De aloude handheld gps is inmiddels uitgegroeid tot een geavanceerd en tegelijkertijd energiezuinig apparaat. Ideaal voor een dagje helemaal weg, de natuur in! Te voet, op de fiets of met de boot, net wat je wilt. En er zijn ideeën genoeg te verzinnen om als POI (Point of Interest) aan je gps toe te voegen.

Zelfs in de Nederlandse bossen en (grotere) parken kun je behoorlijk verdwalen, bijvoorbeeld bij mistig weer. Nu verblijf je in zo’n park meestal niet zo heel lang en red je jezelf wel via de smartphone. Een ander verhaal wordt het als je grotere bossen en natuurparken (en al helemaal in het buitenland) intrekt. Dan kan een navigatiehulpmiddel soms zelfs het verschil tussen leven en dood betekenen.

Maar in de meeste gevallen is het vooral een techniek die je op het juiste pad houdt en tegelijkertijd ook zorgt dat je daar spontaan van kunt afwijken als je iets moois ziet onderweg. De weg naar je begin- of beoogde eindpunt vind je dan altijd wel. Inderdaad: de gemiddelde smartphone heeft tegenwoordig een gps-ontvanger aan boord. Werkt prima, maar heeft als nadeel dat je telefoonaccu er door continu gebruik behoorlijk snel door wordt leeg getrokken. En dát is niet handig, want dan kun je in geval van nood ook niet meer bellen. Een handheld gps lost dat probleem op.

Geoptimaliseerd voor laag energieverbruik

 Handheld gps-ontvangers zijn ontworpen voor een zo laag mogelijk energieverbruik. Veelal wordt dan ook gebruikgemaakt van transreflectieve beeldschermen, wat betekent dat je die in gewoon daglicht ook zonder achtergrondverlichting kunt aflezen. Verder is de resolutie van de gebruikte schermen – ten opzichte van een smartphone – laag. 320 x 200 pixels is al heel wat. Dat is overigens geen enkel probleem omdat je bij gebruik eigenlijk altijd inzoomt op het gebied waar je bent, wat ruim voldoende detail oplevert.

Ook zul je zien dat de updatefrequentie beduidend lager ligt dan die van navigatie-apps voor een smartphone. Geen supervloeiende animaties en 3D-effecten dus. De handheld-gps is niet bedoeld als speelgoed, maar om je weg te vinden en je in geval van nood uit de ellende te helpen navigeren.

AA-batterijen volstaan

Voordeel van het lage energieverbruik is dat veel van de handhelds op een standaard setje AA-batterijen werken. Je kunt voor oplaadbare exemplaren kiezen, maar neem altijd wat extra pakjes reserve-batterijen mee. Alkaline of – nog beter – lithium-batterijen houden het ook heel lang vol. Let wel op dat je in het menu van de handheld of via een schakelaartje in het batterijvak instelt welk type batterij je plaatst (oplaadbaar of niet). Dit om te voorkomen dat niet-oplaadbare batterijen opgeladen worden als je de handheld aan een laadadapter koppelt.

Soorten

Gps-handhelds zijn er in verschillende soorten. De eenvoudigste exemplaren beschikken over een zwart-wit lcd-scherm en bieden alleen positiebepaling en het loggen van je gelopen route als mogelijkheid. Ook kun je waypoints (ook wel bekend als POI’s of Points of Interest) toevoegen. Een kaart ontbreekt. Maar een heel groot probleem is dat meestal niet, zeker niet in de vrije natuur. Het enige wat dan belang is, zijn begin- en eindpunt. En hoe weer terug te keren naar het beginpunt, in geval van nood. Dat laatste kan makkelijk door de opgeslagen route in omgekeerde volgorde te navigeren; je hoeft dan slechts een aanwijspijl te volgen.

Voordeel van deze eenvoudige gps-handhelds is dat ze extreem weinig energie verbruiken. Meer geavanceerde exemplaren beschikken meestal over een kleurendisplay en de mogelijkheid om kaarten te gebruiken. Daarbij hoef je lang niet altijd voor de (veelal relatief dure) kaarten te kiezen die speciaal door jouw handheld-merk zijn gemaakt. Voor bekende merken als Garmin zijn de Open Street Map-kaarten (OSM) wellicht nog veel beter. Die zijn vaak veel meer up-to-date en bevatten de meeste minuscule kriebelpaadjes, overal ter wereld. Bijgehouden door deels professionals en deels mensen die er hun hobby van maken. Ideaal!

Satellieten

De huidige generatie geavanceerdere gps-handhelds ondersteunt meerdere satellietsystemen. Zorg bij aanschaf dat in elk geval gps (het oorspronkelijke Amerikaanse navigatiesysteem) en Galileo worden ondersteund. Galileo is nog niet zo heel lang in gebruik, maar wordt geleverd door de EU, dus zonder vreemde afwijkingen die in het Amerikaanse systeem ten tijde van oorlogen en onlusten bewust geïntroduceerd kunnen worden. Het Russische GLONASS wordt ook veel ondersteund, maar is momenteel vanwege voor de hand liggende redenen niet de verstandigste keuze om met vertrouwen op te navigeren.

Een deel van de handhelds gebruikt automatisch een mix van alle beschikbare systemen, wat zeer nauwkeurige posities oplevert. Soms moet je handmatig een tweetal opties in een menu selecteren, voor nu is dan de genoemde combi GP-Galileo het meest praktisch. Verder geldt dat de meeste handhelds over systemen beschikken waarmee de positie nog nauwkeuriger kan worden bepaald; bekende namen zijn WAAS en EGNOS.

Open veld

Een gps-handheld werkt (net als elke andere gps-ontvanger of radio-communicatiemiddel) het best in het open veld. Moderne antennetechnologie gekoppeld aan ultragevoelige ontvangers maken navigeren in bossen tegenwoordig niettemin ook prima te doen. Toch zul je daar soms door reflecties of te veel bladerdak (denk aan een tropisch woud) toch op het verkeerde been worden gezet. Zoek in dat geval een meer open plek op om je positie extra nauwkeurig te kunnen bepalen.

Lopen of… fietsen en varen

Veel handheld gps-ontvangers zijn met een (veelal optionele) montagekit ook aan het stuur van een fiets te monteren. Daarbij moet wel gezegd dat er voor fietsen ook geoptimaliseerde handhelds bestaan, dus als je de gps hoofdzakelijk of alleen voor fietsen wilt inzetten, dan is het beter om daar naar uit te kijken.

Verder geldt dat de meeste handhelds die over kaartmateriaal beschikken ook route-gebaseerd kunnen navigeren. Oftewel: geef een eindbestemming op en gaan. Daarbij kies je dan welk vervoermiddel wordt gebruikt: auto, benenwagen of fiets (soms ook paard). Er worden meestal geen spraakinstructies gegeven, maar een bescheiden piepje en een pijl in beeld bij afslagen.

Door voor vertrek POI’s toe te voegen kun je je naar leuke bestemmingen (laten) navigeren, zie ook dit artikel. Tot slot geldt dat je een handheld gps (mits gewapend met het juiste kaartmateriaal) ook kunt gebruiken op het water of desnoods in de lucht. Maar ook dan geldt weer: hiervoor zijn gespecialiseerde navigatie-apparaten beschikbaar die beduidend beter zijn afgestemd op hun gebruiksdoel.

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.

Energieopslag stond lang gelijk aan een technische puzzel van losse kastjes en kabels. De Hoymiles HiOne rekent daar definitief mee af. Dit systeem integreert krachtige prestaties in één strakke, modulaire zuil die gezien mag worden. Ben jij klaar voor de volgende stap in energieonafhankelijkheid? Wij doken in de specificaties van deze stille krachtpatser.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Hoymiles

Geen kabelbrij, maar strak design

Wie zijn garage of technische ruimte netjes wil houden, zit niet te wachten op een wirwar van kastjes en leidingen. De HiOne lost dit op met een slim modulair ontwerp. De installateur stapelt de batterij- en omvormermodules simpelweg op elkaar.

Het unieke hieraan is dat alle verbindingen intern lopen. Aan de buitenkant zie je dus geen kabels, wat zorgt voor een rustig en 'afgewerkt' beeld. De behuizing voelt niet aan als goedkoop plastic, maar als een solide apparaat dat tegen een stootje kan. Dankzij de IP66-certificering (water- en stofdicht) is het systeem zelfs robuust genoeg om buiten onder een overkapping geplaatst te worden, mocht je binnen ruimte willen besparen.

Klaar voor de moderne grootverbruiker

Dit systeem is specifiek ontworpen om de energiehonger van het moderne, duurzame gezin te stillen. Heb je een warmtepomp, een elektrische auto of een druk huishouden? Dan is de HiOne in zijn element.

De huidige line-up van de HiOne is geoptimaliseerd voor woningen met een 3-fase aansluiting (ondersteuning tot 33,3 A per fase), maar ook 1-fase varianten staan op de planning. Dit maakt het systeem enorm veelzijdig. Waar lichtere systemen vaak moeite hebben om meerdere zware apparaten tegelijk van stroom te voorzien, levert de HiOne onverstoorbaar door. De echte meerwaarde zit in de onafhankelijkheid. Dankzij de 'whole-home backup'-functie kan het systeem bij stroomuitval het hele huis draaiende houden. Dus niet alleen de wifi en de koelkast, maar ook het koken en verwarmen gaan gewoon door.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Het brein: AI en dynamische tarieven

Een batterij is tegenwoordig meer dan een opslagvat; het is een slimme handelscomputer. De HiOne wordt aangestuurd door de S-Miles Cloud, een platform dat verder kijkt dan alleen 'vol' of 'leeg'. Met de ingebouwde 'Time-of-Use' modus kan het systeem slim inspelen op energietarieven.

Heb je een dynamisch energiecontract? Dan kan de software automatisch laden als de stroom goedkoop (of zelfs gratis) is en terugleveren of ontladen als de prijzen pieken. Zo verdien je de investering niet alleen terug door eigen gebruik, maar ook door slim te handelen op de energiemarkt. Bovendien leert het systeem jouw verbruikspatronen kennen, zodat er altijd voldoende buffer is voor jouw specifieke situatie.

Geen DIY, maar professionele zekerheid

Het is belangrijk om te benadrukken dat de HiOne geen doe-het-zelfproject is, zoals een eenvoudige balkon-set. Dit is hoogwaardige infrastructuur die naadloos geïntegreerd wordt in je meterkast en woning. Je koopt dit systeem dan ook via een gecertificeerde installateur.

Voor de consument is dat een groot voordeel: je hoeft je niet druk te maken over de techniek. De vakman zorgt dat de zuil op de juiste plek komt te staan, regelt de koppeling met je zonnepanelen en zorgt dat alles veilig draait. Jij bedient het systeem vervolgens simpelweg via de app.

Om deze krachtpatser veilig te houden, is een 5-laags veiligheidssysteem ingebouwd. Dit varieert van speciale drukkleppen en aerogel-isolatie tussen de cellen tot een actieve brandonderdrukkingsmodule die in noodsituaties binnen enkele seconden reageert. Daarnaast wordt de temperatuur op negen punten per cel continu gemonitord.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Toekomstmuziek: je auto als batterij

Misschien wel het meest interessante aspect voor EV-rijders is de voorbereiding op V2X (Vehicle-to-Everything). Hoymiles heeft aangekondigd dat er een specifieke V2X-module aankomt voor de HiOne. Hiermee wordt het in de toekomst mogelijk om de enorme accu van je elektrische auto te koppelen aan je thuisbatterij. Je auto fungeert dan als een soort super-accu voor je huis, terwijl de HiOne de regie voert. Daarmee is dit systeem niet alleen een oplossing voor nu, maar ook een voorbereiding op de volgende stap in de energietransitie.

Conclusie

De Hoymiles HiOne is een premium keuze voor huiseigenaren die verder kijken. Het systeem combineert een strak design met de brute kracht die nodig is voor een huis vol warmtepompen en EV's. Door te kiezen voor een professioneel geïnstalleerd systeem met 5-voudige beveiliging en slimme AI-software, haal je niet alleen een batterij in huis, maar een complete energiemanager die klaar is voor de toekomst.