Bijna heel Nederland heeft WhatsApp omarmd, deze chatdienst is het grootste sociale platform in ons land. Waar het eerst een basale app was waarmee je tekstberichtjes met emoticons kon versturen, is het inmiddels uitgegroeid tot een veel uitgebreidere chatdienst. We verkennen eerst de basis, waarna we dieper op alle mogelijkheden in gaan. Met deze 23 WhatsApp-tips haal je alles uit de populaire chat-app.

Tip 01: Installatie

Je downloadt WhatsApp op je smartphone vanuit de appwinkel van jouw platform (iOS, Android of Windows Phone). Start je de app voor het eerst, dan moet je jouw telefoonnummer verifiëren. Je krijgt hiervoor een sms’je met een code. Heb je al eerder WhatsApp gebruikt en toen een back-up van je chats had gemaakt, dan wordt vervolgens gevraagd of je de chatgeschiedenis wilt herstellen. Tot slot voer je je naam in om te kunnen beginnen. Hoe de interface van WhatsApp eruitziet, is afhankelijk van het platform dat je gebruikt. Gebruik je een iPhone, dan zie je in het hoofdvenster onderin een paar tabbladen: Status, Gesprekken, Camera, Chats en Instellingen. In Android heeft het hoofdvenster drie tabbladen: Chats, Status en Oproepen. Je ziet ook een camera-icoontje in dit rijtje staan, hierover in tip 8 meer.

Wanneer je WhatsApp voor het eerst opent, zijn de tabbladen nog leeg. Tik je bovenin op het gespreks-icoontje dan zie je wel gegevens, namelijk die van je contacten. WhatsApp gebruikt jouw telefoonnummer om je te identificeren, en maakt gebruik van de contactenlijst die jij – met mobiel nummer – op jouw telefoon hebt opgeslagen. Is de lijst contacten nogal lang, gebruik dan het vergrootglas bovenin om op de naam van je contact te zoeken.

©PXimport

Tip 02: Berichten sturen

©PXimport

Wil je iemand een berichtje sturen, tik dan op diens naam om het chatvenster te openen. Tik onderin in het invoervenster, waarna het toetsenbord verschijnt. Voer je bericht in en tik op de verzendpijl om het bericht te sturen. Je kunt via de smiley allerlei emoticons gebruiken om je berichtje te verfraaien of verduidelijken. Zodra je iemand een bericht hebt gestuurd, verschijnt je chat in het tweede tabblad. Typ je trouwens een webadres in met http:// ervoor (bijvoorbeeld http://computertotaal.nl) dan toont WhatsApp een soort pop-upje met daarin ook de titel, een intro en eventueel een beeld van de website, zodat de ontvanger beter weet waar je hem heen stuurt.

Tip 03: Beelden versturen

Je kunt meer sturen dan alleen tekstberichtjes, ook beelden verzenden is mogelijk. Tik in het chatvenster rechtsboven op het paperclipje (Android) of op het plusje naast het invoerveld (iOS) om het verzendmenu te openen. Om nu gelijk een foto te maken en die te versturen, tik je op Camera. Heb je het beeld al op je smartphone staan, kies dan voor Galerij / Foto’s, Video’s of Gif’s (Android) of Foto- en videobibliotheek (iOS), en selecteer het beeld dat je wilt versturen. Meerdere beelden verzenden? Via het vinkje rechtsboven selecteer je tot dertig foto’s of video’s tegelijk. Bij een foto krijg je de mogelijkheid om de foto nog even bij te snijden of te roteren, en een onderschriftje toe te voegen. Vanuit de camera-modus kun je nog een tekstje, krabbeltje of emoticon toevoegen. Bij een video kun je het beeld inkorten tot het juiste fragment met de twee ‘pijltjes’ in de tijdlijn onder de video. Ook hier kun je een opmerking toevoegen voor je het filmpje verzendt.

Heb je trouwens nog geen tekst ingevoerd, dan zie je aan de rechterkant van de invoerbalk een cameraatje staan, waarmee je direct de cameramodus opent. Tik kort op de opnameknop om een foto te maken of lang om een filmpje te verzenden.

Compressie

Tip 04: Geluiden

Naast tekst en beeld, kan WhatsApp ook prima overweg met geluid. Rechts naast het invoerveld zie je een microfoontje staan. Tik daar lang op om direct te beginnen met opnemen van geluid. Zodra je de knop loslaat wordt het opgenomen berichtje verzonden. Ben je bezig met opnemen maar bedenk je je? Veeg dan naar links om de opname te annuleren. Deze manier van geluiden opnemen is vooral handig voor korte gesproken berichtjes. De ander kan het berichtje afluisteren wanneer hij/zij wil. Leuk detail: breng je tijdens het afluisteren van een berichtje je telefoon naar je oor, dan hoor je het geluid alsof je aan het telefoneren bent. Een muziekbestand dat op je telefoon staat verzenden, kan in Android via het verzendmenu / Audio.

©PXimport

Tip 05: Bellen

©PXimport

Via WhatsApp kun je ook bellen, dat gaat via de internetverbinding en kost je dus geen belminuten. Ben je onderweg, dan wordt verbinding gemaakt via je dataverbinding, maar met ongeveer 250-500 KB per minuut slurpt WhatsApp-bellen niet zo veel data. Overigens kan er bij een matige internetverbinding een irritante vertraging of echo in het gesprek aanwezig zijn. Om een oproep te starten, tik je boven in beeld naast de naam van je contact op het telefoontje. Je krijgt de keuze tussen Spraakoproep en Video-oproep. Kies voor Spraakoproep en de ander wordt direct gebeld. Via de knoppen onder in beeld kun je het geluid even dempen, het gesprek op de luidspreker zetten of tijdens het gesprek verder chatten.

Via Video-oproep start je een videogesprek met een andere WhatsApp-gebruiker. Via het camera-icoontje met pijltje wissel je tijdens het gesprek naar de andere camera van je smartphone. Voor videobellen heb je een goede internetverbinding nodig, en het kost een stuk meer data. Hoeveel, dat is sterk afhankelijk van de toestelcamera’s en de manier van verbinden (wifi of dataverbinding). In onze test kostte het tussen de 8 en 20 MB per minuut. Oproepen komen overigens terecht op het Oproepen/Gesprekken-tabblad van het hoofdscherm.

Tip 06: Andere media

Misschien zag je het al even: in het verzend-menu (paperclipje of plusteken) staan nog meer opties. Via Document verzend je allerlei documenten, zoals word-bestanden, spreadsheets en pdf’s. Een bestand mag maximaal 100 MB groot zijn. Spreek je met iemand af en wil je laten weten waar je nu bent? Tik dan op Locatie en WhatsApp maakt een kaartje met jouw locatie. Een andere plek kiezen kan trouwens ook. Tot slot kun je de gegevens van iemand uit je contactenlijst versturen via Contact.

Tip 07: Media opslaan

Als je media krijgt toegestuurd van anderen, worden die standaard op je apparaat opgeslagen. Wil je zelf bepalen welke foto’s, filmpjes en geluidsfragmenten er wel en niet worden opgeslagen? Ga naar het hoofdvenster, tik op de drie puntjes en kies / Instellingen / Dataverbruik (Android) of tik in het hoofdvenster op Instellingen / Data- en opslaggebruik (iOS). Kies in dit menu wanneer WhatsApp media automatisch opslaat. Je kunt hierbij onderscheid maken tussen downloaden via mobiel netwerk, wifi en roaming, en per situatie bepalen of afbeeldingen, audio, video’s of documenten mogen worden opgeslagen.

©PXimport

Tip 08: Status

Sinds eind februari heeft WhatsApp een uitgebreide Status-functie. Was dat daarvoor alleen een tekstregeltje waarin je bijvoorbeeld aangaf dat je niet beschikbaar was, nu is het een Instagram Stories- dan wel Snapchat-achtige functie. Tik je in het hoofdscherm op Status, dan zie je de statussen die contacten de laatste 24 uur geplaatst hebben. Tik linksboven op Privacy (iPhone) of rechtsboven op de drie puntjes en kies Privacy status om alvast aan te geven wie jouw status-updates mogen zien. Je kiest hier tussen Mijn contacten, Mijn contacten, behalve… of Alleen delen met… waarbij bij de laatste twee contacten kunt selecteren. Je plaatst zelf een nieuwe status door op Mijn status te tikken in het tabblad Status, of nog sneller via het camera-pictogram/tabblad in het hoofdvenster. Je kunt je foto of filmpje opleuken met tekst, pen of stickers/emoji. Statussen die je gedurende de dag maakt, komen in één filmpje terecht en verdwijnen hier na 24 uur automatisch weer uit. Bij het bekijken van statusfilmpjes van anderen, kun je hier snel doorheen scrollen door op het scherm te tikken.

Tip 09: Berichten doorsturen

Je weet nu de basis over het verzenden van berichten en media. Gelukkig heeft WhatsApp nog allerlei slimme functies ingebouwd voor berichten. We diepen een paar van die extra mogelijkheden voor berichten uit. Heb je een bericht aan iemand gestuurd of van iemand ontvangen en wil je dat ook aan een ander WhatsApp-contact laten lezen? Dan kun je het doorsturen. Om een bericht door te sturen, druk je lang op het bericht (tik daarna eventueel meer berichten aan om die in één keer door te sturen) en kies je rechtsboven voor het gebogen pijltje (Android) of Stuur door (iOS). Selecteer daarna de contactpersoon(en) waarnaar je het wilt sturen en tik op het Verzend-pijltje. Bij foto’s en video’s zie je in je chat direct het gebogen pijltje staan om de media door te sturen. Onderschriften van foto’s en video’s worden helaas niet meegestuurd.

©PXimport

Tip 10: Verzendlijst

Wil je één berichtje aan heel veel mensen sturen, dan kun je gebruikmaken van een verzendlijst. Dit wordt bijvoorbeeld met oud en nieuw en met verjaardagen veel gebruikt. Tik in het hoofdvenster van WhatsApp op de drie puntjes om het menu te openen en kies Nieuwe verzendlijst (Android) of tik in het hoofdvenster direct op Nieuwe verzendlijst (iOS). Selecteer de contacten aan wie je het bericht wilt sturen. Typ vervolgens je bericht, en alle geselecteerde contacten die jou ook in hun contactenlijst hebben staan, ontvangen je appje.

Tip 11: Bericht bewaren

©PXimport

Heb je een bericht ontvangen dat je graag later nog makkelijk terug wilt kunnen lezen? Bewaar het dan als favoriet. Druk lang op het bericht en tik bovenin op de ster. Naast de verzendtijd zie je nu een sterretje verschijnen. Als je het bericht terug wilt lezen, ga je naar het hoofdvenster en druk je op de drie puntjes voor het menu / Berichten met ster in Android en naar Instellingen / Berichten met ster op een iPhone. Wil je de berichten met ster van een bepaald contactpersoon terugzien, ga dan naar de chat met die persoon en tik bovenin op de naam. Hier krijg je onder Berichten met ster je gemarkeerde berichten te zien. In ditzelfde venster krijg je trouwens ook een overzicht van alle media die jullie naar elkaar gestuurd hebben.

Tip 12: Chat verzenden

Wil je een berichtenwisseling met een bepaald persoon graag bewaren, dan kun je die chat exporteren. Je kunt de inhoud van het gesprek dan ook op andere platformen lezen, zoals je pc. Een gesprek uit WhatsApp exporteren doe je in Android door binnen het gesprek te drukken op de drie puntjes rechtsboven / Meer / Chat e-mailen. Kies of je media wilt bijvoegen en e-mail het gesprek naar je eigen mailadres om het op je computer te kunnen bewaren. Voor iOS druk je binnen het gesprek bovenin op de naam van de persoon en scrol je naar beneden tot je de optie Exporteer chat ziet. Druk hierop en kies vervolgens of je de media (dus afbeeldingen, video’s enzovoort) wilt insluiten in de export. Hierna kies je de clouddienst waar je de export wilt opslaan. Afhankelijk van de grootte van het gesprek (en de media daarin) kan het opslaan even duren. Zorg natuurlijk dat niet jouw hele chatgesprekken in verkeerde handen vallen, dat is ook voor de contacten waarmee je chat geen pretje!

©PXimport

Privacy

Tip 13: Reservekopie maken

©PXimport

Wil je voor de zekerheid al je WhatsApp-berichten back-uppen? Dat kan. Het voordeel is dat je deze reservekopie niet maakt op het toestel zelf, maar op de server van een cloud-dienst (bij Android op Google Drive en bij een iPhone op iCloud). Zorg er wel voor dat je je in je cloud-account voldoende ruimte vrij hebt. Een reservekopie maak je eenvoudig door te drukken op Instellingen / Chats / Chat back-up (Android) of / Reservekopie (iOS). Je kunt hier ook instellen dat op gezette tijden automatisch een back-up wordt gemaakt, zodat je dit niet steeds zelf hoeft te doen). Wanneer je overstapt op een nieuw toestel of je toestel opnieuw installeert, krijg je bij de installatie van WhatsApp de mogelijkheid om je reservekopie terug te zetten.

Tip 14: Chats archiveren

Wil jij je lijst met chats wel wat overzichtelijker? Je kunt gesprekken verwijderen of archiveren. Archiveer je een chat, dan staat deze niet meer in het overzicht, maar kun je de berichten via de zoekfunctie nog wel terugvinden. Wil je in één keer de lijst opschonen, ga dan in Android naar Instellingen / Chats / Chatgeschiedenis / Alle chatsarchiveren of in iOS naar Instellingen / Chats / Archiveer alle chats.

Tip 15: Blauwe vinkjes

Je hebt er misschien weleens over gehoord in het nieuws, de beruchte blauwe vinkjes van WhatsApp. Oorspronkelijk was het bij WhatsApp niet mogelijk om te zien of iemand je bericht ontvangen en/of gelezen had. Die functie is later toegevoegd met behulp van vinkjes. Een grijs vinkje betekent dat je appje is verstuurd, twee grijze vinkjes betekent dat de ontvanger je bericht heeft ontvangen en twee blauwe vinkjes houdt in dat je bericht is gelezen. Superhandig, maar misschien wil je wel helemaal niet dat iemand die informatie kan zien. Al is het maar om irritante opmerkingen als ‘waarom reageer je niet, ik zie dat je het gelezen hebt’ te voorkomen. Gelukkig kun je de leesbevestiging uitschakelen. Druk in Instellingen op Account / Privacy. Zet de schakelaar bij Leesbewijzen uit, en niemand kan meer zien welke berichten je gelezen hebt. Jij kunt dat nu ook niet meer bij anderen zien. Met de opties Laatst gezien, Profielfoto en Status kun je daarnaast bepalen wie die informatie over je te zien krijgt.

©PXimport

Contact blokkeren

Tip 16: Groep maken

©PXimport

Je las in tip 10 dat je een bericht aan meerdere personen kunt sturen via een verzendlijst. Er is nog een andere manier om een bericht aan meerdere personen te versturen: via een appgroep. Handig als je met een groep mensen wat wilt afspreken, of elkaar op de hoogte wilt houden van bepaalde dingen. Veel gezinnen, families en vriendenkringen hebben appgroepen. Een groep maak je aan via het hoofdmenu, waar je tikt op Nieuwe groep. Selecteer de contacten die je aan de groep toe wilt voegen. Die moeten in jouw contactenlijst op je telefoon staan. In de volgende stap kies je een naam voor de groep en selecteer je eventueel een groepsafbeelding. Na een tik op het vinkje is je groep aangemaakt en kun je gaan chatten. Let wel op dat ieder bericht dat je in de groep stuurt, bij alle contacten aankomt. Zorg dat je (vooral bij grotere groepen) de anderen niet tot last bent door allerlei onbenullige berichtjes te sturen.

Ook in een groep kun je overigens zien wie een bericht ontvangen en/of gelezen heeft. Veeg op een iPhone het bericht naar links om te zien wie het gelezen heeft, of druk er lang op en kies Info. In Android druk je lang op het verstuurde bericht en tik je boven in op de i om deze informatie tevoorschijn te halen.

Tip 17: Groepsbeheerder

Degene die een groep aanmaakt, is automatisch beheerder van de groep. De beheerder is degene die bijvoorbeeld nieuwe leden kan toevoegen aan de groep, leden uit de groep kan verwijderen, de afbeelding kan aanpassen en de naam van de groep kan wijzigen. Wil je niet in je eentje beheerder zijn van de groep, dan kun je andere mensen ook beheerder maken. Open de groepschat en druk boven in beeld op de naam van je groep, het beheervenster verschijnt. Druk op de naam van de persoon die je ook beheerder wilt laten zijn en tik op Groepsbeheerder maken. Jij blijft zelf ook beheerder. Wil je een lid verwijderen uit de groep, dan gaat dat via hetzelfde menu, druk dan op [Naam]verwijderen.

©PXimport

Tip 18: Groepsinstellingen

In het beheervenster van de groep kun je meer dingen aanpassen. Contactpersonen aan de groep toevoegen kan rechtsboven via de persoon met het plusje, of via de knop Deelnemer toevoegen, direct boven de bestaande lijst met leden van de groep. Door op de groepsnaam of -afbeelding te tikken kun je deze gegevens wijzigen. In dit venster vind je de optie Dempen, waarmee je de groep tijdelijk ‘op stil’ kunt zetten. Kies of je dit voor acht uur, een week of een jaar wilt, en of je wel een notificatie van nieuwe berichtjes in beeld wilt krijgen. Een een-op-een-gesprek kun je overigens ook dempen, tik daarvoor in het gesprek op de drie puntjes en kies Dempen.

Tot slot vind je de knop Aangepaste meldingen in het beheervenster, daarmee bepaal je welke meldingen je wel en niet van deze groep wilt krijgen. Mag je telefoon bijvoorbeeld trillen bij een nieuw bericht en wil je een geluidje horen?

Tip 19: Verlaten/verwijderen

Wil je uit een groep stappen, dan kun je de groep verlaten. Ga hiervoor in Android naar het beheeroverzicht van de groep, druk op Groep verlaten en bevestig de actie. In iOS veeg je de groep in je chatoverzicht naar links, kies Meer / Verlaat groep en bevestig je de actie. Je kunt de chatgeschiedenis nu nog wel bekijken, maar krijgt geen nieuwe berichten meer. Verlaat je een groep waar jij de enige beheerder van bent, dan wordt een willekeurig ander groepslid aangewezen als beheerder. De optie om een groep helemaal te verwijderen, verschijnt pas als je uit de groep gestapt bent. Druk je lang op de chatgeschiedenis van de groep, dan verschijnt nu Verwijder groep.

Tip 20: Achtergrond

De persoonlijke gegevens die je hebt ingevoerd bij het aanmaken van WhatsApp kun je natuurlijk wijzigen. Dat gaat via het Instellingen-menu. Bovenin vind je hier je naam en profielfoto. Wanneer je hierop tikt, kun je deze gegevens aanpassen. Een ander ding dat je in de instellingen kunt aanpassen, is de achtergrond van je chats aanpassen, via Instellingen / Chats / Achtergrond. Je kunt kiezen voor de achtergronden die de makers je bieden, voor een effen kleur of een eigen beeld dat op je telefoon staat.

Tip 21: Snelkoppeling

©PXimport

Chat je heel vaak met één persoon of wil je die chat om een andere reden snel kunnen openen, dan heb je geluk als je een Android-apparaat of Windows Phone-toestel hebt, want op deze apparaten kun je een snelkoppeling naar een gesprek opslaan op het startscherm van je smartphone. Dat gaat in Android via de betreffende chat, druk rechtsboven op de drie puntjes / Meer / Snelkoppeling maken. Op een Windows Phone-toestel ga je naar het hoofdscherm / Favorieten, druk lang op een contact en kies voor Vastmaken aan start.

Tip 22: Via de computer

Wist je al dat je WhatsApp ook via je computer kunt gebruiken? Superhandig om langere gesprekken te houden, zodat je niet alles op je kleine smartphone-scherm hoeft te doen. Het kan op twee manieren: via een van de programma’s die je download hier of via https://web.whatsapp.com. In beide gevallen koppel je je telefoon aan de computer door middel van een QR-code. In Android tik je in het hoofdvenster op de drie puntjes / WhatsApp Web en tik je daar op het plusje om een apparaat toe te voegen. Op een iPhone ga je naar Instellingen / WhatsApp Web/Desktop / Scan QR-code.

Zodra je apparaat gekoppeld is zie je jouw gesprekken in beeld, en kun je direct beginnen met chatten. Je kunt bijna alles wat je ook in de smartphone-versie kunt, dus ook media verzenden en bekijken, berichten terugzoeken, gesprekken dempen en chatten met groepen.

©PXimport

Tip 23: Account verwijderen

De meeste mensen die WhatsApp gebruiken willen niets anders meer, maar het kan natuurlijk zijn dat je helemaal niet zo vaak in contact wilt staan met anderen, of de voorkeur geeft aan een andere app. In dat geval kun je je account heel eenvoudig weer verwijderen. Druk op Instellingen / Account / Mijn account verwijderen. Vul vervolgens het telefoonnummer in waarmee je het account gekoppeld hebt en druk op Verwijder mijn account. Let op, dit kan niet ongedaan gemaakt worden, je bent daarna alles kwijt (ook reservekopieën).

©PXimport

Niet iedereen gebruikt WhatsApp

Disney en Lucasfilm hebben gisteren een nieuwe trailer van de aankomende bioscoopfilm The Mandalorian and Grogu uitgebracht.

Tijdens de Super Bowl werd er al een trailer uitgezonden, maar die viel niet bij alle fans even goed in de smaak. Lucasfilm lijkt het goed te willen maken met deze nieuwe trailer, die veel meer als een trailer voor een traditionele Star Wars-film voelt.

The Mandalorian en Grogu worden in de aankomende film ingehuurd om Colonal Ward te redden uit de klauwen van Rotta the Hutt - de zoon van Jabba the Hutt. De rol van The Mandalorian wordt zoals in de serie gespeeld door Pedro Pascal, maar ook acteurs als Jeremy Allen White en Sigourney Weaver zijn van de partij.

De film, die de Disney+-serie The Mandalorian opvolgt, draait vanaf 20 mei in Nederlandse bioscopen.

SSD's zijn snel, stil en energiezuinig, maar ze vragen om een iets andere aanpak dan klassieke harde schijven. Windows 11 biedt heel wat instellingen die de prestaties en levensduur van je SSD beïnvloeden. Met deze tips ontdek je welke functies je beter inschakelt, uitschakelt of controleert, zodat je SSD jarenlang betrouwbaar blijft werken.

Solid state drives (SSD) zijn tegenwoordig de standaardopslag in laptops en pc's. Maar ze werken fundamenteel anders dan traditionele harde schijven. Ze gebruiken geheugencellen in plaats van roterende platen, wat enorme snelheidsvoordelen biedt, maar ook specifieke aandacht vraagt voor schrijfbewerkingen, caching en systeeminstellingen. Met enkele gerichte optimalisaties haal je maximale prestaties uit de SSD en verleng je de levensduur. 

Schakel Snel opstarten uit

Snel opstarten is bedoeld om het opstartproces te versnellen, maar de tijdwinst die je hiermee boekt op een SSD is verwaarloosbaar. De functie slaat de kern van het systeem, inclusief essentiële stuurprogramma's, op de schijf op in de toestand waarin je de vorige sessie hebt afgesloten. Daardoor lijkt het systeem sneller te starten, maar eigenlijk hervat het deels de vorige sessie. Snel opstarten kan er ook voor zorgen dat bepaalde updates niet worden geïnstalleerd, omdat de computer niet echt volledig afsluit. Wanneer je deze optie uitschakelt, start het systeem altijd volledig opnieuw op, wat stabieler werkt en problemen voorkomt. Om Snel opstarten uit te schakelen, typ je in de zoekbalk Configuratiescherm en open je Systeem en beveiliging. Klik op Energiebeheer.

Kies in de linkerkolom Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen. Wanneer je dit venster voor de eerste keer opent dan zal het selectievakje grijs staan, waardoor je niets kunt wijzigen. In dat geval moet je eerst klikken op de optie Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn.

Controleer regelmatig op firmware-updates

Firmware-updates kunnen de prestaties van je SSD optimaliseren en de levensduur verlengen. Ze verlopen wel iets complexer dan gewone software-updates, omdat elke fabrikant zijn eigen methode heeft om de firmware bij te werken. Ga daarom altijd naar de officiële website van de fabrikant van de SSD en volg zorgvuldig de instructies.

Een handig hulpmiddel is CrystalDiskInfo. Deze gratis tool toont gedetailleerde informatie over de schijf, waaronder de firmwareversie. Zo kun je snel zien of er een update beschikbaar is. Heeft Windows ondertussen nieuwe stuurprogramma's gedownload maar nog niet geïnstalleerd, dan kun je die toepassen via Apparaatbeheer. Klik met de rechtermuisknop op het Startmenu en kies Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations uit. Klik met de rechtermuisknop op je SSD en kies Stuurprogramma bijwerken.

Controleer de S.M.A.R.T.-status

Met tools zoals CrystalDiskInfo zie hoe gezond de SSD is. Van elke harde schijf krijg je bovenaan heel wat informatie: de gezondheidstoestand, het volume, het type schijf, de temperatuur, de interface, het aantal keren dat de schijf is opgestart en het aantal bedrijfsuren dat dit stukje elektronica al meedraait. Het programma toont bovendien het merk en het serienummer van de schijf. Die informatie kan van pas komen als er sprake is van garantie. Daaronder lees je of de schijf de S.M.A.R.T.-technologie ondersteunt en of TRIM actief is. Daarnaast zie je nog een aantal technische parameters die vooral voor specialisten interessant zijn. Wanneer alle indicatoren blauw zijn, kun je op beide oren slapen. Fouten die in het geel verschijnen, zullen mettertijd verergeren. Wanneer bijvoorbeeld het onderdeel Media en Data Integriteit Fouten geel wordt gemarkeerd, is het tijd om een back-up te maken en de schijf te vervangen.

Alle informatie en de status van je SSD via CrystalDiskInfo.

Laat voldoende vrije ruimte over

Een SSD bestaat uit geheugencellen waarin data wordt opgeslagen. Die cellen slijten telkens wanneer ernaar wordt geschreven. Zonder bescherming zouden sommige cellen, zoals diegene waarop vaak systeemdata wordt geschreven, veel sneller verslijten dan andere. Daarom zit diep in de ingebouwde controllerchip van de SSD, een ingebouwde functie die zorgt dat alle geheugencellen evenwichtig worden aangesproken, zodat de schijf gelijkmatig slijt en betrouwbaar blijft. Wear leveling verdeelt de schrijfbewerkingen gelijkmatig over alle cellen, maar deze technologie heeft ruimte nodig om goed te kunnen werken. Als de schijf bijna vol is, kan de controller minder efficiënt herschikken en dan slijten bepaalde cellen sneller. Probeer slechts 75% van de SSD te gebruiken voor opslag en laat de overige 25% vrij om de schijf snel te houden. Dit zal de duurzaamheid op de lange termijn ook vergroten. Er zijn verschillende manieren om opslagruimte vrij te maken in Windows 11. Ga naar Instellingen / Systeem / Opslag en schakel Opslaginzicht in. Of gebruik Schijfopruiming om tijdelijke en ongewenste bestanden te verwijderen.

Controleer TRIM

TRIM is essentieel om een SSD gezond en snel te houden. Wanneer je in Windows een bestand verwijdert, markeert het besturingssysteem die ruimte als beschikbaar, maar de SSD weet dat niet vanzelf. Voor de SSD lijkt het alsof de data nog steeds aanwezig zijn.

TRIM vertelt de SSD welke gegevens echt verwijderd zijn, zodat de schijf intern kan opruimen en die ruimte klaar kan maken voor nieuwe schrijfbewerkingen. In Windows 11 is TRIM standaard ingeschakeld, maar het is een kleine moeite om dit even te controleren. Open de Opdrachtprompt als administrator. Dan typ je fsutil behavior query DisableDeleteNotify. Krijg je als resultaat DisableDeleteNotify = 0 dan is TRIM ingeschakeld. Zie je daarentegen DisableDeleteNotify = 1 dan is TRIM uitgeschakeld. Om TRIM in dat geval te activeren, typ je fsutil behavior set DisableDeleteNotify 0 en druk je op Enter.

Laat de ingebouwde defragmentatie ingeschakeld

In de begindagen van SSD's waren deze schijven minder duurzaam dan nu. Daarom werd destijds afgeraden om te defragmenteren. Het leverde geen snelheidswinst op en kon zelfs schadelijk zijn, omdat het onnodig veel lees- en schrijfbewerkingen veroorzaakte. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kunnen SSD's nog steeds in beperkte mate fragmenteren. Met de huidige technologie is de ingebouwde defragmentatie-optie in Windows 11 toch een veilig en nuttig hulpmiddel om de schijf gezond te houden. Tijdens deze optimalisatie voert het systeem ook automatisch een TRIM-opdracht uit, zoals in de vorige tip werd uitgelegd. Laat de ingebouwde optimalisatie dus gewoon ingeschakeld. Zoek op Stations defragmenteren en optimaliseren. Selecteer dee SSD en klik op Optimaliseren. Controleer via Instellingen wijzigen of Geplande optimalisatie is ingeschakeld. De meeste experts raden een wekelijks schema aan om dit te doen. Gebruik liever geen defragmentatietools van derden. Veel van die tools beweren dat ze de SSD versnellen, maar in de praktijk doen ze vaak niets of voeren ze overbodige schrijfopdrachten uit.

Stel de energiemodus in op Beste prestaties

Wanneer je computer een tijdje inactief is geweest, kun je vooral bij een laptop merken dat hij in het begin traag reageert. Dat komt doordat Windows standaard de energie-instellingen aanpast om stroom te besparen. Door de energiemodus op Beste prestaties te zetten in plaats van op Beste energie-efficiëntie, kun je die vertraging elimineren en de snelheid merkbaar verhogen. Druk op Win+I om Instellingen te openen. Ga dan naar Systeem / Aan/uit en accu. Vouw het menu Energiemodus open en kies bij zowel Aangesloten op netstroom als Op batterijstroom de optie Beste prestaties.

Indexering uitschakelen, ja of nee?

Windows indexeert standaard de bestanden om sneller te kunnen zoeken. Daarvoor maakt het systeem een catalogus van alle bestanden op de schijf. Bij oudere, trage harde schijven had dit een merkbare invloed op de prestaties, omdat de schijf voortdurend kleine stukjes data moest lezen en schrijven. Op een SSD liggen de zaken anders. De toegangstijden zijn extreem kort en de kleine schrijfbewerkingen van de indexering zijn verwaarloosbaar op vlak van snelheid en levensduur. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan het zinvol zijn de indexering uit te schakelen, bijvoorbeeld op een lichte pc met weinig RAM of op oudere hardware, of als je zelden zoekt via Verkenner of het Startmenu. In alle andere gevallen laat je de functie beter aan, of beperk je de indexering tot specifieke mappen, zoals Documenten. Op deze manier beperk je de indexering. Druk op Win+S en typ Indexeringsopties. Klik op het resultaat Indexeringsopties. Selecteer Wijzigen om te zien welke locaties worden geïndexeerd. Haal de vinkjes weg bij overbodige mappen en laat alleen Documenten (of andere gewenste mappen) geselecteerd.

Wil je de indexering volledig uitschakelen dan open je Verkenner en klik je in het linkerdeelvenster op Deze pc. Klik met de rechtermuisknop op het Windows-station (meestal C:). Kies Eigenschappen en onder het tabblad Algemeen verwijder je het vinkje bij De inhoud en eigenschappen van bestanden op dit station mogen worden geïndexeerd. Klik op Toepassen om de wijziging op te slaan.

Zet de slaapstand (hibernate) uit als je die niet gebruikt

Wanneer de slaapstand is ingeschakeld, schrijft je Windows 11-pc bij het afsluiten grote hoeveelheden gegevens naar de SSD. Het bestand hiberfil.sys, dat Windows hiervoor aanmaakt, kan tientallen gigabytes groot zijn. Gebruik je de slaapstand nooit, dan kun je die beter uitschakelen. Zo bespaar je schijfruimte en verminder je onnodige schrijfbewerkingen, wat de levensduur van de SSD ten goede komt. De slaapstand is bedoeld om je snel te laten hervatten waar je was gebleven, maar dat voordeel weegt niet altijd op tegen de extra belasting van de SSD. Om de slaapstand uit te schakelen, typ je Opdrachtprompt in het zoekvak en kies je Als administrator uitvoeren. Bevestig met Ja in de prompt van het Gebruikersaccountbeheer. Typ vervolgens het commando: powercfg /hibernate off en druk op Enter. Wil je later de slaapstand opnieuw activeren, gebruik dan hetzelfde commando met on in plaats van off: powercfg /hibernate on.

Schrijfcache inschakelen

De schrijfcache is een tijdelijk buffergeheugen (meestal RAM) waarin Windows en de SSD-controller gegevens eerst opslaan voordat ze fysiek naar de NAND-cellen van de SSD worden geschreven. Dat heeft twee voordelen. Het verhoogt de snelheid, omdat meerdere kleine schrijfbewerkingen worden samengevoegd tot één grotere, efficiëntere operatie, én het verlengt de levensduur van de SSD doordat er minder vaak hoeft te worden geschreven. Het enige risico is dat je bij stroomuitval of een plotselinge systeemcrash gegevens kunt verliezen als de data in de cache nog niet naar de SSD zijn weggeschreven. Bij laptops met een batterij is dat risico klein, maar bij desktops zonder noodvoeding (UPS) kan het wel voorkomen. Om de schrijfcache in te schakelen open je via het zoekvak Apparaatbeheer. Vouw Schijfstations open en dubbelklik op je SSD.

Open het tabblad Beleidsregels. Zorg dat de optie Schrijfcache op het apparaat inschakelen is aangevinkt. Dit bevordert zowel de prestaties als de duurzaamheid. Laat de optie Leegmaken van Windows-schrijfcachebuffer op apparaat uitschakelen uitgeschakeld, tenzij je zeker weet dat je computer beschermd is tegen stroomuitval (bijvoorbeeld met een noodstroomvoeding).

Laat het wisselbestand ingeschakeld

Sommige bronnen raden aan om het wisselbestand (pagefile.sys) voor de SSD uit te schakelen, omdat dit het aantal schrijfbewerkingen zou verhogen en zo de levensduur zou verkorten. In de praktijk is dat niet meer relevant. Moderne SSD’s kunnen enorme hoeveelheden schrijfcycli aan, gemeten in TBW (terabytes written). Het wisselbestand wordt door Windows zeer spaarzaam gebruikt, alleen wanneer het RAM tijdelijk tekortschiet. Bovendien gaat het meestal om kleine, tijdelijke blokken die continu worden overschreven. Zelfs bij intensief gebruik kom je met een SSD van 300 TBW pas na vele jaren in de buurt van de slijtagegrens. Een systeem met 16 GB RAM en normaal gebruik schrijft hoogstens enkele gigabytes per dag naar het wisselbestand. Zelfs bij 10 GB per dag is dat slechts 3,6 TB per jaar. Dat is nog geen 2% van de levensduur van een doorsnee SSD van 500 TBW. Laat het wisselbestand dus gewoon ingeschakeld. Zonder pagefile loop je kans op instabiliteit of "Out of memory"-fouten, en sommige programma's (zoals Photoshop, Premiere of CAD-software) vereisen het zelfs.

Laat het virtueel geheugen in de Systeemeigenschappen gewoon ingeschakeld.