In tegenstelling tot iOS 7, wat een aantal belangrijke visuele veranderingen met zich meebracht voor Apple's mobiele besturingssysteem, is iOS 8 slechts een serie tweaks en toevoegingen. Deze maken het OS voor iPhone en iPad echter nog beter dan voorheen.

Laten we beginnen met een aantal van iOS 8's beste nieuwe functies, waaronder notificaties, de verbeterde Camera app, en het QuickType toetsenbord.

Notificaties in iOS 8

Notificaties zijn nu interactief, zodat je niet van app hoeft te wisselen om bijvoorbeeld een SMS-bericht te beantwoorden. Wanneer er een notificatie verschijnt ziet deze er hetzelfde uit als voorheen, maar je kunt hem omlaag slepen om opties te krijgen, zoals het accepteren van een uitnodiging voor een vergadering, of een tekstveld om een antwoord te typen.

Camera app

De camera app heeft een aantal nieuwe functies gekregen, waaronder een zelfontspanner optie die een vertraging van 3 of 10 seconden biedt. Er is ook een geheel nieuwe time-lapse modus die automatisch een passende intervaltijd kies tussen frames op basis van wat je aan het opnemen bent.

Een nuttigere tool is de mogelijkheid om de belichting handmatig aan te passen. Dit hoort bij de tap-to-focus functie: je drukt en kunt vervolgens het zon icoon omhoog of omlaag slepen om de belichting aan te passen.

De app ondersteunt ook extensies, dus ontwikkelaars kunnen nieuwe filters en mogelijk andere functies toevoegen, dus we moeten wachten en zien waar ze mee op de proppen komen.

©PXimport

QuickType toetsenbord

Tijdens het typen draagt de nieuwe QuickType functie woorden aan waarop je kunt drukken om ze aan je zin toe te voegen. Dit is niet alleen gebaseerd op het woord dat je aan het typen bent; het voorspelt ook wat je daarna zou kunnen gaan typen. Het is verrassend effectief en soms voorspelt het een rij woorden correct waardoor je alleen maar op elk woord hoeft te drukken om je zin af te maken. Je kunt de suggesties omlaag vegen om ze weg te halen, en als je omhoog veegt komen ze weer terug.

De voorspellingen zijn contextbewust, dus je zult afhankelijk van de app andere woorden te zien krijgen. In Mail krijg je formelere suggesties terwijl je in Messages wat informelere woorden krijgt.

©PXimport

Apple heeft ook het toetsenbord opengesteld voor ontwikkelaars, dus je kunt toetsenborden downloaden - net als met Android - en Swype-achtige mogelijkheden krijgen voor het typen door te swipen.

Kleine tweaks

Door het hele besturingssysteem heen zul je kleine verschillen opmerken die je leven wat vereenvoudigen. Bijvoorbeeld, in de Mail app kun je nu over het scherm swipen om snel een bericht te verwijderen of te archiveren in plaats van op de corresponderende knoppen te hoeven drukken. Naar rechts of links swipen markeert een bericht als gelezen (of ongelezen als je het al geopend hebt). En er is een nieuwe Flag optie waarmee je snel een e-mail kunt markeren zonder deze te openen.

De actieknop is veel nuttiger dan voorheen. Je kunt nu via nog meer apps dingen delen, omdat Apple ook op dit gebied ontwikkelaars toegang heeft verleend.

©PXimport

Het is niet echt eerlijk om deze "extensies" als kleine tweaks te behandelen, maar deze nieuwe functie betekent dat apps in iOS 8 informatie met elkaar kunnen delen in plaats van in hun eigen isolement te draaien. Het is meer dan simpelweg een foto op Facebook of Twitter delen: je kunt nu widgets in het Notification Centre hebben en je kunt in een heleboel apps extra extensies in het Sharing menu zien staan.

Ze zijn ook nog eens aanpasbaar. Wanneer je naar het einde van de Activities lijst scrolt, kun je met de More... optie de volgorde veranderen zodat je meest gebruikte acties te bereiken zijn zonder dat je hoeft te scrollen. Hetzelfde geldt voor de lijst met apps, en je kunt ook bepaalde opties uitschakelen zodat ze helemaal niet in de lijst verschijnen. Dus als je Flickr niet gebruikt hoeft dat niet in je lijst te staan.

Door tweemaal op de thuisknop te drukken in iOS 8 krijg je nog steeds het multitasking scherm te zien, maar dan met recente contactpersonen en apps. Druk op een gezicht en je krijgt verschillende opties zoals bellen of een bericht sturen via FaceTime. Het maakt eenvoudiger om snel contact op te nemen met mensen die je vaak spreekt.

©PXimport

Siri is niet veel veranderd, maar kan nu muziek die gedraaid wordt identificeren dankzij een koppeling met Shazam. Meestal zal er ook een Buy knop bij staan zodat je het nummer op iTunes kunt kopen. (Slim gedaan van Apple.)

Er zijn meer instellingen, en er is een nieuw menu voor batterijgebruik wat (net als Android) laat zien welke apps energievreters zijn. Dit is geweldig om snel te ontdekken waarom je batterij leegloopt in plaats van alle apps af te sluiten en er door middel van een eliminatieproces achter proberen te komen.

©PXimport

Het is echter jammer dat er nog steeds geen manier is om naar een specifieke instelling te zoeken, zelfs niet met de nieuwe Spotlight zoeker. In plaats van het Search this iPhone veld wanneer je omlaag veegt op het thuisscherm, krijg je nu een Spotlight Search te zien wat ook het web en Wikipedia doorzoekt, afhankelijk van je zoekopdracht: het is contextbewust. Gezien het grote aantal instellingen in iOS 8 is het vervelend dat Spotlight ze niet doorzoekt.

Continuïteit

Als je ook een Mac hebt, zul je nog meer kunnen profiteren van iOS 8. Handoff is een functie waarmee je op je iOS 8 apparaat een taak kunt beginnen en er op je Mac mee verder kunt gaan, als je Yosemite of later hebt. Dit kan een e-mail, een document, of iets anders zijn. Ontwikkelaars kunnen Handoff ook gebruiken, dus het zullen niet alleen Apple apps zijn die dit hebben.

Je kunt ook SMS'jes als notificaties op je Mac laten verschijnen, en zelfs telefoonoproepen beantwoorden - of bellen, als je iPhone zich binnen het bereik van de Wi-Fi bevindt natuurlijk. Als je ergens bent waar een router is kunnen de twee apparaten Wi-Fi direct gebruiken om met elkaar te communiceren.

Delen met het gezin

Tot nu toe heb je gekochte apps op de apparaten van het hele gezin mogen installeren. Met iOS 8 is er Family Sharing. Iemand - doorgaans een ouder - kan maximaal vier andere mensen uitnodigen om een account te delen zodat alle aankopen op iTunes of de App Store met één kaart betaald worden.

Dit is bijna het tegenovergestelde van wat Google doet met accounts. Met Family Sharing heeft elke persoon zijn eigen iPhone, iPad of iPod touch en er kunnen beperkingen worden opgelegd voor toegestane content voor kinderen onder de 13 jaar. Je kunt het zo instellen dat kinderen (of wie dan ook) toestemming moeten krijgen van de eigenaar voordat ze iets kunnen kopen. Dit werkt ook voor aankopen binnen apps, waardoor je de kosten in bedwang kunt houden.

Delen met gezinsleden betekent ook dat alles wat door wie dan ook gekocht wordt meteen op ieders apparaat te downloaden is, afhankelijk van de content beperkingen natuurlijk. Zoals altijd kun je instellen dat apps en media automatisch gedownload worden of juist niet.

Het laatste onderdeel is een gedeelde gezinskalender, die iedereen kan inzien en waaraan iedereen dingen kan toevoegen.

Messages

Messages heeft een aantal nieuwe functies gekregen - waarvan je er waarschijnlijk een aantal in concurrerende messaging apps bent tegengekomen, met name WhatsApp. Een van de nieuwe functies is het snel opnemen van een gesproken bericht door het nieuwe microfoon icoon ingedrukt te houden. Je kunt het bericht meteen naar een vriend sturen door omhoog te swipen.

©PXimport

Apple heeft ook Find My Friends geïntegreerd. Er is een nieuwe Details knop bovenaan die nieuwe opties laat zien. Je kunt je huidige locatie verzenden, waarbij er een kaar wordt meegestuurd, en je kunt kiezen hoe lang je je huidige locatie wilt delen. Het Details scherm laat ook een lijst met recente bijlagen zien van de contactpersoon, waaronder foto's en video's.

Het is eenvoudiger om groepsberichten te beheren, omdat je ze een naam kunt geven en contactpersonen kunt toevoegen aan of verwijderen uit de thread. Je kunt ook individuen "muten" zodat je geen notificaties krijgt wanneer ze antwoorden.

Photos app

Er zijn een aantal grote veranderingen in de Photos app, waaronder een nieuwe bewerkingsoptie met een wijzerplaat icoon. Druk erop en je krijgt drie nieuwe opties: Light, Colour en B&W. Je kunt erop drukken om een schuifbalk tevoorschijn te halen waarmee je de afbeelding kunt aanpassen. Als je op het lijst icoon drukt krijg nog meer opties te zien, zoals de Saturation, Contrast en Cast opties binnen Colour.

In iOS8 heb je veel fijnere controle over het roteren van afbeeldingen en met slechts één druk zal de Auto optie proberen om je afbeelding recht te zetten. Alle bewerkingen kunnen ongedaan worden gemaakt. Daarom is er nu een gele Done knop in plaats van Save. Je kunt op elk moment naar je bewerkte foto teruggaan en er zal een rode Revert knop staan waarmee je het origineel terug kunt halen.

©PXimport

Je zult ook twee nieuwe albums zien staan: Recently Added en Recently Deleted. De laatste is zoiets als een prullenbak die je verwijderde foto's 30 dagen bewaart, voor het geval je per ongeluk iets hebt weggegooid. Je kunt individuele foto's herstellen of alles in één keer. Als je ruimte probeert vrij te maken kun je op de Delete all knop drukken - een actie die niet ongedaan gemaakt kan worden.

Beter nog, je kunt je foto's doorzoeken op datum, plaats, of album naam, wat veel sneller gaat dan door honderden foto's heen scrollen.

iCloud Drive

De nieuwe iCloud Drive werkt net zoals traditionele cloudopslag, waarbij je kiest welke bestanden je in iCloud Drive wilt stoppen. Voorheen synchroniseerde iCloud alleen bepaalde data en kon je geen specifieke bestanden, foto's of video's synchroniseren zoals bijvoorbeeld met Dropbox.

Er is geen iCloud app, maar wanneer je in een app bent die iCloud Drive ondersteunt, kun je de inhoud van je drive zien met een bekende mappen en bestanden weergave.

Bovendien is er de nieuwe iCloud Photo Library. Dit gaat verder dan My Photo Stream (wat nog steeds bestaat) en maakt het mogelijk om je gehele foto - en video - library in iCloud op te slaan en te benaderen. Vroeger was er geen manier om automatisch video's naar iCloud te sturen zodat je ze op andere apparaten kunt bekijken. Nu kan dat wel, en dat is erg goed nieuws.

Het minder goede nieuws is dat je ervoor moet betalen. Ja, je krijgt 5GB gratis, en het kost inderdaad een stuk minder per GB dan vorig jaar, maar foto's en video's tellen nu mee voor die 5GB, en dat is niet voldoende om zelfs een iPhone met de kleinste capaciteit te back-uppen.

Health app

Health is een geheel nieuwe app voor iOS 8 die fitness en gezondheidsinformatie op één plek integreert. Het is vroeg dag, dus we hebben de Health app nog niet kunnen uitproberen. We weten wel dat het data uit bepaalde activiteitstrackers kan importeren, zoals de Nike Fuelband en hartslagmeters.

©PXimport

Het zal ook werken met gezondheidsapps en helpen om je gezondheid en fitness bij te houden, je cholesterol, inname van vitamines en veel meer op te meten. Je kunt ook een "kaart" aanmaken voor noodgevallen met daarop belangrijke informatie zoals allergieën, bloedgroep, huidige medicatie, en andere dingen die hulpdiensten nodig kunnen hebben.

Je kunt kiezen welke informatie je wel of niet wilt delen, en alles wordt versleuteld wanneer je telefoon vergrendeld is.

Beveiliging

iPhones zijn waardevoller voor dieven, en daarom worden ze sneller gestolen. De politie weet dit, en Apple weet dit. In iOS 8 is de beveiliging nog meer versterkt dan in iOS 7, waardoor een gestolen iPhone vrijwel onbruikbaar is. Daarom is het belangrijk dat je bij het instellen van je nieuwe telefoon geen stappen overslaat.

Wanneer je een iPhone die op iOS 8 draait opnieuw opstart, zullen Control Centre en Notification Centre niet werken totdat je de telefoon ontgrendelt (en Siri werkt ook niet als je het zo hebt ingesteld dat het beschikbaar is op het vergrendelscherm), en daarom kan niemand als ze je telefoon stelen de vliegtuigmodus inschakelen, het apparaat uitschakelen en later opnieuw aanzetten.

Extensies lijken op Android in de zin dat er gevraagd wordt welke app je voor een bepaalde taak wilt gebruiken. Maar Apple claimt dat dit veel veiliger gemaakt is. In plaats van de volledige app te laten draaien, wordt er een "stub" gebruikt om de taak uit te voeren - zoals posten op LinkedIn - en apps kunnen geen data delen.

Privacy is ook van cruciaal belang, en iOS 8 waarschuwt je nu wanneer een app op de achtergrond je locatie gebruikt heeft, en geeft je de optie om naar Settings te gaan waar je kunt voorkomen of toestaan dat dat gebeurt.

Conclusie

Met alle nieuwe functies, extra beveiliging en privacy, en het feit dat het gratis is, is het alleen maar logisch om de update te installeren. Download hem zo snel mogelijk.

De enige uitzondering is als je een iPhone 4s hebt. Er is nog niet veel bekend over de prestaties op de 4s, maar als we kijken naar eerdere iOS updates, zijn de oudste apparaten die ondersteund worden vaak trager omdat ze moeite hebben met de extra eisen die aan de hardware worden gesteld. We zeggen niet dat je niet moet updaten, maar het is de moeite waard om even te wachten totdat je van anderen gehoord hebt of iOS 8 soepel draait of niet.

We hebben iOS 8 de afgelopen maanden getest op een iPhone 5c, en hoewel we betaversies gebruikt hebben waren er nooit problemen met de prestaties - het draait zeker zo goed als iOS 7. Dat betekent dat iedereen met een iPhone 5, 5c of 5s geen problemen zou moeten ondervinden met de snelheid, en het zou redelijk veilig moeten zijn om meteen te updaten.

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).

Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)

Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:

from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})

Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.