Objectief geluid meten is gemakkelijk. Met behulp van een decibelmeter lees je exact het aantal dB dat te horen is. Wat je niet kunt meten, is hoe groot de geluidshinder is, want mensen hebben verschillende acceptatiegrenzen. Bovendien zijn geluiden ’s nachts als je probeert te slapen veel irritanter dan overdag. We leven graag in een omgeving waar het geluid niet de overhand krijgt. Hoe kun je jezelf en anderen beschermen tegen geluidshinder?

Er zijn allerlei manieren om een woning of een kamer akoestisch te isoleren, maar in de strijd tegen geluidshinder moet je eerst goed nagaan hoe het storende geluid jou bereikt. Er zijn slechts twee mogelijkheden: gaat het om contactgeluid of luchtgeluid?

Contactgeluid

Contactgeluiden zijn trillingen die worden verspreid in de materie. Bij contactgeluid draait  het om resonantie. In alle gevallen gaat het om twee of meerdere materialen die met elkaar in contact staan en die daardoor trillingen doorgeven. Bekende voorbeelden van contactgeluid zijn een draaiende wasmachine, het geluid van een pomp, de hakken van de bovenbuurvrouw op het parket en het verschuiven van stoelen. Deze trillingen worden door de rest van het gebouw verspreid. 

©viktorcap@gmail.com

Akoestische ontkoppeling

In de wereld van geluidsisolatie heeft men het daarom over het ontkoppelen van de trillingsbron door middel van ontkoppelingsmaterialen. Contactgeluid pas je het best aan bij de bron, door het plaatsen van dempers onder de wasmachine, rubbers tussen de pomp en muur, en een dempingsfolie onder het laminaat. Je zorgt er daarmee voor dat de trillingsbron niet meer verbonden is met de muur, met de vloer of met leidingen die de trilling doorgeven. De dempers en rubbers – kortom het ontkoppelingsmateriaal – stopt de geluidsresonantie.

Luchtgeluid

Luchtgeluiden zijn trillingen in de lucht die je waarneemt als een klank. In tegenstelling tot contactgeluid, dat indirect hoorbaar is, komt luchtgeluid rechtstreeks van de geluidsbron. Bronnen van luchtgeluid zijn bijvoorbeeld de tv van de buren, de bladblazer van de tuinman en het geruis van de wind. De boosdoeners zijn zogenaamde geluidslekken, zoals kieren en gaten, verluchtingsroosters, openingen onder deuren, airco-kanalen en dunne ramen. Kijk ook goed naar de doorvoer van leidingen, want deze zijn berucht om lucht- en geluidslekken.

Ook lezen: Hybride warmtepomp in praktijk: hoe zit het met verwarming, geluid en verbruik?

Vaak kun je dergelijke geluidslekken met tochtstrippen of wat PUR-schuim efficiënt dichten. En voor mensen die onder een aanvliegroute van een vliegveld wonen, raadt men om deze reden geluidswerend gelaagd isolatieglas aan. Doorgaans heb je bij geluidshinder last van een combinatie van beide: contactgeluid én luchtgeluid. Toch is het zo dat een van beide meer aanwezig is dan de ander. Bij luchtgeluid geldt het principe van de massawet: hoe zwaarder het materiaal (dik en dicht), hoe beter de isolatiewaarde. De geluidsgolven kunnen een zware constructie minder gemakkelijk laten trillen dan een lichte constructie.

Geluidsisolatie versus geluidsabsorptie

Om te vermijden dat luchtgeluid naar binnen komt (bijvoorbeeld straatlawaai) kun je de geluidsisolatie verbeteren. Om te vermijden dat er te veel geluid naar buiten ontsnapt, bijvoorbeeld vanuit de zolderkamer waar je dochter op de trombone oefent, moet je inzetten op geluidsabsorptie. Bij het absorberen van geluid worden de klanken in het absorptiemateriaal opgenomen. Hoe dikker het materiaal, hoe hoger de absorptiewaarde. Geluidsisolatie draait dus om geluid weren, geluidsabsorptie draait om geluid dempen. 

©yavdat

Dak- en plafondisolatie

De keuze van het type geluidsisolatie hangt af van het project dat je wilt uitvoeren. Een meevaller is dat veel geluidsisolatiematerialen ook op het gebied van thermische isolatie hoog scoren. Op die manier vang je dus twee vliegen in één klap. Op schuine daken plaats je flexibele glas- of rotswol tussen de kepers en balken.

Bij platte daken is de beste manier van akoestische isolatie een vals plafond. Het nieuwe plafond wordt minimaal 6,5 cm (liefst meer) onder het bestaande plafond aangebracht. Hoe dikker je kunt isoleren, des te beter de geluidsreductie is. Eerst worden speciale Gyproc Soundbloc-profielen of akoestische plafondhangers opgehangen en daartegenaan worden meestal twee lagen Gyproc Soundbloc-platen geschroefd.

Zo’n akoestische plafondhanger levert nog extra dempingswaarden. Soundbloc is een systeem met platen uit gipskarton, die door hun samenstelling een hoge geluidsisolatie hebben. Tijdens het plaatsen wordt de ruimte tussen plafond en de gipsplaten ook nog gevuld met glas- of rotswol, waarna alles luchtdicht wordt afgekit. 

©noppadon - stock.adobe.com

Wandisolatie

Uiteraard kun je de wanden van de ruimte bekleden met akoestische schuimplaten. Deze platen absorberen de trillingen en ze verbeteren de akoestiek. Het schuim zal de hoge tonen beter absorberen dan de lage tonen (bij muziek de bastonen).

Een mooier resultaat krijg je met een geluidsisolerende voorzetwand. Hiermee plaats je een nieuwe wand vóór de bestaande wand. De nieuwe wand heeft een minimale dikte van 6,5 cm. Eerst worden er Gyproc-profielen op ontkoppelingsdempers geplaatst, en daarop wordt een dubbele laag Gyproc Soundbloc-platen aangebracht. De ruimte tussen de voorzetwand en bestaande muur wordt ook hier opgevuld met glaswol.

©@asuarezvega

Vloerisolatie

Er is ook een manier om geluidisolatie op een bestaande vloer aan te brengen. Dat noemen we een droge zwevende vloer. Hierbij wordt eerst plaatmateriaal op een draagvloer aangebracht, waarna die wordt afgewerkt met vloerbekleding. Tussen de ondervloer en de deklaag komt een soepele tussenlaag die voorkomt dat de trillingen op de dragende structuur worden overgebracht. Dat systeem is prima geschikt om bijvoorbeeld loopgeluiden te onderdrukken. 

Geluidsabsorberend meubilair

Een lege kamer klinkt uiteraard anders dan een gemeubileerde ruimte. Dat komt omdat meubilair ook geluid absorbeert. Bovendien bestaat er meubilair dat uit speciaal geluidsabsorberend materiaal is vervaardigd. Het gaat dan vooral om kantooroplossingen, zoals schermwanden, tafels, bloempotten en diverse zitmeubels. Er zijn ook speciale stoelen die het mogelijk maken om in een drukke ruimte toch in alle rust en comfort een telefoongesprek te voeren. Andersom heeft de omgeving hierdoor ook geen last van het telefoongesprek. Er zijn daarnaast ook allerlei kunstzinnige wandelementen beschikbaar die een flexibele oplossing bieden voor akoestiek- en geluidsproblemen.

HDMI 2.1 is de nieuwste standaard voor beeldoverdracht, maar lang niet iedereen heeft de extra bandbreedte ook écht nodig. Vooral voor gamers met een PlayStation 5, Xbox Series X of krachtige pc is het relevant. Kijk je alleen films of televisie? Dan volstaat de oudere aansluiting vaak prima. Wij leggen uit waar de grens ligt.

Als je momenteel op zoek bent naar een nieuwe televisie of monitor vlíegen de technische termen je om de oren. HDMI 2.1 wordt door fabrikanten en winkels vaak gepresenteerd als een absolute noodzaak voor een scherm dat klaar is voor de toekomst. Hierdoor ontstaat de angst dat je een miskoop doet als je kiest voor een model met de oudere HDMI 2.0-standaard. Toch is dat in veel Nederlandse huiskamers een misvatting, want de voordelen zijn nogal specifiek. Veel consumenten betalen onnodig extra voor een functie die ze technisch gezien nooit zullen activeren. Na het lezen van dit artikel weet je precies of jij die snelle poort nodig hebt, of dat je dat budget beter aan een groter scherm of beter geluid kunt besteden.

De kern van het probleem: bandbreedte

Het fundamentele verschil tussen de gangbare HDMI 2.0-standaard en de nieuwere 2.1-versie zit 'm in de digitale snelweg die ze bieden. Je kunt het zien als een waterleiding: door een 2.1-kabel kan veel meer water (of dus data) tegelijk worden gepompt (48 Gbit/s in dit geval) dan door de oudere 2.0-variant (die 'maar' 18 Gbit/s kan verwerken). Die extra ruimte is nodig voor 4K-beelden met een zeer hoge verversingssnelheid (120 beelden per seconde) of voor extreem hoge resoluties zoals 8K.

Een hardnekkige mythe is dat HDMI 2.1 het beeld altijd mooier maakt. Dat is onjuist. Als je naar een Netflix-serie kijkt in 4K, ziet dat er via een 2.0-poort exact hetzelfde uit als via een 2.1-poort. De kabel verandert niets aan de kleuren, de scherpte of het contrast; hij zorgt er alleen voor dat het signaal 'erdoor' past. Pas als er een file op de kabel ontstaat (omdat je te veel beelden per seconde wilt versturen) wordt de nieuwe standaard noodzakelijk. Zolang je dataverbruik onder de limiet van HDMI 2.0 blijft, voegt versie 2.1 niets toe aan de beeldkwaliteit.

Wanneer werkt dit wél goed?

HDMI 2.1 komt pas echt tot zijn recht als je de grenzen van beweging en snelheid opzoekt. Dat is vrijwel exclusief het domein van de fanatieke gamer. Heb je een PlayStation 5 of Xbox Series X in huis en wil je games spelen in de hoogste 4K-resolutie met 120 beelden per seconde (120 Hz)? Dan is een HDMI 2.1-aansluiting op je tv onmisbaar. Zonder deze poort blijft je console steken op 60 beelden per seconde, wat minder vloeiend oogt bij snelle shooters of racegames.

Ook pc-gamers met een zware, moderne videokaart (zoals de NVIDIA RTX 40- of 50-serie) profiteren hiervan als ze hun pc op de tv aansluiten. Naast de snelheid biedt de 2.1-standaard ondersteuning voor Variable Refresh Rate (VRR). Dat zorgt ervoor dat de televisie zijn verversingssnelheid continu aanpast aan de spelcomputer, wat haperingen en 'tearing' (waarbij het beeld in tweeën lijkt te breken) voorkomt. Daarnaast is er Auto Low Latency Mode (ALLM), een signaal waardoor je tv automatisch naar de spelmodus schakelt zodra je de console aanzet. Voor wie de maximale prestaties uit een moderne spelcomputer wil halen, is HDMI 2.1 dus een logische en eigenlijk verplichte keuze.

Oké, maar wanneer werkt dit níet goed?

Voor de gemiddelde kijker is de meerwaarde van HDMI 2.1 nagenoeg nihil. Kijk je voornamelijk lineaire televisie (nieuws, talkshows), sportwedstrijden, films op Blu-ray of series via streamingdiensten als Disney+ en Videoland? Dan kom je nooit in de buurt van de bandbreedte die HDMI 2.0 niet meer aankan. Films en series worden vrijwel altijd gemaakt en uitgezonden in 24, 30 of maximaal 60 beelden per seconde. Een standaard HDMI 2.0-aansluiting kan 4K-beeld op 60 Hz fluitend aan, inclusief HDR (High Dynamic Range).

Ook voor bezitters van een oudere of minder krachtige spelcomputer, zoals de PlayStation 4, de Xbox One of de Nintendo Switch, voegt de nieuwe poort niets toe. Het signaal dat deze apparaten uitsturen is simpelweg niet zwaar genoeg om de bredere snelweg nodig te hebben. Je koopt in dat geval een Ferrari om er vervolgens alleen maar mee in een 30-kilometerzone te rijden. Je betaalt voor capaciteit die ongebruikt blijft, terwijl je dat geld wellicht beter had kunnen investeren in een tv met een beter contrast of hogere helderheid.

Dealbreakers

Er zijn specifieke situaties waarin het blindstaren op HDMI 2.1 je keuze onnodig beperkt of zelfs leidt tot een slechtere aankoop. Dit zijn de harde grenzen:

©DC Studio

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om de juiste keuze te maken, moet je kritisch kijken naar wat er in je tv-meubel staat of komt te staan. De vuistregel is eenvoudig: ben jij iemand die elke frame telt in een online shooter en heb je de hardware om dat te genereren? Dan moet HDMI 2.1 bovenaan je wensenlijst staan; zonder die poort knijp je de prestaties van je dure console af en mis je de soepelheid waarvoor je betaald hebt.

Ben je daarentegen een filmliefhebber die geniet van de hoogste beeldkwaliteit in HDR, of kijk je vooral sport? Richt je dan op het contrast, de helderheid en de kleurweergave van het paneel. Een kwalitatief hoogwaardig paneel met een 'oudere' aansluiting geeft een indrukwekkender plaatje bij films dan een middelmatige tv die toevallig wél een 2.1-aansluiting heeft. Laat je niet gek maken door het idee van toekomstbestendigheid als de beloofde toekomst niet aansluit bij jouw kijkgedrag.

Dus...

HDMI 2.1 is essentieel voor gamers met een PS5, Xbox Series X of krachtige pc die willen spelen in 4K bij 120 Hz. Voor filmkijkers, serie-bingers en tv-kijkers biedt de standaard geen zichtbare beeldverbetering ten opzichte van HDMI 2.0. De extra bandbreedte is puur bedoeld voor zeer hoge framerates die videocontent niet gebruikt. Kies alleen voor HDMI 2.1 als je hardware hebt die deze snelheid daadwerkelijk kan benutten. In alle andere gevallen is de kwaliteit van het beeldscherm zelf veel belangrijker dan het type aansluiting.

Op 26 januari kan de wereld aan de slag met Highguard. Het lijkt erop dat iedereen weet wat Highguard is, terwijl tegelijkertijd ook niemand precies weet wát Highguard nou precies is. In dit artikel zetten we dus uiteen wanneer je de game kunt spelen, en waarom deze titel van Wildlight Entertainment zoveel aandacht krijgt.

Releasedatrum van Highguard

Highguard is vanaf vandaag, 26 januari, rond 19:00 uur Nederlandse tijd beschikbaar op pc, PlayStation 5 en Xbox Series X en S. De exacte releasetijd is nog niet bekend, maar vermoedelijk zal de game rond die tijd op alle platforms beschikbaar worden.

Daarbij is het spel free-to-play, dus je hoeft niets te betalen om Highguard te spelen. Daarbij ondersteunt de game crossplay en cross-save, dus je kunt de game samen met vrienden op andere platforms spelen en je progressie op andere platforms meenemen. Het spel is niet te preloaden, maar vereist op pc in ieder geval 25 GB aan beschikbare opslagruimte.

Met de lancering van het spel zendt ontwikkelaar Wildlight Entertaiment om 19:00 uur Nederlandse tijd ook direct een zogenaamde Launch Showcase uit op YouTube - ook hieronder te bekijken. De studio belooft in deze showcase een ‘deepdive in de gameplay’ van Highguard te tonen, de contentplannen voor het eerste jaar uit de doeken te doen en nog ‘veel meer’. 

Wat is Highguard?

Aan team-based PvP heroshooters als Overwatch is geen gebrek, maar Highguard lijkt zich bij die groep te scharen. Het spel wordt ontwikkeld door Wildlight Entertainment, dat weer bestaat uit oud-ontwikkelaars van onder andere Titanfall en Apex Legends. Mensen die dus meer dan prima shooters in elkaar hebben gedraaid, waardoor de interesse toch ietwat gewekt wordt. 

Ieder team in de game bestaat uit drie zogenaamde Wardens, waarvoor verschillende personages gekozen kunnen worden. In de trailer zien we bijvoorbeeld een ridderachtige personage, die met een speciale vaardigheid elektrische stokken rond kan gooien. Ook is er een groot ijsmonster dat schijnbaar muren kan laten verschijnen, een soort cowboy met beestachtige klauwen en een personage dat met messen kan gooien. Ook heeft ieder personage schijnbaar toegang tot geweren om het vijandelijke team mee te bevechten.

Het doel van een potje is namelijk het vinden van de ‘Shieldbreaker’, een soort groot zwaard waarmee je de basis van de tegenstanders open kan breken en uiteindelijk overnemen. Wanneer dit lukt is het potje gewonnen. In de context van de game krijgt jouw team op die manier de controle over het continent. 

©Wildlight Entertainment

Waarom is er zoveel om Highguard te doen?

Wildlight positioneert de game in hun marketing als een “nieuw soort shooter”, maar veel spelers zijn op basis van de trailer nog niet overtuigd. Highguard doet qua opzet van de potjes wel een paar dingen anders dan hero-shooters als Overwatch en Marvel Rivals, maar zoals Concord in 2024 liet zien is de huidige markt voor dit subgenre binnen shooters redelijk verzadigd. Velen zijn simpelweg nog niet overtuigd dat Highguard daadwerkelijk iets vernieuwends met zich mee weet te brengen.

Dit valt ook te verwijten aan een opvallend gebrek aan marketing van de game. Zo’n anderhalve maand voor release hoorden we voor het eerst van Highguard, toen de trailer werd getoond als afsluiter van The Game Awards. Normaliter is de laatste aankondiging van die show een van de hoogtepunten, maar Highguard wist mensen niet te enthousiasmeren. 

De gesprekken rondom Highguard werden echter nog vreemder, toen opviel dat Wildlight geruime tijd niets meer plaatste op sociale media over de game. Na de initiële aankondiging van de game werd er wekenlang niets meer geplaatst op het X-account van Highguard, tot drie dagen voor launch - toen het bedrijf een countdown startte. Ook dit maakte het lastig om enthousiast te worden voor Highguard. 

©Wildlight Entertainment

In de afgelopen dagen doken er berichten en geruchten op die stelden dat Geoff Keighley - de presentator en oprichter van The Game Awards - Highguard specifiek had uitgekozen als afsluiter van The Game Awards, omdat hij hier wel iets in zag. Op 25 januari plaatste Keighley een gif op X, waarin John Hammond uit Jurassic Park zegt: “Over 48 uur accepteer ik jullie verontschuldigingen”. 

Natuurlijk gunnen we iedere game waar tijd en passie in heeft gezeten het beste, maar het is ook niet te ontkennen dat het verhaal rondom Highguard op zijn minst frappant te noemen is. Nou ja, vanaf 19:00 uur kunnen we het spel zelf onder handen nemen. Verwacht daarom binnenkort impressies op onze socials en ID.nl.