ID.nl logo
Vragen? Zo stel je gemakkelijk een online enquête op
© © Edgars Sermulis, All Rights Reserved
Huis

Vragen? Zo stel je gemakkelijk een online enquête op

Je wilt een enquête uitvoeren, maar alle vragen stellen via e-mail blijkt niet zo handig. Met krachtige webformulieren werkt dit ook veel beter: ze bieden een gestructureerd overzicht van de vragen en later ook de resultaten, zodat je er praktisch mee aan de slag kunt.

Na het lezen van dit artikel kun je zelf een formulier opstellen met Microsoft Formulieren of Jotform. Zo leer je onder meer:

  • De verschillende vraagopties kennen
  • Hoe je secties kunt instellen
  • Je formulier mooi opmaken
  • Het geheel verzenden
  • De resultaten verzamelen

Voor een simpele vraag is zelfs WhatsApp geschikt: Laat je vrienden beslissen: zo maak je een WhatsApp-peiling!

Microsoft Formulieren

Tip 01: Sjablonen

De (web-)app Microsoft Formulieren is misschien niet de krachtigste dienst voor formulieren, maar het is wel handig voor wie vertrouwd is met andere Microsoft-producten. Je kunt bijvoorbeeld formulieren invoegen in diverse Microsoft 365-applicaties of de resultaten van je enquête door Excel verder laten analyseren.

Om ermee aan de slag te gaan, moet je over een Microsoft-account of Microsoft 365-account beschikken. Desnoods maak je er een aan op https://account.microsoft.com (klik op Aanmelden en Maak nu een account).

Heb je dit voor elkaar, ga dan naar https://forms.office.com. Er verschijnen twee knoppen, Nieuw formulier en Nieuwe quiz, samen met enkele sjabloontypen, zoals Feedback- en evaluatie-enquêtes en Registratie- en aanmeldingsformulieren. Of je klikt op Meer weergeven of op Sjablooncategorieën verkennen voor extra sjablonen. Kik op een van die kant-en-klare sjablonen voor een formulier met een reeks voorbeeldvragen die je nog naar wens kunt aanpassen. Je kunt ook vragen verwijderen en toevoegen.

Je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden: maak handig gebruik van een sjabloon.

Alternatieven In dit artikel introduceren we twee specifieke diensten voor webformulieren, elk met zijn eigen voordelen: Microsoft Formulieren en Jotform. Uiteraard zijn er nog andere diensten, zoals Google Formulieren. Je kunt direct een nieuw formulier aanmaken via www.forms.new. Deze dienst is zeer gebruiksvriendelijk en past naadloos in Googles ecosysteem. Hij blinkt vooral uit door de verschillende vraagtypen, de mogelijkheid om afbeeldingen of video’s aan je vragen te koppelen, of respondenten eigen bestanden te laten uploaden met het formulier.

Een andere degelijke dienst is Wufoo, die al enige tijd geleden is overgenomen door het Amerikaanse SurveyMonkey. Voor een onbeperkt aantal formulieren betaal je bij Wufoo maandelijks ongeveer 29 dollar en bij SurveyMonkey circa 39 euro.

Google Formulieren biedt een hele waaier aan vraagtypen aan.

Tip 02: Vanaf nul

We gaan ervan uit dat je een standaard webformulier wilt maken (geen quiz of test) en dat je dit wilt ontwerpen vanaf niks. Klik dus op Nieuw formulier. Je nieuwe, nog lege formulier verschijnt. Klik op Naamloos formulier en geef het een naam. Vul tevens een omschrijving van je formulier in, waarin je bijvoorbeeld aangeeft waarvoor het formulier bedoeld is en welke vragen je gaat stellen (zie ook het kader ‘Doeltreffende formulieren’).

Wellicht krijg je al meteen enkele vraagsuggesties, maar als je hier niets mee wilt, kun je deze verwijderen door op het kruisje te klikken. Klik op +Nieuwe invoegen om uit verschillende vraagtypen te kiezen. In eerste instantie heb je de keuze uit Keuze, Tekst, Beoordeling en Datum. Als je op het pijlknopje klikt, verschijnen er nog enkele andere vraagtypen, zoals Classificatie, Likert (om houdingen en meningen over een onderwerp te meten) en Net Promoter Score (een waarschijnlijkheidsscore van 0 tot 10). Als je per ongeluk het verkeerde vraagtype hebt geselecteerd, kun je dit verwijderen met het vuilnisbakicoon. Afhankelijk van het gekozen vraagtype krijg je aangepaste opties te zien.

Microsoft Formulieren ondersteunt zeven vraagtypen.

Tip 03: Vraagopties

Bij het vraagtype Keuze zie je standaard twee keuzerondjes. Je kunt er meer toevoegen door op +Optie toevoegen te klikken. Schakel Meerdere antwoorden in om de keuzerondjes te vervangen door selectievakjes, zodat de respondent meer dan één optie kan selecteren. Bij Totaal van opties selecteren kun je een limiet instellen. Klik op het menuknopje met de drie puntjes en selecteer Vervolgkeuzelijst als je de opties als een uitklapbare lijst wilt weergeven (meerdere antwoorden zijn dan niet mogelijk). Via het foto-icoon kun je afbeeldingen toevoegen, bijvoorbeeld vanuit OneDrive, via Bing zoeken of vanaf je eigen pc. Als je Vereist inschakelt, kan de respondent deze vraag niet negeren.

Het vraagtype Tekst is wellicht het eenvoudigste. Schakel Lang antwoord in als je meerdere regels voor het antwoord wilt toestaan. Met de optie Beperkingen kun je verschillende restricties instellen, zoals Groter dan 1 (voor getallen).

Het vraagtype Beoordeling vraagt naar een mening in de vorm van twee of meer sterren of andere symbolen, zoals duimen, hartjes en vinkjes.

Het vraagtype Datum heeft zo goed als geen extra opties. De respondent kan een datum invullen in het formaat dd-mm-jjjj of een datum selecteren via een pop-upkalender.

Een vraag is niet in steen gebeiteld. Er zijn diverse aanpassingsopties beschikbaar.

Tip 04: Sectionering

Lange formulieren splits je het best op in behapbare secties. Zo’n overzichtelijke indeling heeft nog een ander voordeel: je kunt een respondent snel naar een specifieke formuliersectie sturen op basis van een gegeven antwoord.

Je maakt zo’n sectie als volgt aan. Klik op +Nieuwe invoegen, druk op het pijlknopje en kies Sectie. Vul een titel en een eventuele ondertitel in; op deze manier voeg je alle gewenste secties toe.

Stel nu, je wilt de respondent naar Sectie 3 sturen als hij bij een keuzevraag het eerste keuzerondje kiest en naar Sectie 4 als hij het tweede keuzerondje selecteert. Klik dan op de vraag om die te bewerken. Druk op het menuknopje met de drie puntjes en kies Vertakkingen toevoegen. Bij Ga naar naast het eerste keuzerondje selecteer je dan Sectie 3 [naam] en bij het tweede keuzerondje verwijs je naar Sectie 4 [naam] enzovoort.

Naast secties kun je hier ook gewoon Volgende laten staan of je kiest bijvoorbeeld Einde van formulier. Klik bovenaan op Terug om naar de standaard bewerkingsmodus terug te keren.

Vertakkingen zijn erg handig om de respondent snel in de gewenste richting te sturen.

Tip 05: Inkleding

Je vragen (en antwoorden) zijn klaar, maar je webformulier ziet er nog niet erg aantrekkelijk uit. Gelukkig kun je dat snel oplossen. Klik rechtsboven op Stijl. Microsoft heeft waarschijnlijk al enkele geschikte thema’s (kleur en geanimeerde achtergrondafbeelding) voor je formulier gevonden op basis van kunstmatige intelligentie. Klik gewoon op een van die thema’s. Je kunt ook kiezen uit de beschikbare achtergrondkleuren of op Meer weergeven klikken voor extra kleuren en thema’s. Als je wilt, kun je zelfs de knop voor Achtergrondmuziek inschakelen en kiezen uit enkele muzieknummers.

Heb je nog steeds niet gevonden wat je zoekt? Druk dan op de plusknop voor twee extra knoppen: Kleur aanpassen (waar je een kleur in HEX-formaat kunt invoeren) en Afbeelding uploaden (voor een eigen achtergrondafbeelding).

Alle wijzigingen die je aan je formulier doorvoert, worden nagenoeg onmiddellijk opgeslagen en je vindt het netjes terug in het startvenster bij Mijn formulieren.

Een aantrekkelijke vormgeving zal meer respondenten aanzetten tot het invullen van het formulier.

Tip 06: Verzending

Voor je het afgewerkte formulier daadwerkelijk publiceert, is het verstandig om eerst op Preview te klikken. Je kunt dit op elk moment tijdens de ontwerpfase doen. Klik op Nu starten voor een interactieve voorbeeldweergave. Bovenaan kun je kiezen tussen een weergave voor een computer en een mobiele telefoon. Het is goed om te weten dat je ook vanuit de mobiele Microsoft Office-app webformulieren kunt bekijken, bewerken en creëren.

Met de knop Terug keer je terug naar de ontwerpmodus. Je vindt hier ook de knop Presenteren waarmee je als in een diapresentatie door de formuliervragen navigeert. Klik zeker ook op het knopje met de drie puntjes en kies Instellingen. Er komen nu allerlei antwoordopties beschikbaar, zoals Antwoorden accepteren (schakel dit uit als je geen antwoorden meer wilt ontvangen), Tijdsduur instellen, Voortgangsbalk weergeven en Bedankberichten aanpassen.

Om het formulier te verspreiden, klik je op Antwoorden verzamelen. Er zijn verschillende opties beschikbaar: via een url, een aantrekkelijke e-mail (eventueel met voorblad), een QR-code, html-code voor je blog of webpagina, of met Facebook of Twitter.

Via Antwoorden linksboven in je formulierontwerp krijg je een overzicht van de ingezonden reacties. Je ziet het aantal ontvangen antwoorden, de gemiddelde invultijd, evenals de antwoorden op de verschillende vragen. Klik op Openen in Excel om de resultaten op te slaan als een xlsx-bestand. Met het menuknopje met de drie puntjes kun je onder andere een samenvatting afdrukken en een url met het resultatenoverzicht genereren.

Je kunt je formulieren op verschillende manieren naar de respondenten sturen.

Offline formulieren Stuur je maar zeer sporadisch een invulformulier en gebruik je hiervoor liever geen webdienst, dan kan dit ook met een tekstverwerker zoals Microsoft Word of LibreOffice Writer.

Met die laatste, onderdeel van de gratis kantoorsuite, maak je zelfs een echt pdf-formulier. Start Writer, ga naar Formulieren en schakel Ontwerpmodus in, zodat diverse besturingselementen zichtbaar worden. Selecteer een geschikt element (zoals Tekstvak, Numeriek veld, Groepsvak of Datumveld) en teken een kader in je document. Klik met de rechtermuisknop op een element en kies Eigenschappen van besturingselementen voor verdere aanpassingen. Mocht je tussendoor het formulier willen testen, vergeet dan niet de ontwerpmodus even uit te schakelen.

Ben je klaar, open dan Bestand / Exporteren als / Exporteren als PDF. Plaats een vinkje bij PDF-formulier maken en selecteer PDF bij Opmaak bevestigen.

Met LibreOffice Writer kun je een pdf-formulier samenstellen.

Jotform

Tip 07: Start

Jotform kun je net als Microsoft Formulieren gratis gebruiken, maar de gratis versie komt wel met een reeks beperkingen. Op www.jotform.org/pricing krijg je een mooi overzicht van de verschillende abonnementen, van Brons (34 dollar per maand) tot Goud (99 dollar per maand). Wij houden het hier bij de gratis editie: maximaal 5 formulieren en 100 velden per formulier, tot 100 maandelijkse inzendingen en 100 MB online opslagruimte, en onderaan heeft het formulier een advertentieregel. Kun je hiermee leven, meld je dan aan via e-mail, Google of Facebook.

Doe jezelf een plezier en open eerst de rubriek Sjablonen / Formulier Sjablonen. In de tabel links kun je snel inzoomen op honderden formuliertypen, sectoren en beroepen en je kunt van elk sjabloon een voorbeeld bekijken. Zit er iets interessants tussen, druk dan op Kies dit Sjabloon. Houd er rekening mee dat nagenoeg alle formulieren Engelstalig zijn, maar weet ook dat je alle vragen nog kunt aanpassen.

Geen geschikt sjabloon gevonden? Ga dan naar Mijn Formulieren en kies Formulier maken, waar je eventueel nog Importeer Formulier kunt kiezen. Handig als je bijvoorbeeld al over een pdf-formulier beschikt of een formulier op een webpagina hebt gevonden. Toch niet? Een blanco formulier dan maar.

Bij Jotform kun je uit vele honderden (Engelstalige) sjablonen kiezen.

Tip 08: Ontwerp

Wij gaan voor een Klassiek Formulier (waarbij alle vragen op een enkele pagina worden getoond) en deze keuze brengt ons naar het eigenlijke ontwerpvenster – hier Bouwen genoemd. Wanneer je links op Toevoegen element klikt, verschijnt een keuzevenster met tientallen formulierelementen, opgedeeld in Basis, Betalingen en Widgets. We houden het hier bij de categorie Basis Elementen, zoals Korte Tekst, Lange Tekst, Dropdown, Meerkeuze, Afbeelding en Bestand uploaden.

Je hoeft het gewenste element alleen maar naar de gewenste plek op je formulierontwerp te verslepen en de gewenste tekst in te tikken. Klik op het tandwielpictogram naast het toegevoegde element voor extra opties. Deze verschijnen aan de rechterkant van het browservenster. Bij Enkele Keuze bijvoorbeeld zijn deze opties opgedeeld in de rubrieken Algemeen, Opties, Onderzoeken en Gevorderd. Je hebt meteen begrepen dat de mogelijkheden hier veel ruimer zijn dan bij Microsoft (of Google) Formulieren.

Om snel een idee te krijgen van hoe je formulier er momenteel uitziet, schakel je rechtsboven de functie Voorbeeld Formulier in.

De mogelijkheden zijn legio: van formulierelementen tot specifieke opties. 

Tip 09: Instellingen

De handige vertakkingen zoals we die kennen uit Microsoft Formulieren zijn uiteraard ook beschikbaar in Jotform. Hiervoor open je eerst de rubriek Instellingen boven aan het formulier. In het linkerdeelvenster klik je op Voorwaarden en daarna op Spring naar / Pagina verbergen. Bij Als selecteer je het gewenste veld (formulierelement), en vul je de velden Status en Waarde in. Bijvoorbeeld: Vraag 3 Welk besturingssysteem gebruik je (het meest), Is gelijk aan, macOS. Kies vervolgens bij Doen bijvoorbeeld Ga naar de Pagina met de Knop Volgende en selecteer het gewenste paginanummer. Je kunt pagina’s toevoegen door onderaan je formulierontwerp op Hier nieuwe pagina toevoegen te klikken.

Er zijn ook andere voorwaarden beschikbaar, zoals Toon / Verberg veld, Update / Bereken veld en Verander “Thank you” Pagina. Maar dit is nog lang niet alles. Naast Voorwaarden vind je ook andere instellingen, zoals E-mails (om automatische reacties en meldingen te versturen), Integraties (om je formulier te koppelen met een van de vele ondersteunde apps, denk aan Google Drive, Zoom, OneDrive of PayPal) en Mobiele notificaties (om meldingen te ontvangen via de Jotform Mobile Formulieren-app).

Het is even zoeken maar ook voorwaardelijke vertakkingen zijn hier zeker mogelijk.

Tip 10: Publicatie

Is je formulier helemaal naar wens, dan is het tijd voor de rubriek Publiceren. Hier zijn er ook indrukwekkend veel mogelijkheden. Bij Snel delen vind je de url van je formulier die je via e-mail, QR-code of sociale media kunt delen. In de rubriek Invoegen vind je kant-en-klare codestukjes om je formulier op allerlei manieren aan je webpagina toe te voegen, bijvoorbeeld als iframe, met een feedback-knop, in een pop-up of een lightbox.

Andere opties zijn PDF (om een invulbare pdf te downloaden) en Platforms. Bij die laatste kun je uit meer dan veertig diensten kiezen, zoals WordPress, Facebook, Blogger en Joomla. Jotform genereert de nodige code en geeft instructies om deze aan de gekozen dienst toe te voegen.

De ingestuurde responses vind je terug op je Jotform-dashboard, bij Mijn formulieren. Plaats een vinkje bij het betreffende formulier en klik op Inzendingen om de resultaten in een overzichtelijke tabel te zien. Je kunt hier naar trefwoorden zoeken en via de knop Kolommen geef je aan welke kolommen je al dan niet zichtbaar wilt maken. Klik op Alles Downloaden om de resultaten op te halen als csv, xlsx of pdf. Eventuele ingestuurde bestanden kun je in zip-formaat ophalen met Bijlagen Downloaden.

Naast Inzendingen is er onder meer nog de knop Rapporten / Nieuw rapport toevoegen. Hiermee kun je de gegevens in diverse rapportvormen gieten, zoals Excel, html-tabel en rss-lijst. Veel succes met je enquête!

Je kiest zelf op welke manier je het formulier wilt verspreiden.

Doeltreffende formulieren Wanneer je een (web)formulier verstuurt, wil je waarschijnlijk dat ontvangers het volledig ingevuld terugsturen. Hier zijn enkele tips om je formulieren zo efficiënt mogelijk te maken.

  • Vraag alleen wat je echt nodig hebt, in een zo logisch mogelijke volgorde.
  • Vertel ook bij het begin wat je zoal verwacht, vooral bij extra taken als het raadplegen van een document of bij berekeningen.
  • Leg uit waarom bepaalde informatie nodig is en geef een indicatie van de invultijd.

Langere formulieren splits je het best op in overzichtelijke stappen. En het wordt helemaal mooi als je degenen die een volledig en correct ingevuld formulier terugsturen, met een kleine attentie beloont.

▼ Volgende artikel
ASUS ROG XREAL R1: gamingbril projecteert 171-inch scherm voor je ogen
© ASUS ROG
Huis

ASUS ROG XREAL R1: gamingbril projecteert 171-inch scherm voor je ogen

ASUS breidt zijn gaminglijn Republic of Gamers (ROG) uit met de ROG XREAL R1, een augmentedreality-bril die speciaal is ontwikkeld voor gamers. De bril projecteert een virtueel scherm van 171 inch voor de drager en is volgens ASUS de eerste gamingbril met een micro-OLED-scherm van 240Hz.

De ROG XREAL R1 werkt zowel met pc's, spelconsoles als de draagbare ROG Ally. Via de meegeleverde ROG Control Dock kan de bril worden aangesloten met HDMI of DisplayPort, terwijl de verbinding met de ROG Ally via één USB-C-kabel verloopt. De speler ziet dan een groot virtueel scherm, zonder dat er installatie nodig is. Dankzij een ingebouwde X1-chip kan de afstand en grootte van dat scherm eenvoudig worden aangepast. De bril weegt 91 gram, wat hem licht genoeg maakt om ook onderweg te gebruiken.

Het micro-OLED-scherm biedt een Full HD-resolutie (1920x1080) met een beeldverversing tot 240Hz en een reactietijd van 3 milliseconden. Dat moet volgens ASUS zorgen voor vloeiende beelden zonder zichtbare vertraging of wazigheid. Het gezichtsveld bedraagt 57 graden, wat neerkomt op 95 procent van het normale blikveld. Gebruikers kunnen kiezen of het virtuele scherm op een vaste plek in de ruimte blijft of met hun hoofdbewegingen meedraait.

De lenzen passen zich automatisch aan de lichtomstandigheden aan dankzij elektrochromische technologie. De tint kan ook handmatig worden ingesteld, zodat het beeld goed zichtbaar blijft bij zowel daglicht als in donkere ruimtes. Voor het geluid werkt ASUS samen met Bose. De ingebouwde speakers moeten ruimtelijk geluid produceren, zodat spelers beter kunnen horen waar geluiden vandaan komen - handig bij bijvoorbeeld shooters of racespellen.

De ROG XREAL R1 verschijnt in de eerste helft van 2026. ASUS toont de bril deze week tijdens de CES-beurs in Las Vegas.

Wat is elektrochromische technologie?

Elektrochromische lenzen kunnen hun doorzichtigheid aanpassen met behulp van een elektrische spanning. Daardoor wordt het glas donkerder of lichter, afhankelijk van de lichtomstandigheden of de voorkeur van de gebruiker. De techniek wordt ook gebruikt in sommige zonnebrillen en autoruiten.

©ASUS ROG

▼ Volgende artikel
Meer privacy? Zo verruil je Google en Apple voor het Zwitserse Proton
© ID.nl
Huis

Meer privacy? Zo verruil je Google en Apple voor het Zwitserse Proton

Microsoft, Google en Apple hebben altijd honger naar data. Vooral persoonlijke gegevens zijn goud waard. Wil je niet dat deze Amerikaanse Big Tech-bedrijven informatie over je verzamelen? Proton is een privacyvriendelijk alternatief. Dit digitale Zwitserse zakmes bestaat onder meer uit een e-maildienst, onlineschijf en VPN-server. Doe er je voordeel mee!

In het kort

In dit artikel helpen we je op weg met de privacyvriendelijke diensten van Proton. We leggen stap voor stap uit hoe je een beveiligd account aanmaakt en inricht. Vervolgens duiken we in de mogelijkheden van Proton Mail, zoals het koppelen van je huidige Gmail en het instellen van een handtekening. Ook laten we zien hoe je bestanden versleuteld opslaat en deelt via Proton Drive en hoe je anoniem surft met Proton VPN.

Lees ook: Europese alternatieven voor Amerikaanse online diensten

Bijna iedereen gebruikt wel een of meerdere diensten van Microsoft, Google of Apple. Logisch, want bekende namen als Gmail, Drive, iCloud, OneDrive en Outlook zitten standaard in diverse (mobiele) besturingssystemen. Je komt er dus bijna niet onderuit. Waarschijnlijk heb je na aanschaf van een nieuwe smartphone, tablet of computer al eens een account bij een Big Tech-bedrijf aangemaakt. Gelukkig wil dat nog niet zeggen dat je de bijbehorende diensten ook permanent moet gebruiken. Je kunt bijvoorbeeld prima ergens anders je agenda en e-mails beheren. Ook je filmpjes, foto's en documenten bewaar je desgewenst bij een andere clouddienst.

Wat is er mis met Big Tech?

Waarom zou je eigenlijk een gebruiksvriendelijke en goedwerkende webdienst van een bekend techbedrijf afdanken? Daarvoor bestaan grofweg twee redenen. Besef allereerst dat deze organisaties continu gebruikersdata analyseren en verzamelen. Voor online adverteerders is deze informatie zeer waardevol, want zij kunnen zo heel gericht adverteren. Een tweede argument is dat de genoemde techbedrijven onder de gammele privacywetgeving van de Verenigde Staten vallen. Als de Amerikaanse overheid een inzageverzoek voor een bepaald gebruikersaccount indient, zal Google, Microsoft of Apple dat honoreren. Zij zijn in dat geval namelijk verplicht om de bijbehorende gegevens af te staan.

Voordelen Proton

Bij Proton zijn jouw privédata in veilige handen. De oprichters kozen er in 2014 bewust voor om de organisatie in Zwitserland te huisvesten. Dit Alpenland staat namelijk bekend om zijn strenge privacywetgeving. Nuttig om te weten is dat al jouw gegevens versleuteld worden opgeslagen. Kortom, niemand kan jouw foto's, e-mails en documenten inzien. Verder zijn de diensten volkomen reclamevrij, waardoor Proton geen belang heeft bij het sprokkelen van persoonlijke informatie.

Zijn er dan helemaal geen nadelen? Bijna niet, al geldt er voor gratis leden wel een strakke datalimiet. Als niet-betalende gebruiker kun je 1 GB aan e-mails en 5 GB aan bestanden opslaan. Wanneer je alleen de belangrijkste berichten, foto's en documenten bewaart, kom je daarmee een heel eind. Overigens hanteert Proton voor zijn betaalde abonnementen schappelijke tarieven.

Voor een tientje per maand bewaar je 200 GB data in zwaarbeveiligde datacentra.

Account aanmaken

Wil je graag met Proton aan de slag? Surf dan naar https://proton.me en klik op Maak een gratis account aan. Typ een relevante gebruikersnaam. Dit is meteen ook je e-mailadres. In de volgende stap vul je tweemaal een sterk wachtwoord in, waarna je bevestigt met Aan de slag. Bewijs nu aan Proton dat je geen robot bent. Sleep het puzzelstukje naar de juiste plek en kies Volgende.

Kun jij deze puzzel afmaken?

Weergavenaam

Na heel even wachten verschijnt er een verse pagina met een zogeheten herstelkit. Die heb je nodig wanneer je onverhoopt niet meer in jouw account kunt komen. Klik achter PDF Downloaden op de paarse downloadknop en bewaar dit pdf'je in een geschikte map. Vink vervolgens het selectiehokje aan en kies Ga verder.

Typ in het volgende scherm een zogenoemde weergavenaam. Die zien mensen wanneer ze een e-mail van je ontvangen. Jouw voor- en achternaam liggen daarom voor de hand. Via Doorgaan verschijnt er een overzichtsscherm met alle beschikbare Proton-diensten.

Bepaal met welke Proton-dienst je wilt beginnen.

Starten met Proton Mail

Van Big Tech-bedrijven is bekend dat ze het e-mailverkeer scannen. Als je niet op digitale pottenkijkers zit te wachten, ben je bij Proton Mail aan het juiste adres. Dankzij het gebruik van eind-tot-eind-encryptie kunnen alleen de verzender en ontvanger de inhoud van een bepaalde e-mail lezen. Nieuwe gebruikers zien eerst een introductiescherm. Neem de tips vrijblijvend door, waarbij je eventueel een desktopprogramma of mobiele app van Proton Mail kunt installeren. Deze workshop behandelt alleen de webmailversie. Pas in de laatste stap het thema naar eigen smaak aan.

Proton Mail heeft zes stijlvolle thema's in huis.

Gmail koppelen aan Proton Mail

Via Gebruik dit open je jouw digitale postbus. Proton Mail oogt als een doodnormale e-maildienst. In het linkermenu staan alle mappen, terwijl je rechts e-mails kunt lezen. Zie linksonder hoeveel opslagruimte er momenteel in gebruik is. Dat is belangrijk om in de gaten te houden, want bij een volle mailbox ben je onbereikbaar. In eerste instantie kunnen gebruikers 500 MB aan e-mails opbergen. Je verdubbelt dat door de gelijknamige app op je mobiele toestel te installeren en jouw Gmail-berichten naar Proton door te sluizen. Klik voor laatstgenoemde optie linksonder op Gmail automatisch doorsturen en Inloggen met Google. Je bevestigt tweemaal met Doorgaan om de Gmail-berichten op te halen.

Koppel jouw Gmail-account aan Proton Mail en mis nooit een bericht.

Instellingen

Via Nieuw Bericht stel je eenvoudig een verse e-mail op. Uiteraard kun je ook mailtjes beantwoorden en doorsturen. Dat werkt op ongeveer dezelfde wijze als je dat wellicht van andere webmaildiensten gewend bent. Houd er rekening mee dat de spam-map in de reguliere weergave is verstopt. Klik in de linkerkolom op Meer om onder andere de mappen Spam en Prullenbak te tonen.

Je kunt in Proton Mail de belangrijkste instellingen nog even nalopen. Klik hiervoor bovenaan op het tandwiel. De opties verschijnen in de rechterkolom. Kies achter Lay-Out voor Rij of Kolom. Een kolommenweergave heeft als voordeel dat je tegelijkertijd het postvak met alle ontvangen e-mails én de inhoud van een los bericht kunt bekijken. Verder pas je desgewenst de Dichtheid van het postvak aan. Selecteer je hier Compact, dan heeft jouw postvak plek voor meer e-mails.

Is jouw computerscherm groot genoeg, dan ligt een kolommenweergave voor de hand.

E-mailhandtekening

Klik eventueel op Alle instellingen om nog meer opties van Proton Mail te tonen. Misschien wil je bijvoorbeeld een handtekening instellen. Die verschijnt dan automatisch onder iedere nieuwe of beantwoorde e-mail. Klik binnen het instellingenvenster onder Proton Mail op Identiteit en adressen. Typ bijvoorbeeld je naam, adres en telefoonnummer. Wil je een (bedrijfs)logo in de handtekening plaatsen? Klik dan helemaal rechts van de werkbalk op het pictogram Afbeelding invoegen. Via Afbeelding uploaden verschijnt het gekozen plaatje in het tekstkader. Pas de grootte naar eigen inzicht aan en bevestig met Update.

Maak met de opmaakfuncties in de werkbalk een mooie e-mailhandtekening.

Superveilige dataopslag

Net als bij Proton Mail past het Zwitserse concern bij Proton Drive eveneens eind-tot-eind-versleuteling toe. Behalve jijzelf kan dus helemaal niemand de gegevens inzien. Ook de eigen personeelsleden van Proton niet! Bestanden en bestandsnamen zijn voor derden dus onleesbaar. Ga naar https://drive.proton.me om de online schijf te openen. Via Aan de slag wijzig je optioneel het thema. Je kiest achtereenvolgens Selecteer thema / Later installeren / Doorgaan / Sla voorlopig over, waarna je persoonlijke cloudomgeving verschijnt. Die is nog leeg, maar daar komt snel verandering in!

Bekijk linksonder de resterende online opslagcapaciteit. Aan het begin heb je 2 GB tot je beschikking. Je breidt dat uit tot hoogstens 5 GB door bepaalde opdrachten te voltooien, namelijk het uploaden van gegevens en het delen van bestanden met bekenden. Proton geeft voor deze taken namelijk een beloning.

Voer de gevraagde taken uit en bewaar 5 GB data in de cloud.

Bestand(en) uploaden

Een gratis opslagcapaciteit van 5 GB lijkt misschien veel, maar in de praktijk zit jouw persoonlijke cloud zo vol. Bedenk daarom goed welke gegevens je veilig wilt bewaren. Met name video's en foto's nemen relatief veel ruimte in beslag. Selecteer daarom alleen de meest dierbare beelden. Verder kun je ook privacygevoelige bestanden in Proton Drive kwijt, zoals een kopie van jouw identiteitsbewijs en financiële documenten.

Het uploaden van gegevens is kinderspel. Sleep vanuit Windows Verkenner met ingedrukte muisknop een map of bestand naar Proton Drive. Zodra je de muisknop loslaat, start direct het uploadproces. Proton Drive versleutelt eerst de gegevens en slaat de boel vervolgens op. Als alternatief voeg je via de knop Nieuw net zo makkelijk een bestand of map toe.

Ondanks de gebruikte encryptie gaat het uploaden in Proton Drive vrij snel.

Bestanden weergeven

Mooi meegenomen is dat deze clouddienst diverse bestanden kan weergeven, zoals foto's, pdf'jes en tekstdocumenten. Dubbelklik gewoon op een bestandsnaam of miniatuur om een voorbeeldweergave te bekijken. Tot slot kun je jouw cloudruimte naar eigen wens organiseren. Klik bovenaan op het pictogram Nieuwe map aanmaken. Nadat je een relevante mapnaam hebt getypt, sleep je de gewenste bestanden naar deze nieuwe locatie.

Klik rechtsboven op het pictogram Lay-out aanpassen om de foto's als miniaturen te tonen.

Verantwoord gegevens delen

Soms is het handig om kiekjes of andere gegevens met bekenden te delen. Geen probleem, want je regelt dat rechtstreeks vanuit Proton Drive. Selecteer eerst een bestand of map. Je doet dat door voor het beoogde item het selectiehokje aan te vinken. Klik vervolgens bovenaan op het pictogram Delen (poppetje met plusteken).

Gebruikt jouw contactpersoon óók Proton Drive? Typ dan eerst het juiste e-mailadres. Daarna schrijf je een bericht, zodat jouw vriend(in) of kennis weet om wat voor bestand(en) het gaat. Bevestig nu met Delen. De ontvanger van de e-mail kan de gegevens nu met zijn of haar eigen account downloaden.

Is jouw contactpersoon geen lid van Proton, dan kun je nog steeds een bestand of map delen. Klik in dat geval achter Maak een publieke link op het schuifje. Het is verstandig om toegang tot deze url te beveiligen. Stel via het tandwieltje een vervaldatum en wachtwoord in. Zo weet je zeker dat onbevoegden geen toegang hebben. Klik ten slotte op Wijzigingen opslaan en verstuur de getoonde link nu bijvoorbeeld via e-mail of WhatsApp.

Stel een map of bestand via een publieke weblink aan anderen beschikbaar.

Data synchroniseren

Met Proton Drive synchroniseer je eenvoudig data tussen verschillende computers, tablets en smartphones. Je kunt de bestanden dan overal gebruiken. Ga naar https://drive.proton.me/u/6/devices om het benodigde programma voor Windows of macOS te downloaden. Log na de installatie in met het juiste e-mailadres en wachtwoord. In de Verkenner of Finder is nu de map Proton Drive zichtbaar. Bestanden en mappen die je hierin plaatst, belanden automatisch op de server van Proton. Vervolgens zijn de data voor alle gekoppelde apparaten beschikbaar. Bewaar op die manier van belangrijke bestanden een veilige back-up.

Je draagt de persoonlijke gegevens voortaan altijd bij je. Installeer vanuit de App Store of Play Store de mobiele app van Proton Drive. Zodra je bent ingelogd, heb je meteen toegang tot al jouw foto's en documenten. Nuttig is dat je optioneel smartphonefoto's kunt back-uppen. Daarnaast deel je eenvoudig bestanden met bekenden.

Bewaar met de Proton Drive-app je belangrijkste bestanden in je broekzak.

Beveiligde verbinding

Het Zwitserse techbedrijf stelt alles in het werk om de privacy van zijn gebruikers zo goed mogelijk te beschermen. In dat kader mag een VPN-dienst natuurlijk niet ontbreken. Je creëert daarmee een versleutelde tunnel tussen jouw apparaat en het Proton-datacenter. Hiervoor wordt het netwerkverkeer via een zogeheten VPN-server omgeleid. Dankzij deze techniek zien derden niet wat je online doet, zoals hackers en je internetprovider. Bovendien blijft jouw ip-adres verborgen.

In tegenstelling tot veel andere aanbieders is Proton VPN gratis. Er geldt geen datalimiet. Surf naar https://account.protonvpn.com en scrol een stukje omlaag. Zoals je ziet, is deze dienst voor vrijwel alle (mobiele) besturingssystemen beschikbaar, waaronder Windows, macOS, Linux, Android, iOS, Apple TV en Android TV. Bovendien kun je Proton VPN ook in de browsers Chrome en Firefox installeren. Download en installeer de gewenste versie.

Je zet eenvoudig een beveiligde netwerkverbinding op. Log in met je account en kies daarna Verbinden. Met de gratis versie selecteert Proton op eigen houtje een beschikbare server. Via Change server wijzig je de locatie. Dat gebeurt willekeurig. Als je liever een VPN-server uit een specifiek land gebruikt, heb je een betaald account nodig.

De gratis versie van Proton VPN selecteert een willekeurige server.

Overige tools van Proton

Naast Proton Mail, Drive en VPN gebruik je met een gratis account nog meer diensten. Zo beheer je met Calendar een versleutelde agenda, terwijl je met Pass jouw wachtwoorden in een beveiligde online kluis bewaart. In Wallet kun je zelfs gekochte bitcoins beheren. Tot slot is Proton Authenticator een nuttig hulpmiddel voor wie tweestapsverificatie voor diverse webdiensten wil instellen.

Lees ook: Waarom je beter geen sms voor tweestapsverificatie kunt gebruiken

Nog meer privacy?

Screenfilters voor je laptop