ID.nl logo
Organiseer je contactpersonen in Outlook en op je smartphone
© © Terry Putman 2016
Huis

Organiseer je contactpersonen in Outlook en op je smartphone

Je telefoonboek op je smartphone puilt uit van de telefoonnummers en contacten, en ook op je pc heb je een flinke lijst contactpersonen. Hoe zorg je voor orde in de chaos en een gestroomlijnd overzicht van je contactpersonen? En hoe stel je je contactpersonen veilig?

In dit artikel laten we je zien hoe je je contactpersonen op je telefoon en in Outlook kunt organiseren. Dat doen we als volgt:

  • Contacten ontdubbelen
  • Contactpersonengroep maken
  • Contactpersonen exporteren

Lees ook: Outlook-contacten in Word zetten doe je zo

Dubbele contacten (Outlook)

Waarschijnlijk herkenbaar en in veel gevallen onhandig: dubbele contactpersonen in je lijst. Dat kan verschillende oorzaken hebben. Mogelijk heb je contactpersonen in de loop van de tijd meerdere keren geïmporteerd of maken contactpersonen gebruik van verschillende e-mailadressen. Gelukkig hoef je niet handmatig door de lijsten te gaan en de dubbele contactpersonen met elkaar te combineren, maar kun je gebruikmaken van ingebouwde hulpjes. Zo kun je gebruikmaken van de importeerwizard in Outlook om dubbele contactpersonen automatisch samen te voegen.

Open het onderdeel Contactpersonen. Klik met de rechtermuisknop op de map met contactpersonen en kies Nieuwe map. Geef deze map een naam, bijvoorbeeld Opschonen. Ga naar de bestaande hoofdmap met contactpersonen en druk op Ctrl+A om ze allemaal te selecteren. Verplaats de contactpersonen naar de zojuist gemaakte map. Kies voor Bestand / Openen / Importeren/Exporteren. Kies Naar een bestand exporteren en kies Door komma’s gescheiden waarden. Klik op Volgende. Geef een locatie op en bewaar het bestand.

Vervolgens open je het bestand in Excel. Met de gratis Excel-plug-in Merge duplicate rows kun je snel op zoek naar dubbele contactpersonen en deze verwijderen. Tevreden? Sla het csv-bestand dan op en open Outlook. Kies Bestand / Openen / Importeren/Exporteren. Kies Gegevens uit een ander programma of bestand importeren en Door komma’s gescheiden waarden. Wijs het bestand aan via de knop Bladeren. Bij Opties kies je voor Geen duplicaten importeren. Klik op Volgende en rond de wizard af.

Tot slot verplaats je de zojuist geïmporteerde contactpersonen uit de lijst Opschonen naar je hoofdmap met contactpersonen. Het resultaat is een opgeschoonde contactenlijst.

Gebruik de wizard Importeren/Exporteren om dubbele items te verwijderen.

Extra hulp Outlook kan je een handje helpen bij het voorkomen van dubbele items, door automatisch op dubbele contactpersonen te controleren bij het opslaan van een contactpersoon. Kies hiervoor Bestand / Opties. Open de sectie Personen en zorg dat er een vinkje staat bij Controleren op dubbele items bij het opslaan van nieuwe contactpersonen.

Handig: controleren op dubbele items bij het opslaan.

Automatisch overzicht Handige ontwikkelaars spelen slim in op de afwezigheid van een makkelijke manier om Outlook-contactpersonen op te schonen. Een goed voorbeeld hiervan is Duplicate Outlook Items Report, waarvan ook een kosteloze versie beschikbaar is. Het programma wordt als plug-in voor Outlook geïnstalleerd. Kies voor de tab OutlookFreeware.com en klik op Run. Het programma geeft een overzicht van duplicaten.

Dubbele contacten (Android)

Maak je gebruik van de app Contacten op je Android-toestel? Dan kun je deze app inzetten bij het ordenen van je lijst met contactpersonen, zodat onder meer dubbele contactgegevens netjes worden opgeschoond. Zorg ervoor dat je over de meest recente versie van Contacten beschikt: gebruik Google Play om Contacten te downloaden of bij te werken.

Open de app en tik op Oplossen en beheren. Via de knop rechtsboven kun je het account selecteren, bijvoorbeeld je Google-account. De opties die bij het account horen, worden getoond. Tik op Samenvoegen en oplossen. Een wizard helpt je met het samenvoegen. Zo kun je een van de suggesties accepteren (kies Samenvoegen) of juist alle losse contactgegevens naar één persoon verplaatsen (kies Alles samenvoegen).

Als bepaalde contactpersonen niet herkend worden als duplicaat, dan kun je alsnog zelf contactpersonen samenvoegen. Keer terug naar het hoofdscherm van Contacten. Tik op de knop Meer (rechtsboven in het scherm). Kies nu voor Selecteren en selecteer de contactpersonen die je wilt samenvoegen. Kies weer voor Meer en tik op Samenvoegen.

Samenvoegen en oplossen van dubbele contacten op Android.

Dubbele contacten (iOS)

Bij dubbele contactpersonen op je iPhone of iPad kun je de accounts aan elkaar koppelen. Je voorkomt hiermee dat ze meerdere keren in het overzicht verschijnen. Binnen iOS (en iPadOS) worden de contactpersonen dan getoond als gebundelde contactpersonen.

Open de app Contacten. Als er meerdere exemplaren van dezelfde persoon zijn gevonden, toont de app dat boven in het scherm. Tik op Bekijk dubbele. Een overzicht met dubbele contactpersonen verschijnt. Tik op een contactpersoon om te controleren welke achterliggende gegevens erbij horen. Gaat het inderdaad om een dubbel contact, dan tik je op Voeg samen (kies anders voor Negeer).

Heb je vertrouwen in het beoordelingsvermogen van Apple, dan kun je ook alle contactpersonen in één keer samenvoegen. Kies in het scherm met overzicht voor Voeg alles samen. Opgeruimd staat netjes.

Mogelijk worden niet alle dubbele contacten gedetecteerd. Voeg ze dan handmatig samen. Kies een contactpersoon en tik op Wijzig. Kies voor Koppel contacten en wijs de contactpersoon aan die je aan de geselecteerde naam wilt koppelen. Kies Koppel.

Distributielijsten (Outlook)

Stuur je vaak e-mail naar een groep gebruikers, zoals een trainingsschema naar sportvrienden of uitnodigingen naar familie? Met een groep contactpersonen (voorheen bekend als distributielijst) bereik je in één keer een groep.

Trainingsschema versturen?

Dan moet je er eerst een gemaakt hebben

In Outlook kies je Contactpersonen (links in het venster). Kies Contactpersonen (onder Mijn contactpersonen). In het lint bovenin kies je voor Start. Klik op de pijl rechts op de knop Nieuwe contactpersoon en klik op Groep contactpersonen. Een nieuw venster opent. Kies voor Leden toevoegen / Uit Outlook-contactpersonen. Selecteer de leden die je aan de lijst wilt toevoegen. Geef de groep een naam (via het vak Naam bovenin). Tevreden? Bevestig met een klik op Opslaan en sluiten. De groep wordt toegevoegd aan de lijst contactpersonen, maar is duidelijk herkenbaar aan een afwijkend pictogram.

Je kunt de groep direct gebruiken: typ de naam in het veld Aan van een nieuw e-mailbericht. Om te controleren welke leden deel uitmaken van een groep, klik je op het plusteken (+). De namen worden nu zichtbaar.

Zorg voor meer overzicht en werk met groepen in Outlook.

Weg ermee! Heb je in het verleden per ongeluk een verkeerd e-mailadres in Outlook getypt? Grote kans dat Outlook het adres heeft ‘onthouden’ en het nu telkens als AutoComplete-optie toont, zodra je de eerste letters van het adres typt in de adresbalk.

Gelukkig kun je dit eenvoudig verhelpen: klik op het kruisje uiterst rechts van de e-mailnaam. Ook kun je de naam selecteren en drukken op de Delete-toets. Je verwijdert hiermee het foutieve adres uit de lijst: het wordt niet meer getoond om automatisch af te maken.

Wil je helemaal niet meer worden lastiggevallen? Schakel dan de optie uit. Kies Bestand / Opties. Kies E-mail. Verwijder het vinkje bij Lijst voor automatisch aanvullen gebruiken voor suggesties van namen wanneer u in de vakken Aan, CC en BCC typt. Via de knop Lijst voor automatisch leegmaken kun je de lijst opschonen en beginnen met een schone lei.

Je kunt automatisch aanvullen van Outlook op elk moment uitschakelen.

Distributielijsten (Gmail)

Ook in Gmail kun je werken met een distributielijst, maar als je op zoek gaat naar een functie met een dergelijke naam kom je bedrogen uit. Je maakt in plaats daarvan gebruik van de labelfunctie in Gmail.

In Gmail klik je op de knop Google-apps (rechtsboven in het venster) en vervolgens op Contactpersonen. Klik op het plusteken (+) naast Labels. Een nieuw venster opent. Geef het label een naam, bijvoorbeeld Sportgroep, en klik op Opslaan.

Keer terug naar het overzicht van de contactpersonen. Selecteer de contactpersonen die je aan de groep wilt toevoegen. Bovenin verschijnt een menubalk. Klik op Labels beheren. Selecteer het label dat je zojuist hebt gemaakt. Klik op Toepassen. De contactpersonen worden aan het label toegevoegd. De groep is hierna klaar voor gebruik. Maak een nieuwe e-mail: klik in Gmail op Opstellen. Bij Aan typ je de naam van het label (bijvoorbeeld Sportgroep) en de contactpersonen worden toegevoegd.

Je kunt later op elk gewenst moment een contactpersoon uit een groep verwijderen. Klik op Google-apps en kies Contactpersonen. Kies de groep bij de sectie Labels. De bijbehorende contactpersonen worden rechts getoond. Selecteer de persoon of personen die je wilt verwijderen. Klik op de knop Labels beheren (rechtsboven in het venster). Verwijder het vinkje bij het label en klik op Toepassen.

Met labels maak je het werken met contactpersonen in Gmail een stuk prettiger.

Noodgeval Stel een contact in voor noodgevallen. Hiermee kunnen personen de contacten opvragen en bellen via je telefoon, zonder dat het toestel hoeft te worden ontgrendeld.

In Android vind je een dergelijke functie in de elders besproken app Contacten van Google. In het scherm Oplossen en beheren kies je voor Contacten voor noodgevallen (in de sectie Andere tools). Klik op Contact toevoegen en selecteer een bestaand contact uit de lijst.

In iOS vind je vergelijkbare functionaliteit via de app Gezondheid. Kies Medische ID en tik op Wijzig. In de sectie SOS-contactpersonen kies je voor Voeg toe. Selecteer de gewenste contactpersoon.

Contactpersonen exporteren (Outlook)

Binnen Outlook kun je je contactpersonen exporteren, bijvoorbeeld als je overstapt naar een andere dienst. Je maakt hiervoor gebruik van de wizard Importeren/exporteren, waarover je eerder in dit artikel al hebt gelezen. Kies er ook hier voor om de contactpersonen als csv-bestand te exporteren. Dit bestand gebruik je vervolgens om op een later moment weer in Outlook te importeren (bijvoorbeeld bij gegevensherstel) of om te importeren in een andere dienst (bijvoorbeeld bij een overstap naar Gmail).

Contactpersonen exporteren (Gmail)

Stap je over op een andere aanbieder of heb je een lijst met contactpersonen die je in één keer toegankelijk wilt maken in je eigen overzicht? Je kunt contacten relatief eenvoudig importeren en exporteren. In Google Contacten kun je bijvoorbeeld 3000 contacten in één keer importeren. Heb je er meer, splits ze dan eerst op voordat je ze importeert. In totaal kun je 25.000 contactpersonen opslaan, dus je kunt even vooruit. Gmail ondersteunt bestanden in een vCard- en in een csv-indeling.

Via Googles helppagina vind je een csv-sjabloon dat je kunt gebruiken om je bestaande contacten in een indeling te plaatsen die je vervolgens kunt importeren. Klap de sectie Kan mijn contacten niet importeren uit en klik op de link Download hier een template. Het csv-bestand kun je vervolgens invullen met Excel.

Wil je een of meerdere contactpersonen exporteren? Klik in Gmail op Meer acties (rechtsboven in het venster) en kies Exporteren. Selecteer Geselecteerde contactpersonen en kies het bestandsformaat waarin je de bestanden wilt exporteren: Google CSV, Outlook CSV of vCard. Bevestig met een klik op Exporteren.

Gmail ondersteunt meerdere formaten bij het exporteren.

Contactpersonen exporteren (Android)

Via de app Contacten op je Android-telefoon kun je contactpersonen exporteren. Tik op Oplossen en beheren en kies voor Exporteren naar bestand. Als je meerdere accounts hebt, vraagt Contacten welk account je wilt gebruiken. Selecteer de accounts (je kunt meerdere accounts selecteren) en kies voor Exporteren naar VCF. Je kunt dit bestand op een later moment gebruiken om de contactpersonen weer te importeren. Kies in het hetzelfde scherm voor Importeren vanuit bestand. Als je meerdere accounts gebruikt, geef je ook hier aan in welke account de contactpersonen terecht moeten komen.

Naast het werken met importeren en exporteren, kun je in Android ook contactpersonen terugzetten uit een back-up. Zorg er daarom altijd voor dat je de back-upfunctie hebt ingeschakeld. Open Instellingen en kies voor Google. Tik op Back-up maken.

Om een eerder gemaakte back-up terug te plaatsen, open je het onderdeel Instellingen van Android. Kies nu voor Google en tik op Instellen en herstellen. Kies voor Contacten herstellen.

Via de app Contacten van Android kun je contactpersonen exporteren.

Contactpersonen exporteren (iOS)

Contactpersonen die je hebt opgeslagen via iCloud, kun je relatief eenvoudig exporteren en daarmee veiligstellen. Open het onderdeel Instellingen en tik op je naam. Kies voor iCloud en tik op Toon alles bij Apps die iCloud gebruiken. Zorg dat het onderdeel Contacten is ingeschakeld, zodat de contactpersonen online worden opgeslagen.

Open nu de pagina www.icloud.com op de computer en meld je aan. Kies in het dashboard voor Contacten. Linksonder vind je een pictogram met tandwiel. Klik hierop en kies Selecteer alles. Klik nogmaals op het tandwiel en kies voor Importeer vCard. De contactpersonen worden als VCF-bestand geëxporteerd.

Andersom kan ook, bijvoorbeeld in het geval van gegevensherstel: kies Importeer vCard en wijs het bestand aan dat je wilt importeren.

Deze aanpak komt in de praktijk ook goed van pas als je contactpersonen wilt uitwisselen tussen verschillende diensten of platformen, bijvoorbeeld van Android naar iOS: het vCard-formaat wordt door alle diensten ondersteund.

Via de website van iCloud kun je je contactpersonen relatief snel veiligstellen.

Standaardaccount (Android en iOS) Mogelijk maak je gebruik van meerdere (e-mail)accounts op je telefoon, bijvoorbeeld Outlook en Gmail. Op je Android-toestel kun je een account aanwijzen dat standaard wordt gebruikt bij het werken met contactpersonen. Je zorgt er hiermee voor dat de contactpersonen op één centrale locatie worden opgeslagen.

In de app Contacten kies je voor Oplossen en beheren. Kies Instellingen. In de sectie Contacten bewerken tik je op Standaardaccount voor nieuwe contacten. Selecteer het account waarmee je wilt werken.

Ook in iOS kun je een standaardaccount selecteren. Kies hier voor Instellingen / Contacten. Tik op Standaardaccount en selecteer het gewenste account.

▼ Volgende artikel
Google Pixel 10a-smartphone kost 549 euro
Huis

Google Pixel 10a-smartphone kost 549 euro

Google heeft de Pixel 10a volledig uit de doeken gedaan, een nieuwe smartphone voor de prijs van 549 euro.

De nieuwe smartphone werd eerder deze maand al getoond, maar nu zijn alle details bekendgemaakt. De Pixel 10a is nagenoeg gelijk aan de Pixel 9a, al wordt hij sneller draadloos opgeladen en is hij ook iets kleiner. Dat laatste komt door de dunnere schermbezels, want het formaat van het scherm blijft wel 6,3".

Het scherm zal ook iets feller worden, met een maximale helderheid van 3000cd/m², ten opzichte van de Pixel 9a die een maximale helderheid van 2700cd/m² aan. De Pixel 10a wordt daarnaast beschermd door Gorilla Glass 7i.

View post on X

Zoals gezegd kan de Pixel 10a sneller draadloos opladen met een maximaal vermogen van 10W (in plaats van 7,5W). De accucapaciteit blijft met 5100mAh gelijk. Verder draait de Pixel 10a op Android 16.

De Pixel 10a oogt verder nagenoeg hetzelfde als de Pixel 9a. Het frame is daarbij gemaakt van 100 procent gerecycled aluminium, 81 procent gerecycled plastic en gerecycled koper, goud, kobalt en wolfraam.

De Pixel 10a is vanaf 5 maart beschikbaar, al kan hij nu al gereserveerd worden. Zoals gezegd luidt de adviesprijs 549 euro - althans, voor de variant met 128 GB aan opslagruimte. Er is ook een model met 256 GB die 649 euro kost. Meer informatie is op de website van Google te vinden.

▼ Volgende artikel
Accountbeheer in Windows: iedereen zijn eigen omgeving
© MG | ID.nl
Huis

Accountbeheer in Windows: iedereen zijn eigen omgeving

Windows biedt uitgebreide mogelijkheden voor accountbeheer, zodat elke gebruiker zijn eigen omgeving heeft en de juiste toegangsrechten krijgt. In dit artikel bespreken we de belangrijkste scenario’s voor thuisgebruik, zoals verschillende accounttypes en aangepaste gebruikersrechten.

In Windows is het onmogelijk om zonder account te werken. Het besturingssysteem heeft namelijk altijd een gebruikerscontext nodig om onderdelen als bureaublad, processen en rechten te laden. Zelfs bij automatische aanmelding of een wachtwoordloos account is er op de achtergrond minstens één account actief. Er bestaan wel verschillende accounttypes, en voor goed accountbeheer is het belangrijk de praktische verschillen te kennen, want elk type heeft eigen mogelijkheden, voordelen en beperkingen. We bekijken daarom grondiger Microsoft- en lokale accounts en het verschil tussen administrator- en standaardaccounts. Daarnaast gaan we in op gast- en familieaccounts. We tonen hoe je op je pc de juiste machtigingen instelt zodat data enkel toegankelijk zijn voor de gewenste gebruikers. We gaan hier uit van Windows 11, maar de meeste technieken werken ook in Windows 10.

Microsoft-account

Microsoft maakt het tijdens de installatie van Windows steeds moeilijker om een lokaal account in plaats van een Microsoft-account te kiezen. Dat is niet verrassend, want zodra je je aanmeldt met een Microsoft-account, koppel je je Windows-profiel aan de Microsoft-cloud. Daarmee kun je instellingen, thema’s, wachtwoorden, bureaubladachtergronden en data synchroniseren tussen apparaten. Je logt ook automatisch in bij diensten als de Microsoft Store, OneDrive, Microsoft 365, Mail en Agenda, Edge en andere. Daarnaast kun je met zo’n account BitLocker-versleuteling activeren voor je systeemschijf en gebruikmaken van ouderlijk toezicht (Microsoft Family Safety). Ben je je wachtwoord vergeten, dan herstel je dit eenvoudig via www.kwikr.nl/passreset. Je ontvangt dan een beveiligingscode waarmee je opnieuw toegang krijgt tot je account.

Het wachtwoord van een Microsoft-account resetten is eenvoudig.
Liever lokaal?

Microsoft moedigt het niet aan om tijdens de installatie een lokaal account aan te maken, en het valt af te wachten of ze deze omwegen in de toekomst zullen blokkeren. Het kan nu nog op de volgende manieren. Start de installatie zonder internetverbinding. Krijg je hierover een melding, druk dan op Shift+F10 en typ het commando oobe\bypassnro. Na de automatische herstart verschijnt de optie Doorgaan met beperkte installatie. Vul vervolgens een lokale gebruikersnaam en wachtwoord in, samen met de antwoorden op drie beveiligingsvragen, zodat de installatie met een lokaal account verloopt. Je kunt na Shift+F10 ook het commando start ms-cxh:localonly uitvoeren om een venster te openen waarmee je een lokale gebruiker aanmaakt. Een andere optie is de gratis tool Rufus (https://rufus.ie/nl), waarmee je een installatie-usb maakt die de verplichte Microsoft-account overslaat. Verwijs naar een Windows-schijfkopiebestand (iso), stel de gewenste opties in, plaats een lege usb-stick en klik op Starten. In het pop-upvenster vink je Verwijder de vereiste voor een online Microsoft-account aan evenals Lokale account met gebruikersnaam aanmaken en vul je de gewenste gebruikersnaam in.

Er zijn nog wel een paar achterdeurtjes om Windows met een lokaal account te installeren, zoals met Rufus.

Lokaal account

Een lokaal account bestaat enkel op je pc, met een combinatie van gebruikersnaam en wachtwoord die alleen daar geldig zijn. Het is niet gekoppeld aan de Microsoft-cloud, zodat geen internet nodig is om je aan te melden. Instellingen en data blijven beperkt tot dat ene toestel en worden niet gesynchroniseerd met andere apparaten. Dit houdt wel in dat bepaalde diensten, zoals het downloaden van apps uit de Microsoft Store of het gebruik van OneDrive, niet beschikbaar zijn. Daar staat tegenover dat een lokaal account je meer privacy en onafhankelijkheid geeft. Het is handig als je bijvoorbeeld geen Microsoft-diensten wilt gebruiken of de pc bewust wilt loskoppelen van online accounts. Bovendien verkleint het risico dat malware je Microsoft-accountgegevens buitmaakt.

Je kunt altijd nog overschakelen naar (of van) een lokaal account.

Lokaal: instellingen

Standaard vraagt Microsoft je tijdens de installatie van Windows om een Microsoft-account te gebruiken. In het kader ‘Liever lokaal?’ vind je tips om dit te omzeilen, maar ook na de installatie kun je nog een lokaal account aanmaken en daarmee inloggen. Open Instellingen, kies Accounts en klik op Andere gebruikers en vervolgens op Account toevoegen. Selecteer Ik beschik niet over de aanmeldgegevens van deze persoon en daarna Gebruiker zonder Microsoft-account toevoegen. Vul de gewenste gebruikersnaam en het wachtwoord (twee keer) in, kies drie beveiligingsvragen met bijbehorende antwoorden of eventueel een wachtwoordhint, en bevestig met Volgende om het lokale account toe te voegen.

Om zo’n gebruikersaccount te wissen, selecteer je dit bij Andere gebruikers en kies je Verwijderen / Account en gegevens verwijderen.

Je kunt ook altijd zelf een lokaal account aanmaken voor jezelf of anderen.

Lokaal: opdrachtprompt

Je kunt accounts ook aanmaken en beheren via de opdrachtprompt, met extra mogelijkheden die niet in Instellingen beschikbaar zijn. Klik met rechts op Opdrachtprompt in het startmenu en kies Als administrator uitvoeren. Om een lokaal account aan te maken gebruik je het commando net user <accountnaam> /add of net user <accountnaam> <wachtwoord> /add om meteen een wachtwoord toe te voegen, bijvoorbeeld net user Toon 654Win!321 /add. Met net user <accountnaam> vraag je de eigenschappen van het account op.

Je kunt ook bepalen dat een standaardgebruiker zijn verplichte wachtwoord niet mag wijzigen en enkel op specifieke tijden kan inloggen, bijvoorbeeld met

net user <accountnaam> /passwordreq:yes /passwordchg:no /times:ma-vr,16:00-21:00;za-zo,9:00-19:00

Vergeet in deze commando’s de schuine strepen (/) niet! De dagafkortingen gaan hier dus wel uit van een Nederlandstalige Windows-omgeving. Om de tijdslimieten te verwijderen gebruik je de parameter /times:all. Een gebruiker verwijderen kan eenvoudig met net user <accountnaam> /delete. De persoonlijke bestanden in de gebruikersmap blijven dan wel staan en kun je eventueel handmatig verwijderen.

Ook vanuit de opdrachtprompt kun je accounts creëren, beheren en verwijderen. 

Administrator-account

We haalden al aan dat er een verschil is tussen een administratoraccount en een standaardaccount, en het is belangrijk dat je dit onderscheid goed kent. Een account met administratorrechten (ook wel adminrechten genoemd) heeft namelijk volledige controle over de pc. Zo’n gebruiker mag software installeren of verwijderen, systeeminstellingen wijzigen, nieuwe gebruikers toevoegen en beveiligingsopties aanpassen. Een administrator kan dus ingrijpende veranderingen aanbrengen die het hele systeem beïnvloeden. Hij heeft in principe ook toegang tot alle lokaal opgeslagen data, zelfs zonder expliciete rechten (zie ook vanaf paragraaf 10). In Windows krijgt het eerste account dat tijdens de installatie wordt aangemaakt automatisch administratorrechten. Dit is logisch, want er moet minstens één gebruiker zijn die het systeem kan beheren, maar dit houdt zeker niet in dat je altijd met administratorrechten moet werken (zie verderop).

Om snel het accounttype te zien van een aangemelde gebruiker ga je naar Instellingen van Windows, kies je Accounts en klik je op Uw info. Gaat het om een administratoraccount dan zie je bovenin, bij je hier aanpasbare profielfoto, de vermelding ‘Administrator’. Voor andere accounts zie je deze melding bij Accounts / Andere gebruikers.

Geen twijfel mogelijk: dit is een administratoraccount.

Standaardaccount 

Een standaardgebruikersaccount heeft beperktere rechten. Zo’n gebruiker kan programma’s draaien en eigen instellingen wijzigen, maar niet zomaar software installeren of kritische systeemwijzigingen uitvoeren. Zodra een standaardgebruiker iets doet dat hogere rechten vereist, zoals een applicatie installeren, verschijnt een venster van het gebruikersaccountbeheer (User Account Control, kortweg UAC) waarin een administrator zijn naam en wachtwoord moet invoeren. Meld je je zelf als administrator aan, dan volstaat doorgaans enkel een bevestiging. Dit mechanisme voorkomt dat een standaardaccount per ongeluk of via malware schadelijke ingrepen uitvoert. Daarom is het veiliger voor dagelijkse taken een standaardaccount te gebruiken en het administratoraccount alleen wanneer dit echt nodig is.

Als administrator kun je instellen hoe vaak dit UAC-venster verschijnt. Typ gebruikersaccountbeheer in de Windows-zoekbalk en start Instellingen voor gebruikersaccountbeheer wijzigen. Standaard staat de schuifknop ingesteld op Alleen een melding geven wanneer apps proberen wijzigingen aan te brengen, wat meestal prima voldoet.

De standaardinstelling van de UAC voldoet normaliter prima.

Accounttype wijzigen

Tijdens de installatie van Windows wordt normaal één account aangemaakt dat automatisch administratorrechten krijgt. Wanneer je met dit account bent aangemeld, kun je het niet zomaar omzetten naar een standaardaccount, tenzij er intussen een ander administratoraccount bestaat.

Je kunt wel een nieuw account aanmaken, ofwel een Microsoft-account of een lokaal account. Zo’n nieuw account is standaard een gewoon gebruikersaccount, maar je kunt het type van andere accounts altijd wijzigen zolang je bent aangemeld als administrator. Open Instellingen, kies Accounts / Andere gebruikers, selecteer het gewenste account en klik op Accounttype wijzigen. Kies vervolgens Administrator of Standaardgebruiker en bevestig met OK.

Dit kan ook via de opdrachtprompt. Gebruikers die je daar hebt toegevoegd zijn standaard gewone gebruikers. Wil je er een administrator van maken, gebruik dan:

net localgroup administrators <accountnaam> /add

om meer rechten te geven. Om er alsnog weer een standaardgebruiker van te maken vervang je hier /add door /delete. Er is altijd minstens één administratoraccount vereist, maar houd het aantal accounts met zulke rechten zo beperkt mogelijk. Heeft een standaardgebruiker tijdelijk beheerdersrechten nodig, dan regel je dit makkelijk zelf even vanuit een UAC-venster.

Aangemeld als administrator kun je het accounttype (van andere gebruikers) altijd nog aanpassen.
Ingebouwde accounts

Windows zelf beschikt over een aantal ingebouwde accounts. Je krijgt deze te zien wanneer je bijvoorbeeld het commando net user op de Opdrachtprompt uitvoert, met net user <accountnaam> krijg je meer details over een specifiek account.

Je merkt hier onder meer de ingebouwde accounts Administrator en Gast op, die standaard beide niet geactiveerd zijn. Je kunt ze zelf actief maken met het commando:

net user <accountnaam> /active:yes (met /active:no

maak je een account weer non-actief), maar daar is doorgaans geen reden voor. Het wordt zelfs een stuk onveiliger als je het beheerdersaccount Administrator zomaar activeert, zeker omdat dit zonder sterk wachtwoord een extra risico vormt. Ook het ingebouwde gast-account activeren is weinig zinvol. Je maakt dan beter zelf een lokaal standaardaccount aan voor tijdelijke gebruikers.

Wil je absoluut het ingebouwde Administrator-account activeren, beveilig het dan met een wachtwoord.

Gastaccount

Het kan gebeuren dat een bezoeker je computer even wil gebruiken. Aanmelden met je eigen account is dan geen goed idee. Je maakt dan beter een apart lokaal standaardaccount aan, zoals hierboven beschreven. Zo’n account heeft standaard geen beheerdersrechten en de bezoeker kan enkel werken in zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) en eventueel in mappen die expliciet met hem zijn gedeeld via gedeelde mappen of aangepaste machtigingen.

Je kunt ditzelfde gastaccount door meerdere bezoekers laten gebruiken, maar houd er rekening mee dat hun gegevens telkens in dezelfde profielmap terechtkomen, wat privacygewijs niet ideaal is. Je kunt deze bestanden als administrator handmatig verwijderen of eenmalig het PowerShell-script bezoekersprofiel.ps1 uitvoeren. Dit script regelt alles en kun je downloaden via www.kwikr.nl/bprof. Start PowerShell als administrator en voer het volgende commando uit:

powershell -ExecutionPolicy Bypass -File <"volledig_pad_naar_script">

Hiermee maak of activeer je het lokale standaardaccount ‘Bezoeker’ en voeg je in Taakplanner een taak toe die bij elke opstart eventueel de profielmap van dit account verwijdert. Op regel 7 van dit script (bij $Password =) kun je het standaardwachtwoord ‘Bezoeker’ vooraf naar wens aanpassen.

Dit script regelt volautomatisch het aanmaken van een gastaccount en het opschonen van eerdere profielgegevens. 

Familie-account

Wil je een pc in een gezin delen en tegelijk meer controle houden over kinderen of minder ervaren gezinsleden, dan kun je accounts in een familiegroep gebruiken. Log hiervoor in met een Microsoft-account (niet met een lokaal account): dit wordt de beheerder van de groep. Open Instellingen in Windows en kies Accounts / Familie. Klik bij Uw familie op Iemand toevoegen en voer het e-mailadres van het Microsoft-account van je kind in. Heeft het kind nog geen account, kies dan Een account voor een onderliggend item maken en vul e-mailadres, wachtwoord, naam en geboortedatum in. Na een wat omslachtige verificatie wordt het account aan ‘Uw familie’ toegevoegd en kan het kind hiermee inloggen in Windows. Ouderlijk toezicht regel je online op www.kwikr.nl/famaccounts, waar je je met je eigen account aanmeldt. Klik hier op het gewenste kind-account, waarna je onder meer kunt instellen welke websites, apps en games toegankelijk zijn, de schermtijd kunt bepalen en (via Besteding) kunt vastleggen of aankopen in de Microsoft Store mogen gebeuren. Schakel Activiteitenoverzicht in om na te kunnen kijken welke apps of games je kind eerder heeft gebruikt.

Het ‘kind-account’ is toegevoegd en je kunt nu ook ouderlijk toezicht instellen.

Machtigingenbeheer

We schreven al dat een standaardaccount bij het aanmaken enkel binnen zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) kan werken. Dat komt doordat Windows standaard alleen schrijfrechten toekent op die map (via de zogeheten ACL; Access Control List). Een standaardgebruiker heeft dus geen toegang tot gegevens in andere mappen, zoals profielmappen van andere gebruikers. Er is een uitzondering, want als iemand de pc opstart via een bootstick met een alternatief besturingssysteem als Linux, gelden de NTFS-machtigingen van Windows niet.

Log je in met een administratoraccount, dan kun je wel toegang forceren tot profielmappen van andere gebruikers. Klik even met rechts op zo’n map, kies Eigenschappen en open het tabblad Beveiliging: normaliter verschijnt nu een melding dat je onvoldoende machtigingen hebt. In dit geval hoef je maar te dubbelklikken op die map en met Doorgaan te bevestigen om toch toegang te krijgen. Open je vervolgens nogmaals het tabblad Beveiliging, dan zie je dat, behalve het account van de betreffende gebruiker, ook je eigen account is toegevoegd en dat alle machtigingen in de kolom Toestaan zijn aangevinkt.

Op dezelfde manier maak je een willekeurige andere map toegankelijk voor een ander gebruikersaccount. Klik met rechts op de map, kies Eigenschappen en open Beveiliging. Klik op Bewerken en vervolgens op Toevoegen, typ de gewenste accountnaam, check met Namen controleren en bevestig met OK. Standaard krijgt dit account lees- en uitvoerrechten, maar je kunt in de kolom Toestaan ook Wijzigen en Schrijven aanvinken. Laat de kolom Weigeren ongewijzigd en bevestig met OK.

Quick User Manager

Windows beschikt wel over eigen functies om accounts te beheren, maar de gratis portable tool Quick User Manager (www.kwikr.nl/qum) maakt dit overzichtelijker en biedt extra functies.

Na de start zie je links een overzicht van alle gedetecteerde accounts, inclusief ingebouwde, lokale en Microsoft-accounts, en zowel standaard- als administratoraccounts. Selecteer een account om rechts de beschikbare opties te zien. De meeste instellingen pas je aan met een vinkje, bijvoorbeeld om een account te activeren of deactiveren, een wachtwoord te vereisen of een profielfoto te wijzigen. Bevestig wijzigingen met Save Changes en Yes. Sommige opties vragen iets meer interactie, zoals het aanpassen van een wachtwoord of het verplaatsen van een profielmap. De functie Auto-logon this user laat Windows automatisch opstarten met het gekozen account, en Launch Account Profile Fixer tracht hardnekkige aanmeldproblemen met een specifiek account te verhelpen.

Een handige en overzichtelijke tool voor meer doorgedreven accountbeheer.