Iedere fietser krijgt er na verloop van tijd mee te maken: een probleem met schakelen. Zo kun je ineens niet meer switchen tussen de versnellingen, verspringt de versnelling spontaan tijdens het fietsen of hoor je een vervelend ratelend geluid. In alle gevallen is het versnellingsapparaat niet goed afgesteld of is er sprake van slijtage of een technisch mankement. Vaak kun je het euvel gelukkig zelf verhelpen.

Lees ook: Onderhoud aan je e-bike: dit kun je eenvoudig zelf doen

Versnellingsnaaf schakelt onnauwkeurig

Bij de moderne versnellingsnaven van Shimano kun je door middel van twee streepjes bij de achternaaf zelf aflezen of de versnellingen juist zijn afgesteld. Voorafgaande aan de afstelling moet je eerst één van de versnellingen inschakelen. In de handleiding van de fiets staat meestal hoe je te werk moet gaan en welke handelingen je moet verrichten om weer een goed werkende versnelling te krijgen. Daarnaast staan er op YouTube talloze instructiefilmpjes die je stap voor stap meenemen in de juiste afstelling van het versnellingsapparaat.

Afstellen Shimano Nexus 7 en 8 versnellingsnaaf

Veruit de meeste fietsen zijn uitgerust met de betrouwbare Shimano Nexus 7 en 8 versnellingsnaven. Om deze goed af te stellen, ga je als volgt te werk:

Draai de versnellingshendel in de vierde versnelling – op de versnellingshendel is de vier soms aangegeven met een markering. Tussen het frame en de achternaaf, daar waar de versnellingskabel is bevestigd, zijn twee gele markeringsstreepjes zichtbaar. Het kan zijn dat je ze niet meteen ziet door de aanwezigheid van een kettingkast. Is dat bij jouw fiets het geval? Druk de kettingkast dan voorzichtig naar binnen zodat de streepjes in beeld komen. Voor een juiste afstelling van de naaf moeten de genoemde streepjes recht tegenover elkaar staan. Daar waar de kabel de versnellingshendel aan het stuur verlaat kun je door middel van een stelwieltje de streepjes in de juiste positie krijgen. Op zich een simpel klusje, maar met een groot resultaat: het versnellingsapparaat werkt weer perfect!

©Hans de Looij

Ketting loopt tegen voorderailleur aan

Bij veel fietsers loopt de ketting niet geheel vrij in de zogenaamde kooi van de voorderailleur. Zorg er bij de afstelling in ieder geval voor dat de voorderailleur precies evenwijdig staat aan het voortandwiel. Daarnaast moet de derailleur ongeveer 3 mm boven het tandwiel staan. Plaats vervolgens de ketting op het grootste tandwiel achter en op het kleinste tandwiel voor.

De meeste voorderailleurs kun je afstellen met twee stelschroeven die vaak voorzien zijn van de letter L (low) en H (high). Draai de L-stelschroef zó dat de binnenzijde van de voorderailleur de ketting net niet raakt. Kijk vervolgens of er voldoende spanning op de versnellingskabel staat. Zo niet, draai dan aan de kabelspanner bij de linker stuurshifter of de spanner halverwege de linker versnellingskabel.

©Hans de Looij

Vervolgens plaats je de ketting achter op het kleinste en voor op het grootste tandwiel. Draai de H-stelschoef in de positie dat de ketting nu net langs de buitenste zijde van de kooi loopt. Loopt de ketting desondanks aan, verhoog of verlaag dan spanning van de kabel met de rechter kabelspanner.

©Hans de Looij

Achterderailleur blijft ratelen

Een van de grootste ergernissen van een fietser is een derailleur die blijft ratelen. Om een achterderailleur juist te laten functioneren moet je eerst de stelschoeven zó afstellen dat de ketting bij het schakelen naar het grootste en naar het kleinste tandwiel er niet afloopt.

Schakel voor naar het grootste tandwiel en kijk vervolgens achter de fiets of de derailleurwieltjes van de achterderailleur exact in lijn liggen met het kleinste tandwiel. Met behulp van de binnenste stelschroef (H-schroef) kun je de derailleur juist afstellen.

Vervolgens schakel je door naar het grootste tandwiel achter (voor de ketting op het binnenste tandwiel). Ook hier moeten de derailleurwieltjes weer exact in lijn liggen met het grootste tandwiel achter. Met behulp van de buitenste stelschroef (L-schroef) is de stand eventueel te corrigeren.

Vaak zul je vervolgens merken dat de derailleur in een bepaalde versnelling hinderlijk ratelt. Om dit te verhelpen, verhoog of verlaag je de kabelspanning met de kabelversteller bij de achterderailleur. Door hier aan te draaien, zul je merken dat de ketting weer netjes en zonder geratel over het tandwiel loopt.

©Hans de Looij

Spanningsverlies versnellingskabel

Door intensief gebruik kan de versnellingskabel tussen de stuurschakelaar en versnellingsnaaf of derailleur zijn rek verliezen, waardoor het schakelen tussen de versnellingen minder nauwkeurig verloopt. Ook kan er een knik in de kabel zitten of kan de binnenkabel door vocht of corrosie blijven hangen in de buitenkabel.

Ben je handig, dan is het vervangen van een versnellingskabel voor jou wellicht een eenvoudige klus. Er zijn voldoende ‘how-to’ filmpjes die je hierbij helpen. Na het vervangen en het op spanning brengen van de binnenkabel zal het versnellingsapparaat weer als nieuw functioneren. Maar voor de meeste fietsers is het verstandig om voor deze klus een fietsenmaker in te schakelen.

©Hans de Looij

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.