ID.nl logo
Onderhoud aan je elektrische fiets: het is niet zo moeilijk...
© Pokoman - stock.adobe.com
Mobiliteit

Onderhoud aan je elektrische fiets: het is niet zo moeilijk...

Een elektrische fiets is gebaat bij goed onderhoud. Door je fiets de aandacht te geven die hij verdient, kan-ie zonder meer langer mee. Het spreekt vanzelf dat je lastige klusjes beter kunt overlaten aan de expert in de winkel, maar een beetje persoonlijke liefde voor onder meer je accu en display kan geen kwaad. En het is niet moeilijk! Want juist door je fiets normaal te gebruiken, ben je goed bezig. Ook voor een elektrische fiets geldt namelijk: rust roest.

In dit artikel lees je hoe je het onderhoud van je elektrische fiets kunt optimaliseren:

  • Tips voor het correct opladen en bewaren van je accu om de levensduur te verlengen
  • Hoe je je fiets beschermt tegen vocht, vooral na ritten in de regen of vorst
  • Onderhoudsadvies voor het display en andere elektronische componenten
  • Het belang van de juiste bandenspanning en het onderhouden van verschillende remsystemen
  • Hoe en waarom je je ketting regelmatig moet smeren

Natuurlijk, zoals je ook de bandenspanning, de verlichting, ketting en tal van andere bewegende delen van je 'gewone' fiets moest onderhouden, verdienen die onderdelen op je elektrische fiets ook je aandacht. Logischerwijs is het van groot belang om zeker ook de elektrische onderdelen van je fiets goed te onderhouden.  

In sommige gevallen zul je het werk moeten overlaten aan de vakman. Gun je fiets daarom geregeld een onderhoudsbeurt bij een gerenommeerde fietsenwinkel. Toch kun je een flink aantal zaken ook zelf goed doen. Dat bespaart je geld én zorgt ervoor dat je fiets langer meegaat. 

Toe aan een nieuwe e-bike?

Bekijk hier de nieuwste modellen voor de beste prijs!

Houd 'm schoon en droog

Als je terugkeert van een rit door de regen, of je hebt onder winterse omstandigheden (met vorst én pekel) gefietst, maak dan bijvoorbeeld altijd even je fiets schoon. Dat kan gewoon met een spons en een mild reinigingsmiddel. En droog je fiets vooral ook af. Zeker de elektronische onderdelen van je fiets houden niet van vocht. 

Motor uit en pak de ruimte

Het is misschien een overbodige tip, maar toch zeggen we het er altijd bij: zet de motor van je elektrische fiets uit als je je fiets onderhoudt. Dat voorkomt kleine ongelukjes. Ga ook niet in een hoekje van je schuur staan prutsen, maar neem de ruimte. Zorg er bovendien voor dat je fiets op een stabiele vloer staat. 

©jozsitoeroe

De accu: zo houd je 'm gezond

De accu is als het ware het kloppend hart van je e-bike. De prestaties van je fiets zijn voor een groot deel afhankelijk van de capaciteit van de accu. Wees dan ook zuinig op die accu; er zijn veel factoren die de prestaties van je accu beïnvloeden.  

De belangrijkste tip voor het behoud van je accu? Gebruik je fiets regelmatig. Ja, ook in de winter. Staat de fiets lang stil, dan wordt de accu daar minder van. Juist het geregeld opladen van de accu zorgt ervoor dat deze in goede conditie blijft. Laat de accu ook nooit helemaal leeglopen, daar houdt hij niet van. Staat de batterij op 10 procent? Leg 'm dan aan de lader. Als je fiets voor een onderhoudsbeurt naar de fietsenmaker gaat, is het slim om ook je accu en acculader te laten testen.  

Normaal gesproken hoef je verder niets met je accu te doen. En is er een elektrische storing, dan kun je die in 99 van de 100 gevallen helaas niet zelf oplossen. Het is vanwege de complexe materie erg onverstandig om zelf aan een accu te sleutelen. 

Het is sowieso slim om de accu op een vorstvrije plek te bewaren, de kou heeft invloed op het prestatievermogen van je accu. Je kunt de accu het best op een droge plaats bij een temperatuur van tussen de 10 en 20 graden bewaren. Zorg ook altijd dat de accu al een tijdje in een dergelijke omgeving verkeert als je gaat laden. Leg de accu dus niet direct aan de lader als je net terugkomt van een ritje in de vorst. 

De accu: de prestaties

Zegt de fabrikant dat je met jouw accu bij benadering zo'n 75 kilometer kunt afleggen, dan is dat altijd berekend onder ideale omstandigheden. Op goede windstille wegen, tegen een snelheid van pakweg 20 kilometer per uur en in de ecostand. Ze gaan er daarbij ook vanuit dat de fietser zelf niet zwaarder is dan 75-80 kilogram. Maar er zijn veel factoren die de actieradius beïnvloeden. Korte ritjes, met veel stoplichten, trekken de accu eerder leeg. Als je veel bagage meeneemt, of zelf wat zwaarder bent, is dat ook van invloed. Trap je langzaam, dan moet de motor ook harder werken. Een knisperend schelpenpad langs de kust trekt bovendien veel meer energie dan een gloednieuw stukje asfalt. Flinke tegenwind, extreme temperaturen (zowel veel zon als flinke kou) hebben eveneens hun weerslag. 

Een accu is spatwaterdicht, dus regen heeft weinig invloed. Houd wel goed in de gaten dat de contactpunten netjes droog blijven, anders kan er sneller slijtage of eventueel zelfs kortsluiting optreden.  

©Sebastian Rothe Photography

Het display 

Vrijwel elke fabrikant van elektrische fietsen maakt zijn eigen displays. Het is verstandig om de bijgeleverde handleiding van je fiets – en je display specifiek – goed door te nemen. De kleine handige apparaatjes kunnen vaak meer (weergeven) dan je denkt. Kleine reparaties, zoals het vervangen van batterijen of een (oplaad)kabeltje, kun je doorgaans zelf. Als de contactpunten van je display erg vochtig of zelfs roestig zijn, kun je deze zelf proberen te reinigen (met speciale contactspray). Vaak is een verbindingsprobleem dan zo weer verholpen. Meer specifieke elektronische problemen zijn vaak alleen door de fabrikant en/of fietsenmaker op te lossen. 

In sommige gevallen lijkt alles te werken, maar geeft het display toch aan dat je maar 0 kilometer per uur rijdt. Dat zit 'm dan vaak in de verbinding tussen de magneet (vaak op het achterwiel) en de sensor. Schuif de magneet dichter richting de sensor en het probleem is vaak al verholpen. 

Ook niet onbelangrijk: de banden...

Vergeet je banden niet. Ze zijn belangrijker dan je denkt. Niet alleen is het van belang voor hun behoud dat je ze op de juiste spanning houdt, ze hebben ook nog eens invloed op de actieradius van je fiets. Zijn je banden zacht, dan slijten ze sneller én is er meer rolweerstand, waardoor de motor harder moet werken. Dat betekent dat je accu eerder leeg is dan je op voorhand misschien dacht. Overigens: zijn de omstandigheden winters, rijdt dan met iets minder bandenspanning. Dan heb je iets meer grip.   

In de regel wordt aanbevolen ongeveer 4,5 bar in de banden van je elektrische fiets te pompen. Rijd je met smallere banden, voeg dan iets meer lucht toe. Dat is ook de aanbeveling als je met veel bagage reist. Vanzelfsprekend weet je pas hoeveel bar je in een band hebt gepompt als je een spanningsmeter hebt. Vraag anders de fietsenmaker om hulp, pomp de banden op 4,5 bar en gebruik dat als referentiepunt als je thuis de band op gezette tijden bijpompt. 

©Tatonka - stock.adobe.com

...en de remmen!

Niet alle elektrische fietsen hebben hetzelfde remsysteem. Hydraulische schijfremmen zijn het duurst, maar ook – en zeker in natte weersomstandigheden – het best. Het systeem is wel kwetsbaar en hulp van een fietsenmaker bij het onderhoud is dan onontbeerlijk. Onderhoud van hydraulische velgremmen – die met oliedruk de remblokjes tegen de velg duwen – is eenvoudiger. Remblokjes zijn eenvoudig te vervangen. Remblokjes hebben een profiel: worden de groeven minder goed zichtbaar of zijn ze zelf weg, dan is het tijd om de remblokken te vervangen. 

Laat sowieso – ook al denk je dat je remblokjes nog wel even meekunnen – eens in de zo veel tijd je remmen even controleren door de fietsenmaker.  

De velgrem, of met een moderne term V-brake, is vele malen goedkoper. Maar deze remblokjes slijten wel veel sneller, zeker in vergelijking met een 'gewone' fiets. Logisch. Je snelheid ligt immers hoger, dus je moet meer kracht uitoefenen om tot stilstand te komen. Het is een secuur klusje om de remblokjes van de V-brake te vervangen.  

Wie een e-bike met rollerbrakes koopt, is spekkoper qua onderhoud. De rollerbrakes – dat zijn trommelremmen die remkracht ontwikkelen door rolletjes tegen een remschoen te duwen – zijn namelijk onderhoudsarm. Nadeel is wel dat áls er een rollerbrake kapot gaat, deze door een vakman moet worden vervangen. Reparatie is niet mogelijk. Maar wees gerust: dat gebeurt slechts zelden. 

Last, but not least: de ketting 

Het is verstandig om de ketting van je fiets regelmatig te smeren met kettingolie. Daar blijft-ie lekker soepel van rijden. Wil je alles over het onderhoud van je ketting weten, check dan vooral dit artikel!

Toe aan een nieuwe e-bike?

Bekijk hier de nieuwste modellen voor de beste prijs!
▼ Volgende artikel
SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?
© arinahabich
Huis

SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Populaire merken voor SSD's

Als je op zoek bent naar een betrouwbare en snelle SSD, is er een aantal fabrikanten dat de markt domineert. Samsung wordt door velen gezien als de marktleider op het gebied van flashgeheugen en staat bekend om de uitstekende prestaties van hun EVO- en PRO-series. Daarnaast is Western Digital (WD) een vaste waarde; dit merk heeft de transitie van traditionele harde schijven naar SSD's succesvol gemaakt met hun kleurgecodeerde (Blue, Black en Red) series voor verschillende doeleinden. Ook Transcend is een uitstekende keuze; dit merk staat al jaren bekend om zijn betrouwbare geheugenproducten en biedt duurzame SSD's die lang meegaan. Tot slot bieden merken als Kingston en Seagate betrouwbare alternatieven die vaak net iets vriendelijker geprijsd zijn, zonder dat je daarbij veel inlevert op stabiliteit.

▼ Volgende artikel
AI zonder programmeren: Zo bouw je je eigen chatbot
© ID.nl
Huis

AI zonder programmeren: Zo bouw je je eigen chatbot

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Poe bestaat ook als desktop-app en biedt toegang tot vele tientallen AI-modellen.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

Geef duidelijk aan wat je bot precies moet doen.
GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

De start van je eigen AI-chatbot (of agent) in Coze.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).



Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Laat AI je helpen bij het ontwerpen van een optimale persona.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

Je kunt de functionaliteit van je bot eenvoudig uitbreiden met talrijke plug-ins.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Je hebt een sleutel nodig om de API te kunnen gebruiken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:


from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)


Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Een eenvoudige interactie tussen je script en GPT via de API.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:


from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})


Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Onze rijmende chatbot wordt wakker geschud vanuit Colab.
Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.