Als je op zoek bent naar ultieme elektrische weelde zonder ook maar een millimeter in te leveren op rijgenot, dan is de kolossale BMW i7 een absolute must. Deze 2,7 ton zware, 659 pk sterke EV-limousine tart elke wet van de natuurkunde en eist het laatste stukje goede smaak op. Onze Irwin ging ermee op pad.

Menig automobilist smeekt erom: een écht betaalbare elektrische auto. Een middenklasser met een rijbereik van ten minste 400 km voor nog geen 30.000 euro. Sommige merken zijn daar al in geslaagd. Denk aan de BYD Dolphin, de op handen zijnde Renault 5 of wellicht de Dacia Spring. Betaalbaar is booming, al is er ook een compleet andere kant van het spectrum. Een klasse waar status, vermogen, maar ook zeker de prijs een zeer belangrijke rol spelen. En nee, die prijs houdt dan niet bepaald verband met betaalbaarheid. Integendeel zelfs. En in die klasse, daar vinden we auto's als de BMW i7. Een volledig elektrische toplimousine die Irwin Versteegh van InstaAutoVlog onlangs ervoer. Want deze auto rijd je niet, nee: die ervaar je. 

©Irwin Versteegh

Slank, atletisch, plomp

De BMW 7-serie staat sinds eind jaren zeventig bekend als het absolute topmodel uit de Beierse stal. Een vaandeldrager van techniek, dat ook, want net als bij dat andere Duitse automerk baanden nieuwe technieken als xenonverlichting en de standaard montage van ABS zich via de 7-serie naar de rest van de reeks.

Met name de E38 versie, die in 1994 op de markt verscheen, werd samen met zijn opvolger een legende. Zo schitterde de ranke nineties-Siebener als hevig gemodificeerde Bond-auto in Tomorrow Never Dies, terwijl de in 2001 gepresenteerde 7 als een van de meest spraakmakende auto’s de geschiedenis ooit in gaat. Waarom? Laten we het erop houden dat het slanke en atletische lijnenspel van zijn voorganger net na het millennium door het tegenovergestelde werd ingewisseld. 

©Irwin Versteegh

Standaard als Lang-variant

De huidige BMW 7-serie kent een heuse primeur, want voor het eerst is het model leverbaar als volledig elektrische i7. Deze auto meet 5,39 meter in de lengte, 1,95 meter in de breedte en met 1,54 meter is-ie ook opvallend hoog. Dat laatste merk je pas zodra je ernaast staat, want voor de rest blijft het een goed geproportioneerde sedan. Waar die lengte vandaan komt? Onder meer vanwege het feit dat BMW 'm standaard als Lang-variant levert. 

Als we naar de voorzijde lopen, zien we een behoorlijk direct front. De grille is niet te vermijden en is (optioneel) voorzien van de Iconic Glow-dagrijverlichting die de enorme BMW-nieren gedurende het duister omlijsten. Als ik een week later vanuit een andere testauto de statuur van deze 7 aanschouw, realiseer ik me pas hoe intens intimiderend het front is. Zodra je 'm in je binnenspiegel ziet opdoemen, maak je dat je wegkomt.  

Wat andere opvallende feitjes omtrent het design, en met name op de testauto aanwezige opties? De diepdonkerblauwe lakkleur Tansanit Metallic staat 'm fantastisch. Verder zien we het M-Performance Pack, M-hoogglans Shadowline voor wat betreft de raamomlijsting en als kers op de taart een paar stevige sloffen in de vorm van 21-inch Styling 908 - Bi-Tone lichtmetalen wielen. En o ja, zie je dat subtiele lipje op de kofferklep? Dat is de M-achterspoiler.

©Irwin Versteegh

Infraroodverwarming

Als je plaatsneemt in het interieur en je sluit met een druk op de knop de (optioneel) automatisch sluitende portieren, dan is het alsof de loodzware kluisdeur van Die Deutsche Bank wordt gesloten. Je bevindt je acuut in de ultieme comfortcocon. Ik zak weg op én in de grootste autofauteuils waarin ik ooit heb gezeten, en wordt naar wens zelfs grondig gemasseerd. Is het wat kil in de kluis, dan zorgt onder meer infraroodverwarming voor een razendsnelle opwarming.

Niet alleen voorin, maar ook achterin zien we – weliswaar optioneel – zowel zetelverwarming als -koeling. Voor de rest? Absolute weelde. Het interieur van de i7 straalt een en al fortuin uit. BMW past de mooiste materialen toe, de afwerking is van het allerhoogste niveau en elke laatste cent die je in deze prestigieuze machine stopt, zie en voel je terug. Een tikkeltje smaakgevoelig, dat wel, maar indrukwekkend is het zeker. 

©Irwin Versteegh

31-inch 8K-touchscreen

Aan het infotainment is uiteraard ook gedacht. Zo zien we bijvoorbeeld de laatste generatie iDrive, maar ook een hoogstaand stukje audiogenot van Bowers & Wilkins met 36(!) luidsprekers en 1965 watt(!!) aan vermogen. Niet genoeg? Kies dan het Exclusive Lounge-pakket van bijna 7000 euro extra. Dan krijg je onder meer een 31-inch(!!!) 8K-touchscreen dat na het activeren vanuit de hemel naar beneden klapt. Deze kun je vervolgens via touchscreens in de deuren bedienen, evenals diverse functies met betrekking tot massage of klimaatregeling.

Als passagier rechts- of links achterin word je op dat moment ultiem verwend, al was het maar vanwege de overvloedige beenruimte en de mogelijkheid om de zetel rechts achterin in een ligmodus te positioneren – inclusief voetensteun die vanuit de voorste bijrijdersstoel uitklapt. 

©Irwin Versteegh

659 paarden versus 2700 kilo

Ja, over het interieur en alle gadgets van de BMW i7 zouden we een complete trilogie kunnen schrijven, maar laten we verdergaan met de techniek. BMW pakt op het vlak van EV’s lekker door en geeft je met de i7 de keuze uit drie verschillende aandrijflijnen: de eDrive50, de xDrive60 en de heftigste van het stel: de M70 xDrive. Alle drie de uitvoeringen zijn voorzien van hetzelfde 102kWh-accupakket. De 50 is achterwielaangedreven en levert 455 pk. De xDrive60 heeft een extra elektromotor op de vooras en levert een totaalvermogen van 544 pk. De M70 heeft wat extra pit en beschikt over een zeer adequate 659 pk, genoeg om de 2,7 ton(!) zware i7 in slechts 3,7 seconden naar de 100 km/u te katapulteren. 

Hoe dat aanvoelt? Voor de test heb ik met zowel de xDrive60 als de M70 gereden, en geloof het of niet, maar beide auto’s rijden als een droom. Of je het ruim 100 pk sterke verschil voelt? Mwah, niet echt. Alleen als je geregeld vanuit stilstand het volledige potentieel benut, zul je het opmerken, maar over het algemeen biedt de 544 pk sterke 60 al genoeg 'oomf'.

Dat is mede te danken aan het feit dat deze ogenschijnlijk mildere variant is voorzien van hetzelfde pakket aan rijtechnische snufjes. Denk bijvoorbeeld aan de adaptieve luchtvering met actieve dempers en Active Steering-vierwielsturing. De i7 voelt wendbaar aan, maar met name als een echte 7: altijd comfortabel, zij het met een continu aanwezige scherpte en dynamiek. De besturing is accuraat, lichtvoetig, maar communicatief en met name het kwispelige karakter door de vierwielsturing is ronduit verslavend. 

©Irwin Versteegh

Tart elke wet van Newton

Sterker nog, het allerlaatste dat je verwacht van een auto van 2700 kg, is een optimale balans tussen comfort en dynamiek. Niettemin zijn de engineers daar wonderwel in geslaagd. Ex- en interieur zijn vooral overdadig, qua rijden is-ie gewoon ronduit magnifiek. Of je er nu rustig mee cruiset of na het inschakelen van de sportmodus mee scheurt als een echte M. Eigenlijk kan het niet, en BMW tart als je het mij vraagt elke wet van de natuurkunde. Meter bij meter. 

©Irwin Versteegh - Duijnstee

Met recht een vlaggenschip

Uiteraard heeft dit alles een prijs. Sterker nog, de geteste M70 xDrive is met een totaal van 220.691 euro verreweg de duurste testauto die ik ooit heb gereden. In menig provinciaal dorp heb je voor dat geld al een leuk huisje. En of je er dan een beetje ver mee komt? Ja, redelijk, want als je de sportmodus een beetje tactisch gebruikt, kom je op één acculading gemakkelijk 450 km ver. Opladen? Dat gaat met minimaal 11, 22 of maximaal 200 kW. Niet grensverleggend, wel goed.

Maar bij de i7 draait het om meer dan alleen die specs. Dit is niet zomaar een EV, de i7 is een vlaggenschip. Een auto waarbij het om meer dan alleen de droge specificaties draait. Hier gaat het om statuur, emotie, weelde en genot, en al deze aspecten vinkt-ie met twee vingers in zijn veel te grote BMW-grille af.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.