ID.nl logo
Zekerheid & gemak

Gefaalde lancering Stratos 3-raket betekent niet het einde

Twee jaar werk gingen in minder dan een halve minuut in rook op toen de Stratos 3-raket van DARE vorig jaar zomer ontplofte. Het studententeam van de TU Delft probeerde met de raket een hoogterecord te vestigen, maar de lancering mislukte. Toch heeft het team veel geleerd van de kostbare les.

De Stratos III steeg in juli van 2018 op vanaf de Spaanse kust. De lancering was het eindresultaat van het meest ambitieuze project van DARE, het Delft Aerospace Rocket Engineering-team. DARE is de praktische tak van de Lucht- en Ruimtevaarttechniekopleiding van de Technische Universiteit, een speelplaats waar studenten hun theoretische kennis in de praktijk kunnen brengen.

Zo’n vijftien studenten, waaronder teamleider Jesse Hummel, hebben een jaar vrij genomen om zich volledig op DARE te richten. Nog eens vijftig studenten werken naast hun studie (of als deel daarvan) aan het project. Binnen DARE werken studenten aan verschillende principes van de raketwetenschap, in een parachuteteam, een telemetrieteam en een brandstofteam. Ook werken zij samen met studenten van andere opleidingen, zoals elektrotechniek en computerwetenschappen.

DARE bestaat sinds 2001. Acht jaar na de oprichting waren de eerste studenten zelfverzekerd genoeg van hun kunnen om een eerste lanceerpoging te wagen. De Stratos I-raket ging omhoog, later gevolgd door de Stratos II en II+. Die laatste haalde destijds het record van 21,5 kilometer, al is dat inmiddels weer in handen van een Duits team. Dit jaar wilde DARE met de Stratos III weer voor het nieuwe record gaan. Het team bouwde voort op de kennis die andere studenten hadden opgedaan om een nieuwe raket te bouwen, een raket die groter was en een paar dingen grondig vernieuwde.

Eén kans

Ondanks alles wat DARE leerde ging de lancering toch mis: de raket explodeerde 23 seconden nadat hij opsteeg. De oorzaak is nog niet bekend volgens Hummel, maar het team analyseert de verzamelde data en de teruggevonden brokstukken. Er is heel veel data verzameld, telemetrie vanuit de raket én vanaf de aarde, die tijdens de vlucht live werd doorgestuurd. De Stratos-lancering blijft uiteindelijk ook een leerproject, en ook als een lancering mislukt is dat waardevol.

Volgens Hummel is het van tevoren amper te voorspellen hoe een lancering gaat. Natuurlijk draait het team wel duizenden simulaties, tienduizenden zelfs, om ieder mogelijk scenario te voorspellen en erop te anticiperen. “Maar tijdens zo’n lancering kunnen er zoveel dingen mis gaan, er zijn zoveel variabelen die meespelen dat zelfs al die simulaties niet genoeg zijn”, vertelt hij aan PCM. Een bijkomend probleem: je kunt niet testen. Je hebt één lancering, en dat is gelijk ook de test. Hummel: “Die kan dan goed of fout gaan.”

In tegenstelling tot veel andere competities waar studententeams aan meedoen (zoals de World Solar Challenge, waar de TU Delft met hun Nuna zonne-auto’s steevast hoog scoort) is het breken van het hoogterecord geen georganiseerde wedstrijd. Er zijn ook niet heel veel andere studententeams die iets soortgelijks doen. In Denemarken zit er één, en er zijn een paar Amerikaanse teams waarvan één het huidige wereldrecord houdt.

©PXimport

Het feit dat het niet om een wedstrijd gaat biedt de studenten veel vrijheid om op hun eigen tempo de raket te bouwen, maar het levert volgens Hummel ook wel weer obstakels op: “We moesten bijvoorbeeld het hele transport naar Spanje regelen, en we moesten een deal sluiten met de lanceerbasis daar. Dat zijn allemaal dingen waar niemand je verder bij helpt.” Spanje was één van de weinige plekken waar de Stratos-raket omhoog kon. Om die te lanceren moest namelijk een zeegebied ter grootte van Friesland worden afgezet – dat kan in de Noordzee niet zomaar.

Het belangrijkste doel van de Stratos-raket is simpel: hij moet zo hoog mogelijk komen. “En als je hoger wil, dan moet je een grotere raket hebben”, zegt Hummel pragmatisch. “Er zijn drie belangrijke manieren om een raket hoger te kunnen laten vliegen. De motor is een belangrijke, want hoe krachtiger die is, hoe hoger je komt. Hetzelfde geldt voor brandstof: hoe meer, hoe beter. Maar het helpt ook om lichter materiaal te gebruiken. Daarom maakten we onze brandstoftank dit keer van carbon fiber”, vervolgt hij.

DARE koos ervoor alledrie vernieuwingen te implementeren in de raket: die was groter, maar ook lichter dan de vorige. “Door de extra grootte paste er meer brandstof in de tank, wel 262 liter, terwijl het hele voertuig nog lichter was dan de Stratos II+”, aldus Hummel.

Hybride motor

DARE koos bovendien voor het bouwen voor een hybride motor. Daar zijn ze in Delft inmiddels uniek én goed in, volgens Hummel. Raketten kunnen met vaste en vloeibare brandstof werken, maar het Delftse studententeam koos voor een tussenoplossing. “In een ideale wereld zouden we voor vloeibare brandstof gaan, want dat is in absolute prestaties wel het best”, zegt Hummel.

Met vloeibare brandstof (wat de meeste huidige raketten gebruiken) kun je de motor op ieder moment uitschakelen en dat is handig als er iets mis gaat tijdens de vlucht, zoals in het geval van de Stratos III. Een raket op vaste brandstof steek je aan, maar die stopt niet totdat de brandstof op is. Maar, vult Hummel aan, vloeibare brandstof heeft ook nadelen: “Het was zeker in het begin voor ons heel moeilijk om te maken. Bovendien kan het onveiliger zijn, en dat is zeker voor een studententeam niet goed. Dat maakt het ook moeilijker om een Europese testlocatie te vinden waar we kunnen lanceren.”

Daarom bouwt DARE een eigen hybride motor, met een vloeibare oxidator in de tank en een vaste brandstof voor de energie. Die brandstof maken de studenten zelf in Delft. Het is een mengsel van sorbitol, parafine en aluminiumpoeder. De raket vliegt dus, zoals DARE het zegt, op zoetjes en kaarsvet …

Voor DARE was het niet genoeg om alleen “een stuk vuurwerk de lucht in te schieten””, vertelt Hummel. Het team wilde wel dat de raket iets nuttigs kon doen. Daarom werkte DARE samen met het Nederlandse Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR). “Die hebben een boordcomputer in de raket gezet. Tijdens de lancering verzamelden we informatie over de krachten die zo’n computer krijgt te doorstaan. Dat is voor organisaties zoals NLR nuttig om te weten voor toekomstige missies.”

De mislukte lancering houdt de studenten niet tegen om het project voort te zetten. Hummel is zelf inmiddels geen teamcaptain meer, maar heeft het stokje overgedragen aan een nieuwe generatie studenten. Die gaan gewoon door, dit keer met de Stratos IV. Maar eerst moeten zij goed bestuderen wat er precies misging met de vorige. Het is progressie met vallen, opstaan én explosies.

▼ Volgende artikel
Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?
© Wildlight Entertainment
Huis

Alles over Highguard - waarom heeft iedereen het over deze shooter?

Op 26 januari kan de wereld aan de slag met Highguard. Het lijkt erop dat iedereen weet wat Highguard is, terwijl tegelijkertijd ook niemand precies weet wát Highguard nou precies is. In dit artikel zetten we dus uiteen wanneer je de game kunt spelen, en waarom deze titel van Wildlight Entertainment zoveel aandacht krijgt.

Releasedatrum van Highguard

Highguard is vanaf vandaag, 26 januari, rond 19:00 uur Nederlandse tijd beschikbaar op pc, PlayStation 5 en Xbox Series X en S. De exacte releasetijd is nog niet bekend, maar vermoedelijk zal de game rond die tijd op alle platforms beschikbaar worden.

Daarbij is het spel free-to-play, dus je hoeft niets te betalen om Highguard te spelen. Daarbij ondersteunt de game crossplay en cross-save, dus je kunt de game samen met vrienden op andere platforms spelen en je progressie op andere platforms meenemen. Het spel is niet te preloaden, maar vereist op pc in ieder geval 25 GB aan beschikbare opslagruimte.

Met de lancering van het spel zendt ontwikkelaar Wildlight Entertaiment om 19:00 uur Nederlandse tijd ook direct een zogenaamde Launch Showcase uit op YouTube - ook hieronder te bekijken. De studio belooft in deze showcase een ‘deepdive in de gameplay’ van Highguard te tonen, de contentplannen voor het eerste jaar uit de doeken te doen en nog ‘veel meer’. 

Watch on YouTube

Wat is Highguard?

Aan team-based PvP heroshooters als Overwatch is geen gebrek, maar Highguard lijkt zich bij die groep te scharen. Het spel wordt ontwikkeld door Wildlight Entertainment, dat weer bestaat uit oud-ontwikkelaars van onder andere Titanfall en Apex Legends. Mensen die dus meer dan prima shooters in elkaar hebben gedraaid, waardoor de interesse toch ietwat gewekt wordt. 

Ieder team in de game bestaat uit drie zogenaamde Wardens, waarvoor verschillende personages gekozen kunnen worden. In de trailer zien we bijvoorbeeld een ridderachtige personage, die met een speciale vaardigheid elektrische stokken rond kan gooien. Ook is er een groot ijsmonster dat schijnbaar muren kan laten verschijnen, een soort cowboy met beestachtige klauwen en een personage dat met messen kan gooien. Ook heeft ieder personage schijnbaar toegang tot geweren om het vijandelijke team mee te bevechten.

Het doel van een potje is namelijk het vinden van de ‘Shieldbreaker’, een soort groot zwaard waarmee je de basis van de tegenstanders open kan breken en uiteindelijk overnemen. Wanneer dit lukt is het potje gewonnen. In de context van de game krijgt jouw team op die manier de controle over het continent. 

©Wildlight Entertainment

Waarom is er zoveel om Highguard te doen?

Wildlight positioneert de game in hun marketing als een “nieuw soort shooter”, maar veel spelers zijn op basis van de trailer nog niet overtuigd. Highguard doet qua opzet van de potjes wel een paar dingen anders dan hero-shooters als Overwatch en Marvel Rivals, maar zoals Concord in 2024 liet zien is de huidige markt voor dit subgenre binnen shooters redelijk verzadigd. Velen zijn simpelweg nog niet overtuigd dat Highguard daadwerkelijk iets vernieuwends met zich mee weet te brengen.

Dit valt ook te verwijten aan een opvallend gebrek aan marketing van de game. Zo’n anderhalve maand voor release hoorden we voor het eerst van Highguard, toen de trailer werd getoond als afsluiter van The Game Awards. Normaliter is de laatste aankondiging van die show een van de hoogtepunten, maar Highguard wist mensen niet te enthousiasmeren. 

De gesprekken rondom Highguard werden echter nog vreemder, toen opviel dat Wildlight geruime tijd niets meer plaatste op sociale media over de game. Na de initiële aankondiging van de game werd er wekenlang niets meer geplaatst op het X-account van Highguard, tot drie dagen voor launch - toen het bedrijf een countdown startte. Ook dit maakte het lastig om enthousiast te worden voor Highguard. 

©Wildlight Entertainment

In de afgelopen dagen doken er berichten en geruchten op die stelden dat Geoff Keighley - de presentator en oprichter van The Game Awards - Highguard specifiek had uitgekozen als afsluiter van The Game Awards, omdat hij hier wel iets in zag. Op 25 januari plaatste Keighley een gif op X, waarin John Hammond uit Jurassic Park zegt: “Over 48 uur accepteer ik jullie verontschuldigingen”. 

Natuurlijk gunnen we iedere game waar tijd en passie in heeft gezeten het beste, maar het is ook niet te ontkennen dat het verhaal rondom Highguard op zijn minst frappant te noemen is. Nou ja, vanaf 19:00 uur kunnen we het spel zelf onder handen nemen. Verwacht daarom binnenkort impressies op onze socials en ID.nl.

▼ Volgende artikel
Review Motorola Moto G57 Power – Praktisch werkpaard
© Wesley Akkerman
Huis

Review Motorola Moto G57 Power – Praktisch werkpaard

De Motorola G57 Power valt op in het segment van betaalbare smartphones, vooral vanwege zijn grote uithoudingsvermogen. De adviesprijs is 250 euro en dat betekent dat je wel wat consessies doet - maar níet op batterijduur en robuustheid.

Goed
Conclusie

Ben je op zoek naar een smartphone met een maximale accuduur, dan is de Motorola Moto G57 Power een uitstekende keuze. Met zijn gigantische 7000 mAh-batterij en de efficiënte Snapdragon-chipset zet het toestel een fijne standaard in het budgetsegment. De camera en het beperkte updatebeleid zijn duidelijk zwakkere punten, maar het robuuste ontwerp en de schone Android-ervaring maken veel goed. Al met al is de G57 Power een nuchtere, betrouwbare smartphone voor wie niet telkens naar de oplader wil grijpen.

Plus- en minpunten
  • Onverslaanbare accuduur
  • Robuust gebouwd
  • Schone software
  • Praktische extra's
  • Betrouwbare hoofdcamera
  • Beperkte updates
  • Wat forser formaat
  • Oplaadtijd kan korter
CategorieSpecificatie
Display6,72 inch Full HD+ LCD, 120Hz verversingssnelheid, tot 1050 nits helderheid
ProcessorQualcomm Snapdragon 6s Gen 4 (4nm)
Geheugen8 GB LPDDR4X (uitbreidbaar tot 24 GB via RAM Boost)
Opslag128 GB ingebouwd (uitbreidbaar)
Batterij7000 mAh met 33W TurboPower snelladen
Camera's achter50 MP hoofdcamera (Sony LYTIA 600, f/1.8), 8 MP ultragroothoek (119.5°)
Camera voor8 MP selfiecamera (f/2.2)
VideoTot 2K op 30 fps (voor en achter), Full HD tot 60 fps
SoftwareAndroid 16
BouwVegan leather achterzijde, Gorilla Glass 7i, IP64-gecertificeerd, MIL-STD 810H
Connectiviteit5G, wifi, bluetooth 5.1, GPS, NFC
AudioStereo luidsprekers met Dolby Atmos, Hi-Res Audio, 3,5mm headset jack

Om met dat laatste te beginnen: de Motorola Moto G57 Power beschikt namelijk over een riante batterij van 7.000 mAh. Hoewel het toestel met 210 gram en een dikte van 8,6 mm iets zwaarder aanvoelt dan concurrenten, blijft het ontwerp dankzij de afwerking van veganistisch leer prettig hanteerbaar. Motorola kiest daarnaast voor een vertrouwde ontwerptaal met opvallende Pantone-kleuren zoals Regatta en Corsair. Ondanks de kunststof behuizing blijft de bouwkwaliteit robuust; het beschikt over een MIL-STD-810H-certificering en IP64-classificatie, wat bescherming biedt tegen vallen, stof en waterspatten.

Het 6,72-inch lcd-scherm levert met zijn Full HD-resolutie en 120Hz-beeldverversing een vloeiende ervaring en een fijne piekhelderheid van 1.050 nits. De kleuren ogen bovendien levendig genoeg voor films, series en games. Verder is het display beschermd met Gorilla Glass 7i en kun je het met natte vingers blijven bedienen door de Water Touch-technologie. De Moto G57 beschikt tot slot over een audiojack (wow!), usb-c-poort en ondersteuning voor Dolby Atmos. De dikke onderrand is eigenlijk het enige visuele minpunt aan het design.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Onderscheidende batterijduur

De Moto G57 Power onderscheidt zich zoals gezegd door een enorme 7.000 mAh-batterij, die bij gemiddeld gebruik moeiteloos drie dagen meegaat. Zelfs bij intensief gebruik, zoals streamen en gamen, blijft er na een volle dag vaak nog zo'n veertig procent over (maar ook dat is natuurlijk afhankelijk van hoeveel je verder doet, maar toch). En dankzij de redelijke oplaadsnelheid van 33 watt kun je het toestel in principe met iets meer dan een uur volledig opladen. Hecht je dus waarde aan een smartphone die lang meegaat, dan zal deze specialisatie je bevallen.

Onder de motorkap zit de nieuwe Snapdragon 6s Gen 4-processor, een zuinige chip die vlot genoeg is voor dagelijks gebruik en multitasking. Met 8 GB werkgeheugen loopt alles soepel, en ook een aantal populaire games draaien prima op gemiddelde instellingen zonder dat het toestel warm wordt. In combinatie met de forse accu en 128 GB uitbreidbare opslag voelt de Motorola Moto G57 Power aan als een nuchter, praktisch toestel dat doet wat het moet doen.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Prima software en camera's, maar…

De Motorola Moto G57 Power draait verder op Android 16 (nu de meest recente versie) met de verfijnde Hello UI. Het is een schone en opgeruimde ervaring met handige extra's zoals de voor velen bekende Moto-gebaren voor de zaklamp en camera. Qua ervaring heeft Motorola de animaties wat verbeterd (die zijn nu wat soepeler), maar het updatebeleid laat nog wat wensen over. Voor 250 euro kun je niet alles verwachten, maar één enkele Android-upgrade is wel karig. Daardoor is de kans groot dat je sneller dan gehoopt weer aan een nieuwe telefoon toe bent..

De cameraopstelling tot slot wordt geleid door een 50 MP Sony-hoofdsensor die bij goed daglicht verrassend natuurlijke kleuren en details vastlegt. Hoewel de 8 MP ultragroothoeklens minder presteert en foto's bij weinig licht wat zachter worden, zijn de resultaten voor deze prijsklasse best te pruimen. De selfiecamera blinkt uit in realistische huidtinten. Het camerasysteem is desondanks geen hoogvlieger, maar ook hier moeten we rekening houden met de prijs en het marktsegment. De camera's zijn duidelijk niet de prioriteit bij dit toestel.

0,5x
1x
2x

Motorola Moto G57 Power kopen?

Ben je op zoek naar een smartphone met een maximale accuduur, dan is de Motorola Moto G57 Power een uitstekende keuze. Met zijn gigantische 7000 mAh-batterij en de efficiënte Snapdragon-chipset zet het toestel een fijne standaard in het budgetsegment. De camera en het beperkte updatebeleid zijn duidelijk zwakkere punten, maar het robuuste ontwerp en de schone Android-ervaring maken veel goed. Al met al is de G57 Power een nuchtere, betrouwbare smartphone voor wie niet telkens naar de oplader wil grijpen.