Er gebeurt veel op het gebied van speciale brillen die dienen als computerscherm voor op je hoofd: Google, Microsoft, Sony en Samsung zijn er al mee bezig. Je kunt nu al aan de slag met virtual reality: het enige wat je nodig hebt, is een smartphone, een pizzadoos en een paar lenzen.

Zelf een VR-bril maken

Tip 01: Google Cardboard

Het idee van Palmer Luckey's virtual reality-bril Oculus Rift is heel simpel. Via verschillende meetapparatuur die in vrijwel elke smartphone is terug te vinden, kan je gezichtspositie nauwkeurig worden bepaald. Het beeld kan hierdoor reageren op de beweging van je hoofd. Omdat het beeld meebeweegt, krijg je het gevoel alsof je echt in een virtuele wereld terechtkomt. Lees ook: Samsung start verkoop virtual reality-bril Gear VR.

Twee Google-engineers, David Coz en Damien Henry, bedachten een goedkope oplossing om virtual reality voor iedereen toereikend te maken. Op de ontwikkelaarsconferentie Google I/O in 2014 presenteerden zij Google Cardboard: een kartonnen headset waarin je een smartphone kunt plaatsen. De componenten voor deze VR-bril bestaan uit een stuk karton, twee lenzen, twee magneten met een diameter van 19 mm, een stukje klittenband en een elastiekje. Optioneel kun je een NFC-tag toevoegen zodat automatisch de Google Cardboard-app wordt geladen. Google Cardboard is uitgegroeid tot een enorm succes. Honderden ontwikkelaars hebben apps en games voor Google Cardboard uitgebracht en er zijn vele luxere modellen van Google Cardboard verschenen.

Via Google kun je gratis een bouwtekening downloaden en zelf aan het knutselen slaan. Het enige wat je nog nodig hebt, zijn een paar lenzen en magneten. Die kun je via Amazon, eBay of AliExpress aanschaffen.

©PXimport

Tip 01 Google Cardboard is een kartonnen doosje waarin je een smartphone kunt plaatsen.

Tip 02: Pizzadoos

Om een virtual reality-headset te maken, kun je vrijwel elk stuk karton gebruiken dat je kunt vinden. Wij zijn langs een pizzeria gereden en hebben een schone pizzadoos gevraagd. Pizzadozen hebben een perfecte dikte en zijn gemakkelijk te bewerken. Print de bouwtekening uit, knip de stukken op maat en plak de nummers 1 en 2 op elkaar vast. Plak de tekening vervolgens op de pizzadoos en laat het drogen. Als de lijm is opgedroogd, kun je de stukken uitknippen of uitsnijden met een stanleymesje. Snijd niet door de rode lijnen heen, want deze lijnen geven de vouwlijnen aan. Als alles is uitgesneden, zet je de onderdelen in elkaar.

©PXimport

Tip 02 Een pizzadoos heeft de ideale dikte en is perfect om een Google Cardboard headset mee te maken.

Tip 03: In elkaar zetten

Of je nu zelf de Google Cardboard hebt gemaakt of een kant-en-klaar exemplaar koopt, de bouwconstructie blijft hetzelfde. Neem eerst het deel waar je doorheen kijkt. Plaats de lenzen met de bolle kant naar beneden op de plek waar Place lens curved side down staat en vouw het dicht. Neem nu het grootste deel karton en druk de magneet in het ronde gat bij de tekst Fold this flap behind the other and affix the disc magnet to the reverse side. Vouw het deel met de magneet naar binnen bovenop het plaatje van de magneet. Plaats nu in het grootste onderdeel de lenzen en zet het tussenschot er tegenaan. Vouw het rechterdeel er overheen. Vouw het deel met de twee gaten naar elkaar toe en plak het vast tegen het deel met de magneet.

Plaats de tweede magneet in het gat, zodat de magneten elkaar vasthouden. Vouw het voorste deel naar binnen en plak het klittenband op de juiste plekken. Start de Google Cardboard-app en plaats de telefoon in de headset. Wikkel het elastiekje eromheen zodat de smartphone er niet uit kan vallen en geniet van virtual reality.

Tip 04: Cardboardklonen

Er zijn al veel ontwerpen gemaakt die geïnspireerd zijn op Google Cardboard. Deze ontwerpen hebben allemaal gemeen dat de smartphone dienst doet als scherm én computer. Alle apps voor Google Cardboard werken ook met de cardboardklonen. Er zijn apps waarvan de maker beweert dat het maar op één headset werkt, maar wij zijn er in de praktijk nog geen tegengekomen die niet werkt met Google Cardboard.

Wil je een iets comfortabelere headset na je ervaring met de Google Cardboard, dan is de Durovis Dive een leuke verbetering. Deze universele headset is geschikt voor verschillende smartphones en er is zelfs een versie beschikbaar voor tablets. De lenzen zijn in verschillende richtingen in te stellen. Hierdoor is de headset geschikt voor alle ogen en ook voor brildragende gebruikers. Een dikke laag schuim zorgt ervoor dat de headset comfortabel tegen het hoofd zit. Een vergelijkbare concurrent is de Fibrum. Deze maker biedt naast de Fibrum-headset een aantal zeer vermakelijke apps aan (die natuurlijk ook gewoon met de Google Cardboard werken). De Durovis Dive kost 65,50 euro inclusief verzending en de Fibrum ongeveer 150 euro.

©PXimport

Tip 04 Er zijn vele varianten op de Google Cardboard gemaakt, de Durovis Dive en de Fibrum zijn twee mooie varianten.

Tip 05: Samsung Gear VR

Een ontwerp dat boven alle andere cardboardklonen uitspringt, is de Samsung Gear VR. Deze headset is ontstaan uit de samenwerking tussen Samsung en Oculus VR (het bedrijf achter Oculus Rift). Hoewel de Gear VR veel lijkt op het concept Google Cardboard, zitten in deze headset veel extra sensoren, zodat de beweging van het apparaat nog beter wordt waargenomen. Ook zit er aan de zijkant van de headset een touchpad om software aan te sturen. De ervaring overstijgt die van Google Cardboard, helaas is er ook een keerzijde.

Zo werkt deze headset alleen in combinatie met de Samsung Galaxy Note 4, Samsung Galaxy S6 en S6 edge. Deze smartphones kosten al snel 700 euro en de headset kost daarnaast ook nog eens 200 euro. Via Oculus Home krijg je toegang tot de Oculus Store. Hierin hadden veel exclusieve games en apps speciaal voor de Oculus Rift en Gear VR moeten verschijnen, maar bijna een jaar na de lancering is het aanbod nog erg mager. Ben je al in het bezit van een compatibele smartphone en vind je Google Cardboard geweldig, dan is de Gear VR wellicht een volgende stap. Houd er echter rekening mee dat de Samsung Gear VR een leuke gadget is, maar dat deze door gebrek aan software misschien snel in de kast zal verdwijnen. Dan is zo'n zelfgemaakte VR-headset eigenlijk een stuk leuker!

©PXimport

Tip 05 De Gear VR is ontstaan uit de samenwerking tussen Samsung en Oculus VR.

VR-apps voor Google Cardboard

Tip 06: Cardboard-app

Naast je kartonnen headset heb je ook de gratis app Cardboard (ook voor Android) nodig, het is een soort startscherm voor je VR-headset. Zo kun je Googles diensten in virtual reality starten en andere geïnstalleerde VR-apps openen. Met Google Earth vlieg je bijvoorbeeld dwars door Chicago. Het is een immense ervaring en moeilijk te beseffen dat je door een kartonnen doosje kijkt.

Via de Camera-app van Google, die los te downloaden is, kun je een zogenoemde Photo Sphere maken. Deze Camera-app plakt foto's aan elkaar, zodat ze via de Cardboard-app in virtual reality te bekijken zijn. Het is een hele vreemde gewaarwording om ineens terug te zijn op je favoriete vakantieplaats - een echte aanrader om te proberen. Cardboard bevat ook de korte, vermakelijke virtuele 3D-animatiefilm Windy day. Kijk je liever je eigen filmpjes, ook dat is mogelijk op een gigantisch virtueel beeldscherm. Google Cardboard is slechts een klein voorbeeld van wat er allemaal mogelijk is met virtual reality.

©PXimport

Tip 06 Het is erg moeilijk te bevatten dat je door een kartonnen doosje met twee lenzen naar een telefoonbeeldscherm kijkt.

Tip 07: Go Show

Over tien jaar weten we misschien niet eens meer hoe het was om 'gewoon' een film te bekijken op het witte doek. Gelukkig kunnen we dan even terug in de tijd met Go Show (de demoversie is hier te verkrijgen. Deze app neemt je mee naar een virtuele biosscoop waar jij bepaalt welke film er draait en waar je zelf een plekje kunt uitzoeken om te gaan zitten. Met een paar kleine handelingen pas je de verlichting in de bioscoop aan en kun je rustig achterover zitten om te genieten van je film.

De ontwikkelaar raadt aan om voor een optimale ervaring mp4-bestanden te gebruiken. Dit mogen ook zogenoemde SBS (side-by-side) 3D-films zijn. Het is eveneens mogelijk om je favoriete YouTube-filmpjes te bekijken op het virtuele witte doek. De volledige versie kost 2,17 euro, maar we raden aan om eerst even de proefversie te proberen om te zien of je smartphone met de app overweg kan.

©PXimport

Tip 07 Neem plaats in een virtuele biosscoop en bekijk je favoriete film.

Tip 08: Titans of Space

Als je gek bent op alles wat met het universum te maken heeft, dan is Titans of Space een geweldige educatieve virtual reality-ervaring. Titans of Space neemt je mee op ruimtereis langs de planeten in ons zonnestelsel. Terwijl je in een ruimteschip zit, krijg je informatie over de omvang van planeten, de afstand van de zon en uit welke materialen ze bestaan. Naast planeten in ons eigen zonnestel wordt een aantal sterren van ver buiten ons zonnestelsel besproken.

De grootste ster wordt vergeleken met onze eigen zon. Ter illustratie wordt deze ster in ons eigen zonnestel geplaatst. Het geeft een uniek beeld van de immense omvang van het heelal. De besturing wordt gedaan via een cursor die je via de positie van je hoofd kunt verplaatsen. Titans of Space neemt flink wat ruimte in op je smartphone, maar het is het dubbel en dwars waard. De app is gratis te downloaden uit Play Store en de ontwikkelaar is op dit moment bezig met een versie voor Apples iOS.

©PXimport

Tip 08 Neem een educatieve reis door ruimte met Titans of Space.

Tip 09: Paul McCartney

Iets wat voor de meeste van ons altijd onbereikbaar was, is met virtual reality ineens wel denkbaar. Zo kun je het podium opstappen bij de legendarische artiest Paul McCartney. Terwijl je luistert naar het nummer Live and Let Die, ben je vrij om volledig 360 graden om je heen te kijken.

Niet alleen het beeld is in 360 graden opgenomen, het geluid verplaatst zich met je mee. Hierdoor krijg je echt het idee dat je aanwezig bent bij de voorstelling. Naast het concert van Paul McCartney kun je in de app-stores van Google en Apple nog meer zogenoemde cinematic VR-video's downloaden van Jaunt Inc (ook voor Android). Dit bedrijf heeft zich de afgelopen jaren gespecialiseerd in het opnemen van 360graden-video en -audio. Jaunt is op dit moment in gesprek met verschillende filmproducenten, we kunnen dus nog veel meer van dit bedrijf verwachten.

©PXimport

Tip 10: Rollercoaster

Een ervaring die niet mag ontbreken, is een ritje in de virtuele achtbaan. In de app-stores zijn tientallen achtbanen voor Google Cardboard te vinden. Wij hebben als voorbeeld gekozen voor Dive City Rollercoaster (Android). Het bijzondere aan virtuele achtbanen is de levensechte sensatie die je tijdens de rit ervaart. Dit komt omdat je hersenen je evenwichtsorgaan in combinatie met visuele signalen gebruiken.

Doordat het beeld meebeweegt, worden je hersenen gefopt en zullen ze belangrijke reflexen activeren. Hierdoor kun je zonder de aanwezigheid van versnelling, toch dezelfde sensaties beleven en vergeet je waar je werkelijk bent. De meeste mensen pakken de leuning van de stoel krampachtig vast en ervaren tijdens het afdalen exact dezelfde tintelingen in hun buik! Deze reflex is vermoedelijk een trigger van de hersenen om het lichaam te beschermen.

©PXimport

Tip 11: Lamper VR

Dit eenvoudige behendigheidsspelletje, dat ook voor Android-toestellen beschikbaar is, is waarschijnlijk een de meest verslavende spellen die nu verkrijgbaar zijn voor Google Cardboard. Het verhaal gaat over Lamper, een vuurvliegje dat op de vlucht is omdat zijn koninkrijk wordt aangevallen. Je neemt plaats achter Lamper de vuurvlieg, terwijl je door tunnels met verschillende obstakels heen vliegt. Het is de bedoeling dat je je steeds verder weet te manoeuvreren door het steeds moeilijkere level. Het spel is gratis voor zowel iOS als Android te downloaden.

©PXimport

Tip 12 Maneuvreer je door een oneindig lange tunnel met lastige obstakels.

Tip 12: Caaaaardboard!

Caaaaardboard is een van de weinige volwaardige spellen voor Google Cardboard. Het is een aangepaste versie van het basejumping-spel AaaaaAAaaaAAAaaAAAAaAAAAA!!!. In het spel neem je plaats in het lichaam van een futuristische basejumper met als missie zo veel mogelijk punten te halen. Punten verdien je door zo dicht mogelijk langs gebouwen te zweven, door glasplaten heen te vliegen en met een goede landing heel dicht in de landingszone. Gaandeweg ontgrendel je steeds moeilijkere levels. Je kunt je verplaatsen door je hoofd te kantelen. Caaaaardboard een fantastisch en zeer verslavend spelletje dat zich uitstekend leent voor virtual reality. De prijs is 1,59 euro.

©PXimport

Tip 13 Waag de sprong in duizelingwekkende spelletje.

Meer cardboard-apps en -games

Kun je geen genoeg krijgen van Google Cardboard, kijk dan eens op deze blog. Hier vind je veel virtual reality-apps en -spellen voor Google Cardboard, Samsung Gear VR, de Oculus Rift en allerlei andere virtual reality-gerelateerde onderwerpen.

©PXimport

Het was de grote verrassing van The Game Awards in 2024: CD Projekt Red keert na Cyberpunk 2077 terug naar de Witcher-franchise met een vierde deel. Als vervolg op het grandioze The Witcher 3: Wild Hunt heeft de ontwikkelaar grote - en eigen - schoenen te vullen, dus de ontwikkeling kan nog wel even duren. In dit artikel houden we je op de hoogte over alles rondom The Witcher 4.

Dit overzicht is bijgewerkt op 19 januari .

Releasedatum en platforms

CD Projekt Red heeft nog geen releasedatum voor The Witcher 4 bekendgemaakt, al is er reden om te geloven dat het spel in 2027 of later in de winkels moet liggen.

Tijdens de aankondiging op The Game Awards werd al bekendgemaakt dat de game 'in 2026 of later' zou uitkomen, en bij het onthullen van de fiscale cijfers in 2025 heeft CDPR definitief wereldkundig gemaakt dat The Witcher 4 niet in 2026 uitkomt. Volgens Chief Financial Officer Piotr Nielubowicz is de game in het najaar van 2024 volledig in productie gegaan.

Daarentegen nam Eurogamer in 2024 - voor de onthulling van het spel - een uitgebreid interview af met verschillende ontwikkelaars bij CDPR, waarin onder andere duidelijk werd dat het bedrijf probeert hun nieuwe games binnen twee jaar na onthulling uit te brengen. In het geval van The Witcher 4 zou deze regel een release in december 2026 betekenen, maar het lijkt er dus eerder op dat we de game later in 2027 in handen krijgen.

Cyberpunk 2077-launch zorgde voor verandering

CD Projekt Red heeft in een interview met Digital Foundry aangegeven dat de consoleversies van The Witcher 4 leidend zijn bij de ontwikkeling. De game moet op 60 fps draaien op de PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het is een verandering voor de ontwikkelaar, die zijn games normaliter ontwikkelt met voornamelijk een pc-publiek in het achterhoofd. De aanname is dat dit besluit is voortgekomen uit de desastreuze launch van Cyberpunk 2077, waarbij de game voor velen bijna onspeelbaar was op consoles en zelfs pc-spelers problemen ervoeren.

CDPR is zich ervan bewust dat deze problemen nog in het achterhoofd van spelers hangen, en zegt alles op alles te zetten om te zorgen dat dit niet nog een keer gebeurt. Dat lieten de regisseur van The Witcher 4, Sebastian Kalemba, en executive producer Małgorzata Mitręga weten aan IGN. "Allereerst: let it cook," zegt Kalemba, doelend op het niet overhaast uitbrengen van de game. "Ten tweede is de manier waarop we games produceren inmiddels veranderd, op een erg goede manier. We definiëren heel bewust de verschillende stadia van ontwikkeling. Zo zorgen we dat de fundering eerst in orde is."

Dat leidt volgens Kalemba nu al tot merkbare verbeteringen ten opzichte van de Cyberpunk 2077-ontwikkeling: "Het helpt ons met het feit dat alles dat we creëren enorm goed samenhangt met de rest van het spel. Daardoor hebben we het gevoel dat we meer controle hebben over een enorm complexe omgeving. En het geeft iedereen ook meer zelfvertrouwen over de gameontwikkeling op een dagelijkse basis."

Verhaal en de wereld van The Witcher 4

Op het moment is er nog zeer weinig bekend over het verhaal van de nieuwe game, maar we weten wel dat we in dit deel Ciri - ofwel Cirilla Fiona Elen Riannon - onder de knoppen krijgen. In The Witcher 3: Wild Hunt was Geralt of Rivia het hoofdpersonage, al waren er ook secties waarin Ciri speelbaar was. In dit nieuwe deel is de 'Child of the Elder Blood' daarentegen de hoofdpersoon, al heeft ze een nieuwe stemactrice. Ciri werd in de vorige game namelijk ingesproken door Jo Wyatt, maar in dit nieuwe deel neemt Ciara Berkeley de rol op zich.

Ciri is een ontzettend belangrijk personage in de Witcher-reeks. Naast dat ze de prinses van het koninkrijk Cintra is, beschikt ze ook over magische krachten dankzij het zogenaamde 'Elder Blood' dat door haar aderen pompt. De boekenreeks waarin de Witcher-franchise is ontstaan toont in detail hoe de band tussen Geralt en Ciri ontstaat en evolueert, terwijl het jonge meisje continu achterna wordt gezeten door krijgers, tovenaars en een keizer. In The Witcher 3: Wild Hunt speelt ze ook een grote rol, omdat de Wild Hunt uit de titel – een bovennatuurlijke groep krijgers – achter haar aan zit.

De implicatie van The Witcher 4 is vrij duidelijk: Ciri is in een Witcher. De onthullingstrailer laat vrij 'standaard' bezigheden voor de monsterjagers zien, waarin Ciri op een monster jaagt en juist mensen haar verraden. Hoewel specifieke details rondom het verhaal ontbreken, kunnen we vanuit de beelden wel het een en ander opmaken over de nieuwe status quo.

Verschillende eindes van The Witcher 3 en magische krachten

Dat Ciri een Witcher is, is bijvoorbeeld opvallend. Er zijn verschillende scenario's mogelijk in The Witcher 3: Wild Hunt op basis van de keuzes die je maakt, waaronder één waar Ciri inderdaad door het leven gaat als een monsterjager. Ook is het mogelijk dat ze de koningin van Nilfgaard wordt, of ze kan op pad gaan met de Wild Hunt. Volgens regisseur Sebastian Kalemba moet geen van deze eindes botsen met het verhaal in The Witcher 4, dus het maakt niet uit welk einde je in jouw playthrough hebt behaald.

Desalniettemin zijn de magische krachten die Ciri gebruikt in de eerste trailer opvallend. Witchers beschikken weliswaar over een sterker metabolisme, snellere reflexen en een paar simpele magische spreuken - in de vorm van Signs - maar Ciri lijkt nóg sterkere magie te hebben. In The Witcher 3 had zij al magische krachten, maar dat was nog voordat Ciri een volwaardige Witcher was. Volgens executive producer Małgorzata Mitręga gaat het spel uiteindelijk duidelijkheid scheppen over haar krachten.

School of the Lynx

In de Witcher-games is er sprake van verschillende 'scholen' waar de monsterjagers worden opgeleid en muteren. Zo valt Geralt of Rivia bijvoorbeeld onder de Wolf-school, maar zijn er ook Witchers uit de Cat-, Bear- en Griffin-school te vinden. In The Witcher 4 wordt hier een nieuwe school aan toegevoegd: de School of the Lynx. In de beelden is namelijk te zien dat Ciri een Witcher-medaillon van een Lynx draagt, wat herbevestigd wordt in de CD Projekt Red Store, waar de Lynx-ketting te koop is. Hoe deze school is ontstaan is niet duidelijk, maar het is mogelijk dat Ciri hem zelf heeft opgericht.

Nieuwe regio en grootte van de spelwereld

Ook is inmiddels bekend dat je in The Witcher 4 de regio Kovir kunt verkennen. Een Unreal Engine 5-techdemo laat deze locatie uit de Witcher-boeken namelijk zien. Het is voor het eerst dat we in een Witcher-game deze locatie kunnen bezoeken. Kovir is een bergachtig gebied dat hier en daar voorkomt in de Witcher-boeken, en bekendstaat om glashandel. Uit de demo blijkt dat er daarbij ook een heus smokkelwereldje in de regio schuilt, en dat er monsters zoals manticores ronddwalen. Genoeg voor een Witcher om de tanden in te zetten, dus.

Diezelfde techdemo onthult ook dat Ciri beschikt over een paard om mee rond te rijden, Kelpie genaamd. Je gaat het paard ook nodig hebben, aangezien de game minstens net zo groot wordt als The Witcher 3: Wild Hunt - een game die al honderd uur aan content biedt voor spelers die alles willen voltooien. Zowel qua oppervlakte en hoeveelheid quests moet dit nieuwe deel vergelijkbaar zijn met diens voorganger. Maar CDPR heeft ook ambitie, zo vertelde Sebastian Kalemba in een interview met SkillUp.

"De kaart is vergelijkbaar qua grootte, net als de hoeveelheid missies. Nogmaals: het spel wordt groot. Maar we hebben ook veel ambitie, dus het allerbelangrijkste is dat we een enorm boeiende ervaring willen leveren. Kwaliteit boven kwantiteit. Maar we kunnen beloven dat dit spel behoorlijk groot wordt. Het wordt groot vergeleken met al het andere wat we tot nu toe hebben gedaan."

Eerder vertelden andere ontwikkelaars bij CD Projekt Red echter dat The Witcher 4 'groter en beter' moet worden dan hun vorige werk, al is het ook mogelijk dat daarmee niet de fysieke grootte van de kaart wordt bedoeld. De studio lijkt namelijk ook sterk in te zetten op immersie en de geloofwaardigheid van de wereld, blijkt uit een interview met Gamertag Radio.

"We hebben de regel om elke NPC (in The Witcher 4) eruit te laten zien alsof ze een leven hebben, met een eigen verhaal." Volgens Kalemba wordt dit ondersteund door het verhaal in de onthullingstrailer, waarin inwoners van een dorp geloven dat er een god in het bos woont. Eigenlijk is dit een monster, waar de dorpelingen al jaren jonge meisjes aan offeren.

"We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Waar is Geralt?

Het einde van The Witcher 3: Blood and Wine - de tweede uitbreiding van het spel - deed een aardige strik om het verhaal van Geralt of Rivia, dus dat we in dit nieuwe deel als Ciri spelen is weinig verrassend. Maar Geralt is voor velen toch synoniem aan de Witcher-reeks, en er zijn dus veel vragen rondom zijn aanwezigheid in The Witcher 4. CDPR heeft in ieder geval aangegeven dat de White Wolf een rol speelt in de nieuwe game, wat ook al te herleiden was uit de aankondiging op The Game Awards, waar de trailer werd opgevolgd door stemacteur Dough Cockle die zegt: "Tijd voor een nieuwe saga. Zie je op het Pad". Wat Geralts rol in de game precies gaat worden, is vooralsnog onbekend.

Gameplay in The Witcher 4

Over de gameplay van The Witcher 4 is momenteel nog weinig te zeggen. De onthullingstrailer was een geregisseerd filmpje, en hoewel CD Projekt Red samen met Epic Games een Unreal Engine 5-techdemo heeft uitgebracht, representeren die beelden niet het eindproduct - daarover later meer.

In ieder geval is duidelijk dat The Witcher 4 net als zijn voorganger een openwereld-RPG wordt, waarin verschillende quests te ondernemen zijn. Daaronder valt onder andere het jagen op en verslaan van monsters en menselijke vijanden, terwijl spelers keuzes maken die de voortgang van die quests en de overkoepelende verhaallijn beïnvloeden.

Ciri als Witcher

Wat gameplay betreft moet The Witcher 4 spelers meer vrijheid geven, zoals Cyberpunk 2077 toegang geeft tot uiteenlopende builds. Hoewel je in The Witcher 3 vooral met een zwaard wappert, is dit verder in te vullen door onder andere te focussen op het gebruik van signs (magische vaardigheden), alchemie voor extra status-effecten of speciale aanvallen. Het zal ons benieuwen hoe dit systeem er voor Ciri uit gaat zien.

Verhaalsgewijs biedt de verandering naar Ciri als hoofdpersonage ook mogelijkheden, zo geeft de regisseur van het spel aan. Spelers krijgen zo meer controle over hoe zij haar willen definiëren, gezien ze ook een stuk jonger is dan Geralt. "Ze staat op het punt de Witcher te worden. (...) Ze gaat op haar eigen manier om met monsters, missies en avonturen. Het geeft ons ook meer ruimte om andere verhalen te vertellen."

Daarbij hoort volgens Kalemba ook de mogelijkheid om betekenisvolle (romantische) relaties op te bouwen met personages in het spel, net zoals dat in The Witcher 3 bijvoorbeeld kon met tovenaressen Yennefer of Vengerberg en Triss Merigold.

"Het maakt onderdeel uit van hoe we spellen ontwikkelen. Het maakt ook onderdeel uit van de menselijke natuur. Het is doodnormaal. Zonder dat zouden we niet het volledige verhaal kunnen vertellen. We willen er veel tijd aan besteden en het enorm boeiend en erg betekenisvol maken. Het wordt geen romantiek alleen maar om romantiek in de game te hebben. Daar doen we niet aan bij CD Projekt Red."

Unreal Engine 5

Met de aankondiging van The Witcher 4 werd ook bekendgemaakt dat de ontwikkeling van het spel niet met de in-house RED Engine van CD Projekt Red gebeurt. In plaats daarvan gebruikt de studio nu Unreal Engine 5, waarvan de technische capaciteiten getoond werden met de eerder getoonde techdemo.

De beelden zijn dus niet representatief van hoe het spel er uiteindelijk uit gaat zien en hoe het speelt, maar moeten een indruk geven van wat er mogelijk is met de technologie. Een woordvoerder van CDPR zei er het volgende over:

"Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden dat deze techdemo niet bedoeld is als representatie van The Witcher 4 - het is een tentoonstelling van de gereedschappen die we samen met Epic Games ontwikkelen. Dat betekent dat specifieke graphics, zoals de modellen van personages en omgevingen, anders kunnen zijn in The Witcher 4."

In ieder geval representeert de tech demo de kwaliteit waar CDPR op mikt, al is het nog te vroeg om te zeggen welke hardwarespecificaties hiervoor nodig zijn.

Levendige spelwereld

Naast het feit dat de Unreal-demo er bloedmooi uitziet, wordt er veel aandacht besteed aan het natuurlijke gedrag van de NPC's, wat aansluit bij wat de ontwikkelaar vertelde over immersie. Zoals je bij het stuk over het verhaal en de wereld hierboven al kon lezen zei de regisseur van het spel: "We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Het begin van een trilogie

CD Projekt Red kondigde in 2022 aan dat The Witcher 4 (dat in 2022 alleen nog bekendstond als Project Polaris) het begin vormt van een nieuwe Witcher-trilogie. Verdere informatie over de invulling van deze trilogie is er niet, maar de eerste game is dan ook nog altijd niet uitgekomen.

Meer Witcher-games

Met die aankondiging van een trilogie bracht CDPR ook direct naar buiten dat er aan meer projecten werd gewerkt. Naast het vervolg op Cyberpunk 2077 - werknaam Orion - onthulde het bedrijf twee Witcher-titels. Helaas is één daarvan inmiddels geannuleerd: Drake Hollow-ontwikkelaar The Molasses Flood werkte aan een Witcher-game met multiplayer-elementen, maar die gaat het daglicht helaas niet zien.

Dan is er wel nog Project Canis Majoris, wat een remake is van het eerste Witcher-spel. De ontwikkeling daarvan wordt uitgevoerd door Fool's Theory, bekend van hun gameThe Thaumaturge en als ondersteunende studio voor onder andere Baldur’s Gate 3. De status van dit project is onbekend, maar er gaan geruchten dat de ontwikkelaar de laatste jaren de focus heeft verschoven naar een nieuwe uitbreiding voor The Witcher 3: Wild Hunt.

Het Poolse platform Strefa Inwestorów heeft namelijk van een aantal bronnen vernomen dat het bedrijf werkt aan een nieuwe DLC om de 'marketing' voor The Witcher 4 af te trappen en de tijdsperiode tussen de games te overbruggen. Het is dus mogelijk dat we in de uitbreiding dus ook als Ciri spelen, gezien het verhaal van Geralt volgens velen prachtig werd afgesloten in Blood and Wine - de tweede uitbreiding van The Witcher 3.

Borys Nieśpielak, een van de mensen die dit gerucht in de wereld heeft geholpen, had een maand later contact met Eurogamer. Hij vertelde nog altijd achter het gerucht te staan, en verwijst naar een specifieke zin van de ceo van CD Projekt Red bij het bekendmaken van de kwartaalcijfers:

"Gezien de huidige geboekte progressie is er een mogelijkheid dat nieuwe content waar recentelijk naar gehint is komend jaar uitkomt en een impact heeft op onze financiële resultaten."

Het klinkt absurd: een nieuwe The Witcher 3-uitbreiding, elf jaar na release. Neem dit gerucht dus uiteraard met een korreltje zout, ook al kunnen we het niet geheel negeren.

Meer van The Witcher

Met de gigantische populariteit van de Witcher-games weten nieuwkomers of minder ingelezen fans soms niet dat de franchise veel verder gaat dan steengoede RPG's. Hieronder vind je een paar tips om je verder te verdiepen in de wereld van The Witcher.

De boeken en comics

Net als veel welbekende fantasy-epieken ligt de oorsprong van The Witcher in boeken, en dan zowel in de korte verhalen en romans van Poolse schrijver Andrzej Sapkowski. Zijn saga neemt zes romans en twee bundels met korte verhalen in beslag waarvan die bundels zich voor het grote overkoepelende verhaal van de overige boeken afspelen. De volgorde van de boeken is als volgt:

-       The Witcher: Crossroads of Ravens

-       The Witcher: The Last Wish

-       The Witcher: Sword of Destiny

-       The Witcher: The Blood of Elves

-       The Witcher: Time of Contempt

-       The Witcher: Baptism of Fire

-       The Witcher: The Tower of the Swallows

-       The Witcher: The Lady of the Lake

-       The Witcher: Season of Storms

Het laatste boek in bovenstaande lijst, Season of Storms, is overigens een roman die zich afspeelt tussen de korte verhalen in The Last Wish, maar daarna pas uitkwam. Daarbij heeft Sapkowski in 2025 een nieuwe Witcher-roman uitgebracht: Crossroads of Ravens. Dit verhaal volgt een jonge Geralt of Rivia, die pas net zijn opleiding als Witcher heeft voltooid en vrij naïef de wijde wereld ingaat.

Daarbij heeft uitgever Dark Horse een fikse collectie Witcher-comics uitgebracht, waaronder ook adaptaties van Andrzej Sapkowski's korte verhalen. Sommige comics vertellen daarbij unieke verhalen met Geralt of andere - nieuwe - personages. The Witcher: Ronin heeft sterke Oosterse invloeden, en een verhaal als The Witcher: The Bear and the Butterflyvertelt een klassiek Witcher-verhaal waarin Geralt in een dorpje onderzoek doet naar een monster.

Overigens maakt CD Projekt Red met zijn games geen adaptaties van Sapkowski's verhalen. De games spelen zich in principe af na de gebeurtenissen van de boeken , maar Sapkowski hoeft het verhaal van de studio ook niet in acht te nemen als hij eventueel een boek in dat tijdperk wil schrijven.

The Witcher op Netflix

We gingen er met relatief goede moed in, maar het tijdperk van The Witcher op Netflix ging vrij snel bergafwaarts. In 2019 kwam het eerste seizoen van de serie uit, met Superman-acteur Henry Cavill als Geralt of Rivia. Dat seizoen was een adaptatie van verschillende gebeurtenissen in The Last Wish en Sword of Destiny, en werd ondanks wat klachten over Geralts karakterisatie en verwarring door het continu springen tussen tijdlijnen redelijk goed ontvangen.

In de seizoenen die daarop volgden steeg de onvrede met de serie en de karakterisatie van Geralt, die in de serie veel meer stoïcijns is dan in het bronmateriaal. Ook werden sleutelmomenten uit de romans maar losjes of helemaal niet overgeheveld naar de serie, wat bij fans in het verkeerde keelgat schoot. Na het derde seizoen werd bekendgemaakt dat in de laatste twee seizoenen van de serie Cavill niet langer zou doorgaan als Geralt. In seizoen 4 en 5 wordt de monsterjager nu dus gespeeld door Liam Hemsworth. Het laatste seizoen van The Witcher moet ergens in 2026 uitkomen.

Daarbij heeft Netflix twee geanimeerde films geproduceerd die zich in de wereld van The Witcher afspelen. Allereerst The Witcher: Nightmare of the Wolf, die het verhaal van de Witcher Vesemir vertelt, en onthult waarom er nog maar weinig Witchers over zijn op het Continent. Later kwam ook The Witcher: Sirens of the Deep uit, een adaptatie van het verhaal A Little Sacrifice uit The Sword of Destiny. De troubadour Jaskier en Geralt hebben daarin geen cent te makken, maar raken verwikkeld in een conflict tussen mensen en Meermensen met een Little Mermaid-sausje. Ook leuk: Geralt wordt in deze film ingesproken door Doug Cockle - de stemacteur van Geralt in The Witcher 3: Wild Hunt.

Thronebreaker: The Witcher Tales

Naast de genummerde Witcher-games is er ook een spin-off uitgebracht door CD Projekt Red, dat ook fungeert als een soort standalone-versie van het kaartspelGwent. Menig Witcher 3-speler is verknocht geraakt aan dit spel, en Thronebreaker is in grote lijnen een versie van Gwent waarin je daadwerkelijk een leger aanvoert.

Waar velen vooral mee weglopen na het spelen van Thronebreaker is echter het verhaal. Dat speelt zich af tijdens de gebeurtenissen van de Witcher-boeken, waarin spelers de controle krijgen over Queen Meve - de leider van Rivia Lyria. Keuzes staan ook weer centraal, dus als je The Witcher 3: Wild Hunt inmiddels wel gezien hebt en niet kunt wachten op The Witcher 4, is deze game een meer dan prima tussendoortje.

In de rubriek Waar voor je geld gaan we een paar keer per week voor je op zoek naar producten die voor een mooie prijs op Kieskeurig.nl te koop zijn, of die bijzondere eigenschappen hebben. Dit keer: vijf smartphones met royale opslag voor al je foto's, video's, e-mails en documenten.

Hoe meer we met onze smartphones doen, des te meer ruimte we nodig hebben om alles op te slaan. Wat te denken van al je (vakantie)foto's, gemaakte video's in 4K-kwaliteit of belangrijke e-mails? We gebruiken onze telefoon voor van alles, maar de opslagruimte is vaak beperkt. Met deze vijf smartphones hoef je je daar de komende tijd in ieder geval niet meer druk over te maken.

Motorola Edge 50 Ultra

De Motorola Edge 50 Ultra heeft een opslagcapaciteit van 1 TB en draait op Android. Met een 6,67‑inch OLED‑scherm en 5G‑ondersteuning biedt deze smartphone een ruime weergave en snelle verbindingen. Deze telefoon werd in 2024 geïntroduceerd en is nog volop verkrijgbaar . De 50 MP hoofdcamera is onderdeel van een drievoudige camerasetup, waardoor je foto’s met verschillende brandpunten kunt maken. Aan de voorkant bevindt zich een 50 MP selfiecamera, ondersteund door een flitser voor extra licht.

De accu heeft een capaciteit van 4 500 mAh en is niet verwisselbaar. Deze smartphone is geschikt voor 5G‑netwerken en heeft natuurlijk ook gps, wifi en Bluetooth voor connectiviteit. Aan de binnenkant combineert Motorola een krachtige chipset met voldoende RAM om apps soepel te laten draaien.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 16 GB
Energielabel: B
Gewicht: 197 gram
Opslag uitbreidbaar: Nee

Xiaomi 14T Pro 5G 

De Xiaomi 14T Pro 5G is een Android‑telefoon met 12 GB werkgeheugen en natuurlijk 1 TB opslagruimte. Het 6,67‑inch AMOLED‑scherm biedt een heldere weergave en ondersteunt een hoge resolutie, terwijl 5G connectiviteit zorgt voor de vlotte dataoverdracht. De accu van 5 000 mAh zorgt daarnaast voor een flinke gebruiksduur.

Aan de achterkant zit een 50 MP hoofdcamera, en aan de voorkant een enkele selfiecamera. Dankzij de moderne processor en het ruime werkgeheugen kun je meerdere apps zonder haperingen gebruiken.

Schermgrootte: 6,67 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: F
Gewicht: 209 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Samsung Galaxy S25 Ultra

Deze Samsung Galaxy S25 Ultra richt zich op gebruikers die op zoek zijn naar een krachtig topmodel met 1 TB opslagcapaciteit. Het toestel heeft een 6,8‑inch AMOLED‑scherm en ondersteunt 5G. Binnenin zorgt een moderne chipset in combinatie met 16 GB RAM voor snelle prestaties, terwijl 1 TB opslag ruimte biedt voor veel foto’s, video’s en apps. De smartphone beschikt over een quad‑camera met een 200 MP hoofdsensor, waarmee je veel details vastlegt.

De accu van 5 000 mAh is niet verwisselbaar maar ondersteunt snelle laadtechnieken. Samsung levert Android 15 met langdurige softwareondersteuning. Dankzij IP68‑certificering is het toestel water‑ en stofbestendig. Voor connectiviteit ontbreken Bluetooth 5.4, wifi en gps uiteraard niet.

Schermgrootte: 6,9 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: B
Gewicht: 218 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 15 Pro Max

De iPhone 15 Pro Max is Apple’s high‑end toestel uit 2023 maar kan nog steeds prima meekomen. Het toestel beschikt over een 6,7‑inch OLED‑scherm. Onder de motorkap zorgt Apple’s eigen chip voor snelle prestaties en energie‑efficiëntie. De smartphone ondersteunt 5G en is uitgerust met een driedubbele camera met 48 MP hoofdsensor, waarmee je foto’s en video’s in hoge resolutie maakt.

De titanium behuizing zorgt voor stevigheid zonder dat het toestel te zwaar wordt. Met 1 TB opslagruimte heb je voldoende plek voor video’s, foto’s en grote apps.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht: 221 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 16 Pro

De iPhone 16 Pro is een 2024‑model van Apple dat 1 TB opslagruimte biedt. Het is een handzaam 6‑inch model en dankzij Apple’s eigen processor en 16 GB RAM draait het iOS-besturingssysteem soepel, en geeft de interne opslag van 1 TB veel ruimte voor video’s, foto’s en apps. De drievoudige camerasetup omvat een 48 MP hoofdcamera; voor selfies is er een 12 MP camera.

De iPhone 16 Pro biedt functies zoals Face ID, draadloos laden en uitgebreide AR‑mogelijkheden dankzij de krachtige chip. De behuizing is water‑ en stofbestendig (IP68) en gemaakt van aluminium en glas.

Schermgrootte: 6,3 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht : 199 g
Opslag uitbreidbaar: NEE