Een elektrische fiets is gebaat bij goed onderhoud. Door je fiets de aandacht te geven die hij verdient, kan-ie zonder meer langer mee. Het spreekt vanzelf dat je lastige klusjes beter kunt overlaten aan de expert in de winkel, maar een beetje persoonlijke liefde voor onder meer je accu en display kan geen kwaad. En het is niet moeilijk! Want juist door je fiets normaal te gebruiken, ben je goed bezig. Ook voor een elektrische fiets geldt namelijk: rust roest.

Natuurlijk, zoals je ook de bandenspanning, de verlichting, ketting en tal van andere bewegende delen van je 'gewone' fiets moest onderhouden, verdienen die onderdelen op je elektrische fiets ook je aandacht. Logischerwijs is het van groot belang om zeker ook de elektrische onderdelen van je fiets goed te onderhouden.  

In sommige gevallen zul je het werk moeten overlaten aan de vakman. Gun je fiets daarom geregeld een onderhoudsbeurt bij een gerenommeerde fietsenwinkel. Toch kun je een flink aantal zaken ook zelf goed doen. Dat bespaart je geld én zorgt ervoor dat je fiets langer meegaat. 

Houd 'm schoon en droog

Als je terugkeert van een rit door de regen, of je hebt onder winterse omstandigheden (met vorst én pekel) gefietst, maak dan bijvoorbeeld altijd even je fiets schoon. Dat kan gewoon met een spons en een mild reinigingsmiddel. En droog je fiets vooral ook af. Zeker de elektronische onderdelen van je fiets houden niet van vocht. 

Motor uit en pak de ruimte

Het is misschien een overbodige tip, maar toch zeggen we het er altijd bij: zet de motor van je elektrische fiets uit als je je fiets onderhoudt. Dat voorkomt kleine ongelukjes. Ga ook niet in een hoekje van je schuur staan prutsen, maar neem de ruimte. Zorg er bovendien voor dat je fiets op een stabiele vloer staat. 

©jozsitoeroe

De accu: zo houd je 'm gezond

De accu is als het ware het kloppend hart van je e-bike. De prestaties van je fiets zijn voor een groot deel afhankelijk van de capaciteit van de accu. Wees dan ook zuinig op die accu; er zijn veel factoren die de prestaties van je accu beïnvloeden.  

De belangrijkste tip voor het behoud van je accu? Gebruik je fiets regelmatig. Ja, ook in de winter. Staat de fiets lang stil, dan wordt de accu daar minder van. Juist het geregeld opladen van de accu zorgt ervoor dat deze in goede conditie blijft. Laat de accu ook nooit helemaal leeglopen, daar houdt hij niet van. Staat de batterij op 10 procent? Leg 'm dan aan de lader. Als je fiets voor een onderhoudsbeurt naar de fietsenmaker gaat, is het slim om ook je accu en acculader te laten testen.  

Normaal gesproken hoef je verder niets met je accu te doen. En is er een elektrische storing, dan kun je die in 99 van de 100 gevallen helaas niet zelf oplossen. Het is vanwege de complexe materie erg onverstandig om zelf aan een accu te sleutelen. 

Het is sowieso slim om de accu op een vorstvrije plek te bewaren, de kou heeft invloed op het prestatievermogen van je accu. Je kunt de accu het best op een droge plaats bij een temperatuur van tussen de 10 en 20 graden bewaren. Zorg ook altijd dat de accu al een tijdje in een dergelijke omgeving verkeert als je gaat laden. Leg de accu dus niet direct aan de lader als je net terugkomt van een ritje in de vorst. 

De accu: de prestaties

Zegt de fabrikant dat je met jouw accu bij benadering zo'n 75 kilometer kunt afleggen, dan is dat altijd berekend onder ideale omstandigheden. Op goede windstille wegen, tegen een snelheid van pakweg 20 kilometer per uur en in de ecostand. Ze gaan er daarbij ook vanuit dat de fietser zelf niet zwaarder is dan 75-80 kilogram. Maar er zijn veel factoren die de actieradius beïnvloeden. Korte ritjes, met veel stoplichten, trekken de accu eerder leeg. Als je veel bagage meeneemt, of zelf wat zwaarder bent, is dat ook van invloed. Trap je langzaam, dan moet de motor ook harder werken. Een knisperend schelpenpad langs de kust trekt bovendien veel meer energie dan een gloednieuw stukje asfalt. Flinke tegenwind, extreme temperaturen (zowel veel zon als flinke kou) hebben eveneens hun weerslag. 

Een accu is spatwaterdicht, dus regen heeft weinig invloed. Houd wel goed in de gaten dat de contactpunten netjes droog blijven, anders kan er sneller slijtage of eventueel zelfs kortsluiting optreden.  

©Sebastian Rothe Photography

Het display 

Vrijwel elke fabrikant van elektrische fietsen maakt zijn eigen displays. Het is verstandig om de bijgeleverde handleiding van je fiets – en je display specifiek – goed door te nemen. De kleine handige apparaatjes kunnen vaak meer (weergeven) dan je denkt. Kleine reparaties, zoals het vervangen van batterijen of een (oplaad)kabeltje, kun je doorgaans zelf. Als de contactpunten van je display erg vochtig of zelfs roestig zijn, kun je deze zelf proberen te reinigen (met speciale contactspray). Vaak is een verbindingsprobleem dan zo weer verholpen. Meer specifieke elektronische problemen zijn vaak alleen door de fabrikant en/of fietsenmaker op te lossen. 

In sommige gevallen lijkt alles te werken, maar geeft het display toch aan dat je maar 0 kilometer per uur rijdt. Dat zit 'm dan vaak in de verbinding tussen de magneet (vaak op het achterwiel) en de sensor. Schuif de magneet dichter richting de sensor en het probleem is vaak al verholpen. 

Ook niet onbelangrijk: de banden...

Vergeet je banden niet. Ze zijn belangrijker dan je denkt. Niet alleen is het van belang voor hun behoud dat je ze op de juiste spanning houdt, ze hebben ook nog eens invloed op de actieradius van je fiets. Zijn je banden zacht, dan slijten ze sneller én is er meer rolweerstand, waardoor de motor harder moet werken. Dat betekent dat je accu eerder leeg is dan je op voorhand misschien dacht. Overigens: zijn de omstandigheden winters, rijdt dan met iets minder bandenspanning. Dan heb je iets meer grip.   

In de regel wordt aanbevolen ongeveer 4,5 bar in de banden van je elektrische fiets te pompen. Rijd je met smallere banden, voeg dan iets meer lucht toe. Dat is ook de aanbeveling als je met veel bagage reist. Vanzelfsprekend weet je pas hoeveel bar je in een band hebt gepompt als je een spanningsmeter hebt. Vraag anders de fietsenmaker om hulp, pomp de banden op 4,5 bar en gebruik dat als referentiepunt als je thuis de band op gezette tijden bijpompt. 

©Tatonka - stock.adobe.com

...en de remmen!

Niet alle elektrische fietsen hebben hetzelfde remsysteem. Hydraulische schijfremmen zijn het duurst, maar ook – en zeker in natte weersomstandigheden – het best. Het systeem is wel kwetsbaar en hulp van een fietsenmaker bij het onderhoud is dan onontbeerlijk. Onderhoud van hydraulische velgremmen – die met oliedruk de remblokjes tegen de velg duwen – is eenvoudiger. Remblokjes zijn eenvoudig te vervangen. Remblokjes hebben een profiel: worden de groeven minder goed zichtbaar of zijn ze zelf weg, dan is het tijd om de remblokken te vervangen. 

Laat sowieso – ook al denk je dat je remblokjes nog wel even meekunnen – eens in de zo veel tijd je remmen even controleren door de fietsenmaker.  

De velgrem, of met een moderne term V-brake, is vele malen goedkoper. Maar deze remblokjes slijten wel veel sneller, zeker in vergelijking met een 'gewone' fiets. Logisch. Je snelheid ligt immers hoger, dus je moet meer kracht uitoefenen om tot stilstand te komen. Het is een secuur klusje om de remblokjes van de V-brake te vervangen.  

Wie een e-bike met rollerbrakes koopt, is spekkoper qua onderhoud. De rollerbrakes – dat zijn trommelremmen die remkracht ontwikkelen door rolletjes tegen een remschoen te duwen – zijn namelijk onderhoudsarm. Nadeel is wel dat áls er een rollerbrake kapot gaat, deze door een vakman moet worden vervangen. Reparatie is niet mogelijk. Maar wees gerust: dat gebeurt slechts zelden. 

Last, but not least: de ketting 

Het is verstandig om de ketting van je fiets regelmatig te smeren met kettingolie. Daar blijft-ie lekker soepel van rijden. Wil je alles over het onderhoud van je ketting weten, check dan vooral dit artikel!

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.