ID.nl logo
Alle 13 fout: voor deze dingen mag je nooit bleekmiddel gebruiken
© Nana_studio - stock.adobe.com
Huis

Alle 13 fout: voor deze dingen mag je nooit bleekmiddel gebruiken

We hebben er allemaal een fles van naast de toiletpot staan: bleek. Ideaal om je wc snel, grondig en hygiënisch mee schoon te maken. En juist dat maakt het heel verleidelijk om bleekmiddel ook voor andere dingen in je huis te gebruiken. Dat kán ook, maar: lang niet voor alles. In dit artikel lees je wat je absoluut níet met bleek mag schoonmaken.

Bleekmiddel & …: 13 foute combi's 1: Tegels en voegen 2: Hout 3: Wol en zijde 4: Metaal 5: Tapijt en meubelstoffen 6: Blenders, keukenmachines, mixers & co 7: Gekleurde kleding 8: Marmer 9: Leer 10: Geoliede of geverfde houten vloeren 11: Sieraden en voorwerpen van zilver en koper 12: Elektronische apparaten 13: Natuurlijke vezels

Lees ook: 10x (goedkoop!) je huis schoon met soda, groene zeep en azijn

Bleekmiddel wordt door veel mensen gebruikt vanwege zijn vermogen om te desinfecteren en te bleken. Hoewel het goed werkt tegen hardnekkige vlekken en bacteriën, is het niet voor alle oppervlakken en materialen geschikt. Onjuist gebruik kan voor ernstige schade zorgen, gezondheidsrisico's opleveren en zelfs gevaarlijke chemische reacties veroorzaken. In dit artikel bespreken dertien gevallen waarin je beter geen bleekmiddel gebruikt en lees je wat je dan wél kunt gebruiken.

1: Tegels en voegen

Op tegels en in voegen vormt zich vaak schimmel en aanslag. Toch kun je dat beter niet te lijf gaan met bleek: dat kan namelijk de beschermlaag van tegels aantasten en de voegspecie verzwakken. Dit zorgt niet alleen voor doffe tegels, maar ook voor broze voegen die kunnen afbrokkelen, waardoor vocht makkelijk binnendringt en schade veroorzaakt. Kies liever voor een speciaal schimmelwerend middel voor tegels en voegen. Een natuurlijk alternatief is een pasta van baking soda en water, die je op de plekken aanbrengt en na een tijdje afborstelt.

2: Hout

Gebruik je bleekmiddel op hout, dan kan dat desastreuze gevolgen hebben. De vloeistof trekt diep in de poriën van het hout, waardoor de vezels uitdrogen. Dit kan leiden tot barsten en lelijke verkleuringen. Daarnaast tast bleekmiddel de natuurlijke oliën van het hout aan, waardoor het zijn glans en bescherming verliest. Voor een veilige schoonmaak van houten oppervlakken kun je beter een milde allesreiniger gebruiken of een mengsel van water en witte azijn. Hiermee krijg je hout goed schoon zonder dat je het beschadigt.

3: Wol en zijde

Het lijkt misschien logisch dat je op kleding van tere stoffen zoals wol en zijde geen bleekmiddel gebruikt, maar toch proberen sommige mensen hiermee hardnekkige vlekken te verwijderen. Niet doen! Bleekmiddel is veel te agressief voor deze delicate stoffen. Het kan de vezels ernstig aantasten, wat op zijn beurt weer kan leiden tot gaten, scheuren, uitgebeten plekken en andere verkleuringen. Niet doen dus. Gebruik in plaats daarvan een mild wasmiddel te gebruiken dat speciaal is ontwikkeld voor delicate stoffen en was deze kleding op de hand. Toch in de wasmachine? Kies dan het programma voor tere stoffen (dat zit op de meeste wasmachines) en was vooral niet te warm. Pas ook het toerental van het centrifugeren aan: ook hier geldt lager = beter.

©Tanya Rozhnovskaya

Bleekmiddel versus chloor Bleekmiddel en chloor worden vaak door elkaar gehaald, maar ze zijn niet hetzelfde. Bleekmiddel is een verdunde oplossing van natriumhypochloriet, aangevuld met extra ingrediënten om het geschikt te maken voor huishoudelijk gebruik. Het wordt meestal verkocht in flessen of spuitflacons en komt in verschillende varianten, zoals dikke bleek, dunne bleek, wc-reiniger met bleek, bleekspray en bleekwater (ook bekend als Javel). Chloor daarentegen is een veel geconcentreerdere vorm van natriumhypochloriet, vooral gebruikt voor het desinfecteren van zwembadwater en drinkwater. Schoonmaken in huis doe je dus eigenlijk altijd met bleekmiddel, niet met chloor.

4: Metaal

Bleekmiddel kan behoorlijke schade aanrichten aan metalen oppervlakken zoals roestvrij staal of aluminium. Het contact tussen bleekmiddel en metaal kan corrosie, roest en verkleuring veroorzaken. Dit risico is vooral aanwezig in de keuken, waar veel apparatuur en werkbladen van metaal zijn gemaakt. In plaats van bleekmiddel kun je beter kiezen voor milde reinigingsmiddelen die speciaal voor metalen oppervlakken zijn ontwikkeld. Voor dagelijks onderhoud volstaat vaak al een simpel sopje van warm water en milde zeep.

5: Tapijt en meubelstoffen

Een lelijke vlek weghalen uit je vloerkleed, of van je bank? Tapijten en meubelbekleding van textiel met bleekmiddel behandelen is geen goed plan. Niet alleen krijg je lelijke verkleuringen en uitgebeten plekken (die vaak nog meer afsteken tegen de rest dan de oorspronkelijke vlek), maar ook worden de vezels van de stof aangetast, met snellere slijtage als gevolg. Gebruik in plaats daarvan een speciale tapijt- of meubelreiniger die diep reinigt zonder schade aan te richten. Voor lichte vlekken werkt een mengsel van water en milde zeep, aangebracht met een spons en goed uitgespoeld, vaak ook prima.

6: Blenders, keukenmachines, mixers & co

Hygiëne is in de keuken van groot belang, maar bleekmiddel gebruiken op keukenapparatuur zoals blenders, mixers en keukenmachines… nee! Dat kan namelijk serieuze gezondheidsrisico's opleveren. Zelfs na grondig afspoelen kunnen er nog resten achterblijven die in contact komen met voedsel. En bleekmiddel wil je echt niet binnenkrijgen! Voor een veilige reiniging van keukengerei en apparaten kun je beter warm water en een mild afwasmiddel gebruiken. Wil je extra desinfecteren, dan is een mengsel van water en witte azijn een goede keuze. Dit heeft natuurlijke ontsmettende eigenschappen zonder de gevaren van bleekmiddel.

7: Gekleurde kleding

Waar je écht geen bleekmiddel voor moet gebruiken, is gekleurde kleding✱. Ja, dit klinkt een beetje als zo'n Amerikaanse waarschuwing om geen kat in de magnetron te stoppen, maar we willen het toch even genoemd hebben. De blekende werking zorgt dat de kleuren flets worden en dat er onregelmatige verkleuringen optreden. Om je gekleurde kleding fris en levendig te houden, gebruik je het beste een kleurveilig wasmiddel. Dit is speciaal ontwikkeld om kleuren te beschermen tijdens het wassen. Daarnaast helpt het sorteren van je was op kleur en het wassen op lagere temperaturen om je kleding langer mooi te houden.

✱Met één uitzondering Vroeger (populair in de jaren '60, '70 en '80) maakte je tie-dye shirts door bleekmiddel te gebruiken om unieke patronen op gekleurde kleding te creëren. Je bond een donker gekleurd shirt in knopen of met elastiekjes, en vervolgens bracht je verdund bleekmiddel aan op de gewenste delen. Het bleekmiddel verwijderde de kleur uit het stof, waardoor er lichte patronen ontstonden. Na het bereiken van het gewenste effect spoelde je het shirt grondig uit en waste je het om alle bleekmiddelresten te verwijderen. Zo kreeg je een cool, zelfgemaakt tie-dye effect met een vintage look. Door TikTok lijkt deze techniek weer aan een opmars bezig, hoeveel er nu ook vaak in plaats van bleekmiddel textielverf wordt gebruikt, op witte T-shirts.

8: Marmer

Bleekmiddel kan de structuur van marmer aantasten door de zuurgraad van het oppervlak te verstoren. Dit kan leiden tot etsplekken (kleine, onregelmatige deukjes of doffe plekken) en blijvende vlekken die je niet meer weg krijgt. Omdat marmer poreus is, is het extra gevoelig voor agressieve schoonmaakmiddelen. Gebruik daarom een pH-neutraal schoonmaakmiddel om het schoon te maken.

Lees ook: 9 slechte schoonmaakgewoontes waar je zo snel mogelijk mee moet stoppen

9: Leer

Even een doekje met bleekmiddel over de leren bank waar je Sint Bernard na een duik in de sloot op is gaan liggen? Neh, doe maar niet. De agressieve chemicaliën kunnen het leer uitdrogen, wat leidt tot verharding, scheuren of zelfs afbladderen. Bovendien kan bleekmiddel de kleur beschadigen. Gebruik in plaats daarvan een speciale leerreiniger die het leer reinigt en voedt, zodat het soepel blijft.

10: Geoliede of geverfde houten vloeren

Heb je een mooie geoliede of geverfde houten vloer liggen? Om die mooi te houden, is bleekmiddel echt geen aanrader. Dat kan de beschermende laag namelijk flink beschadigen, waardoor de vloer er dof uitziet en kwetsbaar wordt voor vocht en verdere schade. Gebruik in plaats daarvan een speciale reiniger voor houten vloeren. Regelmatig stofzuigen en dweilen met een licht vochtige doek helpt ook om je houten vloeren in goede staat te houden.

☠️ Haar blonderen of tanden witter maken? Bleekmiddel is ongezond voor je. Punt. Het kan huidirritatie, haarbeschadiging en tandglazuurschade veroorzaken. Niet doen dus!

11: Sieraden en voorwerpen van zilver en koper

Sieraden van zilver en voorwerpen zoals zilveren kandelaars en koperen kannen met bleekmiddel schoonmaken? Uh-uh! Het gebruik van bleekmiddel op deze metalen kan leiden tot ernstige verkleuring, corrosie en zelfs aantasting van het metaal zelf. Gebruik een speciaal poetsmiddel of, voor een lichte reiniging, een mengsel van warm water en milde zeep.

©ER | ID.nl

12: Elektronische apparaten

Toetsenbord, afstandsbediening, laptop, smartphone: omdat we ze dagelijks en doorlopend aan zitten, zitten ze vaak vol bacteriën. Maar bleekmiddel gebruiken op elektronica? De agressieve chemicaliën kunnen de onderdelen en verbindingen ernstig beschadigen, met kortsluiting tot gevolg. In het ergste geval kan het apparaat er helemaal mee ophouden. Gebruik in plaats daarvan een licht vochtige microvezeldoek en eventueel een milde reiniger die speciaal is gemaakt voor elektronica. Zorg er altijd voor dat er geen vocht in de openingen of aansluitingen van het apparaat komt.

13: Natuurlijke vezels

Tot slot kijken we nog even naar natuurlijke vezels zoals jute of sisal. Deze materialen, vaak gebruikt in tapijten, meubelbekleding of woonaccessoires, zijn erg gevoelig voor de agressieve werking van bleekmiddel. Je kunt beter een droogshampoo gebruiken die geschikt is voor natuurlijke materialen. Een mengsel van water en witte azijn ook goed, zolang je het voorzichtig aanbrengt en snel laat drogen om te veel vocht te vermijden.

5x wél schoonmaken met bleek

ToepassingWat doet hetGebruik
Toiletten schoonmakenVerwijdert bacteriën, virussen en schimmelsOnverdund, 10-15 minuten laten inwerken, goed doorspoelen
Afvalbakken reinigenVerwijdert bacteriën en nare geurtjesVerdunnen met water (1:9), 10-15 minuten laten inwerken, grondig naspoelen
Aanslag en algen verwijderen buitenshuisVerwijdert aanslag en algen van terrassen en gevelsVerdunnen met water (1:3), 15 minuten laten inwerken, goed naspoelen. Let op dat het chloorwater niet je tuin in loopt
Plastic snijplanken schoonmakenVerwijdert resten en desinfecteertVerdunnen met water (1 eetlepel per liter), kort laten inwerken, grondig naspoelen
Plastic douchegordijnen reinigenVerwijdert schimmel en houdt fris en schoonVerdunnen met water (1:10), 5-10 minuten laten inwerken, grondig naspoelen

Conclusie

Hoewel bleekmiddel een sterk schoonmaakmiddel is, moet je je bewust zijn van de risico's en beperkingen. Gebruik het altijd in goed geventileerde ruimtes en draag indien nodig handschoenen om je huid te beschermen. Meng bleekmiddel bovendien nooit met andere schoonmaakmiddelen, vooral niet met producten die ammoniak bevatten, omdat dit gevaarlijke dampen kan veroorzaken. Door voor bepaalde materialen en oppervlakken de juiste alternatieven te gebruiken, kun je je huis schoonmaken zonder risico op schade of gezondheidsproblemen. Test bij twijfel op een klein, onopvallend stukje. Met de juiste aanpak houd je je huis schoon en veilig, zonder je spullen te beschadigen.

▼ Volgende artikel
Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen
© Jeroen Boer - ID.nl
Gezond leven

Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

Uitstekend
Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Plus- en minpunten
  • Goed scherm
  • Goede activiteitentracking
  • Goede slaaptracking
  • Batterijduur
  • Zelfde chip als voorganger
  • Weinig vernieuwing

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Uiterlijk is er geen verschil met de vorige Apple Watch.

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Op de achterkant vind je de sensors die onder andere je hartslag detecteren.

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Je vindt alle gegevens in de Watch- en Gezondheid-apps.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

De Apple Watch vraagt je om een herkende activiteit te bevestigen om deze daadwerkelijk als work-out op te slaan.

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

▼ Volgende artikel
Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller
© ID.nl
Huis

Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Geen fan van Widgets? Vergeet ze dan niet uit te zetten.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Hoe minder grafische effecten, hoe sneller Windows Verkenner zal aanvoelen.
Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Snoei in de lijst opstartprogramma’s.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

In Taakbeheer zie je ook de invloed die de opstartprogramma’s en -processen hebben.
Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Standaard wordt dit Windows-onderhoud om 2 uur ’s nachts uitgevoerd.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

AppBuster geeft zelf aan welke bloatware het graag zou verwijderen, maar jij beslist.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Op tragere systemen schakel je de zoekindexering beter uit.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Deze opties zijn vooral handig voor wie vergeet deze mappen regelmatig handmatig leeg te maken. 

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Wil je liever van een andere back-up gebruikmaken, dan kun je OneDrive beter uitschakelen.
Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.

Je kunt uiteraard de Gamemodus nog handmatig aanzetten als je een game speelt.