Het Android-besturingssysteem vind je op veel verschillende apparaten, van smartphones tot tablets, fototoestellen en slimme horloges. Gek genoeg heeft Google het besturingssysteem nog niet beschikbaar gemaakt voor computers. Gelukkig kun je met een omweg alsnog Android-apps draaien op je pc.

Waarschijnlijk gebruik je op een dag meer apps op je smartphone dan dat je programma's onder Windows gebruikt. Veel van die apps hebben een vaste plaats in je leven ingenomen. Zou het dan niet handig zijn als je ze ook op je pc zou kunnen draaien en niet enkel op je smartphoneof tablet? Met Android is dat mogelijk. In deze expertcursus tonen we je hoe je Android-apps op twee manieren op je pc kunt draaien: gevirtualiseerd in Windows of zelfs als los besturingssysteem.

Waarom

Maar waarom zou je Android-apps op je pc willen draaien? Enerzijds ben je die appsmisschien al gewend en wil je ze gemakshalve op al je apparaten draaien. Anderzijds heeft een pc ook één groot voordeel: je hebt een groter scherm. Je favoriete Android-games zien er daardoor op je pc heel wat indrukwekkender uit. En je pc is misschien op je stereo-installatie aangesloten, waardoor ook het geluid indrukwekkender is dan wat er uit je smartphone komt.

Iets wat zowel een voordeel als een nadeel kan zijn, is trouwens het verschil in invoerapparaten. Heb je geen computer met aanraakscherm, dan moet je je Android-apps met de muis besturen, wat niet altijd logisch is. Aan de andere kant heb je op je pc de beschikking over een toetsenbord, waardoor apps die wat meer tekstinvoer vereisen heel wat sneller te hanteren zijn.

©PXimport

Deel 1: Virtualiseren

In dit eerste deel laten we zien hoe je Android-apps in een virtuele machine op Windows kunt draaien. Dit doen we met virtualisatiesoftware van BlueStacks. Zo kun je ook Android-apps tegelijk met je Windows-apps blijven gebruiken.

01 BlueStacks App Player

De BlueStacks App Player is op de website van BlueStacks gratis te downloaden en ondersteunt Windows XP, Vista, 7 en 8. Klik op de homepage op het groene downloadknopje. Voer het installatieprogramma uit en klik op Continue. Klik op Next. Zorg dat in het volgende venster App store access en App Notifications aangevinkt zijn. Indien je interesse hebt, laat je ook Subscribe to Spotlight aangevinkt staan: dan krijg je dagelijks gratis apps voorgesteld. Spotlight is echter nogal opdringerig.

©PXimport

Na installatie wordt de BlueStacks Player automatisch opgestart. Je krijgt een soort homescreen te zien. Hiermee is al duidelijk dat het niet om de gewone Android gaat. De App Player heeft een eigen interface, louter om je toegang te geven tot je apps. Zo zie je bovenaan de recent uitgevoerde apps, daaronder populaire apps, daaronder de apps die Spotlight vandaag aanbiedt en daaronder nog vele categorieën. Linksonder heb je de drie knopjes die je van Android gewend bent: om terug te gaan, om naar het startscherm te gaan en om de recent uitgevoerde apps te bekijken. Rechts zie je de klok, die je ook toegang geeft tot de meldingen en de instellingen. Daarna heb je een knopje voor sociale media (waarmee je een screenshot maakt en deelt) en ernaast komen de knopjes om naar de fullscreenmodus over te schakelen en om BlueStacks af te sluiten.

©PXimport

Ook aan de instellingen zie je dat het niet om een standaard Android-installatie gaat. De mogelijkheden zijn duidelijk minder uitgebreid. Op een bepaald moment zal de App Player overigens een venster tonen met de boodschap dat je de App Store en App Sync het best inschakelt. Klik op Continue. Voeg dan je Google-account toe. Nadat dat gebeurd is, log je in je account in om App Sync in te schakelen. Vanaf nu kun je apps in BlueStacks App Player installeren uit de Play Store. Dat kan eenvoudig door in het homescreen op Search te klikken en een zoekterm in te typen.

©PXimport

Andere virtualisatiesoftware

02 Synchroniseren

Klik je in de instellingen binnen BlueStacks op Verbinden met cloud, dan kun je je Android-telefoon met BlueStacks App Player synchroniseren. Je moet je daarvoor wel (gratis) bij BlueStacks registreren. Vul je e-mailadres in en het telefoonnummer van je Android-telefoon. Klik op Register, waarna je een pincode via e-mail toegestuurd krijgt. Installeer nu op je Android-telefoon de BlueStacks Cloud Connect app. In de BlueStacks Cloud Connect app vul je de pincode in die je via e-mail ontvangen hebt.

©PXimport

Vink Sync SMS to BlueStacks aan als je ook op je computer meldingen wilt krijgen als je op je Android-telefoon een sms ontvangen hebt. Druk tot slot op Login. Je krijgt nu alle apps te zien die je op je telefoon geïnstalleerd hebt. Je kunt ze een voor een aanvinken en daarna op het knopje Sync drukken om die apps in BlueStacks App Player op je pc te installeren. Of je kunt in de instellingen van de app Sync all apps to cloud aanvinken, waarna je op je pc altijd dezelfde apps beschikbaar hebt als op je Android-telefoon.

©PXimport

03 Beperkingen

In de praktijk blijken apps in BlueStacks App Player toch te vaak traag te reageren, wat jammer is omdat het gebruiksgemak daaronder lijdt. Bovendien gaan niet alle apps even goed om met de schermgrootte. Je kunt in de instellingen onder App-groottewijzigen wel per app kiezen of die in het standaardformaat (voor een smartphone) getoond moet worden of in een tabletformaat, maar heel wat apps blijken met die laatste niet overweg te kunnen. Als je in het systeemvak rechtsklikt op het pictogram van BlueStacks en bij Rotate Portrait Apps de optie Enabled aanvinkt, dan werken apps die standaard in portretmodus zijn, de volgende keer op je pc ook in portretmodus. Maar dat werkt helaas niet goed voor alle apps.

Een ander nadeel is dat je maar één Android-app tegelijk in BlueStacks App Player kunt draaien. Eigenlijk is dat normaal, want in Android kun je ook maar één app tegelijk zien, maar op een pc zou het toch handig zijn dat je meerdere Android-apps tegelijk op je scherm kunt tonen naast je Windows-toepassingen. Omdat dit niet mogelijk is, blijft het programma enkel handig als je bijvoorbeeld één Android-app echt niet kunt missen op je pc of als je regelmatig graag een Android-game speelt.

Deel 2: Besturingssysteem

In dit tweede deel installeren we een volledig Android-besturingssysteem op de computer, eventueel in een dualboot-configuratie naast Windows. We illustreren dat met Android-x86.

04 Android-x86

Wil je op je pc toch meer een volledig Android-systeem zoals je dat gewend bent van op je smartphone of tablet, dan moet je een andere route bewandelen. Google ontwikkelt Android enkel voor de ARM-processors die je in mobiele apparaten vindt, maar het project Android-x86 maakt Android ook beschikbaar voor de x86-processorarchitectuur van pc's. Met Android-x86 installeer je een volledig besturingssysteem op je pc, ter vervanging van (of naast) Windows. Eigenlijk maak je zo van je pc een Android-tablet, maar dan met een groter scherm, een toetsenbord en een muis.

De nieuwste stabiele versie van Android-x86 is gebaseerd op Android Oreo, wat al vrij oud is. Download het iso-bestand, dat een image is van een opstartbare cd-rom. Brand het iso-bestand nu op een cd-rom. Je kunt het ook op een usb-stick plaatsen. De makers van Android-x86 raden daarvoor LinuxLive USB Creator aan, maar ook UNetbootin werkt. Beide programma's werken hetzelfde: je kiest het iso-bestand en je kiest de schijfletter van de usb-stick. Let op dat je niet per ongeluk de schijfletter van je harde schijf kiest, want anders word alles daarop overschreven! Na het maken van de cd-rom of usb-stick, start je de pc vanaf dit medium op.

©PXimport

Dualboot

©PXimport

05 Installatie

Wanneer je je computer van het Android-x86-installatiemedium opstart, krijg je een bootmenu te zien. Ga met de pijltjestoetsen naar Installation en druk op Enter. Als je pc al Windows bevat en je Android-x86 daarnaast wilt installeren, lees dan eerst het kader Dualboot. Anders maak je hier een partitie aan met Create/Modify partitions. Je krijgt de vrije ruimte op de harde schijf en eventueel de huidige partities te zien. Controleer door naar de grootte te kijken of je op de juiste schijf bezig bent, want alle gegevens erop worden gewist. Als je de huidige partities niet meer nodig hebt, selecteer ze dan met de pijltjestoetsen en kies Delete.

Ga met de pijltjestoetsen naar New, kies Primary, bevestig de grootte en kies daarna achtereenvolgens Bootable / Write (bevestig met Yes) / Quit. Selecteer nu de zojuist aangemaakte partitie, kies ext3 als bestandssysteem en bevestig met Yes dat je de partitie wilt formatteren. Bij de vraag of je de bootloader GRUB wilt installeren, antwoord je bevestigend. Ook op de vraag of je naar de systeemdirectory wilt kunnen schrijven zouden wij positief antwoorden, omdat je dan net wat meer rechten hebt. Daarna wordt Android-x86 in enkele seconden geïnstalleerd en kun je je pc herstarten zonder de cd-rom of usb-stick en krijg je het vertrouwde Android-logo te zien.

06 Configuratie

Nu moet je je Android-installatie nog configureren in enkele stappen. Achtereenvolgens kies je je taal, selecteer je een wifi-netwerk, koppel je je Google-account aan Android, configureer je de Google-services en configureer je de datum en tijd. Daarna krijg je het Android-startscherm te zien en kun je aan de slag.

Standaard staan de bekendste apps van Google al geïnstalleerd. De meeste apps beschouwen een Android-x86-systeem als een tablet, waardoor je bijvoorbeeld de handige tabletinterface van Gmail te zien krijgt en ook de app Computer!Totaal Magazine werkt. Apps zoals de camera en de telefoon werken uiteraard niet. De telefoon-app verandert het scherm bovendien plots naar de portretstand, waardoor de besturing onbruikbaar wordt, want de muis blijft in landschapsmodus werken.

©PXimport

©PXimport

Android-IA

07 Wat behelpen

Afhankelijk van je hardware zul je ook merken dat er een aantal zaken niet of niet optimaal werkt. Android-x86 is door de ontwikkelaars vooral getest op een aantal wat oudere netbooks en Intel-tablets. Ontbrekende drivers kunnen op andere toestellen dus weleens roet in het eten gooien. Als je geluid niet werkt, je draadloze netwerkkaart niet herkend wordt of je beeldresolutie te klein is, zul je dus op het forum van het project om hulp moeten vragen.

©PXimport

Voor de rest moet je je wat behelpen. Naar printerdrivers voor Android is het bijvoorbeeld vruchteloos zoeken. Maar met Google Cloud Print, dat standaard in Android-x86 ingeschakeld is, kun je op elke printer afdrukken die via een andere computer aan je Google-account gekoppeld is. Een ander probleem is dat het scherm standaard na twee minuten zwart wordt en je het blijkbaar onmogelijk terug kunt inschakelen. De beste oplossing is in de instellingen bij Display onder Sleep de optie Never time out te kiezen.

Android-x86 heeft alle instellingen die je van Android gewend bent, dus het systeem is veel meer naar je wensen aan te passen dan de BlueStacks App Player. Extra apps installeer je eenvoudig met Google Play. Al met al is Android-x86 in de praktijk veel bruikbaarder dan BlueStacks App Player. De apps reageren sneller en het geheel lijkt stabieler, al blijft het wel de vraag of Android-apps volstaan om alles op je pc te doen wat je normaal in Windows doet. Een dualboot-configuratie geeft je altijd de keuze, maar dan moet je wel tussendoor herstarten.

©PXimport

08 Apps

Als je zowel Windows- als Android-apps tegelijk wilt draaien, kun je ook Android-x86 in VirtualBox draaien. Dat werkt zelfs vlotter dan BlueStacks App Player. Alleen werkt een aantal apps in een virtuele omgeving niet meer, omdat ze bijvoorbeeld geen wifi detecteren. De Computer!Totaal Magazine app wil bijvoorbeeld enkel magazines downloaden over een wifi-verbinding, terwijl de netwerkverbinding van Android-x86 in VirtualBox een virtuele ethernetverbinding is.

VirtualBox? 

Puur voor games

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆