Waarom betalen voor een duurbetaalde licentie op Microsoft Office, terwijl het ook gratis kan? Google, LibreOffice en zelfs Microsoft bieden kosteloos kantoorprogramma’s aan. Voor veruit de meeste consumenten voldoen deze pakketten prima. In dit artikel gaan we dieper in op de (online) mogelijkheden van gratis alternatieven voor Office.

Een gezinsabonnement op Office 365 kost een tientje per maand of jaarlijks 99 euro. Aangezien er nogal wat gratis kantoorprogramma’s in omloop zijn, is deze terugkerende uitgave wellicht overbodig. De meeste mensen gebruiken voor het creëren van teksten, spreadsheets en presentaties tenslotte alleen de basisfuncties van de Office-programma’s. Gratis toepassingen als Office Online en Google Documenten vereisen geen specifieke software omdat je die rechtstreeks in de browser gebruikt. Handig, want zo heb je op verschillende systemen toegang tot je documenten. Wie weleens op plekken zonder internetverbinding werkt, doet desgewenst een beroep op LibreOffice. Deze software is eveneens gratis.

01 Office Online

Onder de noemer Office Online biedt Microsoft een gratis kantoorpakket aan. Het gaat om de applicaties Word, Excel en PowerPoint. Hoewel het uitgeklede versies zijn, voer je hiermee veelgebruikte taken probleemloos uit. Surf met een computer of laptop naar www.office.com en klik op Aanmelden. Zodra je inlogt met een Microsoft-account, staan de online apps al voor je klaar. Handig is dat Office Online je documenten automatisch in de cloud bewaart, zodat je op iedere computer, laptop, tablet en smartphone toegang tot de bestanden hebt. Wie bekend is met de reguliere MS Office-programma’s, heeft weinig tijd nodig om aan de online apps te wennen. De gebruikersomgeving vertoont grote overeenkomsten, met vanzelfsprekend het herkenbare Lint boven het werkveld. Overigens bevat de online versie helaas minder ontwerpopties, maar doorsnee gebruikers zullen deze functies niet zo snel missen.

©PXimport

02 Documenten opmaken

Tekstverwerken in Word Online gaat uitstekend, want alle veelgebruikte opmaakfuncties zijn binnen handbereik. Zo maak je woorden cursief (ook gewoon via de toetscombinatie Ctrl+I) en geef je de letters een kleurtje. Verder voeg je opsommingstekens en nummers toe en laat je tekst inspringen. Bedenk wel dat de online versie minder lettertypes kent, al zijn het er nog altijd ruim veertig. Je hebt toegang tot stijlen om de tekst een logische structuur te geven en er is een uitgebreide zoekfunctie. Via het tabblad Invoegen upload je desgewenst afbeeldingen vanaf de harde schijf, al kun je ook plaatjes via de cloudomgeving OneDrive en zoekmachine Bing toevoegen. Ga voor laatstgenoemde optie naar Onlineafbeeldingen / Foto’s van Bing en voer een trefwoord in. Gevonden afbeeldingen hevel je rechtstreeks naar het document over. Wie bang is om taalfouten te maken, onderwerpt de tekst aan een spelingscontrole. Functies om webvideo’s en artistieke WordArt-letters toe te voegen, vind je in Office Online helaas niet terug.

Naast de online versie van Word zijn ook de webedities van Excel en PowerPoint behoorlijk uitgebreid. Het creëren van geavanceerde formules en aantrekkelijke presentaties zijn geen enkel probleem. Zo beschikt het spreadsheetprogramma over de welbekende AutoSom-functie. Jammer genoeg ontbreekt wel het tabblad Formules om vlot allerlei eenheden toe te voegen.

©PXimport

Bestand uploaden

03 Samenwerken

Je deelt vanuit Office Online eventueel documenten, waarna meerdere deelnemers zelfs gelijktijdig de inhoud kunnen aanpassen, zonder dat je daarbij het risico hebt op meerdere versies van één document. Klik in een tekstdocument, spreadsheet of presentatie rechtsboven op Delen. Vervolgens typ je één of meerdere e-mailadressen van de gewenste deelnemer(s). Voeg naar eigen inzicht een korte notitie toe. Wil je liever niet dat de persoon in kwestie het document gaat bewerken? Klik dan onderaan op Ontvangers kunnen bewerken en kies voor de optie Ontvangers kunnen alleen weergeven. Je past de rechten naderhand eventueel nog aan. Bevestig met Delen.

Wanneer een contactpersoon besluit om het tekstdocument, de spreadsheet of de presentatie in de bewerkingsmodus te openen, kunnen jullie gelijktijdig bewerken. Handig is dat je meteen ziet welke wijzigingen andere personen uitvoeren. Rechtsboven zie je de naam of namen van online personen in beeld verschijnen. Dankzij de geïntegreerde Skype-functie is tussentijds overleggen ook geen enkel probleem. Gebruik hiervoor in de menubalk de knop Chatten om direct te beginnen met kletsen. Naast het uitwisselen van tekstberichten start je net zo gemakkelijk een videogesprek. Klaar met bewerken? Standaard bewaart Office Online een versie in zijn cloudomgeving OneDrive, maar je kunt het bestand ook lokaal opslaan. Kies in dat geval voor Bestand / Opslaan als / Een kopie downloaden / Downloaden. Als alternatief kun je ook een pdf’je bewaren van het document.

©PXimport

04 Versiegeschiedenis

Je werkt in Office Online heel gemakkelijk met meerdere personen aan documenten, maar dat is tegelijkertijd ook een valkuil. Stel dat iemand een tekst of presentatie tijdens jouw afwezigheid volledig verprutst? Geen zorgen, want handmatig corrigeren is gelukkig niet nodig. Log met je Microsoft-account in en open de map Documenten. Klik vervolgens met de rechtermuisknop op het bewuste document, waarna je in het contextmenu het onderdeel Versiegeschiedenis opent. In de rechterkolom zie je eerdere versies staan. Kijk goed naar het tijdstip en datum om de boel te herstellen. Gebruik de opties Herstellen en/of Opslaan om de juiste versie te bewaren. Op die manier ga je zo nodig jaren terug in de tijd!

©PXimport

Gratis mobiele Office?

05 Google Drive

Naast Microsoft bestaat er nog een grote aanbieder van online kantoorapplicaties, namelijk Google. Je hebt hiervoor een Google-account (Gmail-adres) nodig. Surf met een desktopbrowser naar www.google.com/drive en log via Naar Google Drive in met je accountgegevens. Heb je al eens eerder documenten in Google Drive opgeslagen, dan vind je ze hier terug. Je maakt net zo gemakkelijk een nieuw document aan. Klik linksboven op Nieuw en maak een keuze tussen Google Documenten, Google Spreadsheets en Google Presentaties. Via Leeg document verschijnt er een blanco werkveld. Als alternatief kies je voor Op basis van template, zodat je het document niet helemaal zelf hoeft op te bouwen. Nuttig voor het geval je bijvoorbeeld een cv, sollicitatiebrief, reisplanner of begroting wilt opmaken. Op het gebied van functionaliteit kan het online kantoorpakket van Google prima wedijveren met Office Online. Zo heb je keuze uit honderden lettertypes en rekenformules. In tegenstelling tot enkele jaren geleden ondersteunt Google alle gangbare bestandsindelingen van Microsoft. Bestanden met een MS Office-indeling bewaar je zowel online als lokaal. Je gebruikt beide online pakketten dus zo nodig naast elkaar, al is er nog altijd een kans op fouten, vooral in documenten met veel opmaak.

©PXimport

06 Overleggen

Waar Microsoft sinds twee jaar een beroep doet op het Skype-platform om onderling te overleggen, bevat Google Drive ook een geïntegreerde chatfunctie. Wel is er een belangrijk verschil, want videogesprekken zijn vanuit online Google-documenten niet mogelijk. Deze chatfunctie is vergeleken met die van Office Online simpeler uitgewerkt en daardoor ook eenvoudiger in gebruik. Open een document waaraan je met één of meerdere personen samen wilt werken en klik rechtsboven op de blauwe knop Delen. Er verschijnt een venster waarin je de e-mailadressen van de beoogde deelnemers typt. Standaard krijgt iedereen rechten om het document te bewerken. Wil je dat liever niet? Via het pictogram met het potloodje selecteer je de optie Mag reageren of Mag weergeven. Bevestig nu met Verzenden. Rechtsboven zie je welke personen er gelijktijdig in het document aan het werk zijn. Wijzigingen verschijnen realtime op het scherm. Klik bovenaan op het pictogram Chatvenster weergeven om met andere deelnemers te discussiëren.

Goed om te weten is dat je ook bij de Google-applicaties in het geval van fouten oude documentversies kunt herstellen. Ga hiervoor binnen een document naar Bestand / Versiegeschiedenis / Versiegeschiedenis bekijken.

©PXimport

07 Mobiel gebruik

Wie graag onderweg documenten bewerkt via de gratis kantoorapplicaties van Google, gebruikt hiervoor de apps Google Documenten, Spreadsheets en/of Presentaties. Net zoals we eerder bij de Office Online-apps van Microsoft zagen (zie kader ‘Gratis mobiele Office?’), eisen deze apps relatief veel schijfruimte op. Open een toepassing en vul via Inloggen je Google-accountgegevens in. Er verschijnt een overzicht met bestanden die je onlangs hebt geopend. Via het plusteken rechtsonder maak je eventueel een nieuw document aan. Vanuit de mobiele app nodig je eventueel andere deelnemers uit om samen te werken. Net zoals bij de Online Office-apps ontbreekt de chatfunctie, al kun je wel opmerkingen toevoegen. Alle apps slaan gewijzigde documenten automatisch op binnen Google Drive.

08 LibreOffice

Hoewel de kantoorapplicaties van Office Online en Google Drive ook over een offline modus beschikken, zijn deze apps voornamelijk bedoeld voor online gebruik. Installeer je liever traditionele desktopsoftware, maar wil je er niet voor betalen? LibreOffice is het pakket dat je moet hebben! De makers stellen ieder halfjaar een nieuwe versie van de software beschikbaar. Belangrijk om te weten is dat er twee versies bestaan: Fresh en Still. Gebruik Fresh wanneer je de laatste editie van het kantoorpakket wilt gebruiken. Wil je liever een stabiele versie die uitgebreid is getest? Kies dan voor de zogeheten Still-editie. In de praktijk presteert LibreOffice Fresh prima, dus in deze basiscursus gaan we hiermee aan de slag.

Klik hier op groene knop om de laatste versie te downloaden. De software is beschikbaar voor Windows 7/8/10, macOS 10.6+ en Linux. Overigens hebben veel Linux-distributies standaard al LibreOffice ingebouwd, zoals Linux Mint en Ubuntu. Geef tijdens de installatieprocedure in Windows aan of je de software voortaan gelijktijdig met het besturingssysteem wilt opstarten. Na de installatie vind je zes losse programma’s op de computer terug, waaronder Writer (tekstdocumenten), Calc (spreadsheets) en Impress (presentaties). Er is daarnaast een beginscherm dat gebruikers toegang geeft tot alle applicaties. Hier vind je ook recent geopende bestanden, maar logischerwijs is dit deel momenteel nog leeg. Via Bestand / Openen selecteer je een bestaand bestand, bijvoorbeeld een document die je eerder met MS Office hebt gemaakt.

©PXimport

OpenOffice

09 LibreOffice gebruiken

Als je al bekend bent met Microsoft Office, kost het vermoedelijk weinig tijd om aan LibreOffice te wennen. Net als bij zijn commerciële concurrent heeft ieder programma aan de bovenzijde een uitgebreide knoppenbalk. Voor het lokaal opslaan van documenten ga je naar Bestand / Opslaan als. Weliswaar ondersteunt LibreOffice hierbij recente Microsoft Office-indelingen (docx, xlsx, pptx), maar bestanden tussen beide pakketten onderling uitwisselen gaat lang niet altijd goed. Niet voor niets verschijnt er dan ook een melding dat LibreOffice mogelijk niet alle opmaak en inhoud correct opslaat. Neem je liever geen risico, dan is het OpenDocument-formaat (odf) een veiliger bestandstype.

Op het gebied van functionaliteit laat LibreOffice weinig liggen, want de software bevat zeer veel opmaakfuncties. Wel ontbreekt er in de meeste programma’s een functie om met andere gebruikers gelijktijdig aan documenten te werken. Alleen het spreadsheetprogramma Calc bevat een deelfunctie, maar die is vrij beperkt en lastig in gebruik. Evengoed nieuwsgierig? Ga naar Opties / Werkblad delen en zet een vinkje voor Deel dit werkblad met andere gebruikers. Bevestig met Ok en Ja, waarna andere gebruikers met toegang tot de (gedeelde) bestandslocatie het document kunnen openen. Controleer of de term ‘Gedeeld’ in de titelbalk staat vermeld.

©PXimport

Portable versie

10 Tabbladen

In tegenstelling tot de kantoorapplicaties van Microsoft zijn de functies van LibreOffice niet over verschillende tabbladen verdeeld. Hierdoor oogt de gebruikersomgeving behoorlijk druk en doet het erg denken aan de tijd voordat Microsoft het Lint introduceerde. Wie de interface te vol vindt, gebruikt via een experimentele functie alsnog tabbladen. Navigeer achtereenvolgens naar Extra / opties / LibreOffice / Geavanceerd. Zet een vinkje voor de optie Zet experimentele functies aan (kunnen instabiel zijn) en bevestig met OK / Herstarten. Na de herstart ga je naar Beeld / Werkbalk Lay-out / Notebookbalk. Wil je weer terug naar de standaardinterface? Klik rechtsboven op het pictogram met de drie streepjes en kies voor Menubalk. Via Beeld en Werkbalk Lay-out herstel je de vorige weergave.

©PXimport

11 Android

LibreOffice is met name gericht op laptop- en desktop-gebruikers. Toch waagt het ontwikkelteam langzaam maar zeker de sprong naar mobiele platformen. Bezitters van een Android-toestel kunnen de app LibreOffice Viewer (Beta) eens uitproberen. Zoals de naam al doet vermoeden, is deze toepassing bedoeld om documenten te bekijken. Daarnaast zijn er ook al enkele bewerkingsfuncties voorhanden, maar die zitten vooralsnog in een experimentele fase. Tik rechtsboven op de drie puntjes en ga naar Settings. Vink daarna de optie Experimental Mode aan. Je wijzigt bijvoorbeeld teksten en voegt eenvoudige opmaak toe, zoals vette of cursieve letters. Documenten bewerken met de mobiele app is nog tamelijk instabiel, dus wees voorzichtig met belangrijke bestanden. De bedoeling is dat de Android-app uiteindelijk volledige functionaliteit krijgt.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.