Als het voor jou niet is weggelegd om een nieuwe auto te kopen, is private lease mogelijk een aantrekkelijk alternatief. Je hoeft de aankoopsom dan niet in één keer te betalen, maar voor een vast bedrag per maand rijd je toch een nieuwe auto. Op die manier wordt de overstap naar een elektrische gezinsauto een stuk interessanter. Maar welke moet het worden? Om je te helpen in je keuze, zetten wij tien elektrische auto’s met een fatsoenlijke actieradius én een voordelig private-leasetarief op een rijtje!

Waarom goedkope elektrische auto’s niet per se de slimste keuze zijn

De vraag welke elektrische auto’s het voordeligst zijn in de private lease, laat zich eigenlijk heel gemakkelijk beantwoorden. Dat zijn namelijk de goedkoopste EV’s op de markt. Voor de Dacia Spring Electric beginnen de prijzen bij 21.750 euro, in de private lease start het maandtarief bij 374 euro – voor een spiksplinternieuwe auto! En dan hebben we de 2.950 euro aanschafsubsidie op elektrische auto’s nog niet eens meegerekend.

Als je overweegt over te stappen op een elektrische auto, is een lage prijs echter beslist niet zaligmakend. Het is immers niet gezegd dat zo’n goedkope EV past bij jouw gebruikspatroon. Als je vooral korte afstanden rond je woonplaats rijdt en hooguit een enkele keer op de snelweg komt, dan zou zo’n kleine Dacia Spring Electric aan al je eisen kunnen voldoen. Maar als je vrijwel dagelijks met je elektrische auto op pad gaat én er regelmatig opuit trekt met twee of drie opgroeiende kinderen, dan is een ruime auto met een grotere actieradius natuurlijk een veel slimmere keuze. Al kost zo’n auto natuurlijk wel veel meer dan een Dacia Spring…

Private lease: wat houdt dat precies in?

Als je kiest voor private lease, hoef je het aanschafbedrag niet in één keer op tafel te leggen. Je betaalt dan maandelijks een vast bedrag voor het gebruik. De auto in kwestie zal ook niet jouw eigendom worden. In het maandtarief zijn alle vaste lasten bovendien al verrekend: je hoeft dus niets extra te betalen voor verzekering, belasting of onderhoud. Je betaalt echter ook maandelijks de afschrijvingskosten. Bij een auto die in jouw bezit is heb je daar ook mee te maken, maar daar zul je pas iets van voelen wanneer je je trouwe vierwieler na jaren dienst gaat inruilen.

Elektrische auto’s zijn overigens sowieso vrijgesteld voor de wegenbelasting. Op die manier wil de regering de overstap naar een elektrische auto (zonder CO₂-uitstoot) stimuleren. In principe geldt de vrijstelling voor de wegenbelasting nog tot 1 januari 2025. Hoe de fiscale regelgeving voor EV’s er over twee jaar uit zal zien, is op dit moment nog met geen zinnig woord te zeggen.

Het maandelijkse leasetarief dat je gaat betalen is ook afhankelijk van enkele variabele factoren. Denk bijvoorbeeld aan de looptijd van het leasecontract. Een voorbeeld: als het basistarief is gebaseerd op een termijn van 60 maanden, maar je kiest voor een leaseperiode van 48 of 36 maanden, dan wordt er een meerprijs boven op het maandbedrag gerekend. Hetzelfde geldt als je wilt afwijken van het standaard eigen risico op de verzekering of van het jaarkilometrage: rijd je bijvoorbeeld 15.000 km in plaats van 10.000 km, dan betaal je daar extra voor. Eventuele praktijkverschillen (wanneer je meer of minder kilometers rijdt dan het overeengekomen jaarkilometrage) zullen later worden verrekend. 

En hoe zit het met de kosten voor het opladen van de accu’s?

Een kostenpost die bij private lease níét in het maandtarief is opgenomen, is de energie die je verbruikt. Wat dat betreft verschilt een EV eigenlijk niet van een leaseauto op benzine, diesel of LPG. Ook in die gevallen zijn de brandstofkosten voor eigen rekening. Gelet op het bedrag dat je maandelijks aan je energieleverancier voor stroom betaalt, is het raadzaam om van tevoren goed uit te rekenen welke manier van opladen voor jou het voordeligst is. Je moet er in elk geval niet op rekenen dat bij de elektrische auto standaard een laadpas van de leasemaatschappij zit. Ook zo’n pas zul je dus zelf moeten regelen. 

Dit zijn de 10 goedkoopste elektrische auto’s in de private lease met een actieradius van minimaal 350 kilometer!

Voor onze top 10 zijn we uitgegaan van de leasetarieven die de verschillende automerken op hun eigen websites communiceren. We kijken naar de basisuitvoeringen van hun elektrische modellen en rekenen met een leasetermijn van 60 maanden in combinatie met een maximum van 10.000 kilometer op jaarbasis. We laten daarnaast ook de verhouding tussen de actieradius (WLTP) en het leasetarief meewegen. Een scherpe kilometerprijs belonen we graag!  

10. Tesla Model 3 Standard Range (609 euro p/m)

Als je ’m koopt, betaal je nét geen 45.000 euro. Bestel je een trekhaak, mooiere wielen of een andere kleur dan zwart of wit, dan til je deze Tesla boven deze magische grens uit en kom je niet meer in aanmerking voor 2.950 euro SEPP-subsidie. De Model 3 Standard Range is veruit de duurste auto in deze top 10: in de private lease betaal je 609 euro per maand. Maar dan heb je wél een auto die 491 kilometer op een volle accu rijdt en profiteert van regelmatige ‘over the air’-updates. Met de hartelijke groeten van Elon Musk!

• Motorvermogen: ca. 283 pk • Actieradius (WLTP): 491 km • Snelladen: max. 170 kW • SEPP: ja 

©@GREG

9. DS 3 E-Tense (599 euro p/m)

Sinds kort beschikt de DS 3 E-Tense over een accupakket met een capaciteit van 54 kWh. Daar haalt de compacte Franse crossover een actieradius uit van nét 400 kilometer. DS zegt dat de auto de allure van Parijs ademt. Naar vastgoedmaatstaven klopt dat inderdaad: je betaalt de hoofdprijs voor maar heel weinig ruimte. Ook al staat het veercomfort van de DS 3 op hoog niveau en is de afwerking erg fraai, een tarief van 599 euro per maand is simpelweg een heleboel geld voor zo’n krappe auto.

• Motorvermogen: 156 pk • Actieradius (WLTP): 402 km • Snelladen: max. 100 kW • SEPP: ja

8. Peugeot e-208 GT (559 euro p/m)

Een van de populairste elektrische auto’s van 2022 profiteert van dezelfde technologische upgrade die de DS 3 E-Tense heeft ondergaan. Dat brengt de Peugeot e-208 een grotere accucapaciteit (54 kWh), meer motorvermogen (156 pk) en een grotere actieradius (400 km). Genoeg om de auto nét wat bruikbaarder en nét wat speelser te maken. Als meest compleet uitgevoerde en duurste model uit de reeks profiteert voorlopig alleen de GT-versie van de upgrade. Alle andere versies houden hun kleinere accu (50 kWh), minder krachtige elektromotor (136 pk) en kleinere actieradius (362 km).

• Motorvermogen: 156 pk • Actieradius (WLTP): 400 km • Snelladen: max. 100 kW • SEPP: ja

©Opel Automobile GmbH

7. Opel Corsa-e (495 euro p/m)

De Opel Corsa-e deelt zijn techniek met de Peugeot e-208. Dat wil zeggen: met de elektrische 208-versies die nog níet de upgrade van de aandrijflijn hebben gehad. De Corsa-e moet het zodoende stellen met een accupakket van 50 kWh en een vermogen van 136 pk. Als je niet te vaak lange ritten moet maken, is dat meer dan adequaat. Maar met een WLTP-actieradius van 362 kilometer klimt de Corsa-e met hangen en wurgen over onze ondergrens van 350 km. Voordeel van de Corsa-e is wel dat het tarief voor de private lease onder de 500 euro blijft.

• Motorvermogen: 136 pk • Actieradius (WLTP): 362 km • Snelladen: max. 100 kW • SEPP: ja

6. Citroën ë-C4 (489 euro p/m)

Als product uit het assortiment van het grote Stellantis-concern maakt ook de Citroën ë-C4 gebruik van dezelfde, nog niet opgewaardeerde elektromotor (136 pk) en accutechnologie (50 kWh) als de Peugeot e-208 en Opel Corsa-e. Voor het messcherpe leasetarief dat je maandelijks voor deze heerlijk comfortabel geveerde EV betaalt, mag je daar eigenlijk niet over zeuren. Door de actieradius van 357 kilometer zul je bij het laadstation regelmatig dezelfde mensen met een elektrische Opel Corsa of Peugeot 208 tegenkomen. Gezellig toch?

• Motorvermogen: 136 pk • Actieradius (WLTP): 357 km • Snelladen: max. 100 kW • SEPP: ja

5. BYD Atto 3 (549 euro p/m)

Verschillende Chinese automerken maakten hier in korte tijd hun opwachting, waardoor het EV-aanbod flink is gegroeid. Kijken we naar BYD, dan hebben we te maken met een heuse EV-pionier. Het concern ontwikkelt al bijna 30 jaar z’n eigen accutechnologie. De BYD Atto 3 is een ruime SUV met een speels interieurdesign. De LFP-accu is goed voor een keurige actieradius van 420 kilometer. Minder onder de indruk zijn we van het maximum laadvermogen aan de snellader: 88 kW. Hoe dat in de praktijk uitpakt? Binnenkort lees je op ID.nl een uitgebreide review van de BYD Atto 3.

• Motorvermogen: 204 pk • Actieradius (WLTP): 420 km • Snelladen: max. 88 kW • SEPP: ja

4. Cupra Born Essential (548 euro p/m)

Als je wilt profiteren van de SEPP-subsidie, zit je bij de Cupra Born standaard vast aan de basisversie genaamd Essential. Die heeft een batterij van 58 kWh, waarmee je 427 kilometer vooruit kunt. Reken niet op heel veel luxe aan boord: navigeren moet via je smartphone en nuttige veiligheidssystemen als adaptieve cruisecontrol, een spoorassistent en dodehoekwaarschuwing ontbreken. Als je daarmee kunt leven, word je wel vrolijk aan de snellaadpaal: de Cupra Born laat zijn accu volstromen met een piekvermogen van 120 kW. Vergelijk dat maar eens met de BYD Atto 3 hierboven...

• Motorvermogen: 204 pk • Actieradius (WLTP): 427 km • Snelladen: max. 120 kW • SEPP: ja

3. Kia Niro EV (579 euro p/m)

De marge is minimaal, maar op de standaard Kia Niro EV zit nog nét SEPP-subsidie. Je moet de ruimtelijke gezins-EV dan ook niet willen bestellen met metallic lak, want dan gaat de prijs over de 45.000 euro. De Niro EV heeft een accu met een capaciteit van 64,8 kWh, en daarmee kun je 460 kilometer vooruit. Wat de Kia Niro EV des te aantrekkelijker maakt, is zijn maximumtrekgewicht van 750 kilo, zodat je zonder problemen met een vouwwagen kunt gaan kamperen deze zomer. En als je dan toch op de camping staat: dankzij de vehicle-to-device-functie kun je al je elektrische apparaten op de auto aansluiten.

• Motorvermogen: 204 pk • Actieradius (WLTP): 460 km • Snelladen: max. 100 kW • SEPP: ja

2. MG 4 Comfort (529 euro p/m)

De in China gebouwde MG 4 Electric is een ijzersterke aanbieding. Daar kunnen we heel kort over zijn. Zelfs als je kiest voor de versie met het grootste accupakket (64 kWh) en de meest complete Luxury-uitrusting (inclusief warmtepomp, 360-gradencamera, navigatie en diverse semi-autonome rijhulpsystemen) blijft de prijs van de auto nog steeds onder de SEPP-grens. Hulde en bloemen! Snelladen doet de MG 4 Electric met 135 kW en op een volle accu rijd je zomaar van Utrecht naar Hamburg.

• Motorvermogen: 204 pk • Actieradius (WLTP): 450 km • Snelladen: max. 135 kW • SEPP: ja

1. Jeep Avenger (459 euro p/m)

Nadat de Jeep Avenger eerder al de titel ‘Auto van het Jaar’ wist te bemachtigen, staat hij in onze top 10 eveneens op nummer 1. Als Stellantis-product maakt hij gebruik van dezelfde (geüpgradede) technologie als de DS 3 E-Tense en Peugeot e-208 GT. Oftewel: de 54 kWh-accu en 156 pk sterke elektromotor. Weliswaar haalt de kleine Jeep net geen 400 kilometer op een volle accu, maar moet je eens kijken naar dat leasetarief: vanaf € 459 per maand staat er een heuse Amerikaan (met Frans-Duits-Italiaanse genen) voor je deur! En dankzij de lage basisprijs van 37.000 euro kun je vóór het overschrijden van de SEPP-grens helemaal losgaan op de optieprijslijst.

• Motorvermogen: 156 pk • Actieradius (WLTP): 392 km • Snelladen: max. 100 kW • SEPP: ja

Wil je een laadpaal thuis laten plaatsen? Check hier het aanbod bij Coolblue.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.