgebreid met een verwijzing naar het programma, zodat u het kunt starten via Start / Alle programma's / Microsoft Security Essentials. In het hoofdvenster leest u of de computer voldoende is beveiligd. Driemaal daags worden er updates gedownload, voor zover die beschikbaar zijn.

©PXimport

Security Essecitals biedt gratis beveiliging, onder meer voor Windows XP en Windows Vista.

10. Betrouwbaarheidscontrole

Met Betrouwbaarheids- en prestatiecontrole van Windows Vista ziet u in één oogopslag hoe het is gesteld met de prestaties van de processor, harde schijf, netwerkkaart en het geheugen. In het menu Start typt u Betrouwbaarheid, zodat in het zoekresultatenvenster Betrouwbaarheids- en prestatiecontrole verschijnt. Het venster wordt geopend en op de hoofdpagina vindt u al direct nuttige informatie: hier ziet u hoe de processor, harde schijf, netwerkkaart en het geheugen presteren. Klik op een balk om de sectie uit te klappen en meer informatie op te vragen.

Vallen de prestaties van uw computer tegen, dan gebruikt u betrouwbaarheidscontrole om de systeemstabiliteit te controleren. Bekijk de grafiek voor informatie over hoe de stabiliteit van de machine zich heeft ontwikkeld. Daalt de grafiek, dan betekent dit dat de stabiliteit van de machine achteruit is gegaan. Klik op een datum om de oorzaak te achterhalen. De betrouwbaarheidscontrole maakt onderscheid tussen toepassingsfouten, hardwarefouten, Windows-fouten en uiteenlopende andere fouten. In het linkermenu van hetzelfde venster vindt u de sectie Rapporten. De sectie Systeemdiagnose (klik op Systeem en selecteer Systeemdiagnose) kan interessante informatie tonen met betrekking totr waarschuwingen en diagnoses. Wilt u een rapport lezen, dan dubbelklikt u erop. Het rapport is opgesplitst in verschillende onderdelen, zoals Softwareconfiguratie, Hardwareconfiguratie, CPU-gebruik en netwerkactiviteit. U klikt op een balk om het rapport te bekijken.

©PXimport

Hoe staat de gezondheid van uw computer ervoor?

11. Effecten beheren

Allemaal goed en wel, die speciale effecten die Windows biedt. Maar mogelijk hebt u er toch minder aan dan Microsoft denkt. Onder Windows Vista kunt u de effecten in bedwang houden en hun impact zelfs terugdringen. In het menu Start typt u Hulpprogramma's in het zoekvak, waarna u in het resultatenvenster klikt op Hulpprogramma's voor en informatie over prestaties. Klik hierna op Visuele effecten aanpassen. U vindt deze optie links in het venster. In het nieuw geopende venster kiest u bijvoorbeeld voor Beste prestaties. Hierbij worden de visuele effecten zoveel mogelijk uitgeschakeld. Er bestaat echter ook een middenweg, waarbij u zelf opgeeft welke effecten mogen worden uitgevoerd. Plaats vinkjes naast de items die u in stand wilt houden. De rest van de opties laat u achterwege. Bevestig met een klik op OK.

©PXimport

Vanuit een centraal venster kunt u de visuele effecten van Windows beheren.

12. Groepsbeleid

Wie Windows XP Professional gebruikt en op zoek is naar goede beheerprogramma's, kan eenvoudigweg niet om Groepsbeleid heen. Het is een wat verborgen, maar bijzonder krachtig programma waarmee u meer invloed kunt uitoefenen op de werking van het besturingssysteem. Klik op Start / Uitvoeren, typ Gpedit.msc en klik op OK. Het venster dat u krijgt te zien, is opgebouwd uit twee delen: Computerconfiguratie en Gebruikersconfiguratie. Kies hier voor Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Windows-onderdelen. Aan de rechterzijde vindt u de bijbehorende instellingen. Klik op het tabblad Uitgebreid en selecteer een instelling. Aan de linkerkant vindt u de bijbehorende beschrijving. Dubbelklik op een instelling om hem te veranderen. Op het tabblad Instelling kunt u kiezen tussen Niet geconfigureerd, Ingeschakeld en Uitgeschakeld. Vaak vindt u daarnaast nog een los instellingenvak waarin u aanvullende opties kunt opgeven. Klik op Volgende instelling om stuksgewijs door alle instellingen te lopen. Wees voorzichtig met het aanpassen van instellingen waarvan u niet weet wat het effect is.

©PXimport

Groepsbeleid biedt een veelvoud aan opties.

13. Schijfbeheer

Windows Vista beschikt over een redelijk geavanceerde schijfbeheerfunctie, zodat u voor veelvoorkomende schijftaken geen aparte programma's nodig hebt. Goed voorbeeld hiervan is het indelen van de harde schijf op basis van partities. In Windows Vista kunt u de omvang van partities verkleinen en vergroten. Hiervoor opent u het configuratiescherm en kiest u Systeem en onderhoud. Onder Systeembeheer kiest u voor Partities op vaste schijf maken en formatteren. Klik met rechts op de lege partitie die u onder handen wilt nemen en kies Volume uitbreiden of Volume verkleinen. Vervolgens geeft u de gewenste grootte aan en bevestigt u met een klik op OK. Het volume wordt nu aangepast.

14. Oud? Niks oud!

Als iemand u vertelt dat u een verouderde Windows-omgeving hebt, kunt u dat met een flinke korrel zout nemen. Zeker als u na een herinstallatie de nodige tijd besteedt aan het actualiseren van de programma's, valt dat namelijk reuze mee. Hebt u bijvoorbeeld zojuist Microsoft Office geïnstalleerd, maar het nog niet bijgewerkt? Er zijn inmiddels de nodige servicepacks voor uitgebracht. Door uw programma's te controleren, weet u of het nodig is om te gaan updaten. De lijst met geïnstalleerde programma's biedt daarvoor een handig overzicht. Kies Start / Configuratiescherm, klik op Software en bekijk de lijst met Geïnstalleerde programma´s. Vervolgens brengt u een bezoek aan de websites van de softwareleveranciers en controleert u of er inmiddels nieuwe updates zijn verschenen. Bij sommige programma's kunt u vanuit de software zelf een controle op updates uitvoeren. Ga in dat geval op zoek naar een optie met een naam die lijkt op Controleren op updates. Als zo'n optie aanwezig is, vindt u hem doorgaans in het menu Info.

©PXimport

Als u uw besturingssysteem herinstalleert, is het goed om vervolgens ook meteen al uw opnieuw te installeren programma's te upgraden.

15. Modern zoeken

Maakt u nog steeds gebruik van de ingebouwde zoekfunctie van Windows XP? Deze is inmiddels hopeloos verouderd. De eenvoudige zoekfunctie via het menu Start (zoals bekend uit Windows Vista en Windows 7) is standaard niet beschikbaar in Windows XP. Geen nood, want nadat u Windows Search 4.0 hebt geïnstalleerd, beschikt u over een volwassen zoekmethode in uw vertrouwde besturingssysteem. Ga naar de website van Microsoft en haal de nieuwste versie van Windows Search binnen. Na installatie kunt u de Windows-taakbalk gebruiken om zoekopdrachten op te geven. De resultaten (niet alleen afkomstig uit uw documenten, maar ook van andere locaties. zoals internetfavorieten en e-mail) worden direct getoond. Zo hoeft u de achterhaalde zoekassistent van Windows XP dus niet meer te gebruiken. U kunt overigens ook gebruikmaken van Google Desktop Search. Ook als u deze uitbreiding installeert, kunt u via de taakbalk van Windows gaan zoeken. De programma's werken op basis van een index waarin de locatie van veelgezochte items is opgeslagen. Dankzij deze technologie verlopen uw zoekacties aanzienlijk sneller.

©PXimport

Het zoekmechanisme van Windows XP is ernstig verouderd. Vervang het daarom door Windows Search.

16. Taakbalk bij de tijd

Eerlijk is eerlijk: de prominente Windows-taakbalk van XP kan inmiddels wel een flinke update gebruiken. Het is immers best handig om de taakbalkknoppen onderling te kunnen verschuiven, waarbij u bijvoorbeeld het meest gebruikte programma vooraan plaatst en minder vaak gebruikte programma's wat verderop. Deze functie kunt u in Windows XP inbouwen met behulp van het gratis programma Taskbar Shuffle. Ook voor gebruikers van Windows Vista komt deze uitbreiding overigens goed van pas. Na installatie start u Windows opnieuw op. U kunt vervolgens de knoppen op de taakbalk verschuiven naar een nieuwe positie. Overigens beperken de mogelijkheden van het programma zich niet alleen tot taakbalkknoppen. Ook de pictogrammen in het systeemvak (het gedeelte naast de klok in de taakbalk) kunt u van positie verschuiven. Handig!

©PXimport

Met Taskbar Shuffle kunt u de taakbalkknoppen onderling verschuiven.

©PXimport

Als u een fervent MSN-gebruiker bent, kunt u de Messengerknop op een meer prominente positie zetten.

Geen zin om over te stappen naar een nieuwe Windows-versie, maar kijkt u wel met een schuin oog naar de vernieuwde Windows-taakbalk in Windows 7? Met een slimme uitbreiding kunt u dezelfde balk ook in Windows XP gebruiken. Het gratis programma ViGlance neemt de taakbalk van Windows XP onder handen, Het zorgt er onder meer voor dat u een miniatuurweergaven van geopende programma's kunt bekijken en uw favoriete programma's kunt vastpinnen aan de taakbalk. Daarnaast wordt de groene knop Start van Windows XP vervangen door de ronde Start-knop van Windows 7. U kunt het programma downloaden via Lee Soft.

©PXimport

ViGlance vervangt de groene knop van Windows XP door de variant die voor Windows 7 is ontworpen.

17. Video's

De versie van Windows Media Player die in Windows XP en Windows Vista zit, is aardig verouderd. Zo kan deze mediaspeler minder soorten video's afspelen dan de versie van Media Player die u bij Windows 7 aantreft. Hebt u de speler bijgewerkt naar versie 11 (zie verderop in dit artikel), maar bent u nog steeds niet tevreden? Geef Windows XP een flinke opkikker met VLC Media Player. Deze opensource-videospeler speelt standaard een grote hoeveelheid verschillende videobestanden af. Denk hierbij aan mpeg-1, mpeg-2, mpeg-4, maar ook mp3, DivX en dvd's. U kunt VLC Media Player downloaden via VideoLAN. Ook voor Windows Vista vormt VLC Media Player een waardig alternatief.

©PXimport

VLC Media Player is een interessant alternatief voor Windows Media Player.

18. Windows Media Player

Hoewel Windows 7 is uitgerust met versie 12 van Windows Media Player, kunt u ook Windows XP en Windows Vista tot op zekere hoogte up-to-date brengen. Windows Media Player 11 is geschikt voor deze twee besturingssystemen. U kunt de versie gratis downloaden via de website van Microsoft (kies in het menu aan de linkerzijde achtereenvolgens voor Windows Media Player / For Windows XP of Windows Media Player / For Windows Vista).

19. Snel inzoomen

Wilt u snel kunnen inzoomen op een bepaald onderdeel van uw scherm? Helaas kennen zowel Windows XP als Windows Vista geen mogelijkheid om specifieke gedeelten uit te vergroten. Tijd om deze functie bij de tijd te brengen. Ga naar Microsoft en haal het gratis programma ZoomIt binnen. Met dit programma, dat zich in het systeemvak nestelt en pas in actie komt wanneer u hierom vraagt, kunt u gedeelten van het scherm uitvergroten. Na installatie kunt u het programma zelf aanpassen naar uw wensen. In het optievenster kunt u aangeven hoe de zoommodus moet worden geactiveerd (bijvoorbeeld met de toetsencombinatie Ctrl+1). Het inzoomen doet u vervolgens met het scrollwiel van de muis. Daarnaast kunt u aangeven of u gebruik wilt maken van de optie om op het scherm te 'tekenen', bijvoorbeeld als u een specifiek gebied wilt uitlichten. Tot slot is het mogelijk om een timer te gebruiken en hiervoor de gewenste toetsencombinatie en vertraging op te geven. Tevreden met de instellingen? Klik op OK. Het programma en de opties zijn bereikbaar via een pictogram in het systeemvak.

©PXimport

Met ZoomIt kunt u snel inzoomen op een onderdeel van de gebruikersomgeving.

20. Verbeterd vensterbeheer

Om in Windows XP en Windows Vista vensters naast elkaar te plaatsen, moet u aardig wat handelingen verrichten. Het venster simpelweg naar links of rechts verplaatsen en boven de rand loslaten (zoals in Windows 7) is standaard helaas niet mogelijk. U kunt deze functie echter zelt toevoegen en het vensterbeheer een flinke opfrisbeurt geven. Met WinShake - een compact programma dat u kosteloos mag gebruiken - voegt u de Aero-vensteropties toe aan Windows XP en Windows Vista. Hier vindt u ook Aero Peek, een nieuwe functie waarmee u de geopende vensters transparant kunt maken om het achterliggende bureaublad te zien, zonder dat u de vensters hoeft te minimaliseren.

21. Alt+Tab,maar nu goed

Wie bij Windows XP de toetsencombinatie Alt+Tab gebruikt om te schakelen tussen geopende vensters en programma's, krijgt alleen maar de saaie pictogrammen van de programma's te zien. Veel eenvoudiger is het om ook een miniatuurweergave van het betreffende venster te zien. Het is dan ook niet zo vreemd dat nieuwe Windows-versies standaard over deze functionaliteit beschikken. Gelukkig kunt u deze extra gemakkelijk toevoegen aan Windows XP. Ga naar Microsoft en download Alt-Tab Replacement. Na installatie drukt u op Alt+Tab om snel naar een ander venster te schakelen, terwijl u netjes ziet welke inhoud elk venster heeft.

©PXimport

De standaardfunctie Alt+Tab is voor verbetering vatbaar.

22. XP Media Center

Gebruikt u Windows XP Media Center? Nadeel van Media Center is dat sommige onderdelen slechts beperkt kunnen worden aangepast. Met Tweak MCE kunt u opties aanpassen die niet via de gebruikersomgeving toegankelijk zijn. U gebruikt het programma via de gebruikersomgeving van Media Center. Het is opgedeeld in vijf gebieden: General, TV, Music, Remote Control en Extender. Via Tweak MCE kunt u onder meer de instellingen van de afstandsbediening aanpassen en de weergave via een eventuele Extender optimaliseren. Ook kunt u de instellingen voor weergave aan uw wensen aanpassen en opgeven waar de opgenomen televisieprogramma´s standaard moeten worden opgeslagen.

23. Snapshot maken

Als u de vorige 22 tips het doorgelopen, zit uw taak erop: Windows gaat weer jaren mee. Als laatste tip willen we u nog meegeven dat het de overweging waard is om met behulp van een imaging-programma een volledige systeemback-up te maken. Gaat er in de toekomst onverhoopt iets mis of bent u genoodzaakt om het systeem opnieuw in te richten, dan kunt u de gemaakte image gebruiken om de systeemstaat te herstellen. Bekende image-software is Norton Ghost van Symantec.

©PXimport

Maak eventueel een image van uw volledige systeem, zodat u het bij onverhoopte problemen snel kunt herstellen.

Haperende streams en trage downloads op zolder zijn grote ergernissen in veel huishoudens. Om dat op te lossen twijfelen veel mensen tussen een krachtiger router of een set powerline-adapters. In dit artikel leggen we precies uit wanneer je voor welke oplossing moet kiezen, zodat je geen geld verspilt aan de verkeerde apparatuur.

Voordat je naar de winkel rent: je moet eerst begrijpen wat er precies misgaat met je verbinding. Wifi-problemen kun je doorgaans opdelen in twee categorieën: een gebrek aan bereik of een gebrek aan capaciteit. Bij een gebrek aan bereik komt het signaal simpelweg niet ver genoeg, bijvoorbeeld omdat dikke betonnen muren of plafonds het signaal blokkeren. Je hebt dan op zolder één streepje bereik of zelfs helemaal geen verbinding. Bij een gebrek aan capaciteit is het signaal wel sterk, maar is de router niet krachtig genoeg om alle data te verwerken. Dat merk je als het internet traag wordt zodra iedereen thuis tegelijk online is. Het onderscheid tussen deze twee oorzaken bepaalt of je een router of een powerline-adapter nodig hebt.

Wanneer is een nieuwe router de oplossing?

De router is het hart van je thuisnetwerk en regelt al het verkeer. Vaak gebruiken mensen het standaardmodem dat ze van hun internetprovider hebben gekregen, maar deze apparaten blinken zelden uit in prestaties. Een losse, hoogwaardige router kopen is de beste keuze wanneer je merkt dat de verbinding in de buurt van het modem al niet optimaal is of wanneer je regelmatig met veel apparaten tegelijk online bent.

Als je in de woonkamer zit en de verbinding hapert zodra de kids op hun tablets zitten, is je huidige router waarschijnlijk niet krachtig genoeg om al die gelijktijdige datastromen te verwerken. Een moderne router met ondersteuning voor wifi 6 kan veel meer apparaten tegelijk bedienen en zorgt voor een hogere, stabielere snelheid op de verdieping waar hij staat.

©Andrii

Internet via het stopcontact met powerline

Een powerline-adapter, ook wel homeplug genoemd, werkt volgens een totaal ander principe. Dit systeem maakt gebruik van het bestaande stroomnet in huis om het internetsignaal te verplaatsen. Je stopt één adapter in het stopcontact bij je router en de tweede adapter in een stopcontact op de plek waar je internet nodig hebt, bijvoorbeeld op zolder of in het tuinhuis.

Dit is de ideale oplossing wanneer het wifi-signaal door dikke betonnen muren of plafonds moet dringen. Waar wifi-golven afketsen op gewapend beton, stuurt de powerline het signaal simpelweg via de koperdraden in de muur naar boven. Dat maakt powerline-adapters uitermate geschikt voor specifieke 'dode zones' die te ver weg liggen voor het bereik van een gewone router.

Stabiliteit versus snelheid

Bij de keuze tussen deze twee speelt ook het gebruiksdoel een rol. Powerline-adapters zijn vaak de favoriete keuze voor gamers of mensen die thuiswerken op een vaste pc. De reden hiervoor is dat de tweede adapter vaak beschikt over een netwerkafsluiting, waardoor je je computer met een kabel kunt aansluiten. Een bekabelde verbinding via powerline is doorgaans stabieler en heeft een lagere vertraging (ping) dan wifi, wat cruciaal is bij online gamen. Een nadeel is wel dat de snelheid van powerline afhankelijk is van de kwaliteit van je stroomnet. Oude bedrading of zware apparaten zoals een wasmachine kunnen storing veroorzaken, waardoor de snelheid soms fluctueert. Een high-end router biedt daarentegen vaak een hogere topsnelheid, maar is dus gevoeliger voor afstand en obstakels.

De opkomst van mesh-systemen

Tegenwoordig is er een hybride oplossing die de traditionele router steeds vaker vervangt: Multiroom Wifi of Mesh. Dit zijn feitelijk meerdere routers die met elkaar communiceren. Als je een groot huis hebt en overal perfecte wifi wilt zonder kabels te trekken, is dit vaak een betere, maar ook duurdere oplossing dan een simpele powerline-set. Kies je echter voor een budgetvriendelijke oplossing om snel internet op één specifieke, lastig bereikbare kamer te krijgen, dan wint de powerline-adapter het vaak op prijs-kwaliteitverhouding. Is je doel echter om de algehele snelheid en capaciteit in de woonkamer en keuken te verbeteren, investeer dan in een goede router.

Maak jij tijdens een welverdiende vakantie talloze video’s? Met VSDC Free Video Editor giet je de leukste fragmenten in een gelikte film. Dankzij het gebruik van mooie overgangen en fraaie effecten oogt het resultaat zeer professioneel. Het kost je bovendien geen cent, want je installeert deze zeer uitgebreide videobewerker gratis op een Windows-computer.

Tegenwoordig liggen er best wat goede gratis videobewerkers voor het oprapen. Zeker wanneer je geen torenhoge eisen aan de videomontage stelt, heb je niet per se een betaald programma als Adobe Premiere Elements of Magix Video Deluxe nodig. Zo krijg je met het gebruiksvriendelijke VSDC Free Video Editor al een heleboel voor elkaar. In tegenstelling tot diverse gratis alternatieven voegt dit programma geen lelijk watermerk toe aan jouw film. Deze freeware heeft daarnaast een verrassend uitgebreide gereedschapskist.

Videobewerker installeren

VSDC Free Video Editor heeft relatief lage systeemeisen. Zeker voor video’s tot een resolutie van 1920 × 1080 pixels heb je geen supersnelle pc of laptop nodig. Wil je haarscherpe 4K-video’s bewerken? In dat geval adviseren de makers een systeem met 8 of 16 GB werkgeheugen. Daarnaast is een krachtige processor met meerdere rekenkernen geen overbodige luxe.

Particulieren mogen VSDC Free Video Editor voor nop installeren. Ga naar de site via www.kwikr.nl/vsdc en download het installatiebestand. Je hebt keuze tussen de 32bit- en 64bit-versie. De meeste computers kunnen met de 64bit-versie uit de voeten. Dubbelklik op het gedownloade exe-bestand en doorloop de stappen van de installatie. 

Nieuw project starten

Zodra je de videobewerker voor de eerste keer opstart, verschijnt er een pop-upvenster met een aanbeveling voor de betaalde Pro-versie (zie kader). Je klikt dat via het kruisje weg. Laat de ietwat drukke gebruikersomgeving even op je inwerken. Het beginscherm toont diverse instructies voor geavanceerde bewerkingen. Laat die als beginnende gebruiker links liggen. Je kunt wel alvast even de tabbladen doornemen, want die herbergen verschillende bruikbare functies.

Je gaat nu eerst een nieuw (video)project starten. Klik op het tabblad Projects en daarna op New project. Er verschijnt een nieuw venster waarin je diverse instellingen voor de videomontage kunt bepalen. Het belangrijkste is de waarde achter Resolution. Voor een scherp beeld en soepele montage laat je de huidige waarde van 1920 × 1080 pixels (16:9) staan. Filmt jouw smartphone of videocamera in een hogere resolutie, dan kun je een andere waarde overwegen. Laat de overige opties ongewijzigd. Je typt achter Project title een relevante projectnaam en kiest onderaan voor Blank project. Bevestig tot slot met Finish.

Video’s toevoegen

Nu ga je met het zojuist aangemaakte videoproject aan de slag. Merk op dat het tabblad Editor is geopend. Je zit nu dus in de videobewerker. Zoals je ziet, zijn er flink wat opties beschikbaar. Laat je hierdoor niet afschrikken, want we nemen de basisfuncties stap voor stap met je door.

Je dient eerst relevante videoclips aan het programma toe te voegen. Gunstig is dat VSDC Free Video Editor alle bekende beeldformaten ondersteunt. Klik bovenaan in de werkbalk op Add object / Video en navigeer naar de map met de bestanden. Je selecteert één of meer video’s, waarna je bevestigt met Openen / OK. Wanneer je minimaal twee fragmenten toevoegt, kies je Add to layer.

De videoclips verschijnen allemaal in de tijdlijn onderaan het venster. Deze tijdlijn is belangrijk, want die bepaalt welke momenten er in de uiteindelijke film terechtkomen. Verder kun je hieraan bijvoorbeeld ook titels, overgangen, speciale effecten en audiotracks toevoegen. Vind je de tijdlijn te klein? Je kunt dit onderdeel eenvoudig vergroten. Zweef onder Layer 1 op de scheidslijn totdat er een dubbele pijl verschijnt. Beweeg de muis nu met ingedrukte muisknop omlaag. In VSDC Free Video Editor pas je op soortgelijke wijze de grootte van alle deelvensters aan. Kortom, richt op die manier het bewerkvenster naar eigen wens in.

Volgorde clips wijzigen

Waarschijnlijk heb je een bepaalde volgorde voor de videoclips in gedachten. Geen probleem, want je kunt de clips op de tijdlijn verplaatsen. Sleep het beoogde fragment met ingedrukte muisknop één laag omlaag. De overgebleven video’s schuif je daarna naar links of rechts. Creëer op die manier een ‘gat’ en sleep het fragment ernaartoe. Het is belangrijk dat er geen loze ruimtes op de tijdlijn achterblijven. Anders zie je namelijk zwart beeld.

Scènes inkorten

Vanzelfsprekend wil je alleen boeiende scènes in de film tonen. Saaie passages snijd je daarom resoluut weg. Dat doe je door een videoclip in te korten. Gebruik hiervoor wederom de tijdlijn. Selecteer een fragment en beweeg de rode schuifregelaar naar deze clip. Het bijbehorende beeld verschijnt nu in de voorbeeldweergave. Vind je dit beeld te klein? Klik dan helemaal rechtsonder in het programma op het kleine plusteken. Je past daarmee het zoomniveau aan. Klik nu onder de voorbeeldweergave op de rode afspeelknop (PijltjeRechts) om de video te starten. Begint of eindigt het saaie gedeelte? Via dezelfde rode knop (twee verticale streepjes) pauzeer je de video.

Inkorten is vrij eenvoudig. Een geselecteerde videoclip heeft op de tijdlijn aan weerszijden twee piepkleine vierkanten. Klik daarop en houd de muisknop ingedrukt. Beweeg de muis nu naar links of rechts tot de rode schuifregelaar. Laat de muisknop als laatste los. Het fragment is nu een kopje kleiner gemaakt! 

Fragmenten splitsen

Je kunt een lang fragment ook in twee (of meer) delen opsplitsen. Dat is nuttig wanneer je deze videootjes op verschillende momenten in de film wilt tonen. Selecteer in de tijdlijn een videoclip en bepaal met de rode schuifregelaar een geschikt ‘splitmoment’. Overigens kun je met de mediaknoppen onder de voorbeeldweergave dit moment heel precies bepalen. Spoel bijvoorbeeld een seconde voor- of achteruit. Het is zelfs mogelijk om een video frame voor frame door te nemen. Staat de rode schuifregelaar exact op de goede plek? Klik dan in de werkbalk boven de tijdlijn op het pictogram met de twee rode haakjes. Je ziet vervolgens twee aparte clips.

Roteren en bijsnijden

Soms is het noodzakelijk om een video negentig graden te roteren, omdat het beeld in VSDC Free Video Editor is gedraaid. Gelukkig herstel je deze ‘fout’ simpel. Je selecteert in de tijdlijn de juiste video en klikt helemaal bovenaan bij de sectie Tools op het pictogram met de gebogen pijl. De video draait meteen.

Staat er een ongewenst persoon, lelijk logo of storend object in beeld? Gooi de videoclip dan nog niet weg! Je kunt het fragment namelijk nog bijsnijden. Beslis welk deel van de video je wilt gebruiken en gooi het overtollige beeldmateriaal weg. Je klikt met de rechtermuisknop op een videoclip in de tijdlijn en kiest Crop tools / Custom region. Bepaal in het nieuwe venster welk deel uit beeld moet verdwijnen. Je regelt dat door de zwarte vierkantjes aan de randen van de voorbeeldweergave te verslepen. Tevreden? Met OK voer je de actie definitief uit.

Nuttig om te weten is dat je met deze functie de oorspronkelijke resolutie verkleint. Zeker wanneer je de uiteindelijke film op een grote televisie of pc-monitor bekijkt, zie je mogelijk korrelige beelden. Snijd daarom liever niet te veel beeldmateriaal weg.

Video-effecten

Wie dat wil, gaat in deze videobewerker helemaal los met speciale effecten. Klik maar eens bovenaan in de werkbalk op Video effects. Er verschijnt een uitgebreid menu. Voordat je iets uitkiest, selecteer je eerst een clip op de tijdlijn. Via Quick styles pas je heel makkelijk een effect toe, omdat hiervoor geen extra instellingen zijn vereist. Laat de video bijvoorbeeld op een gedateerde film uit de jaren ‘70 lijken of pas automatisch de contrastwaarden aan.

Wil je zelf meer invloed op in hoeverre het programma een video-effect toepast? Bij veel filters stel je naar eigen inzicht de intensiteit in. Bekijk hiervoor de mogelijkheden via Video effects / Adjustments. Zo wijzig je onder andere de kleurverzadiging en helderheid. Daarnaast kun je ook een stijlvol sepia- of zwart-wit-effect op de video loslaten. Zodra je eenmaal iets hebt gekozen, pas je in het deelvenster Properties window aan de rechterkant de waarden aan. Als je dit deelvenster niet ziet, klik je achtereenvolgens op het tabblad View en Properties. Tot slot zijn ook de video-effecten binnen de rubrieken Filters en Nature de moeite waard. Spijt van een bepaalde keuze? Met de sneltoets Ctrl+Z maak je de laatste handeling weer ongedaan. Experimenteer er dus lustig op los!

Overgangen

Tijdens de montage van een video ontkom je eigenlijk niet aan het gebruik van overgangen. Doe je dat niet, dan lopen de fragmenten nogal abrupt in elkaar over. Dat is onprettig voor de kijker. Met een overgang wordt een nieuwe videoclip op subtiele wijze geïntroduceerd.

Klik in de tijdlijn op de videoclip waarbij je aan het einde een overgang wilt toevoegen. Je opent zo nodig eerst het tabblad Editor en navigeert daarna naar Video effects / Transitions. Probeer nu één van de beschikbare overgangen uit. Zo laat je het oude fragment bijvoorbeeld in vlammen opgaan (Paper burn) of in scherven uit elkaar vallen (Shattered glass). Kies een overgang en controleer in het pop-upvenster of de optie To the end of scene is geselecteerd. Klik op OK.

Merk op dat er op de tijdlijn een verse laag met de gekozen overgang verschijnt. Klik op de rode afspeelknop onder de videoweergave om de overgang te bekijken. Je past in het eigenschappenvenster aan de rechterkant diverse zaken aan, waaronder de tijdsduur en transparantie.

Geluid

De audiokwaliteit van zelfgeschoten video’s is vaak matig. Stond er toentertijd tijdens de opname een stevig briesje, dan hoor je waarschijnlijk voornamelijk windgeruis. Zet het geluid van dergelijke videoclips daarom gewoon uit. Klik in de tijdlijn op een fragment om de bijbehorende eigenschappen aan de rechterkant te tonen. Verschijnt dat niet, dan klik je op View / Properties. Je scrolt zo nodig een stukje omlaag totdat je de optie Audio track tegenkomt. Klik achter Track 1 op het kleine pijltje en kies Don’t use audio.

Je kunt eventueel zelf audio aan de videomontage toevoegen, zoals achtergrondmuziek of een voice-over. Klik zo nodig op het tabblad Editor en kies Add object / Audio. Je selecteert nu pakweg een mp3-, wma-, wav- of flac-bestand op de computer. Via Openen / OK belandt de audiotrack als nieuwe laag op de tijdlijn. Kies een geschikte plek en pas diverse eigenschappen in het Properties window desgewenst aan. Denk hierbij onder meer aan de snelheid en het volumeniveau.

Film opslaan

Deze workshop is slechts een bescheiden introductie van VSDC Free Video Editor. Je kunt namelijk nog veel meer met deze veelzijdige videobewerker doen. Ga er dus vooral ook zelf mee stoeien. Ben je eenmaal klaar, dan sla je het resultaat op. Je kunt de film daarna op verschillende schermen bewonderen.

Klik in de werkbalk op het tabblad Export project en speel zekerheidshalve de volledige videomontage nog eens af. Ben je helemaal tevreden, dan geef je in de werkbalk het gewenste videoformaat aan. Kies bijvoorbeeld voor mp4, mkv, mov, flv of mts. Het is ook mogelijk om de film op een dvd te branden. Wijzig via Change name zo nodig de bestandsnaam en opslaglocatie. Je bevestigt bovenaan ten slotte met Export project / Continue.