Er gebeurt veel op het gebied van speciale brillen die dienen als computerscherm voor op je hoofd: Google, Microsoft, Sony en Samsung zijn er al mee bezig. Je kunt nu al aan de slag met virtual reality: het enige wat je nodig hebt, is een smartphone, een pizzadoos en een paar lenzen.

Zelf een VR-bril maken

Tip 01: Google Cardboard

Het idee van Palmer Luckey's virtual reality-bril Oculus Rift is heel simpel. Via verschillende meetapparatuur die in vrijwel elke smartphone is terug te vinden, kan je gezichtspositie nauwkeurig worden bepaald. Het beeld kan hierdoor reageren op de beweging van je hoofd. Omdat het beeld meebeweegt, krijg je het gevoel alsof je echt in een virtuele wereld terechtkomt. Lees ook: Samsung start verkoop virtual reality-bril Gear VR.

Twee Google-engineers, David Coz en Damien Henry, bedachten een goedkope oplossing om virtual reality voor iedereen toereikend te maken. Op de ontwikkelaarsconferentie Google I/O in 2014 presenteerden zij Google Cardboard: een kartonnen headset waarin je een smartphone kunt plaatsen. De componenten voor deze VR-bril bestaan uit een stuk karton, twee lenzen, twee magneten met een diameter van 19 mm, een stukje klittenband en een elastiekje. Optioneel kun je een NFC-tag toevoegen zodat automatisch de Google Cardboard-app wordt geladen. Google Cardboard is uitgegroeid tot een enorm succes. Honderden ontwikkelaars hebben apps en games voor Google Cardboard uitgebracht en er zijn vele luxere modellen van Google Cardboard verschenen.

Via Google kun je gratis een bouwtekening downloaden en zelf aan het knutselen slaan. Het enige wat je nog nodig hebt, zijn een paar lenzen en magneten. Die kun je via Amazon, eBay of AliExpress aanschaffen.

©PXimport

Tip 01 Google Cardboard is een kartonnen doosje waarin je een smartphone kunt plaatsen.

Tip 02: Pizzadoos

Om een virtual reality-headset te maken, kun je vrijwel elk stuk karton gebruiken dat je kunt vinden. Wij zijn langs een pizzeria gereden en hebben een schone pizzadoos gevraagd. Pizzadozen hebben een perfecte dikte en zijn gemakkelijk te bewerken. Print de bouwtekening uit, knip de stukken op maat en plak de nummers 1 en 2 op elkaar vast. Plak de tekening vervolgens op de pizzadoos en laat het drogen. Als de lijm is opgedroogd, kun je de stukken uitknippen of uitsnijden met een stanleymesje. Snijd niet door de rode lijnen heen, want deze lijnen geven de vouwlijnen aan. Als alles is uitgesneden, zet je de onderdelen in elkaar.

©PXimport

Tip 02 Een pizzadoos heeft de ideale dikte en is perfect om een Google Cardboard headset mee te maken.

Tip 03: In elkaar zetten

Of je nu zelf de Google Cardboard hebt gemaakt of een kant-en-klaar exemplaar koopt, de bouwconstructie blijft hetzelfde. Neem eerst het deel waar je doorheen kijkt. Plaats de lenzen met de bolle kant naar beneden op de plek waar Place lens curved side down staat en vouw het dicht. Neem nu het grootste deel karton en druk de magneet in het ronde gat bij de tekst Fold this flap behind the other and affix the disc magnet to the reverse side. Vouw het deel met de magneet naar binnen bovenop het plaatje van de magneet. Plaats nu in het grootste onderdeel de lenzen en zet het tussenschot er tegenaan. Vouw het rechterdeel er overheen. Vouw het deel met de twee gaten naar elkaar toe en plak het vast tegen het deel met de magneet.

Plaats de tweede magneet in het gat, zodat de magneten elkaar vasthouden. Vouw het voorste deel naar binnen en plak het klittenband op de juiste plekken. Start de Google Cardboard-app en plaats de telefoon in de headset. Wikkel het elastiekje eromheen zodat de smartphone er niet uit kan vallen en geniet van virtual reality.

Tip 04: Cardboardklonen

Er zijn al veel ontwerpen gemaakt die geïnspireerd zijn op Google Cardboard. Deze ontwerpen hebben allemaal gemeen dat de smartphone dienst doet als scherm én computer. Alle apps voor Google Cardboard werken ook met de cardboardklonen. Er zijn apps waarvan de maker beweert dat het maar op één headset werkt, maar wij zijn er in de praktijk nog geen tegengekomen die niet werkt met Google Cardboard.

Wil je een iets comfortabelere headset na je ervaring met de Google Cardboard, dan is de Durovis Dive een leuke verbetering. Deze universele headset is geschikt voor verschillende smartphones en er is zelfs een versie beschikbaar voor tablets. De lenzen zijn in verschillende richtingen in te stellen. Hierdoor is de headset geschikt voor alle ogen en ook voor brildragende gebruikers. Een dikke laag schuim zorgt ervoor dat de headset comfortabel tegen het hoofd zit. Een vergelijkbare concurrent is de Fibrum. Deze maker biedt naast de Fibrum-headset een aantal zeer vermakelijke apps aan (die natuurlijk ook gewoon met de Google Cardboard werken). De Durovis Dive kost 65,50 euro inclusief verzending en de Fibrum ongeveer 150 euro.

©PXimport

Tip 04 Er zijn vele varianten op de Google Cardboard gemaakt, de Durovis Dive en de Fibrum zijn twee mooie varianten.

Tip 05: Samsung Gear VR

Een ontwerp dat boven alle andere cardboardklonen uitspringt, is de Samsung Gear VR. Deze headset is ontstaan uit de samenwerking tussen Samsung en Oculus VR (het bedrijf achter Oculus Rift). Hoewel de Gear VR veel lijkt op het concept Google Cardboard, zitten in deze headset veel extra sensoren, zodat de beweging van het apparaat nog beter wordt waargenomen. Ook zit er aan de zijkant van de headset een touchpad om software aan te sturen. De ervaring overstijgt die van Google Cardboard, helaas is er ook een keerzijde.

Zo werkt deze headset alleen in combinatie met de Samsung Galaxy Note 4, Samsung Galaxy S6 en S6 edge. Deze smartphones kosten al snel 700 euro en de headset kost daarnaast ook nog eens 200 euro. Via Oculus Home krijg je toegang tot de Oculus Store. Hierin hadden veel exclusieve games en apps speciaal voor de Oculus Rift en Gear VR moeten verschijnen, maar bijna een jaar na de lancering is het aanbod nog erg mager. Ben je al in het bezit van een compatibele smartphone en vind je Google Cardboard geweldig, dan is de Gear VR wellicht een volgende stap. Houd er echter rekening mee dat de Samsung Gear VR een leuke gadget is, maar dat deze door gebrek aan software misschien snel in de kast zal verdwijnen. Dan is zo'n zelfgemaakte VR-headset eigenlijk een stuk leuker!

©PXimport

Tip 05 De Gear VR is ontstaan uit de samenwerking tussen Samsung en Oculus VR.

VR-apps voor Google Cardboard

Tip 06: Cardboard-app

Naast je kartonnen headset heb je ook de gratis app Cardboard (ook voor Android) nodig, het is een soort startscherm voor je VR-headset. Zo kun je Googles diensten in virtual reality starten en andere geïnstalleerde VR-apps openen. Met Google Earth vlieg je bijvoorbeeld dwars door Chicago. Het is een immense ervaring en moeilijk te beseffen dat je door een kartonnen doosje kijkt.

Via de Camera-app van Google, die los te downloaden is, kun je een zogenoemde Photo Sphere maken. Deze Camera-app plakt foto's aan elkaar, zodat ze via de Cardboard-app in virtual reality te bekijken zijn. Het is een hele vreemde gewaarwording om ineens terug te zijn op je favoriete vakantieplaats - een echte aanrader om te proberen. Cardboard bevat ook de korte, vermakelijke virtuele 3D-animatiefilm Windy day. Kijk je liever je eigen filmpjes, ook dat is mogelijk op een gigantisch virtueel beeldscherm. Google Cardboard is slechts een klein voorbeeld van wat er allemaal mogelijk is met virtual reality.

©PXimport

Tip 06 Het is erg moeilijk te bevatten dat je door een kartonnen doosje met twee lenzen naar een telefoonbeeldscherm kijkt.

Tip 07: Go Show

Over tien jaar weten we misschien niet eens meer hoe het was om 'gewoon' een film te bekijken op het witte doek. Gelukkig kunnen we dan even terug in de tijd met Go Show (de demoversie is hier te verkrijgen. Deze app neemt je mee naar een virtuele biosscoop waar jij bepaalt welke film er draait en waar je zelf een plekje kunt uitzoeken om te gaan zitten. Met een paar kleine handelingen pas je de verlichting in de bioscoop aan en kun je rustig achterover zitten om te genieten van je film.

De ontwikkelaar raadt aan om voor een optimale ervaring mp4-bestanden te gebruiken. Dit mogen ook zogenoemde SBS (side-by-side) 3D-films zijn. Het is eveneens mogelijk om je favoriete YouTube-filmpjes te bekijken op het virtuele witte doek. De volledige versie kost 2,17 euro, maar we raden aan om eerst even de proefversie te proberen om te zien of je smartphone met de app overweg kan.

©PXimport

Tip 07 Neem plaats in een virtuele biosscoop en bekijk je favoriete film.

Tip 08: Titans of Space

Als je gek bent op alles wat met het universum te maken heeft, dan is Titans of Space een geweldige educatieve virtual reality-ervaring. Titans of Space neemt je mee op ruimtereis langs de planeten in ons zonnestelsel. Terwijl je in een ruimteschip zit, krijg je informatie over de omvang van planeten, de afstand van de zon en uit welke materialen ze bestaan. Naast planeten in ons eigen zonnestel wordt een aantal sterren van ver buiten ons zonnestelsel besproken.

De grootste ster wordt vergeleken met onze eigen zon. Ter illustratie wordt deze ster in ons eigen zonnestel geplaatst. Het geeft een uniek beeld van de immense omvang van het heelal. De besturing wordt gedaan via een cursor die je via de positie van je hoofd kunt verplaatsen. Titans of Space neemt flink wat ruimte in op je smartphone, maar het is het dubbel en dwars waard. De app is gratis te downloaden uit Play Store en de ontwikkelaar is op dit moment bezig met een versie voor Apples iOS.

©PXimport

Tip 08 Neem een educatieve reis door ruimte met Titans of Space.

Tip 09: Paul McCartney

Iets wat voor de meeste van ons altijd onbereikbaar was, is met virtual reality ineens wel denkbaar. Zo kun je het podium opstappen bij de legendarische artiest Paul McCartney. Terwijl je luistert naar het nummer Live and Let Die, ben je vrij om volledig 360 graden om je heen te kijken.

Niet alleen het beeld is in 360 graden opgenomen, het geluid verplaatst zich met je mee. Hierdoor krijg je echt het idee dat je aanwezig bent bij de voorstelling. Naast het concert van Paul McCartney kun je in de app-stores van Google en Apple nog meer zogenoemde cinematic VR-video's downloaden van Jaunt Inc (ook voor Android). Dit bedrijf heeft zich de afgelopen jaren gespecialiseerd in het opnemen van 360graden-video en -audio. Jaunt is op dit moment in gesprek met verschillende filmproducenten, we kunnen dus nog veel meer van dit bedrijf verwachten.

©PXimport

Tip 10: Rollercoaster

Een ervaring die niet mag ontbreken, is een ritje in de virtuele achtbaan. In de app-stores zijn tientallen achtbanen voor Google Cardboard te vinden. Wij hebben als voorbeeld gekozen voor Dive City Rollercoaster (Android). Het bijzondere aan virtuele achtbanen is de levensechte sensatie die je tijdens de rit ervaart. Dit komt omdat je hersenen je evenwichtsorgaan in combinatie met visuele signalen gebruiken.

Doordat het beeld meebeweegt, worden je hersenen gefopt en zullen ze belangrijke reflexen activeren. Hierdoor kun je zonder de aanwezigheid van versnelling, toch dezelfde sensaties beleven en vergeet je waar je werkelijk bent. De meeste mensen pakken de leuning van de stoel krampachtig vast en ervaren tijdens het afdalen exact dezelfde tintelingen in hun buik! Deze reflex is vermoedelijk een trigger van de hersenen om het lichaam te beschermen.

©PXimport

Tip 11: Lamper VR

Dit eenvoudige behendigheidsspelletje, dat ook voor Android-toestellen beschikbaar is, is waarschijnlijk een de meest verslavende spellen die nu verkrijgbaar zijn voor Google Cardboard. Het verhaal gaat over Lamper, een vuurvliegje dat op de vlucht is omdat zijn koninkrijk wordt aangevallen. Je neemt plaats achter Lamper de vuurvlieg, terwijl je door tunnels met verschillende obstakels heen vliegt. Het is de bedoeling dat je je steeds verder weet te manoeuvreren door het steeds moeilijkere level. Het spel is gratis voor zowel iOS als Android te downloaden.

©PXimport

Tip 12 Maneuvreer je door een oneindig lange tunnel met lastige obstakels.

Tip 12: Caaaaardboard!

Caaaaardboard is een van de weinige volwaardige spellen voor Google Cardboard. Het is een aangepaste versie van het basejumping-spel AaaaaAAaaaAAAaaAAAAaAAAAA!!!. In het spel neem je plaats in het lichaam van een futuristische basejumper met als missie zo veel mogelijk punten te halen. Punten verdien je door zo dicht mogelijk langs gebouwen te zweven, door glasplaten heen te vliegen en met een goede landing heel dicht in de landingszone. Gaandeweg ontgrendel je steeds moeilijkere levels. Je kunt je verplaatsen door je hoofd te kantelen. Caaaaardboard een fantastisch en zeer verslavend spelletje dat zich uitstekend leent voor virtual reality. De prijs is 1,59 euro.

©PXimport

Tip 13 Waag de sprong in duizelingwekkende spelletje.

Meer cardboard-apps en -games

Kun je geen genoeg krijgen van Google Cardboard, kijk dan eens op deze blog. Hier vind je veel virtual reality-apps en -spellen voor Google Cardboard, Samsung Gear VR, de Oculus Rift en allerlei andere virtual reality-gerelateerde onderwerpen.

©PXimport

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.

De servers van Call of Duty: Warzone Mobile gaan op 17 april voorgoed offline, waardoor de game vanaf dat moment niet meer speelbaar is.

Dat heeft Activision aangekondigd. Afgelopen jaar werd de game al uit app-winkels gehaald en werd de komst van nieuwe seizoensgebonden content al stopgezet, en het voorgoed offline halen van de servers is de laatste stap in het verdwijnen van de game. Mensen kunnen tot 17 april de game gewoon blijven spelen en hun verdiende in-game geld opmaken.

"We zijn enorm dankbaar voor de spelers die Call of Duty: Warzone Mobile hebben ondersteund, alsmede de ontwikkelaars die de ervaring tot leven hebben gewekt", aldus Activision. "De passie van spelers en hun feedback blijft de toekomst van de Call of Duty-franchise vormgeven, en we kijken er naar uit om betekenisvolle seizoensgebonden content en updates naar Call of Duty: Mobile te brengen."

Call of Duty: Mobile blijft er wel

Call of Duty: Warzone Mobile kwam in 2024 beschikbaar als mobiele versie van Call of Duty: Warzone, de battle royale-game voor consoles en pc. Op die platforms blijft Warzone wel speelbaar.

Activision zei het al: voor een mobiele Call of Duty-ervaring kunnen spelers terecht bij Call of Duty: Mobile. Die game kwam in 2019 uit op smartphones en geniet nog altijd van populariteit. Call of Duty: Mobile heeft ook een battle royale-modus - waar Warzone Mobile juist om draaide - alsmede modi als reguliere multiplayer en Zombies.

Activision Blizzard - en dus ook Call of Duty - werd enkele jaren geleden overgenomen door Microsoft. Buiten het feit dat de jaarlijkse nieuwe Call of Duty-game vanaf release ook meteen op Xbox Game Pass verschijnt, heeft dat echter niet veel aan de Call of Duty-franchise veranderd. Wel leek het meest recente deel, het vorig najaar uitgekomen Call of Duty: Black Ops 7, minder populair dan voorgaande delen. Mogelijk heeft dit te maken met dat het jaar daarvoor nog Black Ops 6 uitkwam, en spelers niet zo snel op een direct vervolg zaten te wachten.