Bijna iedereen heeft wel een oude smartphone of tablet die momenteel stof ligt te happen in huis. Toch zijn er genoeg leuke dingen die je met bijvoorbeeld een oude iPhone, Galaxy Tab of HTC Tattoo kunt doen. In dit artikel geven je een paar leuke opties.

Tip 01: Oude technologie?

De ontwikkelingen in smartphone- en tablet-land gaan razendsnel en als je de trend of je abonnement volgt, heb je elke twee jaar heb je een nieuw apparaat in je handen. Wat te doen met al je oude elektronica? Verkopen of weggeven is een optie, maar er zijn heel veel andere handige dingen die je ermee kunt doen. Lees ook: 13 tips voor een nieuw leven van je oude pc.

Je hoeft natuurlijk niet per se een oude smartphone of tablet te gebruiken, je kunt ook een simpele tablet kopen om een bepaalde functie te vervullen. Een Android-tablet van veertig euro is misschien niet de beste keuze om games mee te spelen, maar als digitale klok kun je hem prima gebruiken! Of jouw smartphone of tablet geschikt is voor elke tip in dit artikel, hangt erg af van de specificaties. Vaak kun je op erg oude apparaten niet meer de recentste versies van iOS of Android installeren en dit betekent dat sommige apps hier niet op zullen draaien.

©PXimport

Tip 01 Een oude Samsung-smartphone kun je nog prima gebruiken voor verschillende dingen in huis.

Tip 02: Wekker

Je smartphone of tablet op het nachtkastje leggen, is niet voor iedereen een goed oplossing. Je wordt te veel afgeleid en bent misschien geneigd om voor het slapen gaan 'nog even' je Facebook te checken of een filmpje te kijken. Een oude tablet of smartphone kun je gebruiken als digitale wekker. Je kunt deze bijvoorbeeld in een houder bouwen.

Je kunt de interne wekfunctie van je apparaat gebruiken, maar er zijn ook een aantal interessante apps verkrijgbaar die van je smartphone of tablet een mooi nachtklokje maken. Night Clock is een simpele wekker-app voor Android. De app zorgt ervoor dat het scherm aan blijft staan als de app draait, uiteraard is het noodzakelijk dat je je toestel aan de stroom hebt liggen. Met een tik op het scherm kun je vervolgens een wekker instellen. Een iets uitgebreidere wekker maak je met de app Nightstand Central. Deze app is voor iOS verkrijgbaar en biedt naast de tijdsweergave ook opties om in slaap te vallen met ruis of andere geluiden en je te wekken met je favoriete muziek. Handig is bovendien dat je kunt instellen dat de zaklampfunctie van je iPhone wordt geactiveerd als je het apparaat schudt. Bovendien kun je kiezen uit verschillende achtergronden en kan de app zelfs het weer tonen.

©PXimport

Tip 02 Een iPhone met Nightstand Central is een prachtige wekker. Met een veegbeweging naar beneden dim je het scherm.

Tip 03: Afstandsbediening

Je smartphone of tablet kan een handige afstandsbediening voor je multimedia-apparaten zijn. De apparaten die je wilt besturen, moeten dan wel over een bluetooth- of wifi-verbinding beschikken. Een Chromecast of Apple TV bestuur je eenvoudig met je iPhone of Android-apparaat via je wifi-netwerk met de desbetreffende apps van Google of Apple. Een geweldige app voor Android is SURE Universal Remote, hiermee bestuur je gemakkelijk allerlei apparaten in je huis. Je hebt hiervoor wel een smartphone of tablet nodig die een IR-blaster heeft en dus via infrarood kan communiceren, aangezien de meeste apparaten in je huishouden over een infrarood-ontvanger beschikken.

Smartphones met een IR-blaster zijn bijvoorbeeld de Samsung Galaxy S4 en nieuwer, LG G2 en nieuwer en de HTC One M7 en nieuwer. iPhones zijn helaas niet met een IR-Blaster uitgerust, hiervoor zal je een apart accessoire moeten kopen voordat je IR-apparatuur kunt aansturen. Er is een aantal oplossingen, Peel Smart Remote is één van de bekendste. Je moet dan een Pronto-kastje aanschaffen voor vijftig dollar. Of Peel Smart Remote goed werkt bij jou thuis, hangt af van je apparaten. Sommige gebruikers zijn erg tevreden, anderen klagen over dat bepaalde apparaten niet ondersteund worden.

Tip 04: Klok of schilderij

Je kunt een oude tablet ook aan de muur in je woonkamer hangen en hem als digitale klok gebruiken. The Clocks is een leuke app voor je iPad waarbij je je tablet ook kunt gebruiken om meerdere tijdzones weer te geven. Voor Android-tablets is Timely een goede keuze. Leuker dan een wandklok is wellicht de mogelijkheid om van je tablet een digitaal fotolijstje te maken.

Op de iPad zat deze functie altijd standaard ingebakken, maar Apple heeft dit er gek genoeg uitgehaald. Je moet nu een aparte app installeren, Picmatic - Digital Photo Frame is een goede keuze. Deze app geeft naast foto's ook de tijd weer en kan muziek afspelen door middel van veegbewegingen. Voor Android-tablets is er Dayframe, een app die zichzelf "socially connected" noemt. Je kunt foto's uit je Instagram-feed, je Facebook-profiel of Flickr-account weer laten geven. Vanuit de app heb je ook de mogelijkheid om foto's van andere bronnen te laten tonen. Selecteer gewoon één van de vele onderwerpen die Dayframe je aanbiedt.

©PXimport

Tip 04 Dayframe is een digitale fotolijst-app voor Android.

Tip 05: Kindertelefoon

Je smartphone of tablet is een geweldige eerste kennismaking met technologie voor je kinderen. Uiteraard is het geen goed idee om je kleuters met je enige smartphone te laten spelen, vandaar dat een oude smartphone een betere optie is om aan de kinderen te doneren. Het voordeel is bovendien dat je bepaalde functies kunt blokkeren zodat je kinderen niet per ongeluk berichten kunnen versturen of bepaalde internetinhoud zien. Op een iOS-apparaat ga je naar Instellingen / Algemeen / Beperkingen om bepaalde inhoud en acties te blokkeren. Om er bijvoorbeeld voor te zorgen dat je kinderen geen in-app-aankopen kunnen doen, zet je de schuif achter Kopen vanuit apps uit.

Wil je dat je kinderen wel bepaalde websites kunnen bezoeken, maar geen inhoud voor volwassenen kunnen zien, tik dan op Websites, selecteer Alleen specifieke websites en voeg een website toe door op Voeg een website toe te tikken. Op een Android-apparaat installeer je het beste een aparte app. Kids Place - Parental Control is een goede keuze, hiermee kun je allerlei beperkingen instellen voordat je je smartphone of tablet aan je kind geeft. In Android kun je een bepaalde app vastzetten zodat je kind niet naar een andere app kan wisselen. Hiervoor ga je naar Instellingen / Beveiliging / Een scherm vastzetten en zet je de schuif op Aan. Tik op de overzichtsknop om al je geopende apps te zien en navigeer naar de app die je wilt vastzetten. Tik op de punaise en in het volgende scherm zet je een vinkje voor Vragen om pincode voordat items worden losgemaakt.

Tip 06: Spelcomputer

Op een oudere smartphone of tablet kun je prima bepaalde spellen spelen. Als je je nieuwe smartphone liever niet wilt bevuilen met gigabytes aan games, dan kun je een oud apparaat inrichten voor dit doel. Puzzelgames en andere simpele spelletjes zijn prima op je smartphone te spelen, maar actiongames komen beter uit op een groot scherm.

Met een Chromecast of Apple TV kun je natuurlijk inhoud draadloos naar je tv streamen, maar voor games is dit meestal niet snel genoeg. Een MHL-adapter is een handige oplossing als je je display van je smartphone wilt tonen op je tv. Aan de ene kant sluit je de usb-aansluiting op je smartphone aan en aan de andere kant plug je HDMI-stekker in je televisie. Voor Apple-producten heb je een Lightning-naar-HDMI-adapter nodig. Deze adapters zijn met vijftig euro wel schrikbarend duur. Wil je van je tablet helemaal een game-console maken, investeer dan in een speciale behuizing waar je je tablet in kunt schuiven. Vaak hebben zulke behuizingen ook knoppen om spelletjes mee te besturen.

©PXimport

Tip 06 Met deze behuizing maak je van je iPad een oud arcade-station.

Tip 07: Receptenboek

Een tablet kan een handige hulp in de keuken zijn, bijvoorbeeld om je recept op te tonen, of om snel hoeveelheden om te rekenen naar een andere eenheid. Wil je niet dat je tablet vies wordt, dan kun je een aparte hoes kopen zodat je scherm tegen vet-spetters en andere viezigheid beschermd wordt. Uiteraard zijn er ook speciale houders voor je tablet verkrijgbaar, sommige hebben een voetje, andere modellen maak je bijvoorbeeld vast aan je keukenkastjes of bevestig je aan je koelkast. Je kunt natuurlijk gewoon websites opzoeken voor recepten, maar er zijn ook een aantal goede apps te vinden. SideChef, Yummly en Cookpad zijn tips voor zowel Android als iOS.

©PXimport

Tip 07 De app Yummly is een handige recepten-app.

Tip 08: Weerstation

Er zijn talloze apps waarmee je kunt zien of het mooi weer wordt. Sommige apps, zoals SimpleWeather voor Android en CARROT Weather focussen op simpliciteit, maar andere apps zoals The Weather Channel en Weather Underground zitten boordevol functies. Je kunt van je smartphone of tablet ook een professioneel weerstation maken door accessoires eraan te hangen. In de meeste gevallen gaat dit overigens draadloos. Een slim product is het Netatmo Weerstation.

Dit is een alles-in-één-product dat naast de temperatuur en luchtvochtigheid ook de hoeveelheid fijnstof kan meten. Via de app kun je deze gegevens allemaal op je tablet inzien. Het volledige weerstation van Netatmo bestaat uit een binnen- en buitenmodule, maar je kunt modules ook los kopen, en je collectie uitbreiden met bijvoorbeeld regen- en windmeters. De producten van Netatmo zijn niet heel goedkoop, de twee basismodules kosten je al 170 euro. Een goedkopere optie is het Weather Station van ARCHOS. Deze set bestaat uit drie ronde modules en kost 80 euro. Voor binnenshuis heb je de beschikking over CO2-, temperatuur-, luchtvochtigheid- en luchtdrukgegevens. De buitensensor meet de temperatuur en luchtvochtigheid, de grondmeter levert vervolgens de grondtemperatuur en -vochtigheid.

©PXimport

Tip 08 Dit is één van de drie modules die je krijgt als je een ARCHOS Weather Station bestelt.

Tip 09: Bewakingscamera

Ook al heeft je oude smartphone geen perfecte camera, als bewakingscamera is het apparaat prima te gebruiken. Je moet je smartphone in een houder plaatsen en aan de wand bevestigen en hem natuurlijk ook aan de stroom hangen. Voor Android is de app Salient Eye (Huis alarm Beveiligingssysteem in de Play Store) beschikbaar. Salient Eye is geen webcam-app, maar detecteert beweging via de camera. De app neemt constant via de camera beelden op, maar bewaart deze niet. Het analyseert echter beweging en als het dit detecteert, maakt het veel foto's. Deze worden naar je e-mailadres gestuurd en als je wilt, kan de app een irritant alarm afspelen. Er is zelfs een app beschikbaar die je op een andere smartphone kunt installeren. Met deze app kun je je nieuw geïnstalleerde smartphone-bewakingscamera op afstand bedienen. Salient Eye is op dit moment alleen voor Android beschikbaar, er wordt aan een iOS-versie gewerkt.

Tip 10: Gps-tracker

Je oude smartphone kan ook een prima gps-tracker zijn voor je auto, motor of fiets. Leg de smartphone op een plek waar hij niet teveel opvalt, bijvoorbeeld onder de autostoel of in de bagagebak van je motor. Installeer de app Prey Anti Theft op de smartphone en meld je voor de dienst aan op deze website. Doordat de gps-module in je smartphone zijn locatie uitzendt, zie je op je computer waar je smartphone zich bevindt. Je smartphone moet wel via 3G/4G verbinding hebben met internet, maar je kunt hier natuurlijk een goedkope prepaid-internetbundel voor gebruiken. Om ervoor te zorgen dat de batterij niet te snel leeg raakt, kun je een externe batterij aan je smartphone hangen. Op afstand kun je nu je auto, motor of fiets volgen, mocht deze ooit gestolen worden. Meer informatie vind je hier.

©PXimport

Tip 10 Op de computer zie je waar je oude smartphone zich bevindt.

Tip 11: Toch maar weg?

Als je na het lezen van al deze tips nog steeds denkt dat je oude smartphone of tablet geen functie kan vervullen, dan kun je het ding nog altijd verkopen via de bekende kanalen als Marktplaats, Speurders of eBay. Als je niet per se geld hoeft te ontvangen, overweeg dan om je smartphone of tablet te doneren. Veel instanties zullen erg blij zijn met jouw oude apparaat. Via deze website kun je je oude smartphone doneren aan een dakloze en via deze link doneer je je smartphone aan Unicef. Ook Stichting Aap is blij met jouw oude smartphone. Voor elk ingeleverd werkend mobieltje ontvangt de stichting 3 euro.

©PXimport

Tip 11 Via de website van Brainscape doneer je je oude smartphone aan Unicef.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.