ID.nl logo
Al deze apparaten werken al met spraakbediening
© Reshift Digital
Mobiliteit

Al deze apparaten werken al met spraakbediening

Gemak dient de mens. En technologie doet dat ook. Daarom wordt er ook zoveel aandacht besteed aan het gebruiksgemak van nieuwe tech. En wat is er nou makkelijker dan hardop te zeggen wat je wilt? De opkomst van spraakbediening in apparatuur is onstuitbaar. Maak kennis met deze tien toepassingen.

Op heel veel websites worden tegenwoordig chatsessies aangeboden als je niet snel genoeg kunt vinden waar je naar op zoek bent. Heel handig, je hoeft alleen maar even te vragen waar je moet zijn voor product X of dienst Y en je wordt vriendelijk verwezen door de behulpzame medewerker aan de andere kant van de chat. Laat die behulpzame medewerker nou steeds vaker een chatbot zijn die heeft geleerd om op de duizenden vragen die dagelijks op hem afgevuurd worden het juiste antwoord te formuleren. Deze vorm van interactie is het instapmodel van kunstmatige intelligentie en voldoet meestal prima voor deze taak.

De virtuele assistenten die onze telefoons en huizen bevolken, zijn al iets geavanceerder. Zij kunnen specifieke acties koppelen aan bepaalde commando’s of zelfs actie ondernemen als er niks gevraagd wordt. Dat een Tesla de verwarming aanzet als jij zegt dat je het koud hebt, is het product van natural language processing. De assistenten zijn steeds beter getraind in het begrijpen van taal en kunnen daar op een basaal niveau op reageren.

Heb je weleens een gesprek proberen te voeren met Siri? Het duurt niet lang voordat je tegen de grens van haar begrip aanloopt. Toch is dat waar de ontwikkeling van pratende technologie naartoe gaat. We willen een intelligent gesprek kunnen voeren met een AI-apparaat dat niet te onderscheiden is van een menselijke conversatie. Dan dient technologie niet alleen als persoonlijke dienaar, maar ook als metgezel. Dat zou een van de oplossingen tegen eenzaamheid kunnen zijn bij een sterk vergrijsde bevolking. Maar zover zijn we nog niet.

Wij gebruiken onze technologie vooral nog voor praktische zaken, zoals het licht aandoen als we thuiskomen, het dicteren en zenden van berichten of het opzoeken en afspelen van een playlist. En dat is prima, maar over een paar jaar, als we diepgaande gesprekken hebben met onze digitale metgezellen, zal dat lijken als kinderspel.

Nuki Smart Lock 3.0 Pro

©PXimport

Onze voordeur ontkomt niet aan de ‘verslimming’ van ons huis. De slimme deurbel is razend populair in Nederland, mede door een reclamecampagne van een zekere ringvormige bel met geïntegreerde camera. Een slimme brievenbus is tegenwoordig ook een optie. Dat is een afgesloten box die opengaat met een speciale code die of speciaal pasje dat pakketbezorgers bij zich hebben. En ook het deurslot gaat mee in de vaart der volkeren, met dit slimme slot van Nuki. Aan de buitenkant zie je er niets van en kun je zelfs je normale sleutel nog gewoon gebruiken. Het slimme gedeelte van het slot wordt aan de binnenkant gemonteerd. Hierbij kun je de cilinder die je al hebt gewoon houden, want de Nuki monteer je over het slot heen en draait automatisch de sleutel om. Nuki0 verkoopt optioneel ook een veilig cilinderslot. De Nuki Smart Lock 3.0 Pro bevat een oplaadbare accu van 12 Wh die het zes maanden uithoudt voordat je de accu moet opladen. De accu zorgt naast het opendraaien van het slot ook voor een verbinding met het wifi-netwerk. Je kunt door middel van Google Assistent of Alexa via de app de voordeur van het slot commando’s geven.

Solos Argon Smart Glasses

©PXimport

Slimme brillen komen grofweg in twee smaken. De echt slimme brillen hebben een geïntegreerd display waar informatie op kan worden getoond. De bijna slimme brillen tentoonspreiden hun slimheid vooral via audio. Er zijn al tal van die echt slimme brillen op de markt, maar die worden vooral ingezet in een professionele omgeving, vanwege de specifieke toepassingen en het nogal lompe uiterlijk. De bijna slimme brillen met een draadloze verbinding naar je smartphone en slim weggewerkte audio zijn inmiddels zo doorontwikkeld dat ze in modieuze monturen passen die geen enkele brildrager zal misstaan. Maar waarom zou je een gewone (domme) bril vervangen door een bijna slimme? Nou, je kunt dan bijvoorbeeld handsfree bellen dankzij de onzichtbaar weggewerkte microfoon. De speakers in de pootjes laten alleen de brildrager horen wat er wordt gezegd. Of je zet de spraakassistent aan en laat je leiden door Google Maps. Of de AI-coach praat gedurende de dag tegen je en vertelt je wanneer je water moet drinken en dat je rechtop moet gaan zitten (dankzij de ingebouwde gyroscoop). De bediening is simpel: je hoeft alleen maar te tikken op de pootjes. Vanwege het modulaire design kun je bovendien eenvoudig je dagelijkse bril wisselen voor een zonnebril.

TCL Breeva A5

Er zijn zo veel dingen in huis die een gezond leven kunnen dwarsbomen. Dan heb ik het even niet over de rijkelijk gevulde koelkast of la waar alle chips in ligt. Nee, ik heb het over de onzichtbare deeltjes die door de lucht zweven en in je longen terechtkomen. Allerlei virussen, allergenen en vervuilde lucht waren rond in je woning, en jij denkt dat daar niets aan te doen is? Gelukkig wel! Er zijn flink wat luchtzuiveraars op de markt die 99,97% van de schadelijke stofjes uit de lucht halen en vervangen door frisse lucht. Deze Breeva A5 van TCL is hierop geen uitzondering. Het apparaat zuigt onder meer pollen en huisstofmijt uit de lucht door een HEPA H13-filtersysteem. Vieze luchtjes van huisdieren of een rokende oom worden gezuiverd door een actief carbonfilter. En virussen sterven door de blootstelling aan uv C-straling binnenin. Dit zwarte monster (met een mooi minimalistisch Nordic design volgens de makers) blaast de schone lucht aan de bovenkant eruit en kan een flinke ruimte met gemak aan. Koppel de Breeva aan je wifi-netwerk zodat je opdrachten kunt geven als: ‘Check de lucht op kwaliteit’, of: ‘Ga over op nachtmodus’, waarna de Breeva heel zachtjes zijn zuiverende werk blijft doen.

De Breeva ontdoet je woning van virussen, allergenen en vervuilde lucht 

-

Tesla Model S Plaid

©PXimport

Eigenlijk maakt het niet uit over welk model Tesla we het hebben, want alle modellen reageren op gesproken opdrachten. Zelfs in het Nederlands. Het begint al op de parkeerplaats, als je niet meer weet waar je precies je auto geparkeerd had. Dan pak je je smartphone uit je zak en activeer je Google Assistent of Siri en vraag je of je Tesla even kan toeteren en de koplampen laat knipperen. Aha! Daar staat ie! Vanaf dat moment is de koppeling met je telefoon niet meer nodig en kun je rechtstreeks tegen je auto praten. De meeste functies die je met het grote touchscreen op het dashboard kunt bedienen, zijn ook als spraakcommando beschikbaar met een simpele druk op de desbetreffende knop op het stuur. En aangezien het systeem leert van al die Tesla-bezitters die tegen hun auto ouwehoeren, zijn er meerdere manieren om iets duidelijk te maken. Zo kun je het commando geven: ‘Schakel de verwarming in.’ Maar je kunt ook wat nonchalanter zijn en zeggen: ‘Ik heb het koud!’ In beide gevallen wordt het warmer in je auto. Navigeren doe je door gewoon het adres op te lepelen en berichtjes die je telefoon moet versturen, kun je simpelweg dicteren. En de achterbak openen? Gewoon vragen naar de Flux Capacitor.

Meeting Owl Pro

©PXimport

Dit is geen technologie die terugpraat, maar wel een prachtige oplossing om tegen te praten. De Meeting Owl Pro is de ideale partner voor videovergaderingen, door de unieke samenwerking van slimme camera’s en slimme microfoons en luidsprekers. Zet de Meeting Owl Pro midden op de tafel en je ziet meteen waarom hij een uil genoemd wordt. De 360 graden camera bovenop zoomt automatisch in op degene die aan het woord is en een van de acht ingebouwde microfoons die het dichtstbij is, pikt het geluid op. Beeld en geluid worden vervolgens loepzuiver verstuurd naar de deelnemers op afstand. De Meeting Owl werkt met alle gangbare online vergadersoftware, zoals Microsoft Teams, Zoom en Google Meet. De thuis-vergaderaars krijgen op hun laptop het 360graden-beeld als een panorama gepresenteerd, zodat zij in één oogopslag kunnen zien wie er aanwezig zijn. Het beeld eronder is gereserveerd voor degene(n) die aan het woord is. Met een prijskaartje van bijna 1100 euro is wel het bedoeld voor de professionele gebruiker die dat blikkerige laptopmicrofoontje en de korrelige webcams beu is. Deze uil brengt het plezier terug in het vergaderen. Nou ja, in het technische gedeelte ervan.

Beosound Emerge

©PXimport

Muziekliefhebbers met een goed ontwikkeld gevoel voor stijl zweren al jaren bij de minimalistische lijnen van de producten van Bang & Olufson. Vaak ver verwijderd van de gangbare vormen en materialen, weet dit Zweedse audiomerk steeds te verrassen. Ook nu weer, met deze slimme, draadloze speaker die qua vorm geen gelijke kent. Plat als een boek staat de Beosound Emerge fier rechtop. Verkrijgbaar in zwart, wat de speaker een beetje laat lijken op een game console, of in een hout/goud-combinatie die heel luxueus overkomt. Het geluid komt uit een opvallend kleine serie speakers. Een 4inch-woofer voor de lage tonen, een 1,45inch-midrange driver en een 0,6inch-tweeter bovenin voor de hoge tonen. Het is dan wel een klein pakketje voor het prijskaartje van 749 euro (en het dubbele voor een stereopaar), maar desalniettemin zeker opvallend. Door de integratie met Google Assistent kun je het systeem prima bedienen met gesproken opdrachten. Zoek artiesten en albums, laat de muziek afspelen, skip een nummer of stop de muziek. Daarnaast kun je de speaker ook laten vertellen hoe het weer eruitziet of welke afspraken er in je agenda staan. En als je even niet wilt dat Google meeluistert, dan kun je de voice control met een fysieke knop uitzetten.

Als je even niet wilt dat Google meeluistert, zet je de voice control uit met een fysieke knop

-

Furbo Hondencamera

©PXimport

Als hondenbezitters ’s ochtends de deur achter zich dichttrekken om naar hun werk te gaan, blijft hun harige vriendje meestal alleen achter. Dan begint voor het huisdier het lange wachten totdat het baasje weer thuiskomt en aandacht (en lekkers) geeft. Wat ze in die tussentijd in huis uitspoken, is vaak een groot mysterie. Maar niet als je de Furbo Hondencamera in de woonkamer hebt staan. Het is een witte cilinder (ongeveer even hoog als een pak melk, maar dubbel zo breed) met een bamboe bovenkant. Erin zit een Full-HD-camera, een microfoon en luidspreker én een handige feature. De Furbo staat in verbinding met je wifi-netwerk en daarmee ook met de app op de telefoon van het baasje. Mocht de hond gedurende de dag blaffen of janken dan wordt er een berichtje verstuurd met de vraag of je even wilt kijken wat er aan de hand is. De Furbo schakelt dan in en je krijgt live beeld en geluid. Nu kun je tegen je blaffende viervoeter praten om ’m gerust te stellen. Als je dan vindt dat je metgezel wel een beloning heeft verdiend, lanceer je met een simpele druk op de knop in de app een hondensnoepje uit de Furbo!

LG OLED65G1RLA

©PXimport

Er zijn veel meer televisies die je met je stem kunt bedienen dan deze 65inch-oled-tv van LG, maar we pikken deze eruit omdat ie zo mooi is. Er is al veel gezegd over het voordeel van oledschermen. In het kort: doordat elke individuele pixel verlicht wordt, is zwart op het scherm ook echt zwart, want de niet-oplichtende pixels staan gewoon uit. De nieuwe generatie oled-tv’s van LG heet EVO en is – je raadt het al – de volgende evolutie in dit soort schermen. De verlichting in de pixels die aanstaan is veel feller, waardoor er een nog scherper contrast ontstaat en de kleuren echt van het scherm spatten, terwijl het zwart gewoon pikzwart blijft. En dan is het ook nog eens een slimme televisie die op allerlei mogelijke manieren te bedienen is. Koppel hem aan je Android-smartphone of iPhone en tik op hetgeen je wilt bekijken. Of druk de speciale voice command-toets op je afstandsbediening in en zeg dat de tv van zender moet wisselen of het geluid harder of zachter moet. Kijk je liever naar Netflix of YouTube, dan hoef je dat alleen maar hardop uit te spreken, en je wens wordt vervuld.

Apple Watch Series 7

©PXimport

De Apple Watch is het slimste horloge van de klas. Natuurlijk zijn er ook Android-horloges die aardig mee kunnen komen, maar op het gebied van integratie en veelzijdigheid moeten ze het uiteindelijk toch afleggen tegen Apple. Door het slim uitgebouwde (en nogal strak ommuurde) ecosysteem van Apple is er een naadloze synergie tussen alle producten en diensten. Een connectie proberen te maken met een Android-telefoon hoef je niet te proberen met je Apple Watch. Wat wel kan, is vrijwel alle functies van het horloge met je stem besturen. Om de vriendelijke stem van Siri te horen, hoef je alleen maar je pols richting je mond brengen en de magische woorden ‘Hey Siri!’ uit te spreken. Door allerlei slimme meetapparatuur aan de achterkant van het horloge wordt je gezondheid nauwlettend in de gaten gehouden en kun je dus alles vragen over je hartslag, stresslevel of hoeveelheid slaap. Maar ook het citeren van WhatsApp-berichtjes en skippen naar het volgende nummer in Spotify gaat heel soepel. Er is eigenlijk maar één plek waar Siri niet goed werkt, en dat is onder water. Het horloge kan het wel aan, alleen jij komt daar zo moeilijk uit je woorden.

Je kunt vrijwel alle functies van je Apple Watch met je stem besturen

-

Homey Pro

©PXimport

Je kunt het niet over spraakgestuurde tech hebben zonder domotica te noemen. De kunst om alle slimme apparaten in huis op één plek bij elkaar brengen, is met de Homey Pro redelijk gemakkelijk voor elkaar te krijgen. Verschillende draadloze technieken, zoals Z-Wave, Zigbee, 433 Mhz en infrarood zitten ingebouwd in de witte bol, zodat vrijwel alle slimme apparatuur van bijna alle merken erop kunnen worden aangesloten. Alles wordt hiermee samengebracht op één plek en de gebruiker kan alle apparaten hiervandaan bedienen. Het wordt pas echt leuk als je Flows maakt. Met een eenvoudige als-dan-structuur koppel je specifieke handelingen aan elkaar. Dat kan zoiets simpels zijn als het aan- of uitdoen van alle lichten als je op de knop drukt, maar je kunt ook een compleet sfeerplan maken met het laten afspelen van zachte muziek en het dimmen van de lichten als je daarom vraagt. Of je laat het geluid van je slimme deurbel afspelen op de Sonos-speakers als er iemand aanbelt. De integratie met de verschillende spraakassistenten zorgt ervoor dat je alle Flows ook met je stem kunt besturen. En dat alles dankzij een klein wit bolletje met een gekleurde ledstrip (die ook uit kan). Hiermee wordt je smart home pas echt slim.

Veiligheid

Vorig jaar werd het wereldwijde gebruik van spraakassistenten nog geschat op 4,2 miljard apparaten. In 2024 is dat aantal waarschijnlijk verdubbeld. Dan praten we met zijn allen gezellig tegen 8,4 miljard van deze steeds slimmere digitale vriendjes. Het merendeel van deze apparaten werkt met Google Assistent (Hey Google!), gevolgd door Amazon (Hey Alexa!) en op gepaste afstand Apple (Hey Siri!) en Microsoft (Hey Cortana!). Deze diensten zijn gemaakt om ons leven makkelijker te maken, maar hoe meer je zo’n assistent toegang geeft tot je digitale leven, hoe groter ook de mogelijke veiligheidsrisico’s zijn. Zo kun je heel gemakkelijk een mail of een tekstbericht dicteren en laten versturen, maar dat betekent wel dat de assistent toegang heeft tot je wachtwoorden en andere gevoelige informatie, zoals creditcardgegevens. Zeker als je ook je online inkopen en het afrekenen overlaat aan de assistent, zoals Amazon dat graag ziet.

Ook staan de slimme apparaten altijd mee te luisteren, zodat ze meteen in actie kunnen komen als jij ze aanspreekt. Dat heeft in het verleden weleens geleid tot problemen met opgenomen gesprekken die werden uitgeplozen door bedrijven van buitenaf. Hoewel veel van de vraagstukken rond veiligheid wel echt serieus worden genomen door de platformhouders, kan jij als consument beter zelf je voorzorgsmaatregelen nemen. Gebruik alleen apparaten van vertrouwde merken, link er geen betalingsmiddelen aan en zet de assistent uit als je hem niet gebruikt.

Conclusie

Voor een goed gesprek zijn de virtuele assistenten niet te porren. Als je ze echter gebruikt waarvoor ze zijn ontwikkeld, namelijk het overnemen van taken waarvoor je normaal gesproken een fysieke handeling zou moeten uitvoeren, dan zijn die digitale assistenten best handig. Maar hun inzet en nut is afhankelijk van je verwachtingen en jouw eigen gebruik van de slimme functies op je apparaten. Ben jij bijvoorbeeld iemand die al zijn slimme apparaten aan elkaar heeft geknoopt, dan heeft het toevoegen van gesproken bediening echt een meerwaarde. Maar ook als je in de auto zit en toch even dat mailtje moet sturen of een specifiek liedje wilt luisteren, zonder je handen van het stuur te moeten halen, heeft stembediening zeker zin. Wil je aan een slim leven beginnen, kies dan wel voor één specifieke assistent. Dat maakt de hele integratie zo veel makkelijker. En als je Siri, Google, Alexa of Cortana niet nodig hebt, zet ze dan gewoon uit. Dan hoef je je ook geen zorgen te maken dat er gesprekken worden opgenomen zonder dat jij dat wilt.

▼ Volgende artikel
Dekbed in de wasdroger: helpt een tennisbal echt?
© ID.nl
Huis

Dekbed in de wasdroger: helpt een tennisbal echt?

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

In dit artikel

Je leest wat tennisballen in de droger doen en bij welke dekbedden dat wel of juist minder goed werkt. We leggen uit hoeveel ballen je nodig hebt, waar je op let bij het type tennisbal en waarom voldoende ruimte in de trommel belangrijk is. Ook staan we stil bij alternatieven zoals speciale drogerballen en geven we praktische tips om je dekbed gelijkmatig te laten drogen en mooi in vorm te houden.

Lees ook: 9 veelgemaakte fouten bij het drogen van je was

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoe vaak moet je je dekbed eigenlijk wassen?

Een dekbed hoeft niet vaak in de was. Voor de meeste mensen is één tot twee keer per jaar genoeg. Dat komt omdat het meeste vuil (denk bijvoorbeeld aan zweet of huidschilfers) niet in het dekbed zelf terechtkomt, maar in het dekbedovertrek. Dat overtrek was je regelmatig, meestal eens per één à twee weken. Het dekbed blijft daardoor relatief schoon.

Soms is vaker wassen wel logisch. Bijvoorbeeld als je veel zweet in je slaap, last hebt van een huisstofmijtallergie of het overtrek niet zo vaak verschoont. Ook na ziekte of bij zichtbare vlekken is een extra wasbeurt verstandig.

Hoe vaak je kunt wassen, hangt ook af van de vulling. Niet elk dekbed kan namelijk even goed tegen veel wasbeurten. Dons- en verendekbedden kunnen meestal in de wasmachine, mits je het waslabel volgt en ze daarna goed laat drogen. Synthetische dekbedden zijn in dat opzicht wat vergevingsgezinder en kunnen vaak vaker gewassen worden zonder dat de vulling daaronder lijdt.

Twijfel je of wassen echt nodig is? Dan is luchten een goed alternatief. Hang je dekbed regelmatig buiten of bij een open raam. Daarmee kun je een wasbeurt vaak nog maanden uitstellen.

View post on TikTok

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Speciale drogerballen

Er bestaan ook speciale drogerballen van wol of kunststof. Die zijn bedoeld voor gebruik in de droger en geven geen kleur af. Ze doen hetzelfde als tennisballen: ze zorgen dat het dekbed tijdens het drogen in beweging blijft. Wolballen maken minder lawaai en zijn milder voor stoffen. Stop je je dekbed regelmatig in de droger? Dan kun je beter deze speciale bollen gebruiken in plaats van tennisballen.  

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

▼ Volgende artikel
SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?
© arinahabich
Huis

SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Populaire merken voor SSD's

Als je op zoek bent naar een betrouwbare en snelle SSD, is er een aantal fabrikanten dat de markt domineert. Samsung wordt door velen gezien als de marktleider op het gebied van flashgeheugen en staat bekend om de uitstekende prestaties van hun EVO- en PRO-series. Daarnaast is Western Digital (WD) een vaste waarde; dit merk heeft de transitie van traditionele harde schijven naar SSD's succesvol gemaakt met hun kleurgecodeerde (Blue, Black en Red) series voor verschillende doeleinden. Ook Transcend is een uitstekende keuze; dit merk staat al jaren bekend om zijn betrouwbare geheugenproducten en biedt duurzame SSD's die lang meegaan. Tot slot bieden merken als Kingston en Seagate betrouwbare alternatieven die vaak net iets vriendelijker geprijsd zijn, zonder dat je daarbij veel inlevert op stabiliteit.