De vaatwasser is een handige uitvinding die ons veel tijd en moeite bespaart bij het afwassen van de vaat. Maar let op: niet alles is geschikt voor de vaatwasser. Sommige spullen of materialen kunnen beschadigd raken, kromtrekken, verkleuren of zelfs smelten. Daarom is het belangrijk om te weten welke dingen je beter níet in de vaatwasser kunt stoppen.

Lees ook: 5 veelgemaakte fouten met de vaatwasser

Dit kun je allemaal beter níet in de vaatwasser stoppen

1: Hout

Houten lepels, broodplanken en snijplanken kun je het beste met de hand afwassen. Het hout kan door het water en de hitte van de vaatwasser kromtrekken en barsten. Laat spullen van hout wel goed drogen voordat je ze opbergt.

💡 Vergeet niet om je houten snijplanken regelmatig in te wrijven met olie. Dat kun je bijvoorbeeld doen met lijnzaadolie (niet met olijfolie, want dat laat een vettige film achter op de plank). Zorg wel dat de plank goed droog is voordat je hem insmeert.

©pixel-shot.com (Leonid Yastremskiy)

2: Aluminium kookgerei

Aluminium potten en pannen kunnen in de vaatwasser verkleuren en krassen oplopen. Om ze in goede staat te houden, was je ze beter met de hand.

💡 Gebruik een zachte spons of doek om krassen op je aluminium kookgerei te voorkomen.

3: Plastic

Hoewel sommige plastic items vaatwasser bestendig zijn, kunnen andere smelten of vervormen. Controleer het etiket op het item of de verpakking voordat je het in de vaatwasser plaatst.

💡 Plaats vaatwasserbestendige plastic items op de bovenste rek, zo ver mogelijk van de verwarmingselementen verwijderd.

4: Kristal en handgeschilderd servies

De hitte en het water in de vaatwasser kunnen kristalglas en handbeschilderd servies beschadigen. Om ze mooi te houden, pak je gewoon zelf - nee, níet de afwasborstel maar 👇.

💡 Gebruik lauw water en een zachte doek om kristal en handbeschilderd servies schoon te maken.

5: Gietijzeren pannen

Gietijzeren pannen hebben een speciale coating die kan worden beschadigd door de vaatwasser. Ze kunnen hun 'seasoning' verliezen en gaan roesten. Seasoning verwijst naar de beschermende antiaanbaklaag die gietijzeren pannen vormen naarmate je ze meer gebruikt. Hoe vaker de pan wordt gebruikt met oliën of vetten, hoe beter deze laag wordt. Het ijzer in de pan reageert namelijk met deze stoffen, waardoor er als het ware een natuurlijke antiaanbaklaag ontstaat. Als de seasoning beschadigd raakt, bijvoorbeeld door de vaatwasser, verliest de pan die bescherming. De laag moet opnieuw worden opgebouwd met voldoende gebruik en onderhoud. Was ze daarom met de hand en droog ze onmiddellijk af.

💡 Om je gietijzeren pan te onderhouden, wrijf je deze na het schoonmaken in met een dun laagje olie.

©Sharky Photography

6: Antiek of erfstukken

Antiek vaatwerk of erfstukken kunnen kwetsbaar zijn en kunnen door de hitte en de krachtige waterstralen in de vaatwasser beschadigd raken. Behandel deze items voorzichtig en was ze met de hand.

💡 Gebruik een zachte doek en lauw water om antiek vaatwerk of erfstukken voorzichtig schoon te maken. Vermijd schurende schoonmaakmiddelen die het oppervlak kunnen beschadigen.

7: Messen

Hoewel messen technisch gezien in de vaatwasser kunnen worden gewassen, kunnen ze snel bot worden door het rammelen tegen andere items. Ook kan het handvat van houten messen beschadigd raken. Voor echte koks is messen in de vaatwasser doen dan ook een doodzonde. Was ze met de hand om ze scherp en in goede staat te houden.

💡 Was messen onmiddellijk na gebruik om te voorkomen dat voedselresten aankoeken. Gebruik een zachte doek en warm water om ze schoon te maken.

©Moshbidon

9 tips om je vaatwasser slim en veilig in te delen

Om de vaat optimaal te reinigen en beschadigingen te voorkomen, is het belangrijk om de vaatwasser op de juiste manier in te delen. Hier zijn enkele tips om je te helpen bij het correct indelen van je vaatwasser:

1: Sorteer de vaat op grootte, vorm en materiaal. Dit maakt het makkelijker om alles op de juiste plek in de vaatwasser te plaatsen.
2: Zet grotere items zoals pannen, schalen en snijplanken aan de zijkanten van de onderste rek. Zorg ervoor dat ze elkaar niet raken om krassen te voorkomen.
3: Plaats borden en schalen verticaal in de sleuven van het onderste rek, waarbij je voldoende ruimte tussen elk stuk vaatwerk laat om water en sop er goed door te laten stromen.
4: Plaats bestek met de handvatten naar beneden in de bestekmand. Dit zorgt ervoor dat de vuile delen goed worden schoongemaakt. Zorg er wel voor dat messen met het lemmet naar beneden wijzen om ongelukken bij het uitruimen te voorkomen.
5: Plaats glazen en kopjes ondersteboven in het bovenste rek, zodat ze niet met water gevuld raken. Zorg ervoor dat ze elkaar niet raken om breuk te voorkomen.
6: Plastic items kunnen in het bovenste rek worden geplaatst om te voorkomen dat ze smelten door de hitte van de verwarmingselementen in de onderste rek.
7: Plaats potten en pannen met de open kant naar beneden. Dit zorgt ervoor dat water en sop goed in contact komen met het vuile oppervlak.
8: Probeer de vaatwasser niet te vol te laden, omdat je vaat hierdoor minder schoon kan worden én er meer kans op beschadiging is.
9: Voordat je de vaatwasser start, controleer je of de sproeiarmen vrij kunnen draaien en niet worden geblokkeerd door groot serviesgoed of pannen.

Tijdens de Olympische Winterspelen wil je dat alles scherp blijft, ook als het beeld razendsnel beweegt. Toch staan veel tv's standaard zo ingesteld dat schaatsers nét wat vaag worden in de bocht, of dat sneeuw en ijs er onnatuurlijk uitzien. In dit artikel laat ID je zien welke instellingen je per merk kunt gebruiken om jouw scherm beter af te stemmen op de actie op het ijs.

De meeste televisies staan standaard ingesteld op extra felle kleuren en harde contrasten. Voor speelfilms, talkshows, tekenseries, natuurdocumentaires en games kan dat prima ogen, maar voor sport - en zeker voor winterse sporten - pakt dat minder goed uit.

De tips in dit artikel gelden in de basis voor alle sporten met snelle bewegingen en camerabewegingen, maar: wintersport laat alleen sneller zien wanneer een instelling te ver is doorgetrokken. IJs en sneeuw zijn grote, heldere vlakken. Als helderheid en contrast te hoog staan, verdwijnen details in dat wit eerder en vallen beeldfouten sneller op. Denk aan een lichte waas rond een schaatser of onrust bij een snelle pan over de baan.

Met een iets rustiger basisbeeld en een middenstand voor bewegingsverwerking blijft het beeld natuurlijk, terwijl het toch vloeiend blijft. Je merkt dat meteen: het ijs wordt al snel een egaal wit vlak en schaatsers lijken net wat minder scherp zodra het tempo omhoog gaat. Met een paar gerichte tweaks maak je het beeld rustiger en duidelijker, door de paneelhelderheid apart af te stellen van de kleurverzadiging en een passende motion-instelling te kiezen.

Beweging en verversing: dit gebeurt er op je tv

Wanneer een schaatser op topsnelheid door de bocht gaat, zie je meteen of je tv beweging goed verwerkt. Dat begint bij de verversingssnelheid van het paneel: veel schermen werken op 60 Hz of 120 Hz. Dat is het ritme waarmee jouw tv het beeld opbouwt. Maar het signaal dat binnenkomt, heeft vaak een ander tempo. In Europa volgt sport meestal een 50 Hz-cadans. Soms is dat 1080i/25, waarbij er 50 halve beelden per seconde binnenkomen die samen 25 volledige frames vormen. Steeds vaker zie je ook 50p, met 50 volledige frames per seconde.

Je tv moet dat binnenkomende ritme vervolgens passend maken op het ritme van het paneel. Dat gaat meestal vanzelf, maar de manier waarop je tv dit oplost bepaalt of je een rustige, scherpe wedstrijd ziet of juist onrust in beweging. Een belangrijk hulpmiddel daarbij is beeldinterpolatie: je tv berekent extra tussenbeelden om snelle actie vloeiender te laten lopen. Dat kan bij sport echt helpen, zolang je het met mate gebruikt. Zet je het te hoog, dan krijgt het beeld een té glad laagje en oogt het al snel nep. Zet je het te laag, dan zie je juist kleine schokjes: bij ijshockey lijkt de puck te 'stuiteren' en bij schaatsen mis je net die vloeiende glijbeweging over het ijs.

Zo stel je beweging goed af voor wintersporten

Het fijne aan handmatig bijstellen is dat je de regie terugpakt over scherpte tijdens beweging. In plaats van blind te varen op de standaard sportmodus, werkt het vaak beter om de motion-instellingen van jouw merk erbij te pakken. Bij een Sony-scherm kijk je naar Motionflow, bij LG zoek je naar TruMotion en bij een Samsung televisie navigeer je naar Auto Motion Plus of Picture Clarity. Door deze functies op een gemiddelde stand te zetten, zorg je ervoor dat de camera-panning over de witte ijsbaan vloeiend verloopt zonder dat er vreemde beeldfouten rondom de sporters ontstaan. Je ziet meteen dat details langs de baan en in het publiek beter leesbaar blijven, ook als de camera snel meedraait.

©ID.nl

De juiste balans tussen helderheid en kleurverzadiging

Een veelgemaakte fout bij sport kijken tijdens de Olympische Winterspelen is dat je alles tegelijk omhoog gooit voor een feller beeld. Wil je meer licht, pas dan vooral de achtergrondverlichting of paneelhelderheid aan. Laat kleurverzadiging met rust, of zet die zelfs een tikje lager. Zo voorkom je dat felle schaatspakken 'dichtlopen' en details kwijtraken. Het doel is simpel: sneeuw en ijs moeten helderwit blijven, maar wel met structuur, zodat je nog ziet waar het parcours loopt. Zet ook de kleurtemperatuur op een natuurlijke stand, zoals 'Warm 1'. Daarmee voorkom je dat het beeld een kille, blauwe gloed krijgt waar je ogen sneller moe van worden.

©ID.nl

Wanneer je instellingen moet bijsturen

Er zit een grens aan wat je tv in real time kan uitrekenen. Zie je rond een snelle skiër een waas, flikkering of rare randjes, dan staat de motion-instelling simpelweg te hoog voor wat het scherm netjes kan verwerken. Zet de vloeiendheid dan één stap terug en kijk opnieuw.

Schakel je na de wedstrijd over naar een spelcomputer, zet extra beeldverwerking dan liever uit. Anders voeg je vertraging toe tussen je controller en wat er op het scherm gebeurt. En bij napraatprogramma's in de studio kunnen deze bewegingsinstellingen ook tegen je werken: dan krijg je al snel dat 'soap'-effect, waarbij gezichten net iets te glad en onnatuurlijk lijken.

Pas je beeld aan op jouw woonkamer

De lichtinval in je kamer bepaalt hoe ver je de verlichting van je scherm moet opschroeven. Kijk je de Olympische Winterspelen overdag, dan mag de achtergrondverlichting bijna op de maximale stand staan om reflecties tegen te gaan. In de avonduren is het voor je ogen juist prettiger om dit weer terug te draaien. Controleer ook altijd of de audio-output van je soundbar nog in de pas loopt met het beeld, want zware bewegingsverwerking kan soms voor een beetje vertraging zorgen. Door tijdens een live wedstrijd kort te experimenteren met de 'custom' instellingen van je bewegingsmenu, vind je meestal snel de instelling die wel soepel oogt, maar niet kunstmatig wordt.

Lees ook: Wanneer is een tv écht te groot voor je woonkamer?

©Fabio Principe - stock.adobe.com

Klaar voor de start: zo stel je je beeld goed in

Voor de scherpste weergave tijdens de Olympische Winterspelen kies je een heldere basisstand en pas je handmatig de bewegingsinstellingen zoals Motionflow of TruMotion aan naar een gemiddeld niveau. Zo blijft het beeld vloeiend, zonder vreemde beeldfouten om en zonder dat alles er overdreven glad uitziet.

Heb je overdag veel licht in de kamer, zet dan vooral de achtergrondverlichting hoger. Laat kleurverzadiging met rust, of geef hem juist een klein tikje omlaag, zodat details in schaatspakken en helmen zichtbaar blijven. Schakel ook extra filters zoals ruisonderdrukking uit om de natuurlijke scherpte van de 4K- of HD-uitzending niet te verliezen. Met deze aanpassingen geniet je van een rustig en vloeiend beeld, waardoor je elke seconde van de strijd om het goud haarscherp beleeft.

Deze sporten kun je zien tijdens de Olympische Winterspelen 2026

Alpineskiën
Biatlon
Bobsleeën
Curling
Freestyleskiën
IJshockey
Kunstrijden
Langlaufen

Noordse combinatie
Rodelen
Schaatsen
Schansspringen
Shorttrack
Skeleton
Ski-alpinisme
Snowboarden

Bij ID.nl zijn we dol op kwaliteitsproducten waar je niet de hoofdprijs voor betaalt. Een paar keer per week speuren we binnen een bepaald thema naar zulke deals. Wil je funcooken voor een aantrekkelijke prijs? We hebben vijf interessante apparaten voor je gespot die niet duurder zijn dan 190 euro.

Solis 5 in 1 tafelgrill (7910)

Zoek je een kwalitatief gourmetstel waarmee je jarenlang vooruit kunt? Dit luxe exemplaar van Solis voldoet aan alle eisen. Met de traploze regelaar aan de voorzijde kun je heel precies de gewenste temperatuur instellen. Bak vervolgens op de grillplaat de lekkerste hapjes gaar. Daarnaast kun je ook een van de vier bijgesloten miniwoks of (raclette)pannetjes gebruiken. Hiermee maak je bijvoorbeeld een kleine pannenkoek of pizza.

De werking is kinderlijk eenvoudig. Zodra je het kooktoestel inschakelt, gaat er eerst een rood lampje branden. Het gourmetstel is nu aan het opwarmen. Als het lampje groen kleurt, kan het eetfestijn beginnen. Is een gerecht zo heet dat je je mond kunt branden? Plaats het pannetje of de miniwok dan even in de koudzone onderin het toestel. Naast de eerder genoemde accessoires levert de fabrikant ook nog vier spatels mee.

Princess 162655 Black Steel Raclette

De betaalbare Princess 162655 Black Steel Raclette valt bij heel wat Kieskeurig.nl-testers goed in de smaak, want zij beoordelen dit gourmetstel met een 8,3 (gemiddeld cijfer). Verschillende reviewers vinden het prettig dat dit apparaat zich makkelijk laat schoonmaken. De losse onderdelen kunnen bovendien in de vaatwasser. Een ander pluspunt is dat het gourmetstel volgens diverse gebruikers snel opwarmt. Niet vreemd, gezien het respectabele vermogen van 1300 watt.

Het gourmetstel heeft een riant bakoppervlak van 44 × 25 centimeter. Dankzij de stevige anti-aanbaklaag heb je geen bakboter of olie nodig om te grillen. Het apparaat leent zich prima voor een ruim gezelschap, want de productdoos telt acht (raclette)pannetjes met een houten handvat en evenzoveel spatels. Via een draaiknop reguleer je nauwkeurig de temperatuur. Overigens vindt een enkele tester het netsnoer wat aan de korte kant.

Tefal WokParty Duo PY5828

Wie met een groepje gezellig wil wokken, kan dit leuke kooktoestel van Tefal eens uitproberen. Er zijn zes diepe pannen bijgesloten. Dankzij de gekleurde markering op het handvat weet iedereen precies welk pannetje van hem of haar is. De bakplaat bevat ronde uitsparingen, waardoor de boel niet gaat schuiven. Hierin kun je trouwens ook prima mini-pannenkoeken bakken. Speciaal daarvoor is er een handige gietlepel inbegrepen. Verder telt de verpakking zes spatels.

De WokParty Duo PY5828 heeft een zogeheten Thermo-spot. Hieraan zie je in hoeverre het kooktoestel op temperatuur is. Met een vermogen van duizend watt hoef je niet zo lang te wachten. Tefal levert een receptenboek mee, zodat je inspiratie kunt opdoen. Klaar met tafelen? Stop dan alle losse accessoires in de vaatwasser. Handig is dat je het netsnoer, de spatels en de gietlepel in de onderkant kunt opbergen.

Lees ook: Zo voorkom en verwijder je vieze luchtjes na het gourmetten

Emerio PO-113255.4

Pizzaliefhebbers opgelet! De binnenzijde van deze Emerio fungeert als een kleine oven. Op die manier kunnen maximaal zes personen hun eigen mini-pizza bakken. Met behulp van de bakspatel schuif je de lekkernij moeiteloos in de oven. Geen zin in pizza? In de zes bijgesloten pannetjes kun je allerlei andere gerechten klaarmaken. Bovendien bevindt zich bovenop een ronde grillplaat met een diameter van veertig centimeter. Daar kun je dus behoorlijk wat hapjes op kwijt!

De bediening heeft weinig om het lijf, want de behuizing bevat alleen een aan-uitknop. Met een riant vermogen van 1500 watt worden de gerechten goed warm. De maximale oventemperatuur bedraagt dan ook 250 graden. Volgens de fabrikant houdt de koepelvormige behuizing de warmte in de (pizza)over beter vast. Diverse accessoires zijn vaatwasserbestendig, zodat je na afloop niet zoveel tijd kwijt bent aan schoonmaken.

Princess Dinner4All

Als je met een groepje gaat gourmetten, staat het kooktoestel voor sommige personen wellicht te ver weg. Daar heeft Princess iets op bedacht. Met de Dinner4All bedient iedereen zijn eigen bakplaat van 250 watt. Even een satéstokje of biefstukje omdraaien is dus zo gepiept. Is het hapje eenmaal gaar, dan schuif je het zo op je eigen bordje. Princess levert hiervoor vier aardewerken-borden mee.

Je sluit de centrale unit aan op netstroom, waarna je hierop maximaal vier individuele gourmetstellen kunt aansluiten. Vermenging van smaken is dus verleden tijd! Plaats op deze unit eventueel de inbegrepen serveerschaal. Zo kan iedereen zijn of haar favoriete hapjes pakken. Wil je weten hoe andere gebruikers dit slimme gourmetstel beoordelen? Lees dan eens deze reviews op Kieskeurig.nl. Dit kooktoestel is als alternatief ook met twee individuele bakplaten te koop.