Wil je de controle over je huishoudelijke apparaten niet zomaar overdragen aan Big Tech? Home Assistant houdt je data zoveel mogelijk uit de cloud en fungeert als tolk tussen bijna 1800 verschillende apparaten en ecosystemen. We spraken de makers er achter.

Veel slimme apparaten werken door een koppeling met de cloud, in beheer bij de aanbieder van het product. Doordat deze bedrijven jouw huishoudelijke mededelingen in hun eigen cloud afhandelen, zwiep je een schat aan persoonlijke data het internet op. God weet wat Big Tech er vervolgens mee doet. Je zou dan ook kunnen uitwijken naar een opensource-thuisautomatiseringssysteem als Home Assistant. 

Dat heeft als uitgangspunt om gebruikersdata zoveel mogelijk uit de cloud te houden. Tegelijkertijd fungeert het als tolk tussen bijna 1800 verschillende apparaten en ecosystemen. Daardoor ontstaat een keur aan gebruiksmogelijkheden.

Geschiedenis van Home Assistant

De eerste regels Home Assistant-code werden in september 2013 geschreven door Paulus Schoutsen, ook wel bekend als Balloob. Hij was na een studie bedrijfsinformatica aan de TU Twente naar Californië verhuisd om er stage te lopen bij het San Diego Supercomputer Center. 

“Ik woonde in een studentenhuis en kocht ik een paar Philips Hue-lampen.” Paulus schreef een klein scriptje in Python, om ervoor te zorgen dat de lampen bij zonsondergang automatisch aangingen. “Zo kwamen er steeds meer nieuwe functionaliteiten bij.”

In oktober 2013 zette Paulus zijn code op GitHub. Ook begon hij in het home automation forum van Reddit voorzichtig reclame te maken. “Als mensen daar vroegen hoe ze het moesten aanpakken, dan zei ik: met Home Assistant heb ik het zo opgelost. Zo ontdekten steeds meer mensen dat je met Home Assistant elegantere oplossingen kon vinden dan met off-the-shelf-producten.” 

Toen Paulus eind 2013 met Material Design een strakke interface bouwde, haalde Home Assistant zelfs de voorpagina van Hacker News. Dat betekende een doorbraak. Hij werkte intussen aan het opbouwen van een hechte opensource-gemeenschap. Laagdrempelige online communicatie was daarbij extreem belangrijk, zo realiseerde hij zich. 

©PXimport

“Ontwikkelaars vinden het soms lastig om bijvoorbeeld onderhoudsissues aan te kaarten, uit angst dat het misschien aan hen ligt.” Dus zette hij een mailinglijst op, een chatgroep en een forum. Toen op een dag iemand anders dan Paulus antwoord gaf op een gebruikersvraag, voelde dat als een mijlpaal.

Levendige gemeenschap

Jaarlijks sleutelen inmiddels meer dan achtduizend ontwikkelaars in samenspraak aan nieuwe features. Die samenwerking zorgt regelmatig voor een trein aan leuke nieuwe ideeën. Een voorbeeldje. In september vorig jaar werd de iOS app voor Home Assistant overgezet naar MacOS – door ontwikkelaar Zac West uit San Francisco, in zijn vrije tijd. Dat zag er niet alleen fraaier uit dan een bedieningspaneel in de browser, maar Zac maakte van de gelegenheid gebruik om wat extra functionaliteit in te bouwen. 

De Home Assistant Companion for macOS kan voortaan ook enkele Mac-statusdata doorgeven. Sindsdien kun je vanuit Home Assistant bijvoorbeeld signaleren of de camera of microfoon actief is, de batterij van je MacBook bijna leeg is, of de computer in slaap is gevallen. Deze ‘binary_sensors’ kun je als trigger gebruiken voor handige automatiseringen. 

©PXimport

Franck – alias Frenck – Nijhof gaf van zo’n automatisering in een introductievideo meteen een mooi voorbeeld: hij liet zien hoe, wanneer de camera op zijn Mac aanging, automatisch een ledpaneel aanfloepte boven zijn scherm, zodat hij er bij videocalls automatisch goed belicht bij zat. In de opmerkingen onder de introductieblog werd volop gefilosofeerd over andere gebruiksmogelijkheden.

Zo zou je via Home Assistant ook volledig geautomatiseerd een waarschuwingslicht boven de deur van je kamer kunnen laten aangaan – een beetje zoals een lampje bij een opnamestudio – op hetzelfde moment dat je videocall start.

Autodiscovery

Home Assistant is van oorsprong vooral populair in kringen van ontwikkelaars en fanatieke home automation-hobbyisten, die met alle liefde al hun vrije tijd opofferen voor het tweaken van hun systemen en het delen van hun ervaringen op online fora.

Toch was oprichter Paulus zich al in een vroeg stadium bewust van het belang van gebruiksgemak. Al enkele maanden nadat hij in 2013 de eerste regels Pythoncode schreef, voegde hij een ‘Autodiscovery’ feature toe. Daardoor scant Home Assistant meteen na installatie het netwerk op slimme apparaten en configureert die op verzoek om samen te werken met Home Assistant. 

Ook de ontwikkeling van een besturingssysteem door de Zwitser Pascal Vizeli in 2017 betekende een doorbraak. Vanaf toen konden gebruikers dankzij Home Assistant OS een Raspberry Pi in een paar stappen omtoveren tot een huisserver.

Home Assistant-blueprints

Omdat het voor veel ‘gewone’ gebruikers een stap te ver gaat om een image naar een microSD-kaartje te uploaden en vervolgens een Raspberry Pi te configureren, presenteerde Home Assistant in december 2020 het eerste hardwareproject. Home Assistant Blue is een strak gelakte blauw aluminium home automation hub, die van gebruikers alleen vraagt om de stroom- en internetkabel aan te sluiten.

 Nadat ze Blue aanzetten en Autodiscovery zijn werk heeft gedaan, kunnen ze de status van hun slimme apparaten in een dashboard zien en bedienen vanaf hun telefoon of computer. Daarnaast kunnen gebruikers ‘Blueprints’ importeren en configureren. Daarmee kunnen ze ervoor zorgen dat in reactie op bepaalde triggers (er komt iemand thuis) en onder omstandigheden (de zon is onder) bepaalde acties worden uitgevoerd (de thermostaat gaat omhoog en de lichten gaan aan).

©PXimport

Omdat Home Assistant bleef groeien, en het modereren van die gezamenlijke ontwikkelexplosie inmiddels meer dan een dagtaak was, richtte Paulus in 2018 samen met Pascal een bedrijf op: Nabu Casa. Dat telt inmiddels acht medewerkers over de hele wereld, onder wie Franck. Een andere Nederlandse (front-end-)ontwikkelaar is Bram Kragten. 

Om het bedrijf levensvatbaar te maken zochten Paulus en Pascal naar een inkomstenmodel. Het was daarbij voor hen uit den boze om Home Assistant gebundeld te verkopen als softwarepakket. Daarom besloten de oprichters tot het ontwikkelen van een nieuw product: de Home Assistant Cloud. Voor vijf dollar per maand hebben gebruikers met de Home Assistant Cloud ook op afstand toegang ertoe. 

©PXimport

Franck: “Gebruikers kunnen dat ook al zelf regelen, maar dat vereist aardig wat technische kennis en vaardigheid.” Nu verzorgt de Home Assistant Cloud dit hele proces op een veilige en privacyvriendelijke manier. Zo worden datapakketjes tussen app en hub versleuteld verzonden, gedurende de volledige route. Met een abonnement op de Home Assistant Cloud ondersteunen gebruikers bovendien het achterliggende opensource-project.

De Home Assistant Cloud maakt het ook mogelijk om apparaten alsnog te koppelen aan Google Assistant en Amazon Alexa, zodat die via spraak bedienbaar worden en opduiken in de bijbehorende apps. Dat betekent dan wel dat Big Tech alsnog mee kan kijken en luisteren in je huis. Ideaal is dat natuurlijk niet. Paulus ziet wel hoopgevende tendensen, zoals de ontwikkeling van een open standaard die is gebaseerd op het internetprotocol (IP). 

Met Connected Home over IP (CHIP) kunnen slimme apparaten, mobiele apps en clouddiensten als het goed is in de toekomst eenvoudiger met elkaar communiceren. Ook krijgen consumenten dan minder te maken krijgen met incompatibele producten. In de projectgroep voor CHIP zitten grote namen als Amazon, Apple, Google, de Zigbee Alliance, IKEA, NXP Semiconductors en Samsung.

Meer lokale API’s onder druk van consumenten

Tegelijkertijd probeert het team van Nabu Casa ervoor te zorgen dat het consumentenbewustzijn groeit over de manier waarop producenten van slimme apparaten hun geld verdienen. “Als je een wifi-lamp koopt voor 8 euro, dan kun je er zeker van zijn dat ofwel jouw gebruiksgegevens online verkocht worden aan de hoogste bieder, of dat die lamp over een paar jaar niet meer ondersteund wordt.” 

Ook stimuleert Home Assistant gebruikers om bij fabrikanten aan te dringen op lokale ondersteuning. Dat ondervond bijvoorbeeld TP-Link. Tot november 2020 werkten hun slimme schakelaars lokaal. In november 2020 rolde TP-Link een firmware-update uit die deze mogelijkheid uitzette, omdat die onveilig zou zijn.

“Gebruikers werden gedwongen hun schakelaars voortaan te bedienen vanuit de TP-Link-cloud, terwijl ze juist bewust voor dit merk gekozen hadden vanwege de lokale integratiemogelijkheden.” Een week en veel boze reacties later, bood TP-Link gebruikers de mogelijkheid om de firmware-update terug te draaien.

Om consumenten te helpen bij het selecteren van apparaten met een lokale API, toont de website van Home Assistant inmiddels van elk apparaat duidelijk hoe deze een verbinding legt met Home Assistant. “Het zou mooi zijn als gebruikers dat aspect meer mee gaan laten wegen bij de aanschaf van slimme apparaten. Hun stem en hun aankoopgedrag kunnen ervoor zorgen dat meer bedrijven gaan inzien dat het belangrijk is om lokale connectiviteit voor hun apparaten te ondersteunen.”

Zelf proberen

Op de Home Assistant website vind je uitgebreide documentatie over de installatie en configuratie van Home Assistant en over het automatiseren van je huis met dit platform. Ook bevat de website een eenvoudig doorzoekbare database van apparaten en platformen waarmee Home Assistant kan worden geïntegreerd, lokaal en/of in de cloud. Dat zijn er momenteel bijna 1800. 

Nabu Casa werd in 2018 opgericht door Home Assistant-oprichter Paulus Schoutsen en Pascal Vizeli, de maker van Home Assistant OS. Binnen Nabu Casa werken zij samen met acht medewerkers aan een Home Assistant Cloud, een privacyvriendelijk cloudalternatief. Daarnaast is Nabu Casa de hoofdsponsor van opensourceproject Home Assistant. 

Op Reddit delen gebruikers regelmatig interessante toepassingen van Home Assistant. En door ‘Blueprints’ te importeren en te configureren, kun je er relatief eenvoudig voor zorgen dat de apparaten in je huis samen gaan werken om jouw leven gemakkelijker of leuker te maken. 

©PXimport

In het volgende voorbeeld willen we graag onze IKEA-afstandsbediening voor slimme lampen aansluiten op Home Assistant, zodat we kunnen bepalen wat er met de lichten gebeurt als we de knoppen van deze afstandsbediening indrukken. 

Om te onderzoeken of er al Blueprints bestaan voor deze afstandsbediening, gaan we naar het forum op https://community.home-assistant.io en klikken op Blueprints Exchange. Er verschijnt een doorzoekbare pagina met alle beschikbare Blueprints. In het zoekvenster rechtsboven vullen we de naam in van de IKEA-afstandsbediening (Trådfri). We kunnen kiezen uit een aantal verschillende Blueprints.

We selecteren deCONZ - IKEA five button remote for lights. Nu verschijnt er een beschrijving van de Blueprint. We zien dat de Blueprint is gedeeld door Bram Kragten. Omdat hij zo vriendelijk is geweest om dit YAML-script als Blueprint beschikbaar te maken, hoeven we zelf geen code meer te schrijven.

Hij vertel op deze pagina exact wat de Blueprint doet. Ook gunt hij ons een kijkje op de achterliggende code. Als ons bevalt wat we lezen, klikken we op de lichtblauwe knop Import Blueprint en daarna op Open Link. Daarna drukken we in het pop-up-venster op Bekijk Blueprint en vervolgens op Blueprint importeren.

De Blueprint is nu toegevoegd aan het Blueprint overzichtsscherm in onze eigen Home Assistant-installatie. Om de blueprint te gebruiken, klikken we op Automatisering maken. De automation-editor verschijnt. Daarin valt te lezen dat de middelste knop al voorgeprogrammeerd is (aan-uitknop), net als de bovenste en onderste knop (dimmen). We kunnen wel zelf bepalen wat er moet gebeuren bij het kort of lang indrukken van de rechter- en linkerknop. Daarvoor hoeven we alleen maar te klikken op Add Action.

Nu weet je dat een slim huishouden ook mogelijk is zonder alles van jezelf bloot te geven aan grote techbedrijven. Welke projecten had je zelf in gedachten?

Tekst: Jolein de Rooij

De thermostaat op 20 graden zetten? Dat zit er voor veel huishoudens niet meer in. De stijgende energieprijzen zorgen ervoor dat we zuiniger stoken dan ooit. Uit onderzoek blijkt dat Nederland inmiddels de koudste woonkamers van Europa heeft. In veel huizen blijft de temperatuur 's winters onder de 18 graden. Hoe zorg je ervoor dat je de juiste balans vindt tussen confortabele warmte en een betaalbare energierekening?

Voor de meeste mensen ligt de ideale temperatuur in de woonkamer tussen 19 en 21 graden. In de slaapkamer slaap je het best bij 16 tot 18 graden, en in de badkamer voelt 21 tot 23 graden het prettigst. Uit onderzoek blijkt dat we 20 graden het vaakst als 'ideaal' noemen, gevolgd door 19 en 21 graden.

Toch blijkt uit een onderzoek van Radiator Outlet dat maar een kwart van de huishoudens die 20 graden ook echt haalt. De meeste thermostaten staan op 19 graden, en drie op de tien huishoudens houden het zelfs bij 18 graden of kouder. Slimme thermostaatmaker tado° berekende zelfs een gemiddelde binnentemperatuur van 16,9 graden. Brrrr! De voornaamste reden? Open deur*: omdat mensen bang zijn voor een (nog) hogere energierekening. Waarom zijn onze huizen zo koud geworden, en hoe houd je het toch behaaglijk?

*Meteen dichtdoen – dat scheelt weer warmteverlies.

©Radiator Outlet

Waarom te laag stoken soms juist meer energie kost

De kou in huis komt vaak niet alleen door zuinig stoken, maar ook door de woning zelf. Veel huizen zijn matig geïsoleerd, waardoor de warmte snel verdwijnt. Om de energierekening binnen de perken te houden, draaien bewoners de thermostaat daarom lager dan ze eigenlijk willen: want niemand wil stoken voor de kat zijn viool.

Wat ook veel mensen doen: overdag alles uit en 's avonds de kachel weer aan. Dat lijkt slim, maar is dat niet altijd. De woning moet dan telkens opnieuw op temperatuur komen, wat extra gas kost. In goed geïsoleerde huizen is een constante, iets lagere stand vaak de betere keuze. In oudere of slecht geïsoleerde huizen loont het juist om alleen de ruimtes te verwarmen die je echt gebruikt, en deuren goed gesloten te houden zodat de warmte daar blijft waar je bent.

Wanneer kou ongezond wordt

Te ver besparen is geen goed idee. Zakt de binnentemperatuur structureel onder de 15 graden, dan neemt de kans op vocht en schimmel toe. De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert minstens 18 graden voor gezonde volwassenen. Bij ouderen en jonge kinderen is dat extra belangrijk voor de weerstand. Ook een radiator die niet goed warm wordt, is een energielek: je stookt dan letterlijk voor buiten.

Warm blijven zonder de kachel hoger te zetten

Comfort hoeft niet alleen van de verwarming te komen. Wie zichzelf goed isoleert, voelt zich al snel warmer. Koude voeten geven je lichaam het signaal dat je het koud hebt, dus warme sokken of sloffen doen wonderen. Een plaid van fleece of wol houdt lichaamswarmte vast, en voor wie stilzit is een elektrische deken een slimme optie. Daarmee verwarm je jezelf in plaats van de hele kamer. Ook een ouderwetse kruik kan uitkomst bieden: leg die bij je voeten en je voelt de kou direct minder.

Lees ook: Review Comfy warmte van Beurer – Laat de winter maar komen!

©AK | ID.nl

Slim verwarmen loont

Niet elke kamer hoeft even warm te zijn. In de slaapkamer is 16 tot 18 graden juist goed voor je nachtrust. Met een slimme thermostaat kun je eenvoudig tijdschema's instellen: 's ochtends een warme badkamer, de rest van de dag lagere temperaturen in ongebruikte ruimtes. Zo verwarm je gericht en voorkom je onnodige stookkosten. Een slimme thermostaat is een investering, maar wel een die zich snel terugverdient.

Zo maak je het thuis comfortabeler

Tocht is vaak een grotere boosdoener dan een lage thermostaatstand. Loop een keer door het huis en voel langs muren, ramen en deuren. Een tochtstrip of tochtrol kost weinig, maar verhoogt het comfort meteen. Je kunt ook kiezen voor radiatoren die sneller warmte afgeven. Heb je zonnepanelen, dan kan een elektrische radiator met eigen thermostaat interessant zijn, omdat je je eigen stroom gebruikt. Dat voordeel geldt vooral als je de stroom direct verbruikt, bijvoorbeeld overdag. Zonder thuisbatterij of met aflopende salderingsregeling wordt het financieel minder aantrekkelijk.

Comfortabel wonen, toch zuinig stoken

Nederlanders stoken zuiniger dan ooit en wonen daardoor merkbaar kouder. Dat is begrijpelijk met de hoge energieprijzen, maar comfort en gezondheid hoeven daar niet onder te lijden. Houd de temperatuur rond de 18 graden, verwarm alleen de ruimtes waarin je leeft, maak je woning tochtvrij en trek lekker dikke sokken of sloffen aan: dan ben je al een heel eind. Met een slimme thermostaat wordt het nog comfortabeler. Behaaglijk wonen zonder de hoofdprijs te betalen – het kan echt.

De digitale wereld verandert in een razendsnel tempo. Oplichters gaan dankzij AI steeds overtuigender te werk, waardoor valse berichten en nepwebsites nauwelijks nog van echte te onderscheiden zijn. Tegelijkertijd groeit het aantal accounts en apps dat je dagelijks gebruikt, wat de kans op beveiligingslekken vergroot. Het is daarom belangrijker dan ooit om je online aanwezigheid (nóg) actiever te beschermen. In dit artikel lees je welke aanpassingen je zelf direct kunt doorvoeren en welke extra beschermingslagen jou helpen je digitale veiligheid te versterken.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Bitdefender

Waarom cyberhygiëne juist nu belangrijk is

In een modern huishouden volgen de digitale vernieuwingen elkaar razendsnel op. Van schoolapps en games tot werken op afstand; jij en je familie verzamelen ongemerkt een enorme berg online accounts. Tegelijkertijd worden digitale dreigingen steeds lastiger te herkennen.

Vroeger pikte je een nepbericht er zo uit door de kromme zinnen of spelfouten, maar die tijd is echt voorbij. Dankzij de inzet van slimme AI-technieken zien phishingberichten er tegenwoordig ontzettend professioneel uit. Ook foto's, filmpjes en zelfs stemmen kunnen digitaal zo nagemaakt worden dat je niet meer ziet of hoort met wie je echt te maken hebt. Het wordt daardoor steeds moeilijker om de risico's te zien. Hoog tijd dus om je digitale huishouding belangrijker op orde te brengen.

Beginnen bij het begin: een digitale schoonmaak

Veel mensen hebben meer oude accounts dan ze denken. Door die op te ruimen, sluit je meteen een aantal achterdeuren die je gemakkelijk over het hoofd ziet. De volgende onmisbare stap is het gebruik van sterke, unieke wachtwoorden. Zie het als een sleutelbos: wanneer je overal hetzelfde wachtwoord (of een variatie daarop) gebruikt, geef je criminelen met één enkele sleutel direct toegang tot al je accounts. Met unieke wachtwoorden zorg je ervoor dat een lek bij de ene dienst niet automatisch leidt tot een inbraak bij de andere. Een wachtwoordmanager neemt al dat denkwerk van je over. Het geeft je de rust dat je niet langer tientallen ingewikkelde codes zelf hoeft te onthouden. Handig: in een beveiligingspakket als Bitdefender Premium Security zit zo'n Password Manager bijvoorbeeld standaard inbegrepen. Zie tweestapsverificatie vervolgens als een extra slot op de deur; deze laag houdt kwaadwillenden buiten, zelfs als je wachtwoord onverhoopt toch op straat komt te liggen.

Vergeet daarnaast de updates van je apparaten niet. Deze software-updates dichten beveiligingslekken voordat criminelen er misbruik van kunnen maken. Dit is niet alleen belangrijk voor je smartphone, maar juist ook voor apparaten waar je minder vaak bij stilstaat. Denk aan de router in de meterkast of de tablets die de kinderen dagelijks gebruiken.

©Queenmoonlite Studio - stock.adobe.com

De dreigingen van nu vragen om extra hulp

Zelf alert blijven is de basis, maar het speelveld verandert razendsnel. Oplichting wordt steeds geraffineerder door in te spelen op situaties uit je dagelijkse leven. Je krijgt bijvoorbeeld precies op het juiste moment een bericht over een pakket dat vertraagd is, of een dringende waarschuwing die van je bank lijkt te komen. Omdat de grens tussen echt en nep zo vervaagt, is het prettig om een hulpmiddel achter de hand te hebben voor die momenten van twijfel.

Scamio is zo'n hulpmiddel. Deze gratis online tool van Bitdefender controleert binnen een paar seconden of een link of screenshot verdacht is. Je hoeft alleen de inhoud te plakken of de afbeelding te uploaden. Scamio analyseert de informatie en vertelt je direct hoe betrouwbaar het bericht is. Het is alsof er even een expert met je meekijkt voordat je besluit om ergens op te klikken. 

Een veilige basis voor het hele gezin

Goede cyberhygiëne draait om slimme gewoonten, maar ook om bescherming die meebeweegt met de dagelijkse werkelijkheid. Bitdefender Premium Security biedt die extra laag voor het hele huishouden. Omdat moderne gezinnen allerlei verschillende apparaten gebruiken, is het omslachtig om alles apart te beveiligen. Door al deze apparaten onder één pakket te brengen, creëer je direct overzicht en rust.

Achter de schermen werken verschillende lagen bescherming nauw samen om je gezin te beveiligen. De software blokkeert malware en ransomware en houdt valse websites tegen nog voordat je ze kunt openen. Scam Copilot kijkt ondertussen met je mee tijdens het browsen en analyseert aanbiedingen en berichten in realtime. Zodra er iets niet klopt, krijg je direct een waarschuwing. Naast deze beveiliging helpt Bitdefender je privacy te bewaken. Denk aan een VPN die je verbinding versleutelt wanneer je onderweg bent, of meldingen wanneer je gegevens onverhoopt opduiken in een datalek.

©Bitdefender

Daarnaast is het goed om te weten dat Bitdefender een Europese partij is met datacenters op eigen bodem. In een tijd waarin je gegevens soms de hele wereld overgaan, is het een prettig idee dat jouw privacy wordt beschermd volgens de strenge regels die we hier in Europa kennen. Je houdt zo simpelweg meer grip op je eigen gegevens.

Samen slim en veilig online

Je digitale veiligheid hoeft geen hoofdpijndossier te zijn. Door kritisch naar je oude accounts te kijken, overal unieke wachtwoorden te gebruiken en updates direct te installeren, zet je zelf al de belangrijkste stappen. Met een totaalpakket als Bitdefender Premium Security voeg je daar een slimme beschermlaag aan toe die de lastige taken van je overneemt. Zo creëer je met een paar simpele aanpassingen een veilige online omgeving voor je hele gezin, waarin je met een gerust hart kunt blijven internetten