Het verkopen van malware op internet wordt steeds toegankelijker én professioneler. We duiken in het fenomeen malware-as-a-service en ontdekken hoe gemakkelijk het tegenwoordig is om ransomware te verspreiden, en waarom het zo populair is.

Je hoeft tegenwoordig geen professional te zijn om kwaadaardige software te kopen of te verspreiden. Het installeren van Tor en het invoeren van de juiste zoekopdracht is genoeg om je naar darkweb-marktplaatsen te brengen waar je malware kunt kopen in handige, kant-en-klare pakketten. Malware kopen op internet wordt steeds makkelijker én goedkoper, en dat levert grote problemen op.

Het concept van malware als dienst, een afgeleide van software-as-a-service, is niet nieuw. Maar de recente explosie in populariteit van ransomware heeft deze vorm van criminaliteit een boost gegeven die het kopen van malafide software niet alleen toegankelijk, maar ook griezelig professioneler maakt. En dat kan in de nabije toekomst best eens voor problemen zorgen.

In de meeste gevallen van malware die te koop is op internet gaat het om ransomware, een effectieve vorm van digitale afpersing die door criminelen makkelijk kan worden verspreid en die effectief is en tegelijk maar weinig risico oplevert voor de afperser. Het is zeker niet de enige vorm van cybercrime die je kunt bestellen. Zo kun je botnets huren om DDoS-aanvallen uit te voeren. Mirai is een bekend voorbeeld. Dat virus werd eind vorig jaar op grote schaal ingezet door criminelen om een groot deel van het internet plat te leggen, door een denial-of-service-aanval op dns-provider DynDNS af te sturen.

Het botnet ging de geschiedenis in als het grootste allertijden, omdat veel domotica en internet-of-things-apparatuur er deel van uitmaakte. Het is niet moeilijk om een versie van het Mirai-botnet op het darkweb te kopen, al is het opzetten van een aanval wel aanzienlijk moeilijker dan dat van ransomware. Gijzelsoftware is juist zo populair omdat het relatief eenvoudig te verspreiden is, ook voor amateurs die een virus online kopen en zelf niet alle technische kennis in huis hebben. Het is deels de reden dat ransomware op dit moment een ware plaag is.

Lage drempel

Het is moeilijk te zeggen hoe groot het gevaar van ransomware als gekochte dienst is binnen de grote plaag van ransomware die nu rondgaat. We spraken John Fokker van het Team High Tech Crime, en volgens hem is het moeilijk meetbaar welk percentage van de ransomware gekocht is. “De antivirusindustrie heeft daar meer kijk op, maar we zien wel vaak grote ransomwarefamilies terugkomen zoals Jaff, Locky en CTBlocker.” Veel ransomware die je op het darkweb kunt kopen is een afgeleide van die bekende vormen van ransomware, al is het vrijwel niet na te gaan om hoeveel het gaat.

Sowieso is het lastig te zeggen hoeveel malware en ransomware er wordt verkocht op het darkweb, omdat de politie daar niet veel zicht op heeft. Wel ziet Fokker dat er meer amateur-verspreiders bij komen én dat professionele bendes alleen maar beter worden.

“Het kopen van ransomware is een zorgelijke ontwikkeling. De drempel om het toe te passen is lager, zodat ook mensen zonder veel technische kennis het kunnen verspreiden. Maar het feit dat ransomware als dienst wordt verkocht zorgt er ook voor dat grote partijen steeds technischer worden en aanvallen kunnen combineren, bijvoorbeeld door exploitmethodes die via een NSA-hack aan het licht kwamen. Dat maakt alles gecompliceerder.”

Professionele klantenservice

Het is niet alleen de opkomst van malware-as-a-service die opvalt, maar ook de professionalisering ervan. Meerdere beveiligingsbedrijven hebben bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar de klantenservice van ransomware-makers; een populair rapport van F-Secure dat vorig jaar uitkwam gaf een gedetailleerd beeld van een sector waarbij slachtoffers contact konden opnemen met hun hackers via chat of e-mail, en waarbij je in je eigen moedertaal instructies kunt krijgen over het betalen voor ransomware.

Die ‘klantenservice’ geldt niet alleen voor slachtoffers, maar ook voor de kopers. Wie mal- of ransomware wil kopen hoeft niet bang te zijn dat hij iets verkeerd doet, want bij problemen staan de verkopers regelmatig klaar om bij te springen en hulp te verlenen. En ook de presentatie van mal- of ransomware professionaliseert. Criminelen steken steeds meer aandacht in hun websites, die er in toenemende mate professioneler uitzien. Het wordt ook makkelijker om malwareprogrammeurs te benaderen, bijvoorbeeld met een directe chat-functie, en vaak kun je websites in meerdere talen benaderen.

Keerzijde

Het kopen van mal- en ransomware levert volgens Fokker problemen op. “Omdat het zo makkelijk wordt om dit te kopen en op grote schaal in te zetten ontstaat er een wildgroei van amateurs die zelf malware gaan verspreiden, en dat levert een groot probleem op. Maar aan de andere kant zorgt dat amateurisme er ook sneller voor dat ze fouten maken, waardoor ze eenvoudiger op te sporen zijn of waardoor de virussen makkelijker tegen te houden zijn.”

Tegelijkertijd ziet Fokker wel dat er op fora veel kennis wordt uitgewisseld tussen criminelen, zeker bij de serieuzere jongens “Zeker bij affiliate-modellen zie je dat iedereen die meedoet een verschillende specialiteit heeft. De makers gaan dan naar forums om die kennis uit te wisselen. Dat zijn wel vooral gebruikers die al een bepaald kennisniveau hebben.” Zo kan één maker alles weten van versleuteling, maar juist niks van het uitbuiten van exploits of het beheren van een botnet.

Hoewel ransomware in zijn huidige vorm volgens Fokker een relatief nieuwe bedreiging vormt, volgt de verspreiding van het virus wel dezelfde patronen als vroeger. “Ransomware is nu een steeds groter probleem, maar de ontwikkeling is niet veel anders dan die van virussen van jaren geleden. Ook toen werd malware eerst in groten getale verstuurd naar iedereen die je kon vinden via grootschalige phishing-campagnes, maar na verloop van tijd worden virussen én ransomware steeds doelgerichter.”

Lichtpuntje

Een lichtpuntje: ransomware die te koop wordt aangeboden is dus vaak onderdeel van een bestaande familie. Het zijn vaak modificaties van bekende ransomware-vormen zoals Jaff, Locky of CryptoWall. Het gaat dus niet om telkens nieuwe vormen van ransomware en dat levert kansen op voor de antivirus-industrie. Dat vertelt Christiaan Beek, ‘lead scientist & principal engineer’ bij McAfee, aan ons: “Zogeheten ‘families’ van ransomware zijn makkelijker te blokkeren door goede antivirus, omdat ze allemaal dezelfde onderliggende werking hebben. Het feit dat je daar dan wat configuraties aan verandert als je het koopt maakt geen verschil voor detectie,” aldus Beek.

En net zoals het makkelijk is zulke vormen van ransomware tegen te houden komen er ook steeds meer decryptors uit die dergelijke gijzelsoftware verwijderen. Die decryptors worden aangeboden door beveiligingsbedrijven waar de politie mee samenwerkt in het NoMoreRansom-initiatief.

Frustraties over een trage pc of ongewenste advertenties? Grote kans dat de standaard Windows-instellingen de boosdoener zijn. Met drie simpele ingrepen optimaliseer je direct de snelheid, privacy en veiligheid van je systeem. Wij zetten de belangrijkste aanpassingen op een rij, zodat je direct weer vlot en zorgeloos aan de slag kunt!

Of je nu net een gloednieuwe laptop uit de doos haalt of al jaren op dezelfde vertrouwde desktop werkt, de standaardinstellingen van Windows zijn zelden optimaal. Microsoft kiest vaak voor opties die hun eigen diensten promoten in plaats van jouw gebruiksgemak centraal te stellen. Gelukkig kun je met een paar gerichte ingrepen direct winst behalen. Pas deze drie essentiële instellingen aan voor meer privacy, snelheid en overzicht.

Schakel onnodige opstart-apps uit

Niets is zo frustrerend als een computer die er minutenlang over doet om startklaar te zijn. De grootste boosdoener hiervoor is vaak een overdaad aan programma's die automatisch opstarten zodra je de pc aanzet. Veel applicaties, van Spotify tot samenwerkingstools als Microsoft Teams, nestelen zich tijdens de installatie ongevraagd in je opstartproces. Dat vreet direct aan je systeemgeheugen en vertraagt de opstarttijd aanzienlijk.

Je lost dit eenvoudig op door naar de instellingen van Windows te navigeren en te zoeken naar de optie Opstart-apps. Hier zie je een duidelijk overzicht van alle software die met Windows mee start, inclusief de impact die elk programma heeft op de prestaties. Loop kritisch door deze lijst heen. Programma's die je niet dagelijks direct na het inloggen nodig hebt, kun je zonder risico uitschakelen door het schuifje om te zetten. Je verwijdert de software hiermee niet; je voorkomt alleen dat ze op de achtergrond draaien zonder dat je erom gevraagd hebt. Je pc zal hierdoor merkbaar vlotter reageren.

Weg met die advertenties en suggesties!

Windows is in de loop der jaren steeds meer veranderd in een platform waarop Microsoft eigen en gesponsorde diensten probeert te verkopen. Dat uit zich in zogenaamde 'suggesties' in je Startmenu, op je vergrendelingsscherm en zelfs in de Verkenner. Voor de meeste gebruikers voelt dat – terecht – als ongewenste reclame binnen een besturingssysteem waarvoor al betaald is. Het zorgt bovendien voor ruis en leidt af van waar je eigenlijk mee bezig bent.

Om deze stroom aan prikkels te stoppen, duik je in het menu Persoonlijke instellingen. Bij de instellingen voor het Startmenu en het Vergrendelingsscherm vind je opties die verwijzen naar het tonen van suggesties, tips of leuke weetjes. Vink deze opties uit om een schonere, rustigere interface te krijgen. Vergeet ook niet bij de privacy-instellingen de optie uit te zetten die Windows toestaat om je Instellingen-app te gebruiken voor het tonen van voorgestelde inhoud. Het resultaat is een professionelere werkomgeving die doet wat hij moet doen, zonder je continu te proberen te verleiden tot extra klikken.

Maak bestandsextensies zichtbaar

Een van de meest riskante standaardinstellingen in Windows is het verbergen van bestandsextensies voor bekende bestandstypen. Standaard zie je alleen de naam van een bestand, bijvoorbeeld 'factuur', maar niet of het een .pdf, .docx of een .exe is. Cybercriminelen maken daar dankbaar gebruik van door virussen te vermommen als onschuldige documenten. Een bestand dat 'foto.jpg.exe' heet, wordt door Windows dan getoond als 'foto.jpg', waardoor je denkt een afbeelding te openen terwijl je in werkelijkheid schadelijke software installeert.

Je kunt dit veiligheidsrisico direct verhelpen via de Bestandsverkenner. Zoek in de menubalk naar de optie Weergeven en navigeer vervolgens naar de instellingen voor weergeven. Hier vind je een optie genaamd Extensies voor bestandsnamen. Zorg dat deze optie aangevinkt staat. Hoewel het in het begin even wennen kan zijn om achter elk bestand een punt en drie of vier letters te zien staan, geeft het je volledige controle en inzicht. Je ziet nu in één oogopslag met wat voor type bestand je écht te maken hebt, en dat verkleint de kans op een succesvolle malware-infectie drastisch.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!