Langzaam maar zeker wint het Chinese merk Xiaomi aan populariteit in Nederland. Dat is niet onterecht, want de Chinese fabrikant laat weten dat je voor een scherpe prijs nergens voor in hoeft te leveren. Met deze Xiaomi Mi 9T laat Xiaomi dat meer dan ooit weten.

De Xiaomi Mi 9T laat zich makkelijk verwarren met een andere smartphone: de Xiaomi Mi 9. Laatstgenoemde is al een tijdje verkrijgbaar en kreeg van ons een uitstekende beoordeling. Het toestel beschikt namelijk over de krachtigste specificaties in een luxe behuizing, terwijl de prijs vanaf 449 euro scherp is. Toch had de smartphone enkele nadelen. Allereerst de MIUI-software, die geen vooruitgang is ten opzichte van de gewone Android-basis. Ten tweede is er geen 3,5 mm aansluiting voor je headset. De Xiaomi Mi 9T is nog een slagje betaalbaarder: zo’n 350 euro. Bovendien beschikt dit toestel wél gewoon over een koptelefoonaansluiting en alle luxe die de reguliere 9 ook biedt. De kleine verschillen zitten in de iets minder krachtigere chipset en het feit dat de Mi 9T smartphone over een pop-upcamera frontcamera beschikt in plaats van een camera in een inkeping aan de voorzijde van de smartphone.

©PXimport

Opvallend is verder dat je voor die 350 euro een opvallend complete smartphone terugkrijgt, die van alle luxe onderdelen is voorzien die de duurste smartphones ook hebben: een driedubbele camera aan de achterzijde, pop-up frontcamera en zelfs een (redelijk presterende) vingerafdrukscanner onder het scherm. Deze vingerafdrukscanner is helaas nog niet zo accuraat en snel als een traditionele fysieke scanner.

Behuizing

De Xiaomi Mi 9T heeft een luxe uitstraling door zijn glazen behuizing. Dat maakt het toestel echter wel kwetsbaar en draadloos opladen (wat een glazen behuizing, in tegenstelling tot een metalen behuizing mogelijk maakt) is niet mogelijk. Gelukkig zorgt de zwarte kleur dat vingerafdrukken niet extreem opvallen en is er een plastic covertje in de doos aanwezig. De smartphone is niet bovengemiddeld groot, ondanks dat er een scherm geplaatst is dat 6,4 inch in diameter groot is. Dankzij dunne schermranden, de pop-upcamera en een schermverhouding van 19,5 bij 9 bestaat een groot deel van de voorzijde uit beeldscherm en is de smartphone niet té groot.

Het scherm is ook van uitstekende kwaliteit voor zijn prijsklasse. Het is helder, de kleuren zijn diep en met zijn full-HD resolutie oogt alles scherp genoeg.

Chipset

Intern is alles ook dik in orde: een accucapaciteit van 4.000 mAh is ruim voldoende. Genoeg voor zo’n anderhalve dag - hoewel dat natuurlijk afhankelijk is van je gebruik. Gelukkig heb je de smartphone dankzij de meegeleverde snellader vlot klaar voor gebruik. De smartphone reageert vlot, dankzij de Snapdragon 720-processor. Voor deze prijsklasse is dat een uitstekende chipset, maar voor wie krachtigere apps of games wilt draaien is de Xiaomi Mi 9T Pro wellicht een betere keuze. Dit is grofweg dezelfde smartphone, die een paar tientjes duurder en onder meer beschikt over een iets snellere Snapdragon 855-chipset.

©PXimport

Camera’s

Laat je niet afleiden door het aantal camera’s op een smartphone. Meer camera’s staat niet garant voor betere foto’s. Dat bewijst Google met zijn Pixel 3A-smartphone, die een vergelijkbare vraagprijs hanteert, maar met zijn enkele cameralens aan de achterzijde betere foto’s schiet dan deze Xiaomi Mi 9T.

De camera van de Xiaomi smartphone is echter wel veelzijdiger. Er zijn drie lenzen aan de achterzijde, bestaande uit een groothoeklens, zoomlens en een 48 megapixel hoofdlens. Vooral de hoofdlens schiet absoluut geen verkeerde plaatjes en kan redelijk overweg met moeilijke lichtomstandigheden. Switchen tussen de zoomlens en groothoeksensor is een welkome aanvulling, maar je merkt wel dat deze lenzen sneller ruis tonen bij moeilijke lichtomstandigheden.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Android 9 met MIUI 10

Software is bij de meeste Chinese smartphonemakers een zorgenkindje en helaas is Xiaomi hierop geen uitzondering. Waarom ook Xiaomi zoveel tijd en energie steekt in het afbreken van een prima Android-basis ontgaat me volkomen. Maar helaas is dat wel het geval. Zo is bijvoorbeeld de ‘Always On’-functionaliteit voor VPN-verbindingen uit het systeem gesloopt. Ook Huawei doet dit bijvoorbeeld, waarschijnlijk om de accuduur te verbeteren. Maar het gaat wel ten koste van de veiligheid voor wie graag zijn smartphone beschermt met een VPN-verbinding. Ironisch genoeg geeft de overbodige en onverwijderbare virusscanner je een vals gevoel van veiligheid. Ook zijn er veel overbodige apps aanwezig, zoals twee browsers, Xiaomi-apps en reclame-apps van Facebook en AliExpress. Ook moet je als gebruiker bij het installeren van de smartphone niet vergeten het vinkje uit te zetten om reclame op je smartphone te ontvangen. Wat dat betreft kan Xiaomi nog wat leren van de andere Chinese fabrikant OnePlus, dat zorgvuldig werkt om Android juist te verbeteren. Helaas liggen de dagen dat OnePlus ook vergelijkbare scherpe prijzen biedt achter ons.

De Xiaomi Mi 9T draait op Android 9, de meest recente versie van Android. Met op het moment van schrijven (eind augustus) de veiligheidspatch van juli. Dat is acceptabel. Hoe Xiaomi scoort op het gebied van update-ondersteuning, daar valt helaas nog weinig over te zeggen.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Alternatieven voor de Xiaomi Mi 9T

Voor 349 euro krijg je ongelofelijk veel terug met de Xiaomi Mi 9T. Er zijn slechts twee goede alternatieven voor te noemen in vergelijkbare prijsklasses. Allereerst de Xiaomi Mi 9T Pro, wat wellicht een betere keuze is dan de reguliere 9T. Voor een paar tientjes meer heb je een veel betere camera’s en krachtigere chipset. Wie terechte zorgen heeft over de MIUI softwareschil en update-ondersteuning kan terecht bij de Google Pixel 3A. Hoewel deze smartphone minder krachtig en luxe is, zit het met de software en ondersteuning een stuk beter en is de camera beduidend beter, vooral bij weinig licht.

©PXimport

Conclusie: Xiaomi Mi 9T kopen?

Wie qua functies niets wil missen, maar niet teveel wilt betalen, heeft met de Xiaomi Mi 9T een uitstekende smartphone. Dankzij een moderne behuizing, pop-upcamera, vingerafdrukscanner onder het scherm, snellader, 3 cameralenzen, grote accu én 3,5 mm-aansluiting heb je een bijzonder complete smartphone, die ook qua prestaties en schermkwaliteit goed scoort. Voor het prijskaartje van 350 euro heb je daarmee een uitstekende keuze, hoewel je wel genoegen moet nemen met een ondermaatse softwareschil over Android heen.

Met dank aan Belsimpel.nl voor het beschikbaar stellen van een review-exemplaar.

Disney en Lucasfilm hebben gisteren een nieuwe trailer van de aankomende bioscoopfilm The Mandalorian and Grogu uitgebracht.

Tijdens de Super Bowl werd er al een trailer uitgezonden, maar die viel niet bij alle fans even goed in de smaak. Lucasfilm lijkt het goed te willen maken met deze nieuwe trailer, die veel meer als een trailer voor een traditionele Star Wars-film voelt.

The Mandalorian en Grogu worden in de aankomende film ingehuurd om Colonal Ward te redden uit de klauwen van Rotta the Hutt - de zoon van Jabba the Hutt. De rol van The Mandalorian wordt zoals in de serie gespeeld door Pedro Pascal, maar ook acteurs als Jeremy Allen White en Sigourney Weaver zijn van de partij.

De film, die de Disney+-serie The Mandalorian opvolgt, draait vanaf 20 mei in Nederlandse bioscopen.

SSD's zijn snel, stil en energiezuinig, maar ze vragen om een iets andere aanpak dan klassieke harde schijven. Windows 11 biedt heel wat instellingen die de prestaties en levensduur van je SSD beïnvloeden. Met deze tips ontdek je welke functies je beter inschakelt, uitschakelt of controleert, zodat je SSD jarenlang betrouwbaar blijft werken.

Solid state drives (SSD) zijn tegenwoordig de standaardopslag in laptops en pc's. Maar ze werken fundamenteel anders dan traditionele harde schijven. Ze gebruiken geheugencellen in plaats van roterende platen, wat enorme snelheidsvoordelen biedt, maar ook specifieke aandacht vraagt voor schrijfbewerkingen, caching en systeeminstellingen. Met enkele gerichte optimalisaties haal je maximale prestaties uit de SSD en verleng je de levensduur. 

Schakel Snel opstarten uit

Snel opstarten is bedoeld om het opstartproces te versnellen, maar de tijdwinst die je hiermee boekt op een SSD is verwaarloosbaar. De functie slaat de kern van het systeem, inclusief essentiële stuurprogramma's, op de schijf op in de toestand waarin je de vorige sessie hebt afgesloten. Daardoor lijkt het systeem sneller te starten, maar eigenlijk hervat het deels de vorige sessie. Snel opstarten kan er ook voor zorgen dat bepaalde updates niet worden geïnstalleerd, omdat de computer niet echt volledig afsluit. Wanneer je deze optie uitschakelt, start het systeem altijd volledig opnieuw op, wat stabieler werkt en problemen voorkomt. Om Snel opstarten uit te schakelen, typ je in de zoekbalk Configuratiescherm en open je Systeem en beveiliging. Klik op Energiebeheer.

Kies in de linkerkolom Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen. Wanneer je dit venster voor de eerste keer opent dan zal het selectievakje grijs staan, waardoor je niets kunt wijzigen. In dat geval moet je eerst klikken op de optie Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn.

Controleer regelmatig op firmware-updates

Firmware-updates kunnen de prestaties van je SSD optimaliseren en de levensduur verlengen. Ze verlopen wel iets complexer dan gewone software-updates, omdat elke fabrikant zijn eigen methode heeft om de firmware bij te werken. Ga daarom altijd naar de officiële website van de fabrikant van de SSD en volg zorgvuldig de instructies.

Een handig hulpmiddel is CrystalDiskInfo. Deze gratis tool toont gedetailleerde informatie over de schijf, waaronder de firmwareversie. Zo kun je snel zien of er een update beschikbaar is. Heeft Windows ondertussen nieuwe stuurprogramma's gedownload maar nog niet geïnstalleerd, dan kun je die toepassen via Apparaatbeheer. Klik met de rechtermuisknop op het Startmenu en kies Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations uit. Klik met de rechtermuisknop op je SSD en kies Stuurprogramma bijwerken.

Controleer de S.M.A.R.T.-status

Met tools zoals CrystalDiskInfo zie hoe gezond de SSD is. Van elke harde schijf krijg je bovenaan heel wat informatie: de gezondheidstoestand, het volume, het type schijf, de temperatuur, de interface, het aantal keren dat de schijf is opgestart en het aantal bedrijfsuren dat dit stukje elektronica al meedraait. Het programma toont bovendien het merk en het serienummer van de schijf. Die informatie kan van pas komen als er sprake is van garantie. Daaronder lees je of de schijf de S.M.A.R.T.-technologie ondersteunt en of TRIM actief is. Daarnaast zie je nog een aantal technische parameters die vooral voor specialisten interessant zijn. Wanneer alle indicatoren blauw zijn, kun je op beide oren slapen. Fouten die in het geel verschijnen, zullen mettertijd verergeren. Wanneer bijvoorbeeld het onderdeel Media en Data Integriteit Fouten geel wordt gemarkeerd, is het tijd om een back-up te maken en de schijf te vervangen.

Alle informatie en de status van je SSD via CrystalDiskInfo.

Laat voldoende vrije ruimte over

Een SSD bestaat uit geheugencellen waarin data wordt opgeslagen. Die cellen slijten telkens wanneer ernaar wordt geschreven. Zonder bescherming zouden sommige cellen, zoals diegene waarop vaak systeemdata wordt geschreven, veel sneller verslijten dan andere. Daarom zit diep in de ingebouwde controllerchip van de SSD, een ingebouwde functie die zorgt dat alle geheugencellen evenwichtig worden aangesproken, zodat de schijf gelijkmatig slijt en betrouwbaar blijft. Wear leveling verdeelt de schrijfbewerkingen gelijkmatig over alle cellen, maar deze technologie heeft ruimte nodig om goed te kunnen werken. Als de schijf bijna vol is, kan de controller minder efficiënt herschikken en dan slijten bepaalde cellen sneller. Probeer slechts 75% van de SSD te gebruiken voor opslag en laat de overige 25% vrij om de schijf snel te houden. Dit zal de duurzaamheid op de lange termijn ook vergroten. Er zijn verschillende manieren om opslagruimte vrij te maken in Windows 11. Ga naar Instellingen / Systeem / Opslag en schakel Opslaginzicht in. Of gebruik Schijfopruiming om tijdelijke en ongewenste bestanden te verwijderen.

Controleer TRIM

TRIM is essentieel om een SSD gezond en snel te houden. Wanneer je in Windows een bestand verwijdert, markeert het besturingssysteem die ruimte als beschikbaar, maar de SSD weet dat niet vanzelf. Voor de SSD lijkt het alsof de data nog steeds aanwezig zijn.

TRIM vertelt de SSD welke gegevens echt verwijderd zijn, zodat de schijf intern kan opruimen en die ruimte klaar kan maken voor nieuwe schrijfbewerkingen. In Windows 11 is TRIM standaard ingeschakeld, maar het is een kleine moeite om dit even te controleren. Open de Opdrachtprompt als administrator. Dan typ je fsutil behavior query DisableDeleteNotify. Krijg je als resultaat DisableDeleteNotify = 0 dan is TRIM ingeschakeld. Zie je daarentegen DisableDeleteNotify = 1 dan is TRIM uitgeschakeld. Om TRIM in dat geval te activeren, typ je fsutil behavior set DisableDeleteNotify 0 en druk je op Enter.

Laat de ingebouwde defragmentatie ingeschakeld

In de begindagen van SSD's waren deze schijven minder duurzaam dan nu. Daarom werd destijds afgeraden om te defragmenteren. Het leverde geen snelheidswinst op en kon zelfs schadelijk zijn, omdat het onnodig veel lees- en schrijfbewerkingen veroorzaakte. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kunnen SSD's nog steeds in beperkte mate fragmenteren. Met de huidige technologie is de ingebouwde defragmentatie-optie in Windows 11 toch een veilig en nuttig hulpmiddel om de schijf gezond te houden. Tijdens deze optimalisatie voert het systeem ook automatisch een TRIM-opdracht uit, zoals in de vorige tip werd uitgelegd. Laat de ingebouwde optimalisatie dus gewoon ingeschakeld. Zoek op Stations defragmenteren en optimaliseren. Selecteer dee SSD en klik op Optimaliseren. Controleer via Instellingen wijzigen of Geplande optimalisatie is ingeschakeld. De meeste experts raden een wekelijks schema aan om dit te doen. Gebruik liever geen defragmentatietools van derden. Veel van die tools beweren dat ze de SSD versnellen, maar in de praktijk doen ze vaak niets of voeren ze overbodige schrijfopdrachten uit.

Stel de energiemodus in op Beste prestaties

Wanneer je computer een tijdje inactief is geweest, kun je vooral bij een laptop merken dat hij in het begin traag reageert. Dat komt doordat Windows standaard de energie-instellingen aanpast om stroom te besparen. Door de energiemodus op Beste prestaties te zetten in plaats van op Beste energie-efficiëntie, kun je die vertraging elimineren en de snelheid merkbaar verhogen. Druk op Win+I om Instellingen te openen. Ga dan naar Systeem / Aan/uit en accu. Vouw het menu Energiemodus open en kies bij zowel Aangesloten op netstroom als Op batterijstroom de optie Beste prestaties.

Indexering uitschakelen, ja of nee?

Windows indexeert standaard de bestanden om sneller te kunnen zoeken. Daarvoor maakt het systeem een catalogus van alle bestanden op de schijf. Bij oudere, trage harde schijven had dit een merkbare invloed op de prestaties, omdat de schijf voortdurend kleine stukjes data moest lezen en schrijven. Op een SSD liggen de zaken anders. De toegangstijden zijn extreem kort en de kleine schrijfbewerkingen van de indexering zijn verwaarloosbaar op vlak van snelheid en levensduur. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan het zinvol zijn de indexering uit te schakelen, bijvoorbeeld op een lichte pc met weinig RAM of op oudere hardware, of als je zelden zoekt via Verkenner of het Startmenu. In alle andere gevallen laat je de functie beter aan, of beperk je de indexering tot specifieke mappen, zoals Documenten. Op deze manier beperk je de indexering. Druk op Win+S en typ Indexeringsopties. Klik op het resultaat Indexeringsopties. Selecteer Wijzigen om te zien welke locaties worden geïndexeerd. Haal de vinkjes weg bij overbodige mappen en laat alleen Documenten (of andere gewenste mappen) geselecteerd.

Wil je de indexering volledig uitschakelen dan open je Verkenner en klik je in het linkerdeelvenster op Deze pc. Klik met de rechtermuisknop op het Windows-station (meestal C:). Kies Eigenschappen en onder het tabblad Algemeen verwijder je het vinkje bij De inhoud en eigenschappen van bestanden op dit station mogen worden geïndexeerd. Klik op Toepassen om de wijziging op te slaan.

Zet de slaapstand (hibernate) uit als je die niet gebruikt

Wanneer de slaapstand is ingeschakeld, schrijft je Windows 11-pc bij het afsluiten grote hoeveelheden gegevens naar de SSD. Het bestand hiberfil.sys, dat Windows hiervoor aanmaakt, kan tientallen gigabytes groot zijn. Gebruik je de slaapstand nooit, dan kun je die beter uitschakelen. Zo bespaar je schijfruimte en verminder je onnodige schrijfbewerkingen, wat de levensduur van de SSD ten goede komt. De slaapstand is bedoeld om je snel te laten hervatten waar je was gebleven, maar dat voordeel weegt niet altijd op tegen de extra belasting van de SSD. Om de slaapstand uit te schakelen, typ je Opdrachtprompt in het zoekvak en kies je Als administrator uitvoeren. Bevestig met Ja in de prompt van het Gebruikersaccountbeheer. Typ vervolgens het commando: powercfg /hibernate off en druk op Enter. Wil je later de slaapstand opnieuw activeren, gebruik dan hetzelfde commando met on in plaats van off: powercfg /hibernate on.

Schrijfcache inschakelen

De schrijfcache is een tijdelijk buffergeheugen (meestal RAM) waarin Windows en de SSD-controller gegevens eerst opslaan voordat ze fysiek naar de NAND-cellen van de SSD worden geschreven. Dat heeft twee voordelen. Het verhoogt de snelheid, omdat meerdere kleine schrijfbewerkingen worden samengevoegd tot één grotere, efficiëntere operatie, én het verlengt de levensduur van de SSD doordat er minder vaak hoeft te worden geschreven. Het enige risico is dat je bij stroomuitval of een plotselinge systeemcrash gegevens kunt verliezen als de data in de cache nog niet naar de SSD zijn weggeschreven. Bij laptops met een batterij is dat risico klein, maar bij desktops zonder noodvoeding (UPS) kan het wel voorkomen. Om de schrijfcache in te schakelen open je via het zoekvak Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations open en dubbelklik op je SSD.

Open het tabblad Beleidsregels. Zorg dat de optie Schrijfcache op het apparaat inschakelen is aangevinkt. Dit bevordert zowel de prestaties als de duurzaamheid. Laat de optie Leegmaken van Windows-schrijfcachebuffer op apparaat uitschakelen uitgeschakeld, tenzij je zeker weet dat je computer beschermd is tegen stroomuitval (bijvoorbeeld met een noodstroomvoeding).

Laat het wisselbestand ingeschakeld

Sommige bronnen raden aan om het wisselbestand (pagefile.sys) voor de SSD uit te schakelen, omdat dit het aantal schrijfbewerkingen zou verhogen en zo de levensduur zou verkorten. In de praktijk is dat niet meer relevant. Moderne SSD’s kunnen enorme hoeveelheden schrijfcycli aan, gemeten in TBW (terabytes written). Het wisselbestand wordt door Windows zeer spaarzaam gebruikt, alleen wanneer het RAM tijdelijk tekortschiet. Bovendien gaat het meestal om kleine, tijdelijke blokken die continu worden overschreven. Zelfs bij intensief gebruik kom je met een SSD van 300 TBW pas na vele jaren in de buurt van de slijtagegrens. Een systeem met 16 GB RAM en normaal gebruik schrijft hoogstens enkele gigabytes per dag naar het wisselbestand. Zelfs bij 10 GB per dag is dat slechts 3,6 TB per jaar. Dat is nog geen 2% van de levensduur van een doorsnee SSD van 500 TBW. Laat het wisselbestand dus gewoon ingeschakeld. Zonder pagefile loop je kans op instabiliteit of "Out of memory"-fouten, en sommige programma's (zoals Photoshop, Premiere of CAD-software) vereisen het zelfs.

Laat het virtueel geheugen in de Systeemeigenschappen gewoon ingeschakeld.