Nederland is aan het verduurzamen. Dat is niet nieuw, maar door de hoge gasprijzen hebben steeds meer huishoudens haast ermee. Via ramen gaat veel warmte verloren. Moderne varianten hebben een hogere isolatiewaarde en zijn dus duurzamer. Maar hoe goed isoleren de ramen die je nu hebt eigenlijk?

Vocht tegen de ramen

Heb je vocht aan de binnenkant tegen de ramen? Dan is er sprake van een hoge luchtvochtigheid en slecht isolerende ramen. Want waterdamp slaat tegen de binnenkant van de ramen vanwege het temperatuurverschil: de ruiten zijn veel kouder dan de rest van je woning. Dit is het opvallendste teken dat je vensters niet meer goed isoleren.

©Youril - stock.adobe.com

Wanneer het bij jou thuis erg vochtig is, slaat vocht ook sneller neer tegen de binnenkant van de ramen.

Enkelglas of dubbelglas?

Vanaf de jaren 90 werd dubbelglas de standaard. Maar bij veel huizen die rond die tijd zijn gebouwd, is er alleen dubbelglas op de begane grond geïnstalleerd. Het kan gebeuren dat je niet zeker weet welk type ramen jouw woning heeft. Maar dat kun je makkelijk zelf controleren. Enkelglas herken je eigenlijk onmiddellijk, want er zit maar één glasplaat in het kozijn.

Dubbelglas of HR+-glas?

Bij dubbelglas en HR-glas is er sprake van twee glasplaten. Daartussen zit een aluminiumstrip in het kozijn. Dubbelglas isoleert stukken beter dan enkelglas. Maar tegenwoordig zijn veel huizenbezitters op zoek naar een hogere isolatiewaarde. Op de aluminiumstrip kun je vaak aflezen of het HR-glas betreft. Dat staat er namelijk “HR” (hoog rendement) in gegraveerd. Soms zijn ramen niet op deze manier gemarkeerd. Ga dan op zoek naar een productcode op de aluminiumstrip en voer die in een zoekmachine in. Dikke kans dat je jouw ramen vindt!

©New Africa - stock.adobe.com

Zelf aan de slag? Schroef je kozijnen los met beleid:

Controleren met de vlamtest

We hebben nog een handige tip voor je. Daarvoor heb je een aansteker, kaars of lucifer nodig. Deze test werkt door het onderscheid tussen HR++-glas en standaard dubbelglas. Eerstgenoemde heeft namelijk een doorzichtige, isolerende coating op de ramen. Als je een vlammetje voor een dubbelglas raam houdt en er zelf vanuit een hoek naar kijkt, zie je 4 reflecties. Bij standaard dubbelglas hebben die allemaal dezelfde kleur. Bij HR-glas heeft het 2e of het 3e vlammetje een iets andere kleur vanwege de coating.

Denk je nieuwe ramen nodig te hebben? Schakel dan een professionele glaszetter in. Want zelfs voor ervaren hobbyklussers is dat een lastig karwei waarmee je bovendien schade aan kunt richten.

©yuriygolub - stock.adobe.com

Zo ontdek je lekkage in het raam

Een lek raam komt best vaak voor. Bij dubbelglas ontstaat er dan een waas tussen de twee glasplaten in. Lucht, vocht en vuil kan er door het lek tussen komen. Hierdoor kun je niet meer goed door het venster kijken en isoleert het raam veel minder goed. Kenmerkend is dat je het waaseffect niet weg kunt vegen, want het zit tussen de glasplaten in. Dat is meteen een goede test om het onderscheid te maken tussen een lek raam en condensvorming aan de binnenkant. Zie je dus een vlek die niet op, maar tussen het glas lijkt te zitten? Dan is je raam waarschijnlijk lek.

Waar zit het lek?

Het troebele effect ontstaat door kalk dat achterblijft als het water opdroogt. Daarom wordt het na verloop van tijd steeds erger. Het gat zit trouwens niet in een van de ruiten, want het water dringt via de randen naar binnen. De oorzaak is meestal verweerd kitwerk. Het water kruipt tussen de glasplaten. Daarin zit het gas dat zorgt voor een betere isolatiewaarde. De druk is lager dan die van de buitenlucht waardoor water aangezogen wordt, zelfs door een minuscuul gaatje. Lekkage in ramen is lang niet altijd te voorkomen. Maar goed onderhoud van het schilderwerk en het regelmatig schoonmaken van de kozijnen verlengt de levensduur.

©Daisy Daisy

Nieuw ramen nu al lek?

Een lek ontstaat normaal gesproken pas na meer dan 25 jaar. Helaas is de enige oplossing om het complete raam te vervangen. Zijn jouw ruiten nog relatief nieuw en toch al lek? Dan is het raam waarschijnlijk niet helemaal goed gezet of is er iets mis met het materiaal. Neem in dat geval zo snel mogelijk contact op met de glaszetter.

De kosten van het vervangen van ramen

Bij een lekkage is de enige optie het complete raam vervangen. Tegenwoordig is HR++ de standaard en is HR+++ ook een populaire optie. Dat komt omdat je de extra kosten die je maakt, snel terugverdient door een lagere energierekening. Voor HR++-glas betaal je ongeveer 140 euro per vierkante meter. HR+++-glas kost per vierkante meter 180 euro.

Oude kozijnen met nieuwe ramen

Niet alle ramen passen zomaar in oude kozijnen. Zolang je het bij dubbelglas houdt, is het meestal geen probleem. Maar triple glas (HR+++) past eigenlijk nooit in oudere kozijnen. Die zul je ook moeten vervangen, waardoor de kosten oplopen. Controleer altijd de kwaliteit van de kozijnen wanneer je de ramen gaat vervangen.

Advies inwinnen om je huis beter te isoleren? Schakel een professional in!👇🏻

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.