De Nederlandse fabrikant van e-bikes VanMoof is op 18 juli door de rechtbank van Amsterdam failliet verklaard. De fabrikant verkeerde al enige tijd in zwaar weer en kon diverse beloftes zoals reparaties en het uitleveren van nieuwe fietsen niet meer waarmaken.

Het Amsterdamse fietsenbedrijf had de afgelopen jaren geen goede omzet maar kwam dit telkens weer te boven door investeringen van financiers. In 2023 is het niet meer gelukt om extra investeringen binnen te halen, waardoor het bedrijf vorige week haar winkels moest sluiten en uitstel van betaling aanvroeg. Het bedrijf probeert via een doorstart alsnog verder te kunnen, maar voor nu kan VanMoof niets betekenen voor haar klanten. Bij VanMoof werken 700 mensen, het is nog onduidelijk wat er met hen gaat gebeuren.

Gedupeerde klanten

VanMoof heeft in Nederland zo'n 200.000 klanten die hun fietsen hoogstwaarschijnlijk niet ergens anders meer kunnen laten repareren. VanMoof e-bikes hebben specifieke onderdelen die niet door andere fabrikanten worden gemaakt. Omdat bij een faillissement alle bezittingen van een bedrijf worden vastgehouden in de failliete boedel, kunnen deze onderdelen dus ook niet worden uitgeleverd naar fietsenmakers of de KwikFit, waar de VanMoof-fietsen ook naar toe konden worden gebracht.

VanMoof-fietsen werden al een tijd lang niet meer gerepareerd en nu zijn ook de onderdelen die bij KwikFit waren opgeslagen, op. Dat betekent dat ook de huidige fietsen van VanMoof niet meer kunnen worden gerepareerd. Omdat de onderdelen niet generiek zijn, zullen ook veel fietsenmakers niet meer aan onderdelen kunnen komen, waardoor veel VanMoof-fietsen - los van bandenplakwerk of vastzetten van losse onderdelen - niet meer zullen worden gerepareerd. VanMoof heeft inmiddels ook een speciale pagina ingericht met meer informatie voor eigenaren van e-bikes van dit merk.

Fietsen op slot?

Een ander probleem kan er nog aankomen: de gegevens van het digitale slot op de VanMoof-fietsen worden centraal opgeslagen in een database op de servers van VanMoof. Het zou dus zomaar kunnen zijn dat fietsen die op slot zijn gezet, niet meer door de eigenaar ontgrendeld kan worden. Gelukkig heeft het e-bikemerk Cowboy - de Belgische concurrent van VanMoof - een app ontwikkeld, waarmee het slot alsnog zonder tussenkomst van de VanMoof-server ontgrendeld kan worden. De digitale gegevens van het slot worden dan offline in de app opgeslagen. De app is echter alleen beschikbaar voor de iPhone.

Fietsen terugkrijgen

Vorige week meldde Sanne Depmann van juridisch dienstverlener DAS aan nu.nl dat bestaande VanMoof-klanten hun fiets wel weer kunnen terugkrijgen als deze ter reparatie is aangeboden bij een fietsenmaker. Die fiets maakt in dat geval geen onderdeel uit van de failliete boedel, dus eigenaren zijn hun fiets niet kwijt, maar krijgen dan wel een niet-gerepareerde fiets terug.

Anders is het wanneer de fiets bij de fabrikant zelf staat om gerepareerd te worden; dan kan het zijn dat je je fiets niet zomaar terug krijgt, omdat de fiets in dat geval wel onderdeel uitmaakt van de boedel. Of dit bij VanMoof ook zo is, is lastig te zeggen; dat is afhankelijk van de curator. Mocht je fiets bij VanMoof staan en wil je deze terug? Dan kun je via Consuwijzer een voorbeeldbrief downloaden die je kunt opsturen naar (de curator van) VanMoof.

VanMoof-fietsen massaal aan de kant gezet

Vanwege het faillissement van VanMoof zijn er ook tal van eigenaren die van een VanMoof-e-bike af willen. Op Marktplaats vind je bijvoorbeeld complete VanMoof-fietsen te koop aangeboden en ook Belgen zetten de fietsen aan de kant. Op sommige sites zijn ook losse VanMoof-onderdelen te koop, maar dan gaat het vaak om een enkel exemplaar.

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.