Het verkopen van malware op internet wordt steeds toegankelijker én professioneler. We duiken in het fenomeen malware-as-a-service en ontdekken hoe gemakkelijk het tegenwoordig is om ransomware te verspreiden, en waarom het zo populair is.

Je hoeft tegenwoordig geen professional te zijn om kwaadaardige software te kopen of te verspreiden. Het installeren van Tor en het invoeren van de juiste zoekopdracht is genoeg om je naar darkweb-marktplaatsen te brengen waar je malware kunt kopen in handige, kant-en-klare pakketten. Malware kopen op internet wordt steeds makkelijker én goedkoper, en dat levert grote problemen op.

Het concept van malware als dienst, een afgeleide van software-as-a-service, is niet nieuw. Maar de recente explosie in populariteit van ransomware heeft deze vorm van criminaliteit een boost gegeven die het kopen van malafide software niet alleen toegankelijk, maar ook griezelig professioneler maakt. En dat kan in de nabije toekomst best eens voor problemen zorgen.

In de meeste gevallen van malware die te koop is op internet gaat het om ransomware, een effectieve vorm van digitale afpersing die door criminelen makkelijk kan worden verspreid en die effectief is en tegelijk maar weinig risico oplevert voor de afperser. Het is zeker niet de enige vorm van cybercrime die je kunt bestellen. Zo kun je botnets huren om DDoS-aanvallen uit te voeren. Mirai is een bekend voorbeeld. Dat virus werd eind vorig jaar op grote schaal ingezet door criminelen om een groot deel van het internet plat te leggen, door een denial-of-service-aanval op dns-provider DynDNS af te sturen.

Het botnet ging de geschiedenis in als het grootste allertijden, omdat veel domotica en internet-of-things-apparatuur er deel van uitmaakte. Het is niet moeilijk om een versie van het Mirai-botnet op het darkweb te kopen, al is het opzetten van een aanval wel aanzienlijk moeilijker dan dat van ransomware. Gijzelsoftware is juist zo populair omdat het relatief eenvoudig te verspreiden is, ook voor amateurs die een virus online kopen en zelf niet alle technische kennis in huis hebben. Het is deels de reden dat ransomware op dit moment een ware plaag is.

Lage drempel

Het is moeilijk te zeggen hoe groot het gevaar van ransomware als gekochte dienst is binnen de grote plaag van ransomware die nu rondgaat. We spraken John Fokker van het Team High Tech Crime, en volgens hem is het moeilijk meetbaar welk percentage van de ransomware gekocht is. “De antivirusindustrie heeft daar meer kijk op, maar we zien wel vaak grote ransomwarefamilies terugkomen zoals Jaff, Locky en CTBlocker.” Veel ransomware die je op het darkweb kunt kopen is een afgeleide van die bekende vormen van ransomware, al is het vrijwel niet na te gaan om hoeveel het gaat.

Sowieso is het lastig te zeggen hoeveel malware en ransomware er wordt verkocht op het darkweb, omdat de politie daar niet veel zicht op heeft. Wel ziet Fokker dat er meer amateur-verspreiders bij komen én dat professionele bendes alleen maar beter worden.

“Het kopen van ransomware is een zorgelijke ontwikkeling. De drempel om het toe te passen is lager, zodat ook mensen zonder veel technische kennis het kunnen verspreiden. Maar het feit dat ransomware als dienst wordt verkocht zorgt er ook voor dat grote partijen steeds technischer worden en aanvallen kunnen combineren, bijvoorbeeld door exploitmethodes die via een NSA-hack aan het licht kwamen. Dat maakt alles gecompliceerder.”

Professionele klantenservice

Het is niet alleen de opkomst van malware-as-a-service die opvalt, maar ook de professionalisering ervan. Meerdere beveiligingsbedrijven hebben bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar de klantenservice van ransomware-makers; een populair rapport van F-Secure dat vorig jaar uitkwam gaf een gedetailleerd beeld van een sector waarbij slachtoffers contact konden opnemen met hun hackers via chat of e-mail, en waarbij je in je eigen moedertaal instructies kunt krijgen over het betalen voor ransomware.

Die ‘klantenservice’ geldt niet alleen voor slachtoffers, maar ook voor de kopers. Wie mal- of ransomware wil kopen hoeft niet bang te zijn dat hij iets verkeerd doet, want bij problemen staan de verkopers regelmatig klaar om bij te springen en hulp te verlenen. En ook de presentatie van mal- of ransomware professionaliseert. Criminelen steken steeds meer aandacht in hun websites, die er in toenemende mate professioneler uitzien. Het wordt ook makkelijker om malwareprogrammeurs te benaderen, bijvoorbeeld met een directe chat-functie, en vaak kun je websites in meerdere talen benaderen.

Keerzijde

Het kopen van mal- en ransomware levert volgens Fokker problemen op. “Omdat het zo makkelijk wordt om dit te kopen en op grote schaal in te zetten ontstaat er een wildgroei van amateurs die zelf malware gaan verspreiden, en dat levert een groot probleem op. Maar aan de andere kant zorgt dat amateurisme er ook sneller voor dat ze fouten maken, waardoor ze eenvoudiger op te sporen zijn of waardoor de virussen makkelijker tegen te houden zijn.”

Tegelijkertijd ziet Fokker wel dat er op fora veel kennis wordt uitgewisseld tussen criminelen, zeker bij de serieuzere jongens “Zeker bij affiliate-modellen zie je dat iedereen die meedoet een verschillende specialiteit heeft. De makers gaan dan naar forums om die kennis uit te wisselen. Dat zijn wel vooral gebruikers die al een bepaald kennisniveau hebben.” Zo kan één maker alles weten van versleuteling, maar juist niks van het uitbuiten van exploits of het beheren van een botnet.

Hoewel ransomware in zijn huidige vorm volgens Fokker een relatief nieuwe bedreiging vormt, volgt de verspreiding van het virus wel dezelfde patronen als vroeger. “Ransomware is nu een steeds groter probleem, maar de ontwikkeling is niet veel anders dan die van virussen van jaren geleden. Ook toen werd malware eerst in groten getale verstuurd naar iedereen die je kon vinden via grootschalige phishing-campagnes, maar na verloop van tijd worden virussen én ransomware steeds doelgerichter.”

Lichtpuntje

Een lichtpuntje: ransomware die te koop wordt aangeboden is dus vaak onderdeel van een bestaande familie. Het zijn vaak modificaties van bekende ransomware-vormen zoals Jaff, Locky of CryptoWall. Het gaat dus niet om telkens nieuwe vormen van ransomware en dat levert kansen op voor de antivirus-industrie. Dat vertelt Christiaan Beek, ‘lead scientist & principal engineer’ bij McAfee, aan ons: “Zogeheten ‘families’ van ransomware zijn makkelijker te blokkeren door goede antivirus, omdat ze allemaal dezelfde onderliggende werking hebben. Het feit dat je daar dan wat configuraties aan verandert als je het koopt maakt geen verschil voor detectie,” aldus Beek.

En net zoals het makkelijk is zulke vormen van ransomware tegen te houden komen er ook steeds meer decryptors uit die dergelijke gijzelsoftware verwijderen. Die decryptors worden aangeboden door beveiligingsbedrijven waar de politie mee samenwerkt in het NoMoreRansom-initiatief.

Hazelight Studios, de ontwikkelaar van de succesvolle coöperatieve games It Takes Two en Split Fiction, heeft een nieuwe game in ontwikkeling en is op dit moment bezig met de opnames ervoor.

Enige tijd geleden gaf regisseur Josef Fares al aan dat er een nieuwe game in ontwikkeling was bij de studio, maar nu heeft hij op social media een foto geplaatst waarop Fares te zien is met drie acteurs in motion capturing-pakken. Daarmee wordt dus duidelijk gemaakt dat de opnames voor de game in ieder geval al in volle gang zijn.

Overigens is de identiteit van de acteurs niet bekend. Fares houdt zijn arm voor de gezichten van de acteurs. Mogelijk zijn het dus bekende acteurs en wil hij dat nog verhullen, al is dat speculatie. Over speculatie gesproken: het feit dat er drie acteurs te zien zijn, doet sommige fans vermoeden dat de nieuwe game van Hazelight mogelijk met drie spelers tegelijk te spelen valt in plaats van twee, maar ook dat is nog alles behalve bevestigd.

Over de games van Hazelight Studios

Hazelight Studios is gespecialiseerd in het creëren van games die coöperatief doorlopen moeten worden. No Way Out, It Takes Two en Split Fiction vergen allen twee spelers. Daarbij draait het om samenwerken, wat hun games een populaire bezigheid maakt voor gamende koppels en vrienden.

It Takes Two bleek een grote hit voor de studio. In het spel spreekt een dochter van een ruziënd stel een vloek over het tweetal uit, waardoor ze minuscuul worden. Ze zullen moeten leren communiceren en samenwerken om zich uit deze hachelijke situatie te redden, terwijl ze als kleine poppen door een uitvergrote versie van hun huis en tuin reizen.

Na het succes van It Takes Two bracht Hazelight het conceptueel vergelijkbare Split Fiction uit. Die game draait om twee schrijvers, Mio en Zoe, die worden ingehuurd om verhalen te creëren voor een technologie die deze verhalen levensecht kan simuleren. De vrouwen worden door het bedrijf achter de technologie echter gevangen in een simulatie, en in de game wordt er constant tussen de twee verhalen van Mio en Zoe geschakeld. Dat levert zowel fantasievolle als futuristische settings op.

Zowel It Takes Two als Split Fiction komen met een Friend Pass. Dat houdt in dat maar één speler de game hoeft te kopen, en de tweede speler gratis online mee kan spelen. De games zijn ook via splitscreen samen op de bank speelbaar.

Apple heeft de volledige rechten op de Apple TV-serie Severance overgenomen, en gaat de serie voortaan binnenshuis produceren.

De eerste twee seizoenen van Severance staan al op Apple TV, maar de serie werd geproduceerd door Fifth Season. Apple Studios was alleen de distributeur. Daar is nu verandering gekomen: Apple heeft iets minder dan 70 miljoen dollar betaald voor de volledige rechten op de serie.

Dat betekent dat het bedrijf de productie van de serie voortaan ook zelf gaat doen, al zal Fifth Season wel als executive producer aangesteld blijven. Ook showrunner Dan Erickson en uitvoerden producent Ben Stiller (die we natuurlijk ook kunnen van vele comedyfilms) blijven hun rollen bekleden, dus aan de kwaliteit van de serie verandert als het goed is niets.

Financiële stabiliteit

Volgens Deadline zou de overname mogelijk gedaan zijn om de productie van de show financieel stabiel te houden. In het tweede seizoen waren de productiekosten naar het schijnt zo'n 20 miljoen dollar per aflevering, en Apple kan door zijn formaat dit beter dragen.

Het plan is dat Severance in totaal vier seizoenen krijgt - al worden een vijfde seizoen en een spin-off ook niet uitgesloten. De opnames van het langverwachte derde seizoen moet aankomende zomer starten. De makers van de serie willen eerst de scripts zover mogelijk afkrijgen, zodat ze bij schrijfwerk van de laatste afleveringen van het seizoen nog relatief goedkoop terug kunnen gaan naar scripts van eerdere afleveringen om wijzigingen aan te brengen waar nodig.

Over Severance

De Apple TV-serie Severance draait om Mark S., die een opmerkelijke kantoorbaan bij het bedrijf Lumon Industries heeft: zodra hij op kantoor komt, weet hij niets van zijn leven buiten kantoor. Wanneer hij klaar is en weer naar huis gaat, weet hij niets van zijn werk. Dat komt door een speciale procedure waardoor de herinneringen van de werkplek in het privéleven gescheiden worden.

Dit concept is de voedingsbodem voor een ingewikkelde en verrassende serie waarin Mark samen met zijn collega's langzaam maar zeker probeert te achterhalen hoe de vork precies in de steel steekt bij Lumon. Zoals gezegd zijn er inmiddels twee seizoenen uitgekomen, die beiden op streamingdienst Apple TV te zien zijn.