ID.nl logo
Zo houd je grip op de kosten van je streaming-abonnementen
© PXimport
Huis

Zo houd je grip op de kosten van je streaming-abonnementen

Netflix, HBO Max, Disney+ en Videoland: je hebt ruim voldoende keuze als je een abonnement op een streamingdienst wil nemen. En daar zit ‘m nu net de kneep. Iedere dienst heeft zijn eigen voor- en nadelen, en als je wil genieten van alle nieuwste films en series, ontkom je er niet aan meerdere abonnementen af te sluiten, met alle financiële gevolgen van dien. En het lijkt er niet op dat daar binnenkort verandering in komt. Het streaminglandschap is meer versplinterd dan ooit, en de enige die daar echt last van heeft, ben je zelf.

Dit artikel helpt je kosten te besparen met alle streaming videodiensten.

  • Hoe ziet het streaming-landschap er uit?
  • Kosten per dienst
  • Aanbiedingen van streamingsites
  • Accounts delen - hoe zit dat nou?
  • Op zoek naar een televisie om al die streamingdiensten op te bekijken, lees dan onze televisie-test van 22 tv's.

Peaky Blinders op Netflix, het Marvel-universum op Disney+, The Rings of Power op Prime Video en House of the Dragon op HBO Max: je moet flink in de buidel tasten om alle populaire films en series van het moment te kunnen volgen. Het streaminglandschap versplintert meer en meer, en hoewel je in principe alle keuze van de wereld hebt, ben je als gebruiker uiteindelijk de dupe. Een abonnement op alle bekende streamingdiensten afsluiten loopt aardig in de papieren, maar als je een keuze maakt, mis je de populaire content van de concurrentie.

Het is een luxeprobleem, maar wel een die streamingdiensten parten kan gaan spelen. Steeds vaker worden kortlopende abonnementen afgesloten, die na verloop van tijd weer worden opgezegd ten faveure van een andere dienst. Accounts delen met vrienden of familie is tegen de regels, maar gebeurt nog steeds op grote schaal. En een oplossing is niet zo een-twee-drie voorhanden. Iedere grote streamingdienst heeft zijn eigen exclusives, zijn eigen blockbusters en zijn eigen lokkertjes. En als gebruiker word je geacht een keuze te maken, óf de portemonnee te trekken.

Hoe het begon

Netflix was in 2013 de eerste grote speler in Nederland die ‘subscription video on demand’ aanbood: iedereen met een abonnement kon onbeperkt films en series kijken. Voordien bestonden er wel streamingdiensten, maar richtte Netflix zijn pijlen vooral op het verhuren van fysieke dvd’s in Amerika. Stuurde je een bekeken dvd terug, dan kreeg je automatisch de volgende opgestuurd. Die manier van werken was door de technologische ontwikkelingen in het tweede decennium van deze eeuw uiteraard geen optie meer. Het abonnementsmodel bleek de ultieme oplossing.

Netflix groeide als kool. Werd er in 2013, het jaar dat de Nederlandse markt werd aangeboord, nog zo’n vier miljard euro omgezet, vorig jaar lag dat al rond de dertig miljard. Sneller internet, betere smartphones, verdere digitalisering van de samenleving en ook de coronapandemie hebben er mede voor gezorgd dat Netflix is kunnen blijven uitgroeien tot de populairste streamingdienst van dit moment.

©LICreate

Voordat Netflix een streamingdienst was, stuurde het bedrijf dvd’s in een herkenbare rode envelop.

Concurrentie

Maar de concurrentie liet niet lang op zich wachten. Sterker: Netflix was niet eens de eerste streamingdienst. Techgigant Amazon had al in 2006 een video-on-demand-dienst, die tegenwoordig onder de naam Prime Video door het leven gaat. Ook de vooral in Amerika populaire dienst Hulu bestond al in 2006. De echte groeispurt zit ‘m echter in de laatste jaren, met platformen als HBO Max, Apple TV+ en Disney+. Die diensten bieden populaire filmfranchises en series aan. Net als Netflix produceren ze hun eigen originele content, en kopen ze de exclusieve rechten op klinkende titels. Extra keuze voor jou als gebruiker, maar ook weer een extra maandelijkse afschrijving van je bankrekening.

Een rekensommetje

Wil je films, series en programma’s op elk moment kunnen terugkijken en maak je daarvoor gebruik van meerdere streamingdiensten? Let dan goed op de kosten. Hoewel die paar euro per maand die je uitgeeft aan streamingdiensten niet veel lijkt, kunnen ze bij elkaar opgeteld toch flink oplopen.

Niet iedereen heeft namelijk direct door wat je per maand kwijt bent. Dat heeft onder meer te maken met de manier van afschrijven van je abonnementskosten. Via de ene dienst kan dat bijvoorbeeld alleen via PayPal of creditcard, terwijl er ook diensten zijn waarbij je gewoon via maandelijks incasso kunt betalen. Bovendien vinden niet al die betalingen plaats op hetzelfde moment, dus je kunt dan al snel het overzicht verliezen. Benieuwd wat je maandelijks kwijt bent? Gebruik dan onderstaande tabel als leidraad en tel eventueel handmatig de kosten voor al jouw streamingdiensten bij elkaar op. Voor het complete overzicht vind je hierbij ook de kosten per maand en per jaar van alle diensten bij elkaar opgeteld.

Prijzen streamingdiensten *Prijs per maand Prijs per jaar **
Amazon Prime Video€ 2.99€ 35,88
Apple TV+€ 6,99€ 83,88
Discovery+€ 3,99€ 39,99
Disney+€ 8,99€ 89,90
HBO Max€ 5,99€ 59,99
Netflix€ 11,99€ 143,88
SkyShowTime€ 6,99€ 83,88
Viaplay€ 13,99€ 125,88
Videoland€ 4,99€ 89,88
Totaal€ 66,91€ 723,16
* Op basis van goedkoopste Full HD-abonnement
** Inclusief eventuele kortingen

Populaire franchises

De nieuwe streamingdiensten begonnen langzaam maar zeker marktaandeel van Netflix weg te snoepen. Dat gebeurde enerzijds door het aankopen van bekende franchises en series. Zo bestormde Disney+ de markt met de exclusieve rechten voor het Marvel-universum, een populaire reeks films en series rond de superhelden en -schurken uit de gelijknamige stripboeken, bovenop de toch al rijke bron van vermaak rondom bekende Disney- en Pixar-films. HBO Max haalde eenzelfde trucje uit met het concurrerende DC-universum, bekend van onder andere Batman en Superman.

Die films en series waren populair genoeg om een deel van de wereldbevolking over te halen op z’n minst de dienst erbij te nemen, en in sommige gevallen zelfs Netflix in te ruilen voor de dienst die de meeste relevante content bood. Voeg daar Apple TV+ aan toe, dat voornamelijk Apple-gebruikers aanspreekt, en Prime Video, met zijn immense budgetten voor grote nieuwe series, en de versplintering in het streaminglandschap is compleet.

Disney+ biedt exclusieve films en series uit het immens populaire Marvel-universum.

Grip op je budget

Heb je moeite om iedere maand al je kosten inzichtelijk te krijgen? Het NIBUD kan je daarmee helpen. Met behulp van verschillende tools kun je zien wat je per maand uitgeeft, bijvoorbeeld aan je abonnementen. Kijk voor meer informatie op de website van het NIBUD

Originals

Maar het is niet allemaal een kwestie van geld. Een internationale streamingdienst valt of staat tegenwoordig bij het succes van zijn eigen Originals. Dat is de naam die de meeste diensten geven aan hun zelfgeproduceerde films en series. Ook hierin had Netflix in eerste instantie een streepje voor op de rest. Series als House of Cards, Orange is the New Black, Narcos, Stranger Things, The Crown en The Witcher kluisterden kijkers aan hun televisieschermen, en zorgden ervoor dat Netflix relatief eenzaam aan de top bleef staan.

Ondertussen zat de concurrentie niet stil. Amazon toverde series als Jack Ryan en Lord of the Rings-spinoff The Rings of Power uit de hoge hoed, en ook Apple en HBO kwamen met hun eigen content. Het resultaat is een ongekende weelde aan films en series die wereldwijd beschikbaar zijn tegen een relatief lage prijs, maar die wel verspreid zijn over minstens twee handen vol aan streamingdiensten.

Netflix biedt vele uren aan originele, zelfgeproduceerde content.

Nederland en België

Op landelijk niveau zien we eenzelfde ontwikkeling. In Nederland had Uitzending Gemist al langer een mogelijkheid voor gebruikers om te betalen om meer content langer te kunnen blijven bekijken. Later werd de dienst omgedoopt tot NPO Gemist en in 2016 tot NPO Start en de betaalversie NPO Plus, waar bijna alle programma’s uitgezonden op NPO 1, 2 en 3 kunnen worden bekeken of teruggekeken. In tegenstelling tot de wereldwijde diensten zijn de Nederlandse diensten wél deels samengevoegd in een overkoepelend systeem: via NLZIET kan een groot deel van het aanbod van de NPO, RTL, Talpa TV en de regionale publieke omroepen worden bekeken. Recentelijk zijn ook de drie zenders van de Belgische VRT toegevoegd. En sinds een paar weken is er ook een NLZIET Extra-variant. In dit - 2 euro per maand meer kostende - abonnement heb je ook toegang tot onder meer BBC Entertainment, BBC one, BBC two, BBC Word Service, BBC First, History Channel en E! Entertainment.

Tot slot zijn er nog Videoland, een dienst uit de koker van RTL die zowel live RTL-programma’s als exclusieve films en series aanbiedt met abonnementen, en Pathé Thuis, waar bioscoopfilms te zien zijn voor ze op dvd verschijnen - al heeft die laatste (nog) geen abonnementsdienst.

In België vind je bij VTM Go en VRT Max soortgelijke online diensten. Daarnaast is er Streamz, waar series van VRT en DPG in zijn vertegenwoordigd, evenals een deel van het aanbod van het in België nog niet beschikbare HBO Max.

Ook voor specifiek Nederlandse of Belgische content zijn er tegenwoordig streamingdiensten.

Afhankelijkheid

Gebruik je een of enkele streamingdiensten, dan ben je ook nog eens afhankelijk van het continu veranderende aanbod. De Originals blijven dan wel bij de dienst die ze heeft geproduceerd, veel andere films en series veranderen nogal eens van eigenaar. Dat Disney+ de rechten van zijn eigen Disney- en Pixar-films heeft overgenomen van de oudere diensten is niet zo vreemd, maar ook veel content die niet per se aan een van de diensten is gekoppeld kan zomaar van je favoriete streamingdienst verdwijnen. Wekelijks komt er bij elke dienst nieuwe content bij, maar een deel wordt ook weer weggehaald. Vooral Hollywood-films wisselen vaak van eigenaar, of verdwijnen helemaal uit het streaminglandschap, maar ook bepaalde series kunnen zonder aankondiging uit het portfolio worden gehaald.

Diensten smelten samen

HBO Max is nog niet lang in Nederland beschikbaar, maar van de app die bij deze streamingdienst hoort moeten we binnenkort al weer afscheid nemen. Warner Bros. en Discovery gaan samen en hierdoor worden ook de afzonderlijke streamingdiensten van HBO Max en Discovery+ samengevoegd tot één app, Aanvankelijk zou dat pas in de zomer van 2023 gebeuren, maaar beide bedrijven hebben aangegeven de wijzigingen al in de lente van 2023 in te voeren. Het is nog niet bekend wat de naam van de nieuwe app wordt, en - belangrijker - wat dat gaat betekenen voor de abonnementsprijs.

Het is fijn dat Netflix aangeeft dat er een einddatum aan een bepaalde film of serie zit, maar dat je een abonnement op een andere dienst moet nemen om je favoriete programma te blijven volgen of je favoriete film opnieuw te kijken is op z’n minst vervelend te noemen.

Alle Pixar-films zijn logischerwijs te zien bij Disney+, maar andere films wisselen soms van eigenaar.

Stunten

En dan zijn er nog de lokkertjes waarmee streamingdiensten abonnees proberen te werven. Zo biedt Videoland kickbokswedstrijden van het populaire Glory gratis in het abonnement. HBO Max heeft op dit moment nog de rechten voor de Harry Potter-films, maar die zijn de laatste jaren ook al meermaals van eigenaar gewisseld. Netflix stunt regelmatig met populaire films die soms vers uit de bioscoop komen. Films en series uit het Marvel-universum zijn op dit moment exclusief te zien bij Disney+, terwijl concurrent DC een deal heeft gesloten met HBO Max. Daarnaast zijn er nog de honderden blockbuster-films die vaak maar bij één specifieke aanbieder te zien zijn.

Soms gaat het nog verder, en worden filmfranchises zonder blikken of blozen opgeknipt. Zo is bijvoorbeeld de eerste Austin Powers-film op het moment van schrijven exclusief op Netflix te zien, maar moet je voor de twee vervolgdelen bij HBO Max zijn. En de garantie dat je een film of serie over een paar weken nog steeds kunt kijken, wordt door geen enkele streamingdienst geboden.

De Harry Potter-films zijn – op dit moment – alleen te zien bij HBO Max.

Streamen in cijfers

Netflix is zowel wereldwijd als in Nederland de populairste streamingdienst. Hoewel diensten terughoudend zijn met het noemen van exacte aantallen abonnees – niemand wil de concurrentie wijzer maken – ligt het marktaandeel van Netflix in Nederland tussen de veertig en vijftig procent. Bijna zestig procent van de Nederlanders zou op dit moment toegang hebben tot een Netflix-account. Het percentage Nederlanders dat een abonnement op HBO Max, Prime Video, Disney+ en Videoland heeft, groeit gestaag. Sporadische persuitingen vanuit Netflix melden dat de dienst begin dit jaar wereldwijd zo’n 220 miljoen betalende abonnees had, een aantal dat vanwege de verminderde impact van de coronapandemie een lichte daling tegemoet kan zien. Een andere mogelijke reden van afnemende aantallen is dat recent onderzoek in de Verenigde Staten heeft uitgewezen dat steeds meer gebruikers een kortlopend abonnement afsluiten om één bepaalde serie te kijken, en het account daarna weer opzeggen. Hoe meer versplinterd het streaminglandschap wordt, des te hoger die aantallen zullen worden.

Advertenties

Een nieuwe ontwikkeling is het toevoegen van advertenties aan streamingdiensten. Netflix test al een aantal maanden een goedkoop abonnement waarin advertenties zijn opgenomen. Het goedkopere abonnement is nog nergens officieel uitgerold, maar er zijn wel al signalen dat bijvoorbeeld Microsoft verregaande interesse heeft getoond om advertentieruimte in te kopen. Hoe zoiets er in de praktijk uit komt te zien is nog niet helemaal duidelijk, maar de kans is aanwezig dat je film of serie straks een aantal keer wordt onderbroken door een reclame.

Hoewel andere diensten hier terughoudender in lijken te zijn, is het niet ondenkbaar dat ook andere grote aanbieders abonnementen met advertenties gaan inzetten. Het is de hoop van de streamingdiensten dat de goedkopere abonnementen extra gebruikers zullen trekken. Het verlies aan inkomsten moet dan worden gecompenseerd door de inkomsten uit advertenties, terwijl de gebruikers uiteindelijk goedkoper uit zijn. Wanneer Netflix en de concurrentie zulke abonnenten gaan uitrollen, moeten we nog even afwachten, maar dat er al actief mee wordt getest staat buiten kijf. Bovendien is het zo dat de combinatie van een goedkope of zelfs gratis versie van een bepaalde dienst met advertenties en een betaalde, reclamevrije versie een vrij bekend en wijdverspreid fenomeen is op internet – denk aan YouTube Premium en verschillende nieuws- en informatiewebsites. Dat streamingdiensten eenzelfde idee voor ogen hebben, is in dat licht niet meer dan logisch. Het zou zelfs zo kunnen zijn dat binnen afzienbare tijd goedkope abonnementen worden aangeboden waarmee slechts een deel van de content bekeken kan worden, al ziet het er niet naar uit dat dat al op korte termijn al gaat gebeuren.

Wat kun je doen?

Veel opties heb je niet. Je kunt natuurlijk een abonnement nemen op iedere streamingdienst die er bestaat, maar zoals eerder uitgelegd, kan dat aardig in de papieren lopen. Een andere mogelijkheid is om af en toe te wisselen. Zo kun je het aanbod van één specifieke dienst een paar maanden lang tot in den treure bekijken, en de maanden erop het aanbod van de volgende dienst tot je nemen. Met de snelle veranderingen en de immens populaire ‘exclusives’ die de meeste grote diensten bieden is dat ook niet altijd een ideaal scenario.

Wat ook veel gebeurt, is het delen van diensten. Je kunt met je vriendengroep elk een abonnement nemen op een andere dienst, en de inloggegevens met elkaar delen. Hier zit wel een groot risico aan vast: het mag namelijk officieel niet. Netflix heeft lang zijn ogen gesloten gehouden voor zulke praktijken, maar gaat nu actief accountdelers benaderen.

Alleen even een HBO Max-abonnement voor House of Dragons? Het gebeurt steeds vaker.

▼ Volgende artikel
Waar voor je geld: vijf 55-inch televisies geschikt voor kabel-tv
© ID.nl
Huis

Waar voor je geld: vijf 55-inch televisies geschikt voor kabel-tv

In de rubriek Waar voor je geld gaan we een aantal keer per week op zoek naar de beste producten waar je niet de hoofdprijs voor betaalt. Dit keer kijken we naar 55-inch televisies die voorzien zijn van een CI+-sleuf voor kabel-tv. We vonden 5 modellen voor minder dan 600 euro.

Wanneer je tv afneemt van een kabelexploitant zoals Ziggo of Caiway, kun je de ingebouwde gids van je (smart)tv gebruiken. Het werkt vaak ook bij Digitenne en CanalDigitaal. Om gecodeerde kanalen te kunnen kijken heb je echter wel een CI+-module nodig. Die krjig je van je tv-provider en plaats je in de speciale sleuf achter in de televisie.

Niet alle televisies hebben zo'n sleuf, maar wij hebben vijf betaalbare tv's gevonden die er wel eentje hebben. Deze televisies zijn dus geschikt voor tv-kijken via de kabel, bij Ziggo en Caiway. Uiteraard kun je door middel van een apart aan te sluiten kastje ook televisie kijken van providers die IPTV (televisie via de internetverbinding) aanbieden, zoals Odido of KPN.

TCL P6K

Deze TCL 55‑inch (2025) levert een prettige kijkervaring met zijn Google TV‑platform en zorgvuldige smart‑functies zoals AirPlay, HbbTV en spelmodi. Je plaatst eenvoudig je CI+‑module voor tv vanuit de DVB‑tuner. Hij toont de programma’s via een overzichtelijke EPG over acht dagen, inclusief automatische volumeregeling. De tv is voorzien van drie HDMI‑ingangen (HDMI 2.1), HDMI‑ARC en een strak metalen design. Dankzij 4K‑resolutie en HDR‑support (HDR10, HLG) zie je scherpe kleuren. Een moderne keuze met slimme tv‑features in huis.

Geschikte tv-signalen: DVB‑C, DVB‑S2, DVB‑T2
Besturingssysteem: Google TV

Hisense 55U6NQ

De Hisense U6NQ is een 55‑inch mini‑LED smart‑tv (model 2024), uitgerust met het VIDAA U7‑besturingssysteem. In de tunerset vind je alle gangbare signalen: DVB‑T2, DVB‑C en satelliet DVB‑S2. Zo gebruik je met een CI+‑module je zenders moeiteloos. De EPG verschijnt overzichtelijk op het scherm en de beeldkwaliteit is helder dankzij 4K‑resolutie, HDR10+, Dolby Vision en een krachtige processor. Daarnaast ondersteunt hij Bluetooth, Wi‑Fi en biedt hij een moderne kijkervaring zonder poespas: gewoon goed en gebruiksvriendelijk.

Geschikte tv-signalen: DVB‑T/T2, DVB‑C, DVB‑S/S2
Besturingssysteem: VIDAA U7

Samsung U7070F

De Samsung 55 U7070F is een 55‑inch Crystal UHD‑smart‑tv uit 2025, herkenbaar aan zijn strakke, frameloze ontwerp. Je kunt ervoor kiezen zenders te ontvangen via een klassieke coax‑kabel (analoog) of moderne digitale tuners (DVB‑T2, DVB‑C, DVB‑S2). Hij draait op Tizen, waardoor apps eenvoudig toegankelijk zijn, en bevatten functies zoals AirPlay 2, smart home‑integratie en een ingebouwde webbrowser. alles wat je verwacht.

Geschikte tv-signalen: DVB‑T/T2, DVB‑C, DVB‑S/S2
Besturingssysteem: Tizen OS

Philips 55PUS7800 

Deze Philips‑tv (2025-model) combineert een QLED‑scherm met 4K‑Ultra HD in een 55‑inch formaat. Je kunt simpelweg je CI+‑module inbrengen dankzij de ingebouwde Common Interface. Hij ondersteunt alle standaard digitale formaten: DVB‑T2, DVB‑C en satelliet via DVB‑S2. Hij toont programma’s via een elektronische gids (EPG) in beeld. Het scherm is solide met direct‑LED‑backlight, QLED‑kleuren en een Smart TV‑omgeving. Door de verlichting en discrete bediening houdt hij het helder en functioneel, zonder gedoe.

Geschikte tv-signalen
: DVB‑T/T2, DVB‑C, DVB‑S/S2
Besturingssysteem: Titan OS

LG 55NANO81T6A

Deze LG Nanocell van 55‑inch - een tv uitgebracht in 2024) - draait op webOS 24 en ondersteunt alle gangbare digitale tuners, plus een CI‑slot voor CI+‑modules. De programmagids verschijnt netjes in beeld, waardoor je snel kunt zien wat er komt. Het scherm geeft heldere beelden weer met pure kleuren dankzij Nanocell‑technologie en ondersteunt HDR10 en HLG. Hij is eenvoudig in gebruik met drie HDMI‑poorten, eARC‑geluidsuitvoer en Bluetooth. De tv roept geen overweldigende marketing op, maar levert wel degelijk beeld én gebruiksgemak.

Geschikte tv-signalen
: DVB‑T2, DVB‑C, DVB‑S2
Besturingssysteem: webOS 24

▼ Volgende artikel
Waarom de 112NL-app onmisbaar is in noodsituaties
© Andrey Popov
Huis

Waarom de 112NL-app onmisbaar is in noodsituaties

De dood van de 17-jarige Lisa uit Abcoude heeft in heel Nederland veel losgemaakt. Tienduizenden mensen installeerden in korte tijd de 112NL-app, de officiële noodhulp-app van politie, brandweer, ambulance en marechaussee. Wat is dit precies voor app, hoe werkt hij en waarom is het verstandig om hem zelf te installeren?

In het kort
  • De 112NL-app is de officiële noodhulp-app van de overheid
  • Bij een oproep worden automatisch je locatie en gegevens meegestuurd
  • Als praten niet kan, schakel je over naar chat met de meldkamer
  • Installatie is gratis en binnen enkele minuten geregeld
  • Inmiddels gebruiken ruim 450.000 Nederlanders de app

De 112NL-app is ontwikkeld om burgers sneller en effectiever in contact te brengen met de meldkamer. Waar een gewone oproep via het alarmnummer afhankelijk is van wat iemand in paniek kan vertellen, stuurt de app automatisch belangrijke gegevens mee. Denk aan je naam, telefoonnummer, taalvoorkeur en vooral je locatie. Ook kun je aangeven of je slechthorend bent of moeite hebt met spreken. Dat helpt centralisten direct te begrijpen wat er speelt en welke hulp het meest passend is.

©ER | ID.nl

Hoe werkt het in de praktijk?

Wie via de app een noodoproep doet, belt in feite gewoon 112. Het verschil zit 'm in de achtergrond. De meldkamer ontvangt automatisch de opgeslagen gegevens, waardoor er geen tijd verloren gaat met uitleggen waar je bent of wat je beperkingen zijn. Als praten onmogelijk of onveilig is, kan de centralist het gesprek omzetten naar chat. Zo kun je toch cruciale informatie doorgeven zonder een woord te zeggen. Deze optie is niet alleen handig bij gehoor- of spraakproblemen, maar ook in situaties waarin stilte geboden is, zoals bij een inbraak.

©ER | ID.nl

Eenvoudig te installeren

De app is gratis beschikbaar voor iOS en Android. Na installatie voer je je persoonlijke gegevens in en geef je toestemming voor het delen van je locatie. Dat klinkt technisch, maar in de praktijk is het in een paar tellen geregeld. Vanaf dat moment ben je voorbereid: met één druk op de knop staan je gegevens klaar en weet de meldkamer direct wie je bent en wáár je bent.

Waarom is dit nuttig?

De enorme stijging in downloads toont aan dat veel Nederlanders de behoefte voelen om beter voorbereid te zijn op noodsituaties. De app verkleint de kans dat kostbare tijd verloren gaat en kan in extreme gevallen het verschil maken tussen leven en dood. Het is hoe dan ook een praktische manier om jezelf en je omgeving net wat veiliger te maken.