Bijna heel Nederland heeft WhatsApp omarmd, deze chatdienst is het grootste sociale platform in ons land. Waar het eerst een basale app was waarmee je tekstberichtjes met emoticons kon versturen, is het inmiddels uitgegroeid tot een veel uitgebreidere chatdienst. We verkennen eerst de basis, waarna we dieper op alle mogelijkheden in gaan. Met deze 23 WhatsApp-tips haal je alles uit de populaire chat-app.

Tip 01: Installatie

Je downloadt WhatsApp op je smartphone vanuit de appwinkel van jouw platform (iOS, Android of Windows Phone). Start je de app voor het eerst, dan moet je jouw telefoonnummer verifiëren. Je krijgt hiervoor een sms’je met een code. Heb je al eerder WhatsApp gebruikt en toen een back-up van je chats had gemaakt, dan wordt vervolgens gevraagd of je de chatgeschiedenis wilt herstellen. Tot slot voer je je naam in om te kunnen beginnen. Hoe de interface van WhatsApp eruitziet, is afhankelijk van het platform dat je gebruikt. Gebruik je een iPhone, dan zie je in het hoofdvenster onderin een paar tabbladen: Status, Gesprekken, Camera, Chats en Instellingen. In Android heeft het hoofdvenster drie tabbladen: Chats, Status en Oproepen. Je ziet ook een camera-icoontje in dit rijtje staan, hierover in tip 8 meer.

Wanneer je WhatsApp voor het eerst opent, zijn de tabbladen nog leeg. Tik je bovenin op het gespreks-icoontje dan zie je wel gegevens, namelijk die van je contacten. WhatsApp gebruikt jouw telefoonnummer om je te identificeren, en maakt gebruik van de contactenlijst die jij – met mobiel nummer – op jouw telefoon hebt opgeslagen. Is de lijst contacten nogal lang, gebruik dan het vergrootglas bovenin om op de naam van je contact te zoeken.

©PXimport

Tip 02: Berichten sturen

©PXimport

Wil je iemand een berichtje sturen, tik dan op diens naam om het chatvenster te openen. Tik onderin in het invoervenster, waarna het toetsenbord verschijnt. Voer je bericht in en tik op de verzendpijl om het bericht te sturen. Je kunt via de smiley allerlei emoticons gebruiken om je berichtje te verfraaien of verduidelijken. Zodra je iemand een bericht hebt gestuurd, verschijnt je chat in het tweede tabblad. Typ je trouwens een webadres in met http:// ervoor (bijvoorbeeld http://computertotaal.nl) dan toont WhatsApp een soort pop-upje met daarin ook de titel, een intro en eventueel een beeld van de website, zodat de ontvanger beter weet waar je hem heen stuurt.

Tip 03: Beelden versturen

Je kunt meer sturen dan alleen tekstberichtjes, ook beelden verzenden is mogelijk. Tik in het chatvenster rechtsboven op het paperclipje (Android) of op het plusje naast het invoerveld (iOS) om het verzendmenu te openen. Om nu gelijk een foto te maken en die te versturen, tik je op Camera. Heb je het beeld al op je smartphone staan, kies dan voor Galerij / Foto’s, Video’s of Gif’s (Android) of Foto- en videobibliotheek (iOS), en selecteer het beeld dat je wilt versturen. Meerdere beelden verzenden? Via het vinkje rechtsboven selecteer je tot dertig foto’s of video’s tegelijk. Bij een foto krijg je de mogelijkheid om de foto nog even bij te snijden of te roteren, en een onderschriftje toe te voegen. Vanuit de camera-modus kun je nog een tekstje, krabbeltje of emoticon toevoegen. Bij een video kun je het beeld inkorten tot het juiste fragment met de twee ‘pijltjes’ in de tijdlijn onder de video. Ook hier kun je een opmerking toevoegen voor je het filmpje verzendt.

Heb je trouwens nog geen tekst ingevoerd, dan zie je aan de rechterkant van de invoerbalk een cameraatje staan, waarmee je direct de cameramodus opent. Tik kort op de opnameknop om een foto te maken of lang om een filmpje te verzenden.

Compressie

Tip 04: Geluiden

Naast tekst en beeld, kan WhatsApp ook prima overweg met geluid. Rechts naast het invoerveld zie je een microfoontje staan. Tik daar lang op om direct te beginnen met opnemen van geluid. Zodra je de knop loslaat wordt het opgenomen berichtje verzonden. Ben je bezig met opnemen maar bedenk je je? Veeg dan naar links om de opname te annuleren. Deze manier van geluiden opnemen is vooral handig voor korte gesproken berichtjes. De ander kan het berichtje afluisteren wanneer hij/zij wil. Leuk detail: breng je tijdens het afluisteren van een berichtje je telefoon naar je oor, dan hoor je het geluid alsof je aan het telefoneren bent. Een muziekbestand dat op je telefoon staat verzenden, kan in Android via het verzendmenu / Audio.

©PXimport

Tip 05: Bellen

©PXimport

Via WhatsApp kun je ook bellen, dat gaat via de internetverbinding en kost je dus geen belminuten. Ben je onderweg, dan wordt verbinding gemaakt via je dataverbinding, maar met ongeveer 250-500 KB per minuut slurpt WhatsApp-bellen niet zo veel data. Overigens kan er bij een matige internetverbinding een irritante vertraging of echo in het gesprek aanwezig zijn. Om een oproep te starten, tik je boven in beeld naast de naam van je contact op het telefoontje. Je krijgt de keuze tussen Spraakoproep en Video-oproep. Kies voor Spraakoproep en de ander wordt direct gebeld. Via de knoppen onder in beeld kun je het geluid even dempen, het gesprek op de luidspreker zetten of tijdens het gesprek verder chatten.

Via Video-oproep start je een videogesprek met een andere WhatsApp-gebruiker. Via het camera-icoontje met pijltje wissel je tijdens het gesprek naar de andere camera van je smartphone. Voor videobellen heb je een goede internetverbinding nodig, en het kost een stuk meer data. Hoeveel, dat is sterk afhankelijk van de toestelcamera’s en de manier van verbinden (wifi of dataverbinding). In onze test kostte het tussen de 8 en 20 MB per minuut. Oproepen komen overigens terecht op het Oproepen/Gesprekken-tabblad van het hoofdscherm.

Tip 06: Andere media

Misschien zag je het al even: in het verzend-menu (paperclipje of plusteken) staan nog meer opties. Via Document verzend je allerlei documenten, zoals word-bestanden, spreadsheets en pdf’s. Een bestand mag maximaal 100 MB groot zijn. Spreek je met iemand af en wil je laten weten waar je nu bent? Tik dan op Locatie en WhatsApp maakt een kaartje met jouw locatie. Een andere plek kiezen kan trouwens ook. Tot slot kun je de gegevens van iemand uit je contactenlijst versturen via Contact.

Tip 07: Media opslaan

Als je media krijgt toegestuurd van anderen, worden die standaard op je apparaat opgeslagen. Wil je zelf bepalen welke foto’s, filmpjes en geluidsfragmenten er wel en niet worden opgeslagen? Ga naar het hoofdvenster, tik op de drie puntjes en kies / Instellingen / Dataverbruik (Android) of tik in het hoofdvenster op Instellingen / Data- en opslaggebruik (iOS). Kies in dit menu wanneer WhatsApp media automatisch opslaat. Je kunt hierbij onderscheid maken tussen downloaden via mobiel netwerk, wifi en roaming, en per situatie bepalen of afbeeldingen, audio, video’s of documenten mogen worden opgeslagen.

©PXimport

Tip 08: Status

Sinds eind februari heeft WhatsApp een uitgebreide Status-functie. Was dat daarvoor alleen een tekstregeltje waarin je bijvoorbeeld aangaf dat je niet beschikbaar was, nu is het een Instagram Stories- dan wel Snapchat-achtige functie. Tik je in het hoofdscherm op Status, dan zie je de statussen die contacten de laatste 24 uur geplaatst hebben. Tik linksboven op Privacy (iPhone) of rechtsboven op de drie puntjes en kies Privacy status om alvast aan te geven wie jouw status-updates mogen zien. Je kiest hier tussen Mijn contacten, Mijn contacten, behalve… of Alleen delen met… waarbij bij de laatste twee contacten kunt selecteren. Je plaatst zelf een nieuwe status door op Mijn status te tikken in het tabblad Status, of nog sneller via het camera-pictogram/tabblad in het hoofdvenster. Je kunt je foto of filmpje opleuken met tekst, pen of stickers/emoji. Statussen die je gedurende de dag maakt, komen in één filmpje terecht en verdwijnen hier na 24 uur automatisch weer uit. Bij het bekijken van statusfilmpjes van anderen, kun je hier snel doorheen scrollen door op het scherm te tikken.

Tip 09: Berichten doorsturen

Je weet nu de basis over het verzenden van berichten en media. Gelukkig heeft WhatsApp nog allerlei slimme functies ingebouwd voor berichten. We diepen een paar van die extra mogelijkheden voor berichten uit. Heb je een bericht aan iemand gestuurd of van iemand ontvangen en wil je dat ook aan een ander WhatsApp-contact laten lezen? Dan kun je het doorsturen. Om een bericht door te sturen, druk je lang op het bericht (tik daarna eventueel meer berichten aan om die in één keer door te sturen) en kies je rechtsboven voor het gebogen pijltje (Android) of Stuur door (iOS). Selecteer daarna de contactpersoon(en) waarnaar je het wilt sturen en tik op het Verzend-pijltje. Bij foto’s en video’s zie je in je chat direct het gebogen pijltje staan om de media door te sturen. Onderschriften van foto’s en video’s worden helaas niet meegestuurd.

©PXimport

Tip 10: Verzendlijst

Wil je één berichtje aan heel veel mensen sturen, dan kun je gebruikmaken van een verzendlijst. Dit wordt bijvoorbeeld met oud en nieuw en met verjaardagen veel gebruikt. Tik in het hoofdvenster van WhatsApp op de drie puntjes om het menu te openen en kies Nieuwe verzendlijst (Android) of tik in het hoofdvenster direct op Nieuwe verzendlijst (iOS). Selecteer de contacten aan wie je het bericht wilt sturen. Typ vervolgens je bericht, en alle geselecteerde contacten die jou ook in hun contactenlijst hebben staan, ontvangen je appje.

Tip 11: Bericht bewaren

©PXimport

Heb je een bericht ontvangen dat je graag later nog makkelijk terug wilt kunnen lezen? Bewaar het dan als favoriet. Druk lang op het bericht en tik bovenin op de ster. Naast de verzendtijd zie je nu een sterretje verschijnen. Als je het bericht terug wilt lezen, ga je naar het hoofdvenster en druk je op de drie puntjes voor het menu / Berichten met ster in Android en naar Instellingen / Berichten met ster op een iPhone. Wil je de berichten met ster van een bepaald contactpersoon terugzien, ga dan naar de chat met die persoon en tik bovenin op de naam. Hier krijg je onder Berichten met ster je gemarkeerde berichten te zien. In ditzelfde venster krijg je trouwens ook een overzicht van alle media die jullie naar elkaar gestuurd hebben.

Tip 12: Chat verzenden

Wil je een berichtenwisseling met een bepaald persoon graag bewaren, dan kun je die chat exporteren. Je kunt de inhoud van het gesprek dan ook op andere platformen lezen, zoals je pc. Een gesprek uit WhatsApp exporteren doe je in Android door binnen het gesprek te drukken op de drie puntjes rechtsboven / Meer / Chat e-mailen. Kies of je media wilt bijvoegen en e-mail het gesprek naar je eigen mailadres om het op je computer te kunnen bewaren. Voor iOS druk je binnen het gesprek bovenin op de naam van de persoon en scrol je naar beneden tot je de optie Exporteer chat ziet. Druk hierop en kies vervolgens of je de media (dus afbeeldingen, video’s enzovoort) wilt insluiten in de export. Hierna kies je de clouddienst waar je de export wilt opslaan. Afhankelijk van de grootte van het gesprek (en de media daarin) kan het opslaan even duren. Zorg natuurlijk dat niet jouw hele chatgesprekken in verkeerde handen vallen, dat is ook voor de contacten waarmee je chat geen pretje!

©PXimport

Privacy

Tip 13: Reservekopie maken

©PXimport

Wil je voor de zekerheid al je WhatsApp-berichten back-uppen? Dat kan. Het voordeel is dat je deze reservekopie niet maakt op het toestel zelf, maar op de server van een cloud-dienst (bij Android op Google Drive en bij een iPhone op iCloud). Zorg er wel voor dat je je in je cloud-account voldoende ruimte vrij hebt. Een reservekopie maak je eenvoudig door te drukken op Instellingen / Chats / Chat back-up (Android) of / Reservekopie (iOS). Je kunt hier ook instellen dat op gezette tijden automatisch een back-up wordt gemaakt, zodat je dit niet steeds zelf hoeft te doen). Wanneer je overstapt op een nieuw toestel of je toestel opnieuw installeert, krijg je bij de installatie van WhatsApp de mogelijkheid om je reservekopie terug te zetten.

Tip 14: Chats archiveren

Wil jij je lijst met chats wel wat overzichtelijker? Je kunt gesprekken verwijderen of archiveren. Archiveer je een chat, dan staat deze niet meer in het overzicht, maar kun je de berichten via de zoekfunctie nog wel terugvinden. Wil je in één keer de lijst opschonen, ga dan in Android naar Instellingen / Chats / Chatgeschiedenis / Alle chatsarchiveren of in iOS naar Instellingen / Chats / Archiveer alle chats.

Tip 15: Blauwe vinkjes

Je hebt er misschien weleens over gehoord in het nieuws, de beruchte blauwe vinkjes van WhatsApp. Oorspronkelijk was het bij WhatsApp niet mogelijk om te zien of iemand je bericht ontvangen en/of gelezen had. Die functie is later toegevoegd met behulp van vinkjes. Een grijs vinkje betekent dat je appje is verstuurd, twee grijze vinkjes betekent dat de ontvanger je bericht heeft ontvangen en twee blauwe vinkjes houdt in dat je bericht is gelezen. Superhandig, maar misschien wil je wel helemaal niet dat iemand die informatie kan zien. Al is het maar om irritante opmerkingen als ‘waarom reageer je niet, ik zie dat je het gelezen hebt’ te voorkomen. Gelukkig kun je de leesbevestiging uitschakelen. Druk in Instellingen op Account / Privacy. Zet de schakelaar bij Leesbewijzen uit, en niemand kan meer zien welke berichten je gelezen hebt. Jij kunt dat nu ook niet meer bij anderen zien. Met de opties Laatst gezien, Profielfoto en Status kun je daarnaast bepalen wie die informatie over je te zien krijgt.

©PXimport

Contact blokkeren

Tip 16: Groep maken

©PXimport

Je las in tip 10 dat je een bericht aan meerdere personen kunt sturen via een verzendlijst. Er is nog een andere manier om een bericht aan meerdere personen te versturen: via een appgroep. Handig als je met een groep mensen wat wilt afspreken, of elkaar op de hoogte wilt houden van bepaalde dingen. Veel gezinnen, families en vriendenkringen hebben appgroepen. Een groep maak je aan via het hoofdmenu, waar je tikt op Nieuwe groep. Selecteer de contacten die je aan de groep toe wilt voegen. Die moeten in jouw contactenlijst op je telefoon staan. In de volgende stap kies je een naam voor de groep en selecteer je eventueel een groepsafbeelding. Na een tik op het vinkje is je groep aangemaakt en kun je gaan chatten. Let wel op dat ieder bericht dat je in de groep stuurt, bij alle contacten aankomt. Zorg dat je (vooral bij grotere groepen) de anderen niet tot last bent door allerlei onbenullige berichtjes te sturen.

Ook in een groep kun je overigens zien wie een bericht ontvangen en/of gelezen heeft. Veeg op een iPhone het bericht naar links om te zien wie het gelezen heeft, of druk er lang op en kies Info. In Android druk je lang op het verstuurde bericht en tik je boven in op de i om deze informatie tevoorschijn te halen.

Tip 17: Groepsbeheerder

Degene die een groep aanmaakt, is automatisch beheerder van de groep. De beheerder is degene die bijvoorbeeld nieuwe leden kan toevoegen aan de groep, leden uit de groep kan verwijderen, de afbeelding kan aanpassen en de naam van de groep kan wijzigen. Wil je niet in je eentje beheerder zijn van de groep, dan kun je andere mensen ook beheerder maken. Open de groepschat en druk boven in beeld op de naam van je groep, het beheervenster verschijnt. Druk op de naam van de persoon die je ook beheerder wilt laten zijn en tik op Groepsbeheerder maken. Jij blijft zelf ook beheerder. Wil je een lid verwijderen uit de groep, dan gaat dat via hetzelfde menu, druk dan op [Naam]verwijderen.

©PXimport

Tip 18: Groepsinstellingen

In het beheervenster van de groep kun je meer dingen aanpassen. Contactpersonen aan de groep toevoegen kan rechtsboven via de persoon met het plusje, of via de knop Deelnemer toevoegen, direct boven de bestaande lijst met leden van de groep. Door op de groepsnaam of -afbeelding te tikken kun je deze gegevens wijzigen. In dit venster vind je de optie Dempen, waarmee je de groep tijdelijk ‘op stil’ kunt zetten. Kies of je dit voor acht uur, een week of een jaar wilt, en of je wel een notificatie van nieuwe berichtjes in beeld wilt krijgen. Een een-op-een-gesprek kun je overigens ook dempen, tik daarvoor in het gesprek op de drie puntjes en kies Dempen.

Tot slot vind je de knop Aangepaste meldingen in het beheervenster, daarmee bepaal je welke meldingen je wel en niet van deze groep wilt krijgen. Mag je telefoon bijvoorbeeld trillen bij een nieuw bericht en wil je een geluidje horen?

Tip 19: Verlaten/verwijderen

Wil je uit een groep stappen, dan kun je de groep verlaten. Ga hiervoor in Android naar het beheeroverzicht van de groep, druk op Groep verlaten en bevestig de actie. In iOS veeg je de groep in je chatoverzicht naar links, kies Meer / Verlaat groep en bevestig je de actie. Je kunt de chatgeschiedenis nu nog wel bekijken, maar krijgt geen nieuwe berichten meer. Verlaat je een groep waar jij de enige beheerder van bent, dan wordt een willekeurig ander groepslid aangewezen als beheerder. De optie om een groep helemaal te verwijderen, verschijnt pas als je uit de groep gestapt bent. Druk je lang op de chatgeschiedenis van de groep, dan verschijnt nu Verwijder groep.

Tip 20: Achtergrond

De persoonlijke gegevens die je hebt ingevoerd bij het aanmaken van WhatsApp kun je natuurlijk wijzigen. Dat gaat via het Instellingen-menu. Bovenin vind je hier je naam en profielfoto. Wanneer je hierop tikt, kun je deze gegevens aanpassen. Een ander ding dat je in de instellingen kunt aanpassen, is de achtergrond van je chats aanpassen, via Instellingen / Chats / Achtergrond. Je kunt kiezen voor de achtergronden die de makers je bieden, voor een effen kleur of een eigen beeld dat op je telefoon staat.

Tip 21: Snelkoppeling

©PXimport

Chat je heel vaak met één persoon of wil je die chat om een andere reden snel kunnen openen, dan heb je geluk als je een Android-apparaat of Windows Phone-toestel hebt, want op deze apparaten kun je een snelkoppeling naar een gesprek opslaan op het startscherm van je smartphone. Dat gaat in Android via de betreffende chat, druk rechtsboven op de drie puntjes / Meer / Snelkoppeling maken. Op een Windows Phone-toestel ga je naar het hoofdscherm / Favorieten, druk lang op een contact en kies voor Vastmaken aan start.

Tip 22: Via de computer

Wist je al dat je WhatsApp ook via je computer kunt gebruiken? Superhandig om langere gesprekken te houden, zodat je niet alles op je kleine smartphone-scherm hoeft te doen. Het kan op twee manieren: via een van de programma’s die je download hier of via https://web.whatsapp.com. In beide gevallen koppel je je telefoon aan de computer door middel van een QR-code. In Android tik je in het hoofdvenster op de drie puntjes / WhatsApp Web en tik je daar op het plusje om een apparaat toe te voegen. Op een iPhone ga je naar Instellingen / WhatsApp Web/Desktop / Scan QR-code.

Zodra je apparaat gekoppeld is zie je jouw gesprekken in beeld, en kun je direct beginnen met chatten. Je kunt bijna alles wat je ook in de smartphone-versie kunt, dus ook media verzenden en bekijken, berichten terugzoeken, gesprekken dempen en chatten met groepen.

©PXimport

Tip 23: Account verwijderen

De meeste mensen die WhatsApp gebruiken willen niets anders meer, maar het kan natuurlijk zijn dat je helemaal niet zo vaak in contact wilt staan met anderen, of de voorkeur geeft aan een andere app. In dat geval kun je je account heel eenvoudig weer verwijderen. Druk op Instellingen / Account / Mijn account verwijderen. Vul vervolgens het telefoonnummer in waarmee je het account gekoppeld hebt en druk op Verwijder mijn account. Let op, dit kan niet ongedaan gemaakt worden, je bent daarna alles kwijt (ook reservekopieën).

©PXimport

Niet iedereen gebruikt WhatsApp

Google heeft de Pixel 10a volledig uit de doeken gedaan, een nieuwe smartphone voor de prijs van 549 euro.

De nieuwe smartphone werd eerder deze maand al getoond, maar nu zijn alle details bekendgemaakt. De Pixel 10a is nagenoeg gelijk aan de Pixel 9a, al wordt hij sneller draadloos opgeladen en is hij ook iets kleiner. Dat laatste komt door de dunnere schermbezels, want het formaat van het scherm blijft wel 6,3".

Het scherm zal ook iets feller worden, met een maximale helderheid van 3000cd/m², ten opzichte van de Pixel 9a die een maximale helderheid van 2700cd/m² aan. De Pixel 10a wordt daarnaast beschermd door Gorilla Glass 7i.

Zoals gezegd kan de Pixel 10a sneller draadloos opladen met een maximaal vermogen van 10W (in plaats van 7,5W). De accucapaciteit blijft met 5100mAh gelijk. Verder draait de Pixel 10a op Android 16.

De Pixel 10a oogt verder nagenoeg hetzelfde als de Pixel 9a. Het frame is daarbij gemaakt van 100 procent gerecycled aluminium, 81 procent gerecycled plastic en gerecycled koper, goud, kobalt en wolfraam.

De Pixel 10a is vanaf 5 maart beschikbaar, al kan hij nu al gereserveerd worden. Zoals gezegd luidt de adviesprijs 549 euro - althans, voor de variant met 128 GB aan opslagruimte. Er is ook een model met 256 GB die 649 euro kost. Meer informatie is op de website van Google te vinden.

Windows biedt uitgebreide mogelijkheden voor accountbeheer, zodat elke gebruiker zijn eigen omgeving heeft en de juiste toegangsrechten krijgt. In dit artikel bespreken we de belangrijkste scenario’s voor thuisgebruik, zoals verschillende accounttypes en aangepaste gebruikersrechten.

In Windows is het onmogelijk om zonder account te werken. Het besturingssysteem heeft namelijk altijd een gebruikerscontext nodig om onderdelen als bureaublad, processen en rechten te laden. Zelfs bij automatische aanmelding of een wachtwoordloos account is er op de achtergrond minstens één account actief. Er bestaan wel verschillende accounttypes, en voor goed accountbeheer is het belangrijk de praktische verschillen te kennen, want elk type heeft eigen mogelijkheden, voordelen en beperkingen. We bekijken daarom grondiger Microsoft- en lokale accounts en het verschil tussen administrator- en standaardaccounts. Daarnaast gaan we in op gast- en familieaccounts. We tonen hoe je op je pc de juiste machtigingen instelt zodat data enkel toegankelijk zijn voor de gewenste gebruikers. We gaan hier uit van Windows 11, maar de meeste technieken werken ook in Windows 10.

Microsoft-account

Microsoft maakt het tijdens de installatie van Windows steeds moeilijker om een lokaal account in plaats van een Microsoft-account te kiezen. Dat is niet verrassend, want zodra je je aanmeldt met een Microsoft-account, koppel je je Windows-profiel aan de Microsoft-cloud. Daarmee kun je instellingen, thema’s, wachtwoorden, bureaubladachtergronden en data synchroniseren tussen apparaten. Je logt ook automatisch in bij diensten als de Microsoft Store, OneDrive, Microsoft 365, Mail en Agenda, Edge en andere. Daarnaast kun je met zo’n account BitLocker-versleuteling activeren voor je systeemschijf en gebruikmaken van ouderlijk toezicht (Microsoft Family Safety). Ben je je wachtwoord vergeten, dan herstel je dit eenvoudig via www.kwikr.nl/passreset. Je ontvangt dan een beveiligingscode waarmee je opnieuw toegang krijgt tot je account.

Liever lokaal?

Microsoft moedigt het niet aan om tijdens de installatie een lokaal account aan te maken, en het valt af te wachten of ze deze omwegen in de toekomst zullen blokkeren. Het kan nu nog op de volgende manieren. Start de installatie zonder internetverbinding. Krijg je hierover een melding, druk dan op Shift+F10 en typ het commando oobe\bypassnro. Na de automatische herstart verschijnt de optie Doorgaan met beperkte installatie. Vul vervolgens een lokale gebruikersnaam en wachtwoord in, samen met de antwoorden op drie beveiligingsvragen, zodat de installatie met een lokaal account verloopt. Je kunt na Shift+F10 ook het commando start ms-cxh:localonly uitvoeren om een venster te openen waarmee je een lokale gebruiker aanmaakt. Een andere optie is de gratis tool Rufus (https://rufus.ie/nl), waarmee je een installatie-usb maakt die de verplichte Microsoft-account overslaat. Verwijs naar een Windows-schijfkopiebestand (iso), stel de gewenste opties in, plaats een lege usb-stick en klik op Starten. In het pop-upvenster vink je Verwijder de vereiste voor een online Microsoft-account aan evenals Lokale account met gebruikersnaam aanmaken en vul je de gewenste gebruikersnaam in.

Er zijn nog wel een paar achterdeurtjes om Windows met een lokaal account te installeren, zoals met Rufus.

Lokaal account

Een lokaal account bestaat enkel op je pc, met een combinatie van gebruikersnaam en wachtwoord die alleen daar geldig zijn. Het is niet gekoppeld aan de Microsoft-cloud, zodat geen internet nodig is om je aan te melden. Instellingen en data blijven beperkt tot dat ene toestel en worden niet gesynchroniseerd met andere apparaten. Dit houdt wel in dat bepaalde diensten, zoals het downloaden van apps uit de Microsoft Store of het gebruik van OneDrive, niet beschikbaar zijn. Daar staat tegenover dat een lokaal account je meer privacy en onafhankelijkheid geeft. Het is handig als je bijvoorbeeld geen Microsoft-diensten wilt gebruiken of de pc bewust wilt loskoppelen van online accounts. Bovendien verkleint het risico dat malware je Microsoft-accountgegevens buitmaakt.

Lokaal: instellingen

Standaard vraagt Microsoft je tijdens de installatie van Windows om een Microsoft-account te gebruiken. In het kader ‘Liever lokaal?’ vind je tips om dit te omzeilen, maar ook na de installatie kun je nog een lokaal account aanmaken en daarmee inloggen. Open Instellingen, kies Accounts en klik op Andere gebruikers en vervolgens op Account toevoegen. Selecteer Ik beschik niet over de aanmeldgegevens van deze persoon en daarna Gebruiker zonder Microsoft-account toevoegen. Vul de gewenste gebruikersnaam en het wachtwoord (twee keer) in, kies drie beveiligingsvragen met bijbehorende antwoorden of eventueel een wachtwoordhint, en bevestig met Volgende om het lokale account toe te voegen.

Om zo’n gebruikersaccount te wissen, selecteer je dit bij Andere gebruikers en kies je Verwijderen / Account en gegevens verwijderen.

Lokaal: opdrachtprompt

Je kunt accounts ook aanmaken en beheren via de opdrachtprompt, met extra mogelijkheden die niet in Instellingen beschikbaar zijn. Klik met rechts op Opdrachtprompt in het startmenu en kies Als administrator uitvoeren. Om een lokaal account aan te maken gebruik je het commando net user <accountnaam> /add of net user <accountnaam> <wachtwoord> /add om meteen een wachtwoord toe te voegen, bijvoorbeeld net user Toon 654Win!321 /add. Met net user <accountnaam> vraag je de eigenschappen van het account op.

Je kunt ook bepalen dat een standaardgebruiker zijn verplichte wachtwoord niet mag wijzigen en enkel op specifieke tijden kan inloggen, bijvoorbeeld met

net user <accountnaam> /passwordreq:yes /passwordchg:no /times:ma-vr,16:00-21:00;za-zo,9:00-19:00

Vergeet in deze commando’s de schuine strepen (/) niet! De dagafkortingen gaan hier dus wel uit van een Nederlandstalige Windows-omgeving. Om de tijdslimieten te verwijderen gebruik je de parameter /times:all. Een gebruiker verwijderen kan eenvoudig met net user <accountnaam> /delete. De persoonlijke bestanden in de gebruikersmap blijven dan wel staan en kun je eventueel handmatig verwijderen.

Administrator-account

We haalden al aan dat er een verschil is tussen een administratoraccount en een standaardaccount, en het is belangrijk dat je dit onderscheid goed kent. Een account met administratorrechten (ook wel adminrechten genoemd) heeft namelijk volledige controle over de pc. Zo’n gebruiker mag software installeren of verwijderen, systeeminstellingen wijzigen, nieuwe gebruikers toevoegen en beveiligingsopties aanpassen. Een administrator kan dus ingrijpende veranderingen aanbrengen die het hele systeem beïnvloeden. Hij heeft in principe ook toegang tot alle lokaal opgeslagen data, zelfs zonder expliciete rechten (zie ook vanaf paragraaf 10). In Windows krijgt het eerste account dat tijdens de installatie wordt aangemaakt automatisch administratorrechten. Dit is logisch, want er moet minstens één gebruiker zijn die het systeem kan beheren, maar dit houdt zeker niet in dat je altijd met administratorrechten moet werken (zie verderop).

Om snel het accounttype te zien van een aangemelde gebruiker ga je naar Instellingen van Windows, kies je Accounts en klik je op Uw info. Gaat het om een administratoraccount dan zie je bovenin, bij je hier aanpasbare profielfoto, de vermelding ‘Administrator’. Voor andere accounts zie je deze melding bij Accounts / Andere gebruikers.

Standaardaccount 

Een standaardgebruikersaccount heeft beperktere rechten. Zo’n gebruiker kan programma’s draaien en eigen instellingen wijzigen, maar niet zomaar software installeren of kritische systeemwijzigingen uitvoeren. Zodra een standaardgebruiker iets doet dat hogere rechten vereist, zoals een applicatie installeren, verschijnt een venster van het gebruikersaccountbeheer (User Account Control, kortweg UAC) waarin een administrator zijn naam en wachtwoord moet invoeren. Meld je je zelf als administrator aan, dan volstaat doorgaans enkel een bevestiging. Dit mechanisme voorkomt dat een standaardaccount per ongeluk of via malware schadelijke ingrepen uitvoert. Daarom is het veiliger voor dagelijkse taken een standaardaccount te gebruiken en het administratoraccount alleen wanneer dit echt nodig is.

Als administrator kun je instellen hoe vaak dit UAC-venster verschijnt. Typ gebruikersaccountbeheer in de Windows-zoekbalk en start Instellingen voor gebruikersaccountbeheer wijzigen. Standaard staat de schuifknop ingesteld op Alleen een melding geven wanneer apps proberen wijzigingen aan te brengen, wat meestal prima voldoet.

Accounttype wijzigen

Tijdens de installatie van Windows wordt normaal één account aangemaakt dat automatisch administratorrechten krijgt. Wanneer je met dit account bent aangemeld, kun je het niet zomaar omzetten naar een standaardaccount, tenzij er intussen een ander administratoraccount bestaat.

Je kunt wel een nieuw account aanmaken, ofwel een Microsoft-account of een lokaal account. Zo’n nieuw account is standaard een gewoon gebruikersaccount, maar je kunt het type van andere accounts altijd wijzigen zolang je bent aangemeld als administrator. Open Instellingen, kies Accounts / Andere gebruikers, selecteer het gewenste account en klik op Accounttype wijzigen. Kies vervolgens Administrator of Standaardgebruiker en bevestig met OK.

Dit kan ook via de opdrachtprompt. Gebruikers die je daar hebt toegevoegd zijn standaard gewone gebruikers. Wil je er een administrator van maken, gebruik dan:

net localgroup administrators <accountnaam> /add

om meer rechten te geven. Om er alsnog weer een standaardgebruiker van te maken vervang je hier /add door /delete. Er is altijd minstens één administratoraccount vereist, maar houd het aantal accounts met zulke rechten zo beperkt mogelijk. Heeft een standaardgebruiker tijdelijk beheerdersrechten nodig, dan regel je dit makkelijk zelf even vanuit een UAC-venster.

Ingebouwde accounts

Windows zelf beschikt over een aantal ingebouwde accounts. Je krijgt deze te zien wanneer je bijvoorbeeld het commando net user op de Opdrachtprompt uitvoert, met net user <accountnaam> krijg je meer details over een specifiek account.

Je merkt hier onder meer de ingebouwde accounts Administrator en Gast op, die standaard beide niet geactiveerd zijn. Je kunt ze zelf actief maken met het commando:

net user <accountnaam> /active:yes (met /active:no

maak je een account weer non-actief), maar daar is doorgaans geen reden voor. Het wordt zelfs een stuk onveiliger als je het beheerdersaccount Administrator zomaar activeert, zeker omdat dit zonder sterk wachtwoord een extra risico vormt. Ook het ingebouwde gast-account activeren is weinig zinvol. Je maakt dan beter zelf een lokaal standaardaccount aan voor tijdelijke gebruikers.

Wil je absoluut het ingebouwde Administrator-account activeren, beveilig het dan met een wachtwoord.

Gastaccount

Het kan gebeuren dat een bezoeker je computer even wil gebruiken. Aanmelden met je eigen account is dan geen goed idee. Je maakt dan beter een apart lokaal standaardaccount aan, zoals hierboven beschreven. Zo’n account heeft standaard geen beheerdersrechten en de bezoeker kan enkel werken in zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) en eventueel in mappen die expliciet met hem zijn gedeeld via gedeelde mappen of aangepaste machtigingen.

Je kunt ditzelfde gastaccount door meerdere bezoekers laten gebruiken, maar houd er rekening mee dat hun gegevens telkens in dezelfde profielmap terechtkomen, wat privacygewijs niet ideaal is. Je kunt deze bestanden als administrator handmatig verwijderen of eenmalig het PowerShell-script bezoekersprofiel.ps1 uitvoeren. Dit script regelt alles en kun je downloaden via www.kwikr.nl/bprof. Start PowerShell als administrator en voer het volgende commando uit:

powershell -ExecutionPolicy Bypass -File <"volledig_pad_naar_script">

Hiermee maak of activeer je het lokale standaardaccount ‘Bezoeker’ en voeg je in Taakplanner een taak toe die bij elke opstart eventueel de profielmap van dit account verwijdert. Op regel 7 van dit script (bij $Password =) kun je het standaardwachtwoord ‘Bezoeker’ vooraf naar wens aanpassen.

Familie-account

Wil je een pc in een gezin delen en tegelijk meer controle houden over kinderen of minder ervaren gezinsleden, dan kun je accounts in een familiegroep gebruiken. Log hiervoor in met een Microsoft-account (niet met een lokaal account): dit wordt de beheerder van de groep. Open Instellingen in Windows en kies Accounts / Familie. Klik bij Uw familie op Iemand toevoegen en voer het e-mailadres van het Microsoft-account van je kind in. Heeft het kind nog geen account, kies dan Een account voor een onderliggend item maken en vul e-mailadres, wachtwoord, naam en geboortedatum in. Na een wat omslachtige verificatie wordt het account aan ‘Uw familie’ toegevoegd en kan het kind hiermee inloggen in Windows. Ouderlijk toezicht regel je online op www.kwikr.nl/famaccounts, waar je je met je eigen account aanmeldt. Klik hier op het gewenste kind-account, waarna je onder meer kunt instellen welke websites, apps en games toegankelijk zijn, de schermtijd kunt bepalen en (via Besteding) kunt vastleggen of aankopen in de Microsoft Store mogen gebeuren. Schakel Activiteitenoverzicht in om na te kunnen kijken welke apps of games je kind eerder heeft gebruikt.

Machtigingenbeheer

We schreven al dat een standaardaccount bij het aanmaken enkel binnen zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) kan werken. Dat komt doordat Windows standaard alleen schrijfrechten toekent op die map (via de zogeheten ACL; Access Control List). Een standaardgebruiker heeft dus geen toegang tot gegevens in andere mappen, zoals profielmappen van andere gebruikers. Er is een uitzondering, want als iemand de pc opstart via een bootstick met een alternatief besturingssysteem als Linux, gelden de NTFS-machtigingen van Windows niet.

Log je in met een administratoraccount, dan kun je wel toegang forceren tot profielmappen van andere gebruikers. Klik even met rechts op zo’n map, kies Eigenschappen en open het tabblad Beveiliging: normaliter verschijnt nu een melding dat je onvoldoende machtigingen hebt. In dit geval hoef je maar te dubbelklikken op die map en met Doorgaan te bevestigen om toch toegang te krijgen. Open je vervolgens nogmaals het tabblad Beveiliging, dan zie je dat, behalve het account van de betreffende gebruiker, ook je eigen account is toegevoegd en dat alle machtigingen in de kolom Toestaan zijn aangevinkt.

Op dezelfde manier maak je een willekeurige andere map toegankelijk voor een ander gebruikersaccount. Klik met rechts op de map, kies Eigenschappen en open Beveiliging. Klik op Bewerken en vervolgens op Toevoegen, typ de gewenste accountnaam, check met Namen controleren en bevestig met OK. Standaard krijgt dit account lees- en uitvoerrechten, maar je kunt in de kolom Toestaan ook Wijzigen en Schrijven aanvinken. Laat de kolom Weigeren ongewijzigd en bevestig met OK.

Quick User Manager

Windows beschikt wel over eigen functies om accounts te beheren, maar de gratis portable tool Quick User Manager (www.kwikr.nl/qum) maakt dit overzichtelijker en biedt extra functies.

Na de start zie je links een overzicht van alle gedetecteerde accounts, inclusief ingebouwde, lokale en Microsoft-accounts, en zowel standaard- als administratoraccounts. Selecteer een account om rechts de beschikbare opties te zien. De meeste instellingen pas je aan met een vinkje, bijvoorbeeld om een account te activeren of deactiveren, een wachtwoord te vereisen of een profielfoto te wijzigen. Bevestig wijzigingen met Save Changes en Yes. Sommige opties vragen iets meer interactie, zoals het aanpassen van een wachtwoord of het verplaatsen van een profielmap. De functie Auto-logon this user laat Windows automatisch opstarten met het gekozen account, en Launch Account Profile Fixer tracht hardnekkige aanmeldproblemen met een specifiek account te verhelpen.

Een handige en overzichtelijke tool voor meer doorgedreven accountbeheer.