ID.nl logo
23 onmisbare tips voor WhatsApp
© Reshift Digital
Huis

23 onmisbare tips voor WhatsApp

Bijna heel Nederland heeft WhatsApp omarmd, deze chatdienst is het grootste sociale platform in ons land. Waar het eerst een basale app was waarmee je tekstberichtjes met emoticons kon versturen, is het inmiddels uitgegroeid tot een veel uitgebreidere chatdienst. We verkennen eerst de basis, waarna we dieper op alle mogelijkheden in gaan. Met deze 23 WhatsApp-tips haal je alles uit de populaire chat-app.

Tip 01: Installatie

Je downloadt WhatsApp op je smartphone vanuit de appwinkel van jouw platform (iOS, Android of Windows Phone). Start je de app voor het eerst, dan moet je jouw telefoonnummer verifiëren. Je krijgt hiervoor een sms’je met een code. Heb je al eerder WhatsApp gebruikt en toen een back-up van je chats had gemaakt, dan wordt vervolgens gevraagd of je de chatgeschiedenis wilt herstellen. Tot slot voer je je naam in om te kunnen beginnen. Hoe de interface van WhatsApp eruitziet, is afhankelijk van het platform dat je gebruikt. Gebruik je een iPhone, dan zie je in het hoofdvenster onderin een paar tabbladen: Status, Gesprekken, Camera, Chats en Instellingen. In Android heeft het hoofdvenster drie tabbladen: Chats, Status en Oproepen. Je ziet ook een camera-icoontje in dit rijtje staan, hierover in tip 8 meer.

Wanneer je WhatsApp voor het eerst opent, zijn de tabbladen nog leeg. Tik je bovenin op het gespreks-icoontje dan zie je wel gegevens, namelijk die van je contacten. WhatsApp gebruikt jouw telefoonnummer om je te identificeren, en maakt gebruik van de contactenlijst die jij – met mobiel nummer – op jouw telefoon hebt opgeslagen. Is de lijst contacten nogal lang, gebruik dan het vergrootglas bovenin om op de naam van je contact te zoeken.

©PXimport

Tip 02: Berichten sturen

©PXimport

Wil je iemand een berichtje sturen, tik dan op diens naam om het chatvenster te openen. Tik onderin in het invoervenster, waarna het toetsenbord verschijnt. Voer je bericht in en tik op de verzendpijl om het bericht te sturen. Je kunt via de smiley allerlei emoticons gebruiken om je berichtje te verfraaien of verduidelijken. Zodra je iemand een bericht hebt gestuurd, verschijnt je chat in het tweede tabblad. Typ je trouwens een webadres in met http:// ervoor (bijvoorbeeld http://computertotaal.nl) dan toont WhatsApp een soort pop-upje met daarin ook de titel, een intro en eventueel een beeld van de website, zodat de ontvanger beter weet waar je hem heen stuurt.

Meerdere beelden verzenden? Selecteer tot 30 foto’s of video’s tegelijk

-

Tip 03: Beelden versturen

Je kunt meer sturen dan alleen tekstberichtjes, ook beelden verzenden is mogelijk. Tik in het chatvenster rechtsboven op het paperclipje (Android) of op het plusje naast het invoerveld (iOS) om het verzendmenu te openen. Om nu gelijk een foto te maken en die te versturen, tik je op Camera. Heb je het beeld al op je smartphone staan, kies dan voor Galerij / Foto’s, Video’s of Gif’s (Android) of Foto- en videobibliotheek (iOS), en selecteer het beeld dat je wilt versturen. Meerdere beelden verzenden? Via het vinkje rechtsboven selecteer je tot dertig foto’s of video’s tegelijk. Bij een foto krijg je de mogelijkheid om de foto nog even bij te snijden of te roteren, en een onderschriftje toe te voegen. Vanuit de camera-modus kun je nog een tekstje, krabbeltje of emoticon toevoegen. Bij een video kun je het beeld inkorten tot het juiste fragment met de twee ‘pijltjes’ in de tijdlijn onder de video. Ook hier kun je een opmerking toevoegen voor je het filmpje verzendt.

Heb je trouwens nog geen tekst ingevoerd, dan zie je aan de rechterkant van de invoerbalk een cameraatje staan, waarmee je direct de cameramodus opent. Tik kort op de opnameknop om een foto te maken of lang om een filmpje te verzenden.

Compressie

Als je foto’s en video’s via WhatsApp deelt, is het wel belangrijk om te weten dat hier beperkingen aan zitten. Ten eerste comprimeert WhatsApp je foto- en videobestanden om ervoor te zorgen dat de bestandsgrootte kleiner is. Dat gaat echter wel ten koste van de kwaliteit. Bij filmpjes merk je dit vooral als je ze op een ander apparaat dan je smartphone wilt afspelen. Daarnaast hanteert WhatsApp een maximale bestandsgrootte van 16 MB voor filmpjes. Als je video groter is dan dat, zal de app je vragen om de video in te korten, wat je gemakkelijk rechtstreeks vanuit de app doet.

Tip 04: Geluiden

Naast tekst en beeld, kan WhatsApp ook prima overweg met geluid. Rechts naast het invoerveld zie je een microfoontje staan. Tik daar lang op om direct te beginnen met opnemen van geluid. Zodra je de knop loslaat wordt het opgenomen berichtje verzonden. Ben je bezig met opnemen maar bedenk je je? Veeg dan naar links om de opname te annuleren. Deze manier van geluiden opnemen is vooral handig voor korte gesproken berichtjes. De ander kan het berichtje afluisteren wanneer hij/zij wil. Leuk detail: breng je tijdens het afluisteren van een berichtje je telefoon naar je oor, dan hoor je het geluid alsof je aan het telefoneren bent. Een muziekbestand dat op je telefoon staat verzenden, kan in Android via het verzendmenu / Audio.

©PXimport

Tip 05: Bellen

©PXimport

Via WhatsApp kun je ook bellen, dat gaat via de internetverbinding en kost je dus geen belminuten. Ben je onderweg, dan wordt verbinding gemaakt via je dataverbinding, maar met ongeveer 250-500 KB per minuut slurpt WhatsApp-bellen niet zo veel data. Overigens kan er bij een matige internetverbinding een irritante vertraging of echo in het gesprek aanwezig zijn. Om een oproep te starten, tik je boven in beeld naast de naam van je contact op het telefoontje. Je krijgt de keuze tussen Spraakoproep en Video-oproep. Kies voor Spraakoproep en de ander wordt direct gebeld. Via de knoppen onder in beeld kun je het geluid even dempen, het gesprek op de luidspreker zetten of tijdens het gesprek verder chatten.

Via Video-oproep start je een videogesprek met een andere WhatsApp-gebruiker. Via het camera-icoontje met pijltje wissel je tijdens het gesprek naar de andere camera van je smartphone. Voor videobellen heb je een goede internetverbinding nodig, en het kost een stuk meer data. Hoeveel, dat is sterk afhankelijk van de toestelcamera’s en de manier van verbinden (wifi of dataverbinding). In onze test kostte het tussen de 8 en 20 MB per minuut. Oproepen komen overigens terecht op het Oproepen/Gesprekken-tabblad van het hoofdscherm.

Tip 06: Andere media

Misschien zag je het al even: in het verzend-menu (paperclipje of plusteken) staan nog meer opties. Via Document verzend je allerlei documenten, zoals word-bestanden, spreadsheets en pdf’s. Een bestand mag maximaal 100 MB groot zijn. Spreek je met iemand af en wil je laten weten waar je nu bent? Tik dan op Locatie en WhatsApp maakt een kaartje met jouw locatie. Een andere plek kiezen kan trouwens ook. Tot slot kun je de gegevens van iemand uit je contactenlijst versturen via Contact.

Wil je iemand laten weten waar je nu bent? Tik dan op Locatie

-

Tip 07: Media opslaan

Als je media krijgt toegestuurd van anderen, worden die standaard op je apparaat opgeslagen. Wil je zelf bepalen welke foto’s, filmpjes en geluidsfragmenten er wel en niet worden opgeslagen? Ga naar het hoofdvenster, tik op de drie puntjes en kies / Instellingen / Dataverbruik (Android) of tik in het hoofdvenster op Instellingen / Data- en opslaggebruik (iOS). Kies in dit menu wanneer WhatsApp media automatisch opslaat. Je kunt hierbij onderscheid maken tussen downloaden via mobiel netwerk, wifi en roaming, en per situatie bepalen of afbeeldingen, audio, video’s of documenten mogen worden opgeslagen.

©PXimport

Tip 08: Status

Sinds eind februari heeft WhatsApp een uitgebreide Status-functie. Was dat daarvoor alleen een tekstregeltje waarin je bijvoorbeeld aangaf dat je niet beschikbaar was, nu is het een Instagram Stories- dan wel Snapchat-achtige functie. Tik je in het hoofdscherm op Status, dan zie je de statussen die contacten de laatste 24 uur geplaatst hebben. Tik linksboven op Privacy (iPhone) of rechtsboven op de drie puntjes en kies Privacy status om alvast aan te geven wie jouw status-updates mogen zien. Je kiest hier tussen Mijn contacten, Mijn contacten, behalve… of Alleen delen met… waarbij bij de laatste twee contacten kunt selecteren. Je plaatst zelf een nieuwe status door op Mijn status te tikken in het tabblad Status, of nog sneller via het camera-pictogram/tabblad in het hoofdvenster. Je kunt je foto of filmpje opleuken met tekst, pen of stickers/emoji. Statussen die je gedurende de dag maakt, komen in één filmpje terecht en verdwijnen hier na 24 uur automatisch weer uit. Bij het bekijken van statusfilmpjes van anderen, kun je hier snel doorheen scrollen door op het scherm te tikken.

Tip 09: Berichten doorsturen

Je weet nu de basis over het verzenden van berichten en media. Gelukkig heeft WhatsApp nog allerlei slimme functies ingebouwd voor berichten. We diepen een paar van die extra mogelijkheden voor berichten uit. Heb je een bericht aan iemand gestuurd of van iemand ontvangen en wil je dat ook aan een ander WhatsApp-contact laten lezen? Dan kun je het doorsturen. Om een bericht door te sturen, druk je lang op het bericht (tik daarna eventueel meer berichten aan om die in één keer door te sturen) en kies je rechtsboven voor het gebogen pijltje (Android) of Stuur door (iOS). Selecteer daarna de contactpersoon(en) waarnaar je het wilt sturen en tik op het Verzend-pijltje. Bij foto’s en video’s zie je in je chat direct het gebogen pijltje staan om de media door te sturen. Onderschriften van foto’s en video’s worden helaas niet meegestuurd.

©PXimport

Tip 10: Verzendlijst

Wil je één berichtje aan heel veel mensen sturen, dan kun je gebruikmaken van een verzendlijst. Dit wordt bijvoorbeeld met oud en nieuw en met verjaardagen veel gebruikt. Tik in het hoofdvenster van WhatsApp op de drie puntjes om het menu te openen en kies Nieuwe verzendlijst (Android) of tik in het hoofdvenster direct op Nieuwe verzendlijst (iOS). Selecteer de contacten aan wie je het bericht wilt sturen. Typ vervolgens je bericht, en alle geselecteerde contacten die jou ook in hun contactenlijst hebben staan, ontvangen je appje.

Tip 11: Bericht bewaren

©PXimport

Heb je een bericht ontvangen dat je graag later nog makkelijk terug wilt kunnen lezen? Bewaar het dan als favoriet. Druk lang op het bericht en tik bovenin op de ster. Naast de verzendtijd zie je nu een sterretje verschijnen. Als je het bericht terug wilt lezen, ga je naar het hoofdvenster en druk je op de drie puntjes voor het menu / Berichten met ster in Android en naar Instellingen / Berichten met ster op een iPhone. Wil je de berichten met ster van een bepaald contactpersoon terugzien, ga dan naar de chat met die persoon en tik bovenin op de naam. Hier krijg je onder Berichten met ster je gemarkeerde berichten te zien. In ditzelfde venster krijg je trouwens ook een overzicht van alle media die jullie naar elkaar gestuurd hebben.

Tip 12: Chat verzenden

Wil je een berichtenwisseling met een bepaald persoon graag bewaren, dan kun je die chat exporteren. Je kunt de inhoud van het gesprek dan ook op andere platformen lezen, zoals je pc. Een gesprek uit WhatsApp exporteren doe je in Android door binnen het gesprek te drukken op de drie puntjes rechtsboven / Meer / Chat e-mailen. Kies of je media wilt bijvoegen en e-mail het gesprek naar je eigen mailadres om het op je computer te kunnen bewaren. Voor iOS druk je binnen het gesprek bovenin op de naam van de persoon en scrol je naar beneden tot je de optie Exporteer chat ziet. Druk hierop en kies vervolgens of je de media (dus afbeeldingen, video’s enzovoort) wilt insluiten in de export. Hierna kies je de clouddienst waar je de export wilt opslaan. Afhankelijk van de grootte van het gesprek (en de media daarin) kan het opslaan even duren. Zorg natuurlijk dat niet jouw hele chatgesprekken in verkeerde handen vallen, dat is ook voor de contacten waarmee je chat geen pretje!

©PXimport

Wil je een berichtenwisseling bewaren, dan kun je die chat exporteren

-

Privacy

WhatsApp maakt gebruik van end-to-end-encryptie, wat ervoor zorgt dat alleen jij en je contactpersoon de berichten die je stuurt, kunnen lezen. De berichten worden op jouw apparaat versleuteld, ‘onderweg’ zijn de berichten onleesbaar, en op het toestel van de ontvanger worden ze weer leesbaar gemaakt. Dit gebeurt automatisch. Sinds februari heeft WhatsApp ook tweestapsverificatie toegevoegd als extra beveiligingslaag. Als je dit activeert (via Instellingen / Account / Verificatie in twee stappen) moet je in het vervolg een zescijferige code invoeren bij het opnieuw verifiëren van je telefoonnummer. Bijvoorbeeld op het moment dat je WhatsApp opnieuw of op een ander toestel installeert. Je kunt een mailadres instellen om de functie uit te schakelen voor het geval je je code vergeet. WhatsApp vraagt ook tussendoor af en toe om je toegangscode zodat jij hem beter onthoudt.

Tip 13: Reservekopie maken

©PXimport

Wil je voor de zekerheid al je WhatsApp-berichten back-uppen? Dat kan. Het voordeel is dat je deze reservekopie niet maakt op het toestel zelf, maar op de server van een cloud-dienst (bij Android op Google Drive en bij een iPhone op iCloud). Zorg er wel voor dat je je in je cloud-account voldoende ruimte vrij hebt. Een reservekopie maak je eenvoudig door te drukken op Instellingen / Chats / Chat back-up (Android) of / Reservekopie (iOS). Je kunt hier ook instellen dat op gezette tijden automatisch een back-up wordt gemaakt, zodat je dit niet steeds zelf hoeft te doen). Wanneer je overstapt op een nieuw toestel of je toestel opnieuw installeert, krijg je bij de installatie van WhatsApp de mogelijkheid om je reservekopie terug te zetten.

Tip 14: Chats archiveren

Wil jij je lijst met chats wel wat overzichtelijker? Je kunt gesprekken verwijderen of archiveren. Archiveer je een chat, dan staat deze niet meer in het overzicht, maar kun je de berichten via de zoekfunctie nog wel terugvinden. Wil je in één keer de lijst opschonen, ga dan in Android naar Instellingen / Chats / Chatgeschiedenis / Alle chatsarchiveren of in iOS naar Instellingen / Chats / Archiveer alle chats.

Tip 15: Blauwe vinkjes

Je hebt er misschien weleens over gehoord in het nieuws, de beruchte blauwe vinkjes van WhatsApp. Oorspronkelijk was het bij WhatsApp niet mogelijk om te zien of iemand je bericht ontvangen en/of gelezen had. Die functie is later toegevoegd met behulp van vinkjes. Een grijs vinkje betekent dat je appje is verstuurd, twee grijze vinkjes betekent dat de ontvanger je bericht heeft ontvangen en twee blauwe vinkjes houdt in dat je bericht is gelezen. Superhandig, maar misschien wil je wel helemaal niet dat iemand die informatie kan zien. Al is het maar om irritante opmerkingen als ‘waarom reageer je niet, ik zie dat je het gelezen hebt’ te voorkomen. Gelukkig kun je de leesbevestiging uitschakelen. Druk in Instellingen op Account / Privacy. Zet de schakelaar bij Leesbewijzen uit, en niemand kan meer zien welke berichten je gelezen hebt. Jij kunt dat nu ook niet meer bij anderen zien. Met de opties Laatst gezien, Profielfoto en Status kun je daarnaast bepalen wie die informatie over je te zien krijgt.

©PXimport

Voorkom irritante opmerkingen als ‘waarom reageer je niet, ik zie dat je het gelezen hebt’

-

Contact blokkeren

Chatten met mensen in WhatsApp is in de regel leuk en prettig, maar helaas komen er ook situaties voor waarin je iemand niet meer wilt spreken. Dan is het goed om te weten dat je mensen kunt blokkeren in WhatsApp. Je doet dit door te drukken op het tabblad Contacten en vervolgens op de naam van de persoon die je wilt blokkeren. Wanneer je naar beneden scrolt zie je de optie Blokkeer dit contact. Via Instellingen / Privacy / Geblokkeerd zie je een lijst met mensen die jij geblokkeerd hebt. Je kunt daar eventueel de blokkeringen ook weer opheffen.

Tip 16: Groep maken

©PXimport

Je las in tip 10 dat je een bericht aan meerdere personen kunt sturen via een verzendlijst. Er is nog een andere manier om een bericht aan meerdere personen te versturen: via een appgroep. Handig als je met een groep mensen wat wilt afspreken, of elkaar op de hoogte wilt houden van bepaalde dingen. Veel gezinnen, families en vriendenkringen hebben appgroepen. Een groep maak je aan via het hoofdmenu, waar je tikt op Nieuwe groep. Selecteer de contacten die je aan de groep toe wilt voegen. Die moeten in jouw contactenlijst op je telefoon staan. In de volgende stap kies je een naam voor de groep en selecteer je eventueel een groepsafbeelding. Na een tik op het vinkje is je groep aangemaakt en kun je gaan chatten. Let wel op dat ieder bericht dat je in de groep stuurt, bij alle contacten aankomt. Zorg dat je (vooral bij grotere groepen) de anderen niet tot last bent door allerlei onbenullige berichtjes te sturen.

Ook in een groep kun je overigens zien wie een bericht ontvangen en/of gelezen heeft. Veeg op een iPhone het bericht naar links om te zien wie het gelezen heeft, of druk er lang op en kies Info. In Android druk je lang op het verstuurde bericht en tik je boven in op de i om deze informatie tevoorschijn te halen.

Tip 17: Groepsbeheerder

Degene die een groep aanmaakt, is automatisch beheerder van de groep. De beheerder is degene die bijvoorbeeld nieuwe leden kan toevoegen aan de groep, leden uit de groep kan verwijderen, de afbeelding kan aanpassen en de naam van de groep kan wijzigen. Wil je niet in je eentje beheerder zijn van de groep, dan kun je andere mensen ook beheerder maken. Open de groepschat en druk boven in beeld op de naam van je groep, het beheervenster verschijnt. Druk op de naam van de persoon die je ook beheerder wilt laten zijn en tik op Groepsbeheerder maken. Jij blijft zelf ook beheerder. Wil je een lid verwijderen uit de groep, dan gaat dat via hetzelfde menu, druk dan op [Naam]verwijderen.

©PXimport

Tip 18: Groepsinstellingen

In het beheervenster van de groep kun je meer dingen aanpassen. Contactpersonen aan de groep toevoegen kan rechtsboven via de persoon met het plusje, of via de knop Deelnemer toevoegen, direct boven de bestaande lijst met leden van de groep. Door op de groepsnaam of -afbeelding te tikken kun je deze gegevens wijzigen. In dit venster vind je de optie Dempen, waarmee je de groep tijdelijk ‘op stil’ kunt zetten. Kies of je dit voor acht uur, een week of een jaar wilt, en of je wel een notificatie van nieuwe berichtjes in beeld wilt krijgen. Een een-op-een-gesprek kun je overigens ook dempen, tik daarvoor in het gesprek op de drie puntjes en kies Dempen.

Tot slot vind je de knop Aangepaste meldingen in het beheervenster, daarmee bepaal je welke meldingen je wel en niet van deze groep wilt krijgen. Mag je telefoon bijvoorbeeld trillen bij een nieuw bericht en wil je een geluidje horen?

Mag je telefoon trillen bij een nieuw bericht en wil je een geluidje horen?

-

Tip 19: Verlaten/verwijderen

Wil je uit een groep stappen, dan kun je de groep verlaten. Ga hiervoor in Android naar het beheeroverzicht van de groep, druk op Groep verlaten en bevestig de actie. In iOS veeg je de groep in je chatoverzicht naar links, kies Meer / Verlaat groep en bevestig je de actie. Je kunt de chatgeschiedenis nu nog wel bekijken, maar krijgt geen nieuwe berichten meer. Verlaat je een groep waar jij de enige beheerder van bent, dan wordt een willekeurig ander groepslid aangewezen als beheerder. De optie om een groep helemaal te verwijderen, verschijnt pas als je uit de groep gestapt bent. Druk je lang op de chatgeschiedenis van de groep, dan verschijnt nu Verwijder groep.

Tip 20: Achtergrond

De persoonlijke gegevens die je hebt ingevoerd bij het aanmaken van WhatsApp kun je natuurlijk wijzigen. Dat gaat via het Instellingen-menu. Bovenin vind je hier je naam en profielfoto. Wanneer je hierop tikt, kun je deze gegevens aanpassen. Een ander ding dat je in de instellingen kunt aanpassen, is de achtergrond van je chats aanpassen, via Instellingen / Chats / Achtergrond. Je kunt kiezen voor de achtergronden die de makers je bieden, voor een effen kleur of een eigen beeld dat op je telefoon staat.

Tip 21: Snelkoppeling

©PXimport

Chat je heel vaak met één persoon of wil je die chat om een andere reden snel kunnen openen, dan heb je geluk als je een Android-apparaat of Windows Phone-toestel hebt, want op deze apparaten kun je een snelkoppeling naar een gesprek opslaan op het startscherm van je smartphone. Dat gaat in Android via de betreffende chat, druk rechtsboven op de drie puntjes / Meer / Snelkoppeling maken. Op een Windows Phone-toestel ga je naar het hoofdscherm / Favorieten, druk lang op een contact en kies voor Vastmaken aan start.

Tip 22: Via de computer

Wist je al dat je WhatsApp ook via je computer kunt gebruiken? Superhandig om langere gesprekken te houden, zodat je niet alles op je kleine smartphone-scherm hoeft te doen. Het kan op twee manieren: via een van de programma’s die je download hier of via https://web.whatsapp.com. In beide gevallen koppel je je telefoon aan de computer door middel van een QR-code. In Android tik je in het hoofdvenster op de drie puntjes / WhatsApp Web en tik je daar op het plusje om een apparaat toe te voegen. Op een iPhone ga je naar Instellingen / WhatsApp Web/Desktop / Scan QR-code.

Zodra je apparaat gekoppeld is zie je jouw gesprekken in beeld, en kun je direct beginnen met chatten. Je kunt bijna alles wat je ook in de smartphone-versie kunt, dus ook media verzenden en bekijken, berichten terugzoeken, gesprekken dempen en chatten met groepen.

©PXimport

Koppel je telefoon aan de computer door middel van een QR-code

-

Tip 23: Account verwijderen

De meeste mensen die WhatsApp gebruiken willen niets anders meer, maar het kan natuurlijk zijn dat je helemaal niet zo vaak in contact wilt staan met anderen, of de voorkeur geeft aan een andere app. In dat geval kun je je account heel eenvoudig weer verwijderen. Druk op Instellingen / Account / Mijn account verwijderen. Vul vervolgens het telefoonnummer in waarmee je het account gekoppeld hebt en druk op Verwijder mijn account. Let op, dit kan niet ongedaan gemaakt worden, je bent daarna alles kwijt (ook reservekopieën).

©PXimport

Niet iedereen gebruikt WhatsApp

Realiseer je dat niet íedereen WhatsApp gebruikt. Uit het Nationale Social Media Onderzoek 2017 van Newcom Research & Consultancy blijkt dat er 10,9 miljoen Nederlandse WhatsApp-gebruikers zijn, waarvan 7,8 miljoen de app dagelijks gebruiken. Dat betekent ook dat er nog aardig wat mensen zijn die niet whatsappen. Houd daar rekening mee als je bijvoorbeeld met een groep vrienden wat afspreekt via WhatsApp, of zelfs belangrijke mededelingen ‘even’ via dit platform doet. Sluit je geen mensen buiten?

▼ Volgende artikel
Online samenwerken in LibreOffice versie 25.8
© monticellllo
Huis

Online samenwerken in LibreOffice versie 25.8

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

De werkomgeving met tabbladen lijkt het meest op wat we van Microsoft Office gewend zijn.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen
maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

De voorgestelde wijzigingen worden zichtbaar.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Je kunt de wijzigingen filteren op auteur en op datum.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

In het panel Navigator vind je alle opmerkingen.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Je kunt verschillende externe bestandsservices aanspreken.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

Plaats vinkjes bij de verschillende bestandsindelingen die LibreOffice simultaan moet opslaan.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Onder de afbeelding komt ook de prompt die je hebt ingegeven.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Het is mogelijk om de metadata in LibreOffice te verwijderen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Zo versleutelen we het bestand op Dropbox, de ander moet dan het wachtwoord kennen.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Maak eerst een account aan bij Nextcloud.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Je ziet in Nextcloud welke bestanden je in Collabora kunt openen.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

De interface van Collabora Online werkt ook in het Nederlands.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

Je kunt het document delen met een of meer personen en je kunt een openbare link creëren.
▼ Volgende artikel
Vuurwerk fotograferen met je smartphone: zo krijg je de mooiste foto's
© ID.nl
Huis

Vuurwerk fotograferen met je smartphone: zo krijg je de mooiste foto's

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

In dit artikel

Vuurwerk fotograferen met je smartphone vraagt om een goede voorbereiding en de juiste instellingen. Je leest hoe je je telefoon stabiel houdt, waarom een schone lens verschil maakt en welke instellingen helpen om lichtsporen scherp vast te leggen. Ook leggen we uit hoe Live Photos op de iPhone en de Pro-modus op Android werken, en waar je op let bij timing en compositie voor een sterker eindresultaat. 

Lees ook: Betere foto's met je smartphone? 5 fouten die je nooit moet maken! (Plus: de beste camera-smartphones 2025)

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆

Wat?Hoe?
StatiefGebruik een stabiele ondergrond of een houder
FlitserSchakel deze functie handmatig uit
FocusVergrendel de scherpte op de plek van de explosie
BelichtingVerlaag de helderheid voor diepere kleuren
ZoomBlijf op de standaardstand staan voor maximale scherpte
ModusGebruik de burst-functie voor een reeks opnames