ID.nl logo
Werkt de software niet meer? Dit kun je eraan doen!
© Deenanath - stock.adobe.com
Huis

Werkt de software niet meer? Dit kun je eraan doen!

Je kunt een oud bestand niet openen, Windows 11 ondersteunt je gedateerde toepassing of apparaat niet meer, Linux wijst je Windows-toepassing af, of je wat oudere Android-smartphone kan niet met die nieuwe game overweg. Een gebrekkige compatibiliteit kan een flinke spelbreker zijn. Gelukkig zijn er oplossingen, vooral voor de wat gevorderde gebruiker.

In dit artikel bespreken we uiteenlopende compatibiliteitsproblemen en hun oplossingen, zoals:

  • Video of bestand opent niet > converteren
  • Programma werkt niet in nieuwe versie OS > compatibiliteitsproblemen oplossen via wizard of handmatig
  • Programma werkt niet in nieuw OS > cross-platformsoftware gebruiken, dualbooten, virtualiseren of emuleren
  • Windows-applicatie in Linux of macOS draaien > WINE, WSL 2

Werkt het niet meer? Lees dan: Hardware up-to-date: zo installeer, update en back-up je drivers

Tip 01: Converteren

Compatibiliteitsproblemen kunnen al op bestandsniveau optreden. Je mediaspeler bijvoorbeeld is up-to-date, maar weigert een videobestand correct af te spelen. Of je tekstverwerker herkent een oud documentformaat niet. Conversie biedt vaak een oplossing. Online diensten zoals Convertio of Zamzar zijn hiervoor geschikt en in beperkte mate gratis te gebruiken. Zamzar bijvoorbeeld ondersteunt ruimt 1100 bestandsformaten, waaronder documenten, archieven en mediabestanden.

Voor mediabestanden zijn er ook gratis desktopapplicaties, zodat je je bestanden niet meer hoeft te uploaden. Voor foto’s bijvoorbeeld kun je XnConvert gebruiken, voor audio is er Switch en voor video Any Video Converter Free.

Zamzar is een prima converter voor sporadische bestandsomzettingen.

Tip 02: Andere versies

Soms opent een alternatief programma een bestand wel dat het programma dat je normaal gebruikt weigert. Zo kan de tekstverwerker Writer uit de gratis opensource-kantoorsuite LibreOffice bijvoorbeeld oude doc-bestanden openen. Op www.alternativeto.net vind je talrijke alternatieve applicaties met handige filters als Platform en Open Source.

Om compatibiliteitsproblemen bij andere gebruikers te vermijden, kun je waar mogelijk met universeel gebruikte bestandsformaten werken, zoals pdf. Via een virtuele pdf-printer, zoals de gratis Bullzip PDF Printer kun je zowat elk document in pdf-formaat gieten.

Heb je veel oude bestanden die een nieuwe of bijgewerkte versie van een applicatie niet accepteert, overweeg dan een downgrade. Je installeert dan een oudere versie van het programma. Soms is dat mogelijk naast de actuele versie.

Een populaire site voor oude programmaversies is www.oldversion.com, met wel 30.000 versies van 2000 verschillende programma’s. In tips 3 t/m 5 geven we enkele oplossingen voor als je besturingssysteem deze oudere software weigert op te starten.

Handige websites:

Downgrade je programma (tijdelijk) als het moeilijk doet over het openen van oudere bestandsversies.

Tip 03: Compatibiliteitswizard

De meeste compatibiliteitsproblemen spelen zich op applicatieniveau af: je moderne besturingssysteem (we gaan hier uit van Windows 11 of 10) wil een oude toepassing misschien niet draaien. Hiervoor kun je eerst de hulp van Windows inroepen. Klik met rechts op de snelkoppeling van het programma en kies Meer opties weergeven / Compatibiliteitsproblemen oplossen (bij Windows 10 klik je gelijk op Compatibiliteitsproblemen oplossen). Antwoord Ja op de vraag van de probleemoplosser en geef aan welk probleem je precies ondervindt. Afhankelijk van je keuze analyseert de wizard enkele instellingen. Met wat geluk kun je de juiste aanpassingen meteen doorvoeren. In sommige gevallen is het nodig dat je eerst nog enkele extra vragen beantwoordt.

De ingebouwde wizard voor compatibiliteitsproblemen krijgt een oude applicatie misschien toch aan de praat.

Tip 04: Handmatige modus

Lukt het de probleemoplosser niet om de applicatie te draaien, probeer het dan handmatig. Klik opnieuw met rechts op de snelkoppeling en kies Meer opties weergeven / Eigenschappen (in Windows 10 kies je gelijk Eigenschappen). Open het tabblad Compatibiliteit en pas de nodige instellingen aan om het programma alsnog te laten werken met je besturingssysteem en hardware.

Zet een vinkje bij Dit programmauitvoeren in compatibiliteitsmodus voor en selecteer de Windows-versie die met deze applicatie compatibel is. Voor grafische toepassingen kan het helpen de optie Gereduceerde kleurenmodus te selecteren en bijvoorbeeld 8-bits (256) kleur in te stellen. Probeer voor zover beschikbaar ook deze opties:

  • Met beeldschermresolutie van 640 x 480 uitvoeren;

  • Optimalisaties voorvolledig scherm uitschakelen;

  • Dit programma als Administratoruitvoeren;

  • Dit programma registreren voor opnieuw opstarten;

  • Gebruik verouderdeweergave ICC-kleurbeheer

Klik eventueel op Hoge DPI-instellingen wijzigen en pas de schaalbaarheidsmodus aan. Bevestig met OK om deze wijzigingen voor je eigen account door te zetten of klik op Instellingen voor alle gebruikers wijzigen als je dit ook voor medegebruikers wilt doen. Via deze support-pagina van Microsoft vind je uitleg bij deze opties, maar je zult wellicht toch wat moeten experimenteren.

Wat experimenteren met deze systeeminstellingen kan soms helpen.

Tip 05: Speciale ingrepen

In sommige oude programma’s zit de directe locatie van bepaalde benodigde bestanden in de programmacode (hardcoded zoals dat heet) waardoor deze niet starten in een modern besturingssysteem. Als een toepassing data bijvoorbeeld wil bewaren in een map als C:\Documents and Settings, terwijl Windows 11 dit omleidt naar bijvoorbeeld C:\Users, open dan de Opdrachtprompt als administrator en voer het volgende commando uit:

mklink /D C:\Documents and Settings C:\Users

Let op: de map C:\Documents and Settings mag in dit geval nog niet bestaan. Wanneer een applicatie vervolgens C:\Documents and Settings probeert te bereiken, zal Windows deze omleiden naar C:\Users, zonder dat de toepassing dit merkt.

Specifiek voor oude 16bit-toepassingen bestaat er ook een geavanceerde truc. Helaas werkt deze truc niet in Windows 11, omdat dit besturingssysteem volledig 64 bit is en zulke toepassingen niet kan draaien. Gebruik je nog de 32bit-versie van Windows 10 (Windows-toets+Pause vertelt je dit bij Type systeem), probeer dan het volgende. Druk op Windows-toets+R en voer optionalfeatures uit. Open de rubriek Oude onderdelen, vink NTVDM (NT Virtual DOS Machine) aan en bevestig met OK. Open vervolgens de Opdrachtprompt als administrator en voer het volgende commando uit:

fondue.exe /enable-feature:NTVDM

Bevestig met Enter en met Dit onderdeel installeren. Ter informatie: fondue staat voor Features ON Demand User Experience.

Een heimelijke omleiding voor hardnekkige (oude) programma’s.

Tip 06: Cross-platform

Tot nu toe hebben we ons gericht op zogeheten legacy-software die niet langer goed werkt op een nieuwere versie van je besturingssysteem. Het kan echter ook voorkomen dat je wilt overschakelen naar een ander besturingssysteem, waar je vertrouwde programma’s helaas niet beschikbaar zijn.

Om dit te voorkomen, kun je proberen zoveel mogelijk te werken met applicaties die onder verschillende platformen draaien. Veel populaire, en vaak gratis tools en diensten zijn beschikbaar voor Windows, macOS en Linux. Laat alvast de volgende lijst met twintig populaire cross-platform tools je inspireren: Audacity, Bitwarden, Blender, digiKam, Dropbox, FileZilla, Firefox, GIMP, HandBrake, Slack, Inkscape, Kdenlive, Krita, LibreOffice, Nextcloud, OBS Studio, Shotcut, TeamViewer, Thunderbird en VLC media player. Ook webdiensten als OneDrive en Google Drive zijn cross-platform te gebruiken, hoewel je voor toegang vanuit Linux dan een tool als Rclone dient te gebruiken.

Er zullen helaas ook altijd programma’s en diensten zijn die niet beschikbaar zijn op een ander besturingssysteem. In dat geval kun je proberen dat besturingssysteem naar je vertrouwde omgeving te halen. Die mogelijkheden bespreken we in de rest van dit artikel: dualboot, virtualiseren, emuleren en de implementatie van compatibiliteitslagen.

Shotcut is niet alleen cross-platform, maar ook opensource en helemaal gratis.

Tip 07: Dualboot

Een technisch complexe oplossing is een dualboot-opstelling. Hierbij installeer je een extra besturingssysteem naast het huidige. Dit kan een willekeurige Linux-distributie zijn die je kunt vinden via Distrowatch.com of een oudere Windows-editie die je nog hebt. Je kunt ook een schijfkopiebestand voor Windows 8.1 of 10 downloaden. Of je zoekt op de site van het Internet Archive naar de gewenste Windows-editie samen met het trefwoord iso, bijvoorbeeld Windows XP iso of Windows Vista iso. Je installeert deze wel op eigen risico. Deels omdat er geen veiligheidsupdates meer zijn, maar vooral omdat je niet weet wat er met zo’n bestand is uitgespookt als het niet rechtstreeks van Microsoft komt.

Plaats zo’n iso-bestand op een usb-stick en zorg dat je hiermee je systeem kunt opstarten. Dit kan bijvoorbeeld met het gratis, portable Ventoy. Pak het gedownloade zip-bestand uit en dubbelklik op Ventoy2Disk.exe. Verwijs bij Apparaat naar je (lege) usb-stick en druk op Installeren. In Verkenner vind je de partitie Ventoy en je kopieert het gewenste iso-bestand naar deze partitie, en dat mogen trouwens ook meerdere iso-bestanden tegelijk zijn. Via de website van Ventoy lees je hoe je Ventoy compatibel maakt met een systeem waarop de functie Secure Boot actief is.

Voordat je je pc met deze usb-stick opstart, maak je het best eerst een complete schijfback-up, bijvoorbeeld met (de gratis editie van) EaseUS Todo Backup. Maak ook schijfruimte vrij voor het extra besturingssysteem, bijvoorbeeld met Schijfbeheer (druk op Windows-toets+R en voer diskmgmt.msc uit). Tijdens de set-up verwijs je dan naar deze vrije ruimte.

Eerst Ventoy installeren en vervolgens de gewenste iso-bestanden naar die partitie kopiëren.

Tip 08: Virtualiseren

Dualboot is niet alleen complex, je kunt ook maar één besturingssysteem tegelijk draaien en het is afwachten of je zo bijvoorbeeld XP op een modern toestel aan de praat krijgt. Voor de meeste scenario’s is virtualisatie daarom een handigere oplossing. Degelijke en gratis tools hiervoor zijn Oracle VM VirtualBox en VMware Workstation Player. Beide kunnen een besturingssysteem als Linux of een (oudere) Windows-versie in een virtuele machine draaien, met je vertrouwde Windows als gastheer. We tonen hoe je met Workstation Player een 64bit-versie van Windows XP virtualiseert (we vonden deze versie via het Internet Archive).

Download en installeer Workstation Player en start hem op. Kies Create a New VirtualMachine. Selecteer Installer disc image file (iso) en verwijs via Browse naar het gedownloade iso-bestand. Vul de Windows-productkey in (zoek die eventueel ook via het Internet Archive) en druk op Next. Geef een naam en een geschikte locatie voor je virtuele machine op en klik op Next. Een schijfruimte van 40 GB is ruim voldoende. Klik weer op Next. Via Customize Hardware kun je eventueel onder meer de hoeveelheid geheugen (1024 MB) en het aantal processors (1) aanpassen. Rond af met Finish.

Wijs Workstation Player de weg naar je iso-bestand.

Tip 09: VMware Player

Als het goed is, begint meteen de installatie van Windows XP en kun je even later aan de slag met je virtuele XP. Met Ctrl+Alt haal je de muiscursor weg uit je virtuele omgeving. Om onder meer het venster van de virtuele machine beter te schalen, installeer je het best ook de VMware Tools, voor zover dit niet reeds automatisch is gebeurd. Klik linksboven op Player en kies Manage / Install VMware Tools.

Hoe krijg je nu je oude applicatie in je virtuele XP-omgeving? Selecteer via de Player-knop Manage / Virtual MachineSettings en open het tabblad Options. Selecteer SharedFolders en zet deze op Always enabled. Klik op Add, daarna op Next en Browse, en verwijs naar de map op je pc waar de applicatie zich bevindt. Geef een naam aan de gekoppelde virtuele map, druk op Next en op Finish.

Terug in Windows XP start je de Verkenner (Windows-toets+E) en vul je in de adresbalk in: \\vmware-host\Shared Folders\<naam-gekoppelde-virtuele-map>. Hier vind je de applicatie die je met een dubbelklik in XP kunt installeren en gebruiken.

We halen onze oudere applicatie (hier CCleaner 1.06) op uit de gekoppelde virtuele map.

Tip 10: Emuleren

Virtualisatie mag dan eenvoudiger zijn dan dualboot, het blijft een gedoe als je alleen een paar oude DOS-programma’s of -games op je moderne Windows 11-machine wilt draaien. Een eenvoudigere oplossing is dan emulatie. Terwijl een virtualisatieprogramma de meeste hardware rechtstreeks aanspreekt, vertaalt een emulator de instructies van de applicaties naar instructies die de hardware van je gastheer-systeem kan verwerken. Deze extra vertaalslag kan wel voor wat extra overhead zorgen, wat de prestaties nadelig kan beïnvloeden.

Een van de beste emulators voor een oude Intel x86-pc is 86Box, maar deze laat zich lastig configureren. Het is een low-level-emulator, wat betekent dat hij nauwgezet talrijke specifieke hardwarecomponenten kan simuleren. Als je gewoon oude apps wilt draaien, vinden wij DOSBox handiger. En voor wie op zoek is naar enkele leuke proefkonijnen, op www.myabandonware.com vind je duizenden oude DOS-games via Platform / DOS.

Handige websites:

Abandonware: verlaten, maar niet vergeten.

Nog oude consoles thuis liggen?

Duik weer eens in de wereld van weleer!

Tip 11: DOSBox

DOSBox is eigenlijk een opdrachtregeltool. Om een DOS-applicatie te starten, plaats je het bijbehorende bestand (of bestanden) in een afzonderlijke submap, bijvoorbeeld onder de standaard installatiemap c:\dosbox. Dubbelklik op DOSBox.exe en voer in het commandovenster de opdracht mount c c:\dosbox uit om een virtueel C-station aan deze map te koppelen. Voer daarna achtereenvolgens de commando’s c: en dir uit om de mapinhoud te zien. Open de gewenste submap met de opdracht cd <naam_submap>. Typ de naam van het exe-bestand en bevestig met Enter om het op te starten. Handig weetje: met Ctrl+11 en Ctrl+12 pas je de uitvoersnelheid aan.

Voor wie dit te complex vindt, zijn er grafische interfaces voor DOSBox zoals AmpShell. Start AmpShell, druk op Ja en verwijs naar de map met je DOSBox.exe-bestand. Vul een categorienaam in (bijvoorbeeld DOS-games) en bevestig met Add this category. Klik met rechts in het lege venster, kies Add a game en navigeer via het bovenste vergrootglasicoon naar een gedownloade en uitgepakte DOS-game. Geef een naam aan de game en bevestig met Add this game. Met een dubbelklik start je het spel en met de Windows-toets ontsnap je weer uit je game-omgeving.

Voor oude apps is emulatie behapbaarder dan complete systeemvirtualisatie.

Gameconsoles Er bestaan niet alleen emulatoren voor X86-pc’s, maar ook voor oude gameconsoles. De meeste laten zich snel installeren en zijn gebruiksvriendelijk. Online vind je allerlei handleidingen en actieve community’s. In plaats van iso-bestanden, zoals voor desktop-besturingssystemen, heb je voor games meestal ROM’s nodig. Dit zijn softwarekopieën van de gamecartridges of schijven. Bekende emulatoren zijn onder meer MAME voor klassieke arcadespellen en LaunchBox.

LaunchBox is naast een gamemanager ook een flexibele game-emulator.

Tip 12: WINE

Stel, Linux of macOS is je favoriete besturingssysteem, maar je wilt geregeld een Windows-applicatie draaien. Een mogelijke oplossing is WINE: geen emulator en ook geen hypervisor, maar een opensource-compatibiliteitslaag die Windows-(API-)aanroepen direct naar Linux-systeemoproepen vertaalt (POSIX).

Laten we uitgaan van een Linux Ubuntu-distributie. Open de terminal en voer eerst de volgende commando’s uit:

sudo apt upgrade

Voeg de officiële WINE-pakketlijst toe met deze opdrachten:

sudo dpkg --add-architecture i386
wget -nc https://dl.winehq.org/wine-builds/winehq.key
sudo mv winehq.key /usr/share/keyrings/winehq-archive.key
sudo sh -c 'echo "deb [signed-by=/usr/share/keyrings/winehq-archive.key] https://dl.winehq.org/wine-builds/ubuntu/ $(lsb_release -cs) main" > /etc/apt/sources.list.d/winehq.list'

Update eerst de pakketlijst:

sudo apt update

En installeer daarna WINE met:

sudo apt install --install-recommends winehq-stable

Bevestig met Y en check de versie met:

wine --version

Voor een snellere configuratie voer je nog het volgende uit:

sudo apt install winetricks
sudo apt update

Start de tool met de opdracht winetricks, kies Select the default wineprefix en Run wincfg, en bevestig met OK, waarna je de gewenste Windows-versie selecteert.

Je kunt nu een Windows-applicatie installeren met:

cd /<pad-installatiebestand>
wine <naam-installatiebestand>.exe

De applicatie opstarten gaat zo:

cd ~/.wine/drive_c/Program\ Files/<naam-applicatie>
wine <naam-applicatie>.exe

Of start Winetricks op je desktop, kies Install an application en selecteer de gewenste toepassing.

Er is ook een commerciële, gebruiksvriendelijke WINE-implementatie: CrossOver waarvan er een gratis proefversie is. Deze bevat optimalisaties om de compatibiliteit van specifieke Windows-applicaties te verbeteren.

Handige websites:

Winetricks neemt je best wel wat WINE-configuratiewerk uit handen.

Tip 13: Linux in Windows

Dit werkt ook omgekeerd: met het ingebouwde Windows Subsystem for Linux versie 2 (WSL 2) kun je vanaf Windows 10 (versie 2004) met een echte Linux-kernel werken binnen Windows (Home en Pro). Eigenlijk doet WSL op de achtergrond een beroep op (een uitgeklede versie van) hypervisor Hyper-V, maar daar merk je eigenlijk niets van.

Om WSL in te schakelen, klik je in het startmenu met rechts op Windows PowerShell en kies je Als administrator uitvoeren. Voer daarna de volgende twee commando’s uit:

dism.exe /online /enable-feature /featurename:Microsoft-Windows-Subsystem-Linux /all /norestart
dism.exe /online /enable-feature /featurename:VirtualMachinePlatform /all /norestart

Na het herstarten van je pc voer je in PowerShell de volgende opdrachten uit:

wsl --set-default-version 2
wsl --update

Je bent nu klaar om de gewenste Linux-distributie te installeren. Open hiervoor de Microsoft Store en zoek naar Linux voor distributies als Ubuntu, Debian en Kali Linux. Kies bijvoorbeeld Ubuntu en klik op Installeren of op Downloaden / Openen. Na de installatie vind je Ubuntu in het startmenu. Start Ubuntu op, en vul de velden Username en Password (2x) in. Update de pakketlijst met deze twee opdrachten en bevestig met Y.

sudo apt update
sudo apt upgrade

Om bijvoorbeeld de systeemtool neofetch te installeren, voer je deze opdracht uit:

sudo apt install neofetch

Vervolgens voer je op de Linux-commandline-interface (oftewel terminal) dit commando uit:

neofetch

Met een paar commando’s maak je Windows helemaal klaar voor WSL 2.

Tip 14: Grafische Linux

Je kunt nu de geïnstalleerde Linux-applicaties gebruiken vanuit de Linux-terminal, maar ongetwijfeld wil je ook je favoriete grafische Linux-tools kunnen draaien. Voor een betere grafische desktopervaring installeer je een X-server op Windows. Download de server en installeer die met de standaardinstellingen. Start daarna het programma XLaunch in het Windows-startmenu en kies achtereenvolgens Multiple Windows (-1) en Start no client. Vink Disable access control aan en zorg ervoor dat je (Windows-)firewall toestaat dat de server een netwerkverbinding opzet.

Ga nu naar je Ubuntu-terminal en injecteer de benodigde variabele met het commando:

echo export DISPLAY=$(hostname).local:0.0 >> ~/.bashrc

Voer vervolgens deze opdracht uit:

source ~/.bashrc

Dit zou moeten werken. Test het door een grafisch programma te installeren met deze commando’s:

sudo apt update
sudo apt install x11-apps

Waarna je met het commando xeyes de testapplicatie start. Op dezelfde manier kun je nu ook andere grafische applicaties installeren en starten.

Draai ook grafische Linux-applicaties op je Windows-desktop (hier: xeyes).

Tip 15: Android in Windows

Stel, je hebt een telefoon met een oude Android-versie die weigert bepaalde apps te draaien. Je kunt een gemodificeerde Android-versie installeren, zoals LineageOS of crDroid, maar dit is ingrijpend en ingewikkeld.

Het kan ook anders, door Android in Windows te integreren. Zo heb je meteen een groter scherm en toetsenbord, en kun je omgekeerd ook een oudere Android-versie oproepen als bijvoorbeeld je nieuwe Android-toestel weigert oudere apps te draaien.

Er bestaat hiervoor de ingebouwde oplossing Windows Subsystem for Android, maar helaas trekt Microsoft eind 2024 de stekker uit dit project. Gelukkig zijn er andere degelijke en gebruiksvriendelijke oplossingen zoals LDplayer en BlueStacks.

We kijken kort naar BlueStacks 5, die met diverse Android-versies overweg kan. Download en installeer hem met de vereiste onderdelen. Bij het opstarten van BlueStacks zie je diverse knoppen en functies in de rechterbalk. Hier kun je onder meer de gewenste grafische weergave (renderer) selecteren, en je webcam, microfoon en luidsprekers kiezen. Bij System Apps vind je zelfs het icoon van de officiële Play Store, zodat je na aanmelding eenvoudig apps kunt installeren en gebruiken. In het startmenu vind je bij BlueStacks tevens een Multi-Instance Manager: via Instance / Fresh instance kun je een nieuwe Android-omgeving creëren, met een van de vier beschikbare versies.

In BlueStacks vind je tal van instellingsopties en de officiële Play Store!

Tip 16: Hardware

Compatibiliteitsproblemen kunnen zich niet alleen met bestanden, apps en besturingssystemen voordoen, maar ook op hardwareniveau. Je nieuwe besturingssysteem kan bijvoorbeeld niet overweg met oudere randapparatuur of componenten. Als een firmware-update het probleem niet verhelpt, zoek dan naar een generieke driver of een stuurprogramma van een vergelijkbaar apparaat dat wel ondersteund wordt. Voor veel scanners is er VueScan (gratis proberen met watermerk).

Let op bij het installeren van aanbevolen drivers van onbekende bronnen: vaak werken deze niet, maken ze je systeem instabiel of bevatten ze zelfs malware. Heb je Windows 11, dan kan een stuurprogramma voor Windows 10 of 7 soms werken, eventueel in compatibiliteitsmodus (zie tip 4).

Sommige hardware, zoals PCI-kaarten, netwerkkaarten en oudere printers, bieden geen ondersteuning voor UEFI. In dat geval kan het helpen om de Legacy- of CSM-modus (Compatibility Support Module) in het UEFI/BIOS te activeren. Dit is wel ingrijpend en wellicht niet de moeite waard: je kunt Windows 11 niet meer gebruiken (wegens geen UEFI met Secure Boot) en je moet overschakelen naar MBR-partitiestijl.

VueScan kan met allerlei oude scanners overweg en je mag de tool gratis uitproberen om te zien of het werkt.

Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Wat betekenen die ovenicoontjes? Zo haal je alles uit je (combi-)oven!
© MENDIFOTO
Huis

Wat betekenen die ovenicoontjes? Zo haal je alles uit je (combi-)oven!

Wie een moderne oven of combi-magnetron in huis haalt, krijgt er meteen een reeks functies en symbolen bij. Handig, maar in het begin soms wat verwarrend. Wat doen al die icoontjes precies? En hoe weet je welke stand je moet kiezen voor jouw gerecht? In dit artikel leggen we het je uit.

Eerlijk is eerlijk: een pizza laten draaien op volle magnetronkracht of per ongeluk grillen in plaats van ontdooien: het overkomt de beste. Door de symbolen op je oven te leren kennen, voorkom je dat soort keukenmissers. We nemen de negen meestgebruikte icoontjes op jouw oven onder de loep.

Lees ook: Hoe kies je de juiste inbouwoven?

Zodra je een moderne oven of combi-magnetron in gebruik neemt, valt één ding meteen op: de hoeveelheid knopjes en symbolen. Sommige herken je meteen, andere lijken meer een soort hiëroglyfen. Toch zijn die icoontjes er niet voor niets: ze helpen je het maximale uit je apparaat te halen. Tenminste, als je weet wat ze betekenen...

In dit artikel leggen we stap voor stap uit waar de belangrijkste symbolen voor staan en hoe je ze in de praktijk gebruikt. Zo voorkom je veelgemaakte fouten en maak je koken weer overzichtelijk!

Uit

De oven staat in de veilige standby-stand. 

©DD | ID.nl

Boven- en onderwarmte

Bij deze stand komt de warmte gelijkmatig van boven en onder. Het is de klassieke ovenmodus die je voor bijna alles kunt gebruiken – van ovenschotels tot het bakken van taarten. Betrouwbaar en veelzijdig.

©DD | ID.nl

Onderwarmte

Hierbij verwarmt alleen het element aan de onderkant van de oven. Ideaal als je een gerecht hebt dat onderin goed heet moet worden, zonder dat de bovenkant al te snel kleurt of verbrandt. Denk aan een lasagne met een dikke kaaslaag. Je kunt ook afwisselen tussen deze modus en de gecombineerde boven- en onderwarmte, afhankelijk van hoe snel het gaat.

©DD | ID.nl

Grillen

De grillstand wordt meestal aangegeven met een kartelig lijntje. Deze functie is bedoeld om vlees een mooie, knapperige buitenkant te geven, terwijl het vanbinnen goed gaart. Het resultaat doet denken aan wat je van een barbecue verwacht: ideaal voor spareribs of een sappige steak. 

©DD | ID.nl

Hetelucht

Steeds meer ovens hebben naast de elektrische standen ook een heteluchtfunctie. Die verdeelt de warmte met behulp van een ventilator, wat zorgt voor een gelijkmatige temperatuur. Voor gevoelige baksels als cakes en taarten is het beter om voor een elektrische stand te kiezen, omdat daar de temperatuur preciezer is. Voor ovenschotels of een plaat vol koekjes is hetelucht dan weer ideaal.

©DD | ID.nl

Lees ook: Wat is het verschil tussen een combi-oven en een combi-magnetron?

Magnetron

Heb je een combi-oven, dan is de kans groot dat die ook een magnetronfunctie heeft. Die herken je aan drie golvende lijntjes. Meestal staat dit symbool voor de standaardstand, vaak rond de 700 watt. Soms zie je varianten met een bordje of mok erbij; die zijn bedoeld voor het opwarmen van specifieke dingen zoals dranken of maaltijden, vaak op een aangepast vermogen.

©DD | ID.nl

Magnetron + oven

Deze stand combineert de magnetronfunctie met de klassieke ovenwarmte van boven en onder. Handig als je iets sneller wilt garen én verwarmen. Maar wees voorzichtig: niet elk gerecht kan goed tegen die combinatie van directe hitte en microgolven. Er bestaat ook een variant die de heteluchtfunctie in plaats van de elektrische ovenstand gebruikt.

©DD | ID.nl

Lees ook: Waar voor je geld: 5 vrijstaande combimagnetrons van max 200 euro

Magnetron + grill

Bij combi-ovens met grillfunctie kun je ook kiezen voor een gecombineerde stand. Terwijl de magnetron de binnenkant van je eten snel opwarmt, zorgt de grill voor een krokante bovenkant. Vooral handig als je iets gratineert of een knapperig korstje wilt.

©DD | ID.nl

Ontdooien

Bevroren producten ontdooien kan prima in de magnetron, mits op laag vermogen – meestal rond de 200 watt. Zo voorkom je dat je gerecht al begint te garen terwijl het nog ontdooit. Sommige ovens geven dit aan met een sneeuwvlokje of ijskristal.

©DD | ID.nl

Tot slot

Het lijkt misschien een wirwar aan icoontjes, maar zodra je weet waar elk symbool voor staat, wordt koken met je oven of combi-magnetron een stuk leuker én eenvoudiger. Je kiest gerichter de juiste stand en voorkomt zo halfgare ovenschotels, aangebrande vleesgerechten of te droge taarten. Of je nu iets wilt ontdooien, gratineren of perfect wilt bakken: met een beetje kennis van de symbolen ben je goed voorbereid. Zo wordt je oven pas echt een hulp in de keuken in plaats van een bron van frustratie.

▼ Volgende artikel
Galaxy Tab S10 Lite: lichtgewicht instapper met slimme foefjes
© Samsung
Huis

Galaxy Tab S10 Lite: lichtgewicht instapper met slimme foefjes

De Samsung Galaxy Tab S10 Lite is een lichte tablet die ideaal is voor studie, werk en entertainment. Met een helder scherm, lange accuduur en de meegeleverde S Pen richt dit model zich op iedereen die een veelzijdige tablet zoekt voor dagelijks gebruik.

Samsung heeft een nieuw model toegevoegd aan zijn tabletserie: de Galaxy Tab S10 Lite. Waar de krachtigste tablets vaak stevig geprijsd zijn, positioneert Samsung dit toestel als een lichtere en toegankelijkere optie. De Tab S10 Lite is voorzien van een 10,9-inch scherm, een slank ontwerp en een S Pen die je deze keer standaard erbij krijgt. Daarmee wil het merk vooral studenten, jonge professionals en alledaagse gebruikers aanspreken die een tablet zoeken die overal mee naartoe kan.

©Samsung

Scherm staat z'n mannetje

Het scherm is een van de belangrijkste troeven van dit nieuwe model. Met zijn 10,9 inch is het groot genoeg om comfortabel te multitasken, aantekeningen te maken of een serie in bed te bingen. Dankzij Vision Booster blijft het beeld echter ook in de felle zon prima zichtbaar. Dat maakt het een handige keuze voor wie vaak onderweg werkt of studeert, of gewoon graag buiten zit met een kop koffie en een tablet op schoot. Een extra pluspunt is de blauwlichtreductie: die zorgt ervoor dat je ogen minder vermoeid raken, zelfs als je langer achter elkaar leest of kijkt.

Slank design in drie tinten

Met een dikte van 6,6 millimeter en een gewicht van 524 gram is de Tab S10 Lite opvallend handzaam. Hij glijdt moeiteloos in je rugzak of laptoptas en neemt nauwelijks meer ruimte in dan een notitieboek. Samsung brengt het toestel uit in drie kleuren: grijs, zilver en koraalrood. Daarmee spreekt de Tab S10 Lite zowel de zakelijke gebruiker aan als degene die liever kiest voor een opvallend tintje.

©Samsung

Prestaties en uithoudingsvermogen

Onder de motorkap draait de Exynos 1380-processor, die volgens Samsung voldoende vermogen levert om soepel te multitasken en populaire apps vlot te draaien. De tablet komt in versies met 128 of 256 GB opslag, uitbreidbaar tot 2 TB via microSD. Voor wie zijn complete filmcollectie of een berg studieprojecten wil meenemen, is er dus ruimte genoeg. De 8000 mAh-accu is ontworpen om een volle dag mee te gaan. En mocht de batterij onverhoopt toch leeg zijn, dan zorgt de snellaadfunctie ervoor dat je niet lang stil hoeft te zitten.

Schrijven en tekenen met de S Pen

Wat de Tab S10 Lite onderscheidt van veel andere tablets in zijn klasse, is dat de S Pen standaard wordt meegeleverd. Daarmee kun je direct aan de slag: notities maken tijdens college, lekker tekenen, aantekeningen in een document zetten of gewoon even een idee schetsen dat anders op een servetje zou belanden. Handwriting Assist zet handschrift razendsnel om in digitale tekst en Math Solver biedt ondersteuning bij formules en berekeningen. Circle to Search maakt het zoeken naar extra informatie makkelijker dan ooit: omcirkel iets op je scherm en je krijgt direct meer context, zonder van app te wisselen.

Van studie tot streaming

Hoewel Samsung de Tab S10 Lite duidelijk in de markt zet als een productieve tablet, is er ook aan ontspanning gedacht. Stereo luidsprekers zorgen voor vol geluid bij films en muziek, terwijl apps als Goodnotes, Clip Studio Paint en LumaFusion de creatieve kant bedienen. Dankzij wifi 6 en bluetooth 5.3 zijn verbindingen stabiel, of je nu samenwerkt aan een project of draadloos muziek streamt.

Prijs en beschikbaarheid

De Galaxy Tab S10 Lite ligt vanaf 5 september in de winkel. De instapversie met 128 GB opslag en wifi heeft een adviesprijs van rond de 399 euro. Voor wie meer opslag nodig heeft, is er de 256 GB-variant, en wie onderweg altijd online wil zijn: er verschijnen ook modellen met 5G.