ID.nl logo
Kunstgras of echt gras: wat past beter bij mij?
© blickwinkel2511
Huis

Kunstgras of echt gras: wat past beter bij mij?

Gras maakt een tuin mooi af. Kinderen en huisdieren kunnen er lekker ravotten, het ruikt heerlijk als het net gemaaid is en biedt beestjes onderdak. Maar het heeft ook onderhoud nodig. Je kunt natuurlijk ook kunstgras overwegen. Lees de voor- en nadelen en bepaal wat bij jou en jouw tuin past: kunstgras of echt gras.

  • Kunstgras en echt gras hebben een ander prijskaartje: kunstgras is duur om aan te leggen, maar kost daarna vrijwel niets. Echt gras is goedkoop in het begin, maar kan later nog wel wat nodig hebben.
  • Echt gras is meer werk dan kunstgras. Je moet het onderhouden.
  • Daarentegen is de geur van pas gemaaid gras natuurlijk heerlijk… Tenminste, als je geen hooikoorts hebt.
  • Wil je wel gras, maar ben je niet zo’n fan van tuinieren? Lees dan over handige tuingadgets: Slimme tuinspullen om je leven makkelijker te maken.

De voordelen van kunstgras

Eén van de grootste voordelen van kunstgras is dat het bijna geen onderhoud nodig heeft. Je hoeft nooit meer te maaien, te sproeien of onkruid te wieden. Eén keer leggen en verder heb je er geen omkijken meer naar.

Kunstgras is supersterk en blijft mooi egaal. Je hebt dus nooit meer lelijke kale plekken in je gazon. Zelfs als je hond graag een kuil graaft (dat kan namelijk niet), of de kinderen er dagelijks op voetballen. En dan hebben we het nog niet gehad over de mogelijkheden. Kunstgras is er in allerlei kleuren en lengtes, dus je kunt het helemaal naar jouw smaak aanpassen.

Kunstgras is ook waterdoorlatend is. Als het goed gelegd is, heb je geen plassen meer in je tuin na een flinke regenbui. Ideaal voor als je van een opgeruimde tuin houdt, zonder modderpoelen.

Een ander voordeel, zeker in het begin: kunstgras is direct groen. Je hebt meteen een onderhoudsvriendelijke tuin zonder dat je hoeft te wachten tot het gras begint te groeien. Dat oogt wel prettig.

Overigens kun je kunstgras overal leggen: ook op een balkon of dakterras. Er hoeft geen aarde onder te liggen.

©Yuriy Chertok - stock.adobe.com

De nadelen van kunstgras

Was je al om? Wacht nog heel even, want aan kunstgras zitten ook wat nadelen.

Een belangrijk punt is de grote ecologische voetafdruk die kunstgras achterlaat. Het blijft enorm lang in het milieu en is dus niet de meest klimaatvriendelijke optie voor je tuin. Maar, echt gras heeft water nodig en sommige mensen gebruiken kunstmest of pesticiden, die ook niet goed zijn voor de omgeving.

Daarnaast is het leggen van kunstgras niet zo heel makkelijk. Om het mooi te krijgen moet de ondergrond namelijk eerst geëgaliseerd worden. Dat is een klusje dat je niet zomaar even doet en waarvoor je wel wat handigheid en ervaring nodig hebt. Zeker als het om een flinke kunstgrasmat gaat, dan zul je het waarschijnlijk moeten uitbesteden.

©Jürgen Hüls

Ook kan kunstgras behoorlijk heet worden in de zomer. Dat kan door de zon, maar ook door bijvoorbeeld de BBQ of een vuurkorf. Die laatsten kunnen schroeiplekken achterlaten, de zon kan het te heet maken om op blote voeten over kunstgras te lopen op warme dagen. Daarnaast is kunstgras flink duurder dan echt gras. Het is een investering die je goed moet overwegen.

Laten we eerlijk zijn, kunstgras kan soms ook gewoon nep ogen. Het mist de charme van echt gras en het natuurlijke gevoel dat daarbij hoort. Bovendien trekt kunstgras geen insecten aan, zoals bijen en vlinders. Dat kan een gemis zijn voor de biodiversiteit in je tuin.

Tot slot is het belangrijk om te weten dat vallen op kunstgras flink pijn kan doen. Het is niet zo zacht als echt gras en dat kan een risico zijn, zeker als je kinderen hebt die graag buitenspelen. Het kan brandwonden veroorzaken na een flinke sliding. Overigens wordt kunstgras wel steeds beter, dus dit wordt al minder.

Wat is kunstgras precies? Kunstgras is gemaakt van grassprieten van kunstgrasvezels en een onderlaag die ook wel backing wordt genoemd. De kunstgrasvezels zijn vaak gemaakt van polyethyleen of polypropyleen. Deze materialen zijn sterk, duurzaam en weerbestendig, waardoor kunstgras lang meegaat. De onderlaag is meestal gemaakt van rubber of een vergelijkbaar materiaal dat waterdoorlatend is. Dit is belangrijk om ervoor te zorgen dat er geen plassen op het kunstgras blijven liggen.

Vroeger moest je kunstgras altijd bestrooien met kwartszand, anders bleven de grassprieten niet overeind staan. Kunstgras wordt steeds beter (het ziet er ook steeds natuurlijker uit) dus in principe hoeft het niet meer. In de tuin wordt het nog steeds wel vaak gedaan, omdat het gewicht ervoor zorgt dat de kunstgrasmat goed op zijn plek blijft.

De voordelen van echt gras

Echt gras is mooi en voelt heel lekker aan. Het oogt fris en zorgt voor een fijne sfeer in je tuin. ‘s Ochtends staan er dauwdruppels op en in het voorjaar krijgt het een frisgroene kleur. Maar er zijn nog veel meer voordelen aan echt gras.

Een belangrijk punt is dat echt gras goed is voor het milieu. Het helpt bij het zuiveren van de lucht en het omzetten van CO₂ in zuurstof. Daarnaast trekt echt gras vogels en insecten aan, zoals bijen en vlinders. Dat is goed voor de biodiversiteit in je tuin en draagt bij aan het behoud van de natuurlijke leefomgeving.

Wat ook mooi meegenomen is, is dat echt gras voordeliger is om aan te leggen of in te zaaien dan kunstgras. Het groeit in feite vanzelf. Dat scheelt flink in de portemonnee.

Voor kinderen en huisdieren is echt gras gewoon prettiger om op te spelen en te ravotten. Het voelt zacht en natuurlijk aan en is dus een fijne plek om te rennen, vallen of met blote voeten doorheen te lopen.

©africaimages.com (Olga Yastremska, Africa Images)

Nadelen van echt gras

Het grootste nadeel is waarschijnlijk het onderhoud. Als je besluit om echt gras te nemen, dan is het belangrijk om te weten dat het onderhoud ervan flink wat werk vereist. Om te beginnen moet je het gras regelmatig maaien, meestal één keer per week in het groeiseizoen (voorjaar en zomer). Overigens heb je daar wel handige robotmaaiers voor!

Daarnaast is het verticuteren van het gras een belangrijke klus om het gezond te houden en kale plekken te voorkomen. Dit is een proces waarbij je met een verticuteermachine de viltlaag in het gras doorbreekt en verwijdert. De viltlaag bestaat uit dood gras, mos en andere materialen die zich tussen de grassprieten hebben opgehoopt. Een verticuteermachine maakt hier als het ware kleine gaatjes in, om weer lucht door te laten. Hiermee voorkom je een ongezonde grasmat en kale plekken. Dit hoeft overigens maar maximaal één keer per jaar.

©Simone - stock.adobe.com

Ok gras heeft water nodig om niet te verdorren in droge periodes.

Soms heeft je grasmat wat bemesting nodig, bijvoorbeeld met compost. Ook moet je ervoor zorgen dat het gras water krijgt, vooral tijdens warme en droge periodes. Dit kan betekenen dat je regelmatig moet sproeien, afhankelijk van het weer en de conditie van het gras. Een watersproeier is dan nodig.

Een ander nadeel is dat echt gras hooikoorts kan veroorzaken bij mensen die allergisch zijn voor pollen. In de lente en zomer kan de hoeveelheid stuifmeel in de lucht flink toenemen, wat vervelende klachten zoals niezen, tranende ogen en benauwdheid veroorzaakt als je daar gevoelig voor bent. Dit kan het plezier in je tuin flink verminderen.

Een voordeel van echt gras is dat er allerlei vogels en nuttige insecten op af komen. Maar ook plaagbeestjes worden door gras aangetrokken. Denk aan mieren, die hele kolonies kunnen opzetten in het gras. Of aan de emelt, een larve van de langpootmug die zich voedt met de wortels van het gras en zo kale plekken kan veroorzaken. Het kan een flinke uitdaging zijn om deze beestjes te bestrijden (want je wilt niet alle beestjes wegspuiten) en het gras gezond te houden.


Kunstgras of echt gras: wat past er nu bij mij?

Je hebt de voor- en nadelen van beiden nu gezien. Misschien heb je al een idee wat bij je past. Heb je een broertje dood aan tuinieren, dan is kunstgras voor jou waarschijnlijk de beste keuze.

Kijk daarnaast ook naar het gebruiksgemak en de kosten. Echt gras is goedkoper om aan te leggen, maar vergt wel meer onderhoudskosten. Kunstgras is duurder om aan te leggen, maar vraagt daarna nauwelijks nog kosten.

Tot slot kan ook de uitstraling van je tuin een rol spelen in je keuze. Wil je een strakke en moderne uitstraling? Dan past kunstgras daar misschien beter bij. Maar als je juist een natuurlijke en levendige uitstraling wilt, dan is echt gras een betere keuze.

Wat bij jou past is natuurlijk enorm persoonlijk. We geven je de handvatten om een keuze te maken. Succes!

Kunstgras jarenlang mooi houden?

Even stofzuigen en klaar ben je!

Professionele hulp nodig in jouw tuin?

Vraag een offerte aan voor hovenier:

▼ Volgende artikel
SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?
© arinahabich
Huis

SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Populaire merken voor SSD's

Als je op zoek bent naar een betrouwbare en snelle SSD, is er een aantal fabrikanten dat de markt domineert. Samsung wordt door velen gezien als de marktleider op het gebied van flashgeheugen en staat bekend om de uitstekende prestaties van hun EVO- en PRO-series. Daarnaast is Western Digital (WD) een vaste waarde; dit merk heeft de transitie van traditionele harde schijven naar SSD's succesvol gemaakt met hun kleurgecodeerde (Blue, Black en Red) series voor verschillende doeleinden. Ook Transcend is een uitstekende keuze; dit merk staat al jaren bekend om zijn betrouwbare geheugenproducten en biedt duurzame SSD's die lang meegaan. Tot slot bieden merken als Kingston en Seagate betrouwbare alternatieven die vaak net iets vriendelijker geprijsd zijn, zonder dat je daarbij veel inlevert op stabiliteit.

▼ Volgende artikel
AI zonder programmeren: Zo bouw je je eigen chatbot
© ID.nl
Huis

AI zonder programmeren: Zo bouw je je eigen chatbot

Misschien heb je wel eens een vraag gesteld aan een AI-chatbot als ChatGPT, Microsoft Copilot of Perplexity. Maar hoe ontwerp je zelf nu zo'n chatbot? Met de juiste tools is daar zelfs weinig tot geen programmeerwerk voor vereist. We bekijken twee uiteenlopende oplossingen.

Een AI-chatbot is een digitale gesprekspartner die wordt aangedreven door kunstmatige intelligentie. Meestal is de intelligentie gebaseerd op een taalmodel dat is getraind om mensachtige gesprekken te voeren. In tegenstelling tot traditionele op regels gebaseerde chatbots, die alleen vooraf ingestelde antwoorden geven, kan een AI-chatbot vrije tekst begrijpen en ‘natuurlijke’ reacties geven.

In dit artikel kijken we naar het bouwen van een eigen chatbot die je op je desktop of mobiel kunt gebruiken en zelfs op een eigen website kunt plaatsen. We bespreken twee manieren. De eenvoudigste is een no-code chatbotplatform dat het AI-gedeelte achter de schermen afhandelt en je via een gebruiksvriendelijke interface laat bepalen hoe de gespreksflow verloopt. Typische voorbeelden zijn Chatfuel en Chatbot voor zakelijke toepassingen. Daarnaast zijn er de meer toegankelijke Poe en Coze, die we hier behandelen. Onze tweede oplossing is technischer, maar flexibeler. Daarbij gebruik je de Application Programming Interface (API) van een AI-taalmodel om de AI-functionaliteit in je eigen omgeving te integreren. Hiervoor werken we graag met de online omgeving Google Colab.

Poe

Laten we starten met een gebruiksvriendelijke optie: het no-code chatbotplatform Poe (www.poe.com). Je kunt hier ook de app voor desktop of mobiel downloaden en installeren, met vrijwel dezelfde interface en functies als in de browser. De eerste keer maak je een account aan of meld je je aan met je Google- of Apple-account. Via Bots and apps kun je met allerlei AI-chatbots praten, maar in dit geval willen we vooral een eigen chatbot maken. Concreet gaat het om het creëren van een eigen ‘persona’ binnen een gekozen AI-model. Zo’n persona kun je zien als het perspectief, de rol of identiteit die je een AI-bot meegeeft.

Klik hiervoor op Create +. Je krijgt nu verschillende opties, zoals Image generation bot, Video generation bot en Prompt bot. Wij kiezen dit laatste.

Poe bestaat ook als desktop-app en biedt toegang tot vele tientallen AI-modellen.

Creatie

Je hoeft nu eigenlijk alleen maar een onlineformulier in te vullen. We doorlopen kort de belangrijkste onderdelen. Naast het gekozen bottype moet je een naam verzinnen. Omdat deze deel uitmaakt van de url, kies je bij voorkeur een originele, korte naam in kleine letters. Voeg ook een beschrijving toe, die zichtbaar is voor gebruikers van je bot.

Bij Base bot selecteer je een geschikt AI-model, bijvoorbeeld Claude-Haiku-3, GPT-4o-mini, GPT-5 of Grok-4. Afhankelijk van het model gelden er soms beperkingen. Poe-abonnees krijgen doorgaans uitgebreidere toegang tot de duurdere modellen.

Bij Prompt beschrijf je nauwkeurig en uitgebreid hoe de bot moet reageren. De optie Optimize prompt for Previews kun je uitgeschakeld laten. Vul bij Greeting message een welkomstwoord in dat de bot bij elke start toont. Het onderdeel Advanced kun je eigenlijk ongemoeid laten, maar interessant is wel dat je bij Custom temperature het ‘creativiteitsgehalte’ van de bot kunt instellen: hoe hoger de waarde, hoe creatiever en onvoorspelbaarder.

Bij Access kies je de zichtbaarheid van je bot. Wellicht is Only people with the access link de handigste optie, waarna de url zichtbaar wordt en je deze kunt verspreiden. Klik bovenin op Edit picture en kies of ontwerp een passend pictogram. Is alles ingevuld, klik dan onderin op Publish. Je bot is nu klaar voor gebruik. Om je bot te bewerken, hoef je deze maar bij Bots and apps te selecteren en via het knopje met de drie puntjes op Edit te klikken. Ook de optie Delete is beschikbaar.

Geef duidelijk aan wat je bot precies moet doen.
GPT's van OpenAI

Binnen de omgeving van OpenAI (https://chat.openai.com) kun je ook je eigen AI-chatbots maken, de zogeheten GPT’s. Hiervoor heb je wel een plusabonnement nodig (23 euro per maand). Je bent daarbij ook beperkt tot de GPT-modellen van OpenAI, maar je kunt je creaties wel delen via een link of in de GPT-store.

In het kort werkt dit als volgt. Meld je aan en klik links op GPT’s. Klik rechtsboven op + Maken. Via Configureren stel je alles handmatig in, maar via Maken kan het ook ‘al converserend’. Beschrijf kort wat je GPT moet doen en voor wie. Laat de tool een naam en profielfoto voorstellen en beantwoord de vragen om toon en werking af te stemmen. Test je GPT in de preview en ga daarna naar Configureren, waar je naam, beschrijving, instructies en gespreksopeningen ziet. Bij Kennis kun je bestanden uploaden zodat je GPT ook informatie uit je eigen documenten haalt. Via Nieuwe handeling maken koppel je eventueel acties aan externe API’s, gebruik alleen API’s die je vertrouwt. Bevestig met Maken en bepaal hoe je je GPT deelt: Alleen ik, Iedereen met de link of GPT-winkel (in een zelfgekozen categorie). Rond af met Opslaan. Je kunt de link (https://chatgpt.com/g/<code><naam>) daarna kopiëren en verspreiden. Via GPT’s / Mijn GPT’s kun je eerder gemaakte GPT’s bewerken of verwijderen.

Je kunt ook je ook eigen ‘chatbots’ (GPT’s) ontwerpen, gebruiken en met anderen delen.

Poe biedt ook geavanceerdere mogelijkheden als een Server bot-type (waarmee je ook andere API’s kunt aanroepen). Via Knowledge base kun je verder eigen informatiebronnen toevoegen waaruit de bot kan putten. Voor complexere bots gebruiken we toch liever het no-code platform Coze (www.coze.com) dat veel extra opties kent. Meld je aan met je Google-account, klik op + Create in de linkerkolom en daarna op + Create bij Create agent.

Coze

Coze gebruikt de term agent in plaats van bot om duidelijk te maken dat je er een digitale assistent mee kunt maken die niet alleen met een AI-model antwoorden geeft, maar ook geheugen of context kan gebruiken en meerdere kanalen kan bedienen, zoals een website of een Discord-server, maar zover gaan we hier niet.

Vul een passende naam voor je bot of agent in en schrijf een korte maar duidelijke omschrijving, bijvoorbeeld “Deze bot haalt allerlei informatie uit onze eigen documenten rond computerbeveiliging.” Laat Personal geselecteerd bij Workspace en klik linksonder op het knopje om een geschikt pictogram te uploaden of klik op het sterretje om er een te laten genereren. Klik daarna op Confirm.

De start van je eigen AI-chatbot (of agent) in Coze.

Uitwerking

Je komt nu in je dashboard waar je de bot verder vorm kunt geven. Ontwerp de persona door in het linkerdeelvenster een uitvoerige omschrijving van de bot in te vullen. Optimaliseer deze omschrijving snel met het blauwe knopje Auto Optimize prompt rechtsboven. Na bevestiging met Auto-optimize werkt Coze meteen een geoptimaliseerde prompt uit voor de persona. Klik op Replace om deze te gebruiken. In het rechterdeelvenster kun je je bot direct testen. De antwoorden komen uit de kennisdatabank van het geselecteerde model (zoals GPT-4o).



Wil je dat de bot ook uit eigen bronnen put, dan moet je deze eerst uploaden. Dit doe je in het middelste deelvenster, bij

Knowledge, waar je uit Text, Table en Images kunt kiezen. Klik op het plusknopje bij bijvoorbeeld Text en daarna op Create knowledge. Selecteer Text format en geef een naam aan je informatiebundel. Je kunt data ophalen uit bronnen als Notion of Google Doc, maar wij kiezen voor Local documents om eigen bestanden te uploaden. Klik op Create and import en versleep de gewenste documenten naar het venster. Klik daarna op Next (3x) en wat later zijn je documenten verwerkt. Rond af met Confirm en met Add to Agent rechtsboven. Je vindt je informatiebundel nu terug bij Knowledge en de bot put voortaan (ook) uit deze gegevens.

Om je bot beschikbaar te maken, klik je rechtsboven op Publish en daarna op Confirm. Je kunt hem op diverse platformen publiceren, onder meer in de Coze Agent Store. Selecteer een passende categorie en bevestig met Publish.

Laat AI je helpen bij het ontwerpen van een optimale persona.

Extra's

Daarnaast biedt Coze nog diverse andere nuttige opties, zoals talrijke plug-ins. Klik hiervoor op het plusknopje bij Plugins of gebruik het A-knopje om automatisch geschikte plug-ins te laden op basis van je persona-beschrijving. Deze kun je meteen inzetten, eventueel na optimale afstelling via het tandwielpictogram.

Je kunt de functionaliteit van je bot eenvoudig uitbreiden met talrijke plug-ins.

API-sleutels

No code-platformen als Poe en Coze zijn handig, maar wil je meer flexibiliteit en schrik je niet terug voor enige basiscodering, dan werk je beter met de API van een AI-model. Deze fungeert als tussenpersoon die je script en de AI-dienst laat communiceren via een set regels en commando’s. We gaan uit van de API van OpenAI (GPT) en maken eerst een sleutel aan om de API-interface te gebruiken. Ga naar https://platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account (zoals Google) en klik op +Create new secret key. Geef de sleutel een naam, bijvoorbeeld aibot, en klik op Create secret key. Klik daarna op Copy en bewaar de sleutel op een veilige plek. Rond af met Done: de sleutel is nu toegevoegd. Je kunt deze hier op elk moment ook weer intrekken.

Je hebt een sleutel nodig om de API te kunnen gebruiken.

Interactie

Een snelle manier om een script te maken dat deze API aanroept, is via het gratis Google Colab (https://colab.research.google.com), een online notitieboek voor Python. Meld je aan met je Google-account, klik op + Nieuw notebook of ga naar Bestand en kies Nieuw notebook in Drive, en geef het ipynb-bestand (Interactive PYthon NoteBook) een zinvolle naam. Het notebook wordt automatisch in je Google Drive bewaard en is bereikbaar via het pictogram met de oranje cirkels.

Klik nu op + Code voor je eerste codecel, waarmee je de OpenAI-bibliotheek installeert:

!pip install openai

Voer dit uit met het pijlknopje en klik vervolgens op + Code voor de tweede cel met de volgende code:


from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

response = client.chat.completions.create(

    model="gpt-3.5-turbo",

    messages=[{"role": "user", "content": "Wat weet je over Haarlem( Nederlands)?"}]

)

print(response.choices[0].message.content)


Je laadt hierbij eerst de geïnstalleerde Python-bibliotheek en zet je geheime sleutel in de clientconfiguratie. Vervolgens stuur je een chataanvraag naar OpenAI en bewaar je het antwoord in de variabele ‘response’. Vervolgens haal je de tekst van het (eerste) antwoord op en druk je dit af in de uitvoer van de code-cel.

Een eenvoudige interactie tussen je script en GPT via de API.

Eigen chatbot

 We gaan nu een stap verder en maken er een heuse chatbot van die via een while-lus een doorlopend gesprek kan voeren:


from openai import OpenAI

client = OpenAI(api_key="<je_API-sleutel>")

messages=[

    {"role":"system","content":"Je beantwoordt elke prompt leuk, maar correct, met een rijmschema zoals ABAB of ABBA"}]

while True:

  user_input=input("Jij:")

  if user_input.lower() in ["stop","exit","quit"]:

    break

  messages.append({"role":"user","content":user_input})

  response=client.chat.completions.create(

      model="gpt-4o",messages=messages)

  bot_reply=response.choices[0].message.content

  print("Bot:",bot_reply)

  messages.append({"role":"assistant","content":bot_reply})


Zolang de gebruiker geen stopwoord invoert, blijft de lus actief. De bot antwoordt in de stijl en taal die je zelf hebt vastgelegd in de systeemrol (zie coderegel 3). Met de methode-aanroep messages.append voeg je telkens een nieuw bericht van zowel de gebruiker (user) als de bot (assistant) toe aan de gespreksgeschiedenis.

Mocht je ergens een fout hebben gemaakt in je script, dan is de kans groot dat je via de knop Fout uitleggen nuttige feedback krijgt en met de knop Accepteren (en uitvoeren) de fout zelfs automatisch kunt laten verbeteren.

In het kader ‘Mooi gepresenteerd’ lichten we kort toe hoe je dit script bijvoorbeeld ook op een eigen webpagina kunt laten draaien.

Onze rijmende chatbot wordt wakker geschud vanuit Colab.
Mooi gepresenteerd

Je Colab-script werkt, maar het oogt niet fraai en je wilt het natuurlijk mooi gepresenteerd met anderen delen. Dit doe je het makkelijkst met Gradio, een opensource-Python-bibliotheek waarmee je snel een webinterface rond je script bouwt. Installeer en importeer daarvoor eerst Gradio in je Colab-omgeving:

!pip install -q gradio

import gradio

Via www.kwikr.nl/colabcode vind je de code (als py-bestand) waarmee je rond het Colab-script met Gradio een eenvoudige webinterface genereert. Deze verschijnt in je Colab-omgeving, maar je krijgt ook een publieke url te zien waar je de interface rechtstreeks kunt openen (https://<code>.gradio.live).

Dankzij de volgende aanroep in de laatste coderegel kunnen bezoekers van deze webpagina je chatbot-script ook als PWA-app op hun pc bewaren en starten:

demo.launch(share=True,pwa=True)

Een alternatief is deze webpagina via een <iframe>-instructie in de html-code van je eigen site op te nemen:

<iframe src=https://<code>.gradio.live></iframe>

Gradio heeft een eenvoudige webinterface gecreëerd voor ons chatbotscript.