Een wachtwoordkluis is tegenwoordig bijna onmisbaar. Gelukkig is er keus genoeg, ook als het gaat om gratis software. Buttercup is een even eenvoudige als veelzijdige optie.

Lange tijd was het gratis LastPass de toonaangevende wachtwoordkluis, een programma waarin je al je inloggegevens bewaart en deze met één hoofdwachtwoord beveiligt. Voor gebruik op meer dan één apparaat moest je echter gaan betalen, terwijl werken op meerdere apparaten tegenwoordig natuurlijk eerder regel dan uitzondering is. Vervolgens werd LastPass ook nog slachtoffer van een hack, waarbij weliswaar geen hoofdwachtwoorden werden buitgemaakt, maar wel allerlei andere gebruikersgegevens. Hierdoor gingen nog meer klanten op zoek naar een alternatief. Gelukkig voor hen zijn er genoeg, waaronder Buttercup.

Buttercup

Buttercup kun je voor verschillende apparaten downloaden: desktop-versies (Windows, macOS en Linux), mobiele versies voor iOS en Android, en browser-extensies voor Chrome (en daarmee ook Edge) en Firefox.

Buttercup maakt gebruik van AES-256-encryptie en die standaard behoort tot de veiligste van de systemen die grootschalig worden gebruikt. Het is veilig genoeg voor de Amerikaanse veiligheidsdienst NSA, dus zal het voor ons ook wel voldoen.

Windows installatie

We downloaden Buttercup voor Windows (Buttercup-win-x64-2.20.3-installer.exe, 66 MB) en starten deze. De installatie verloopt gladjes en zonder bijzonderheden. Eenmaal geïnstalleerd wordt het programma automatisch gestart. Als dit de eerste keer is dat je Buttercup gebruikt, zie je een welkomstscherm waarin je je eerste wachtwoordkluis kunt maken.

Mocht je het programma ooit eerder hebben gebruikt op dezelfde pc, dan zal het een bestaande wachtwoordkluis vinden, zelfs als je het programma hebt verwijderd. Je kunt deze openen met het wachtwoord dat je ooit hebt gekozen, maar je kunt hem ook verwijderen en net als wij vanaf nul beginnen.

Kluis maken

Buttercup kan met meerdere wachtwoordkluizen werken, zodat je bijvoorbeeld zakelijk en privé gescheiden kunt houden. Hoeveel je er uiteindelijk ook wilt maken, het begint allemaal met de eerste kluis en dus klikken we op Add Vault.

Je kunt nu kiezen waar en hoe deze kluis moet worden aangemaakt. De opties File, Dropbox en Google Drive maken een bestand aan op de lokale pc of een van de twee clouddiensten. Met WebDAV kun je een kluis opzetten via een webserver, maar die optie laten we in dit artikel buiten beschouwing.

Wij kiezen voor File. Buttercup vraagt nu of we een nieuwe kluis willen maken of een bestaande willen openen. We kiezen voor Create New en moeten vervolgens een bestandsnaam opgeven. Standaard slaat Buttercup dat op in Documenten, maar je kunt uiteraard een andere locatie kiezen. We noemen het bestand mijnkluis.bcup en klikken op Create.

Tot slot moeten we een hoofdwachtwoord opgeven. Dat is bij voorkeur een lang wachtwoord (14+ karakters) bestaande uit hoofd- en kleine letters, cijfers en symbolen, wat voor jou goed te onthouden is, maar door niemand te raden.

Gebruikersinterface

Zoals je nu kunt zien, is je kluis op een eigen tabblad geopend en via een klik op de + kun je er meer aanmaken.

Het venster is verdeeld in de onderdelen Groups en Documents. In de eerste zie je de groep General. Een groep is een map waarin je gegevens kunt rubriceren. In plaats van bijvoorbeeld voor zakelijk en privé een aparte kluis te maken, zou je ook twee groepen kunnen maken binnen de huidige kluis. Rechtsklik je op de al aanwezige groep, dan kun je deze een andere naam geven via Rename of er een nieuwe aan toevoegen met Add New Group. Ook kun je groepen verwijderen (Move to Trash) of naar andere groepen verplaatsen (Move To>).

Elke groep bevat documenten die je in het rechter schermdeel beheert. Documenten zullen vaak bestaan uit websites en de bijbehorende inloggegevens, maar je kunt ook bank- en creditcardgegevens opslaan en zelfs belangrijke notities. Specifieke documenten kies je door te klikken op de puntjes achter New Entry. Klik je op de knop zelf, dan kiest Buttercup voor het standaarddocument voor inloggegevens. Dat is de optie die wij als eerste kiezen.

Gegevens invoeren

Zoals je rechts kunt zien onder Edit Document kun je nu een titel (Title), gebruikersnaam (Username) en wachtwoord (Password) opgeven. Daarbij loont het de moeite om het venster wat breder te maken, want de standaardbreedte zorgt voor erg kleine invoervelden.

Naast het invoerveld voor het wachtwoord zie je een sleuteltje. Klik je daarop, dan maakt Buttercup zelf een veilig wachtwoord voor je aan, op basis van criteria, zoals gewenste lengte en de vereiste soorten karakters. Voor websites die eisen stellen aan de opmaak van wachtwoorden voldoen de standaardinstellingen doorgaans prima. Met een klik op Generate maak je een nieuwe en met een klik op Use This gebruik je het gegenereerde wachtwoord. Klik tot slot op Save om je eerste item op te slaan. Het verschijnt dan in de kolom Documents.

Gegevens gebruiken

Selecteer je een item uit de kolom Documents, dan kun je dat bewerken met een klik op Edit. Van het geselecteerde item zie je rechts de ingevoerde gegevens, in dit geval een gebruikersnaam en wachtwoord. Klik je op een van beide, dan zie je twee pictogrammen: een klembord en een klok. Met de eerste kopieer je het item naar het klembord en met het tweede kun je achterhalen wanneer een item is aangemaakt. Voor optimale veiligheid is het goed om wachtwoorden zo nu en dan te veranderen en via de klok kun je zien of de tijd daarvoor al is aangebroken.

Naast het verborgen wachtwoord zie je tot slot een knop Reveal waarmee je het wachtwoord kunt bekijken.

Websites

Het opslaan van een gebruikersnaam en wachtwoord is iets dat je bijvoorbeeld gebruikt voor de inloggegevens van je e-mail, maar vaker zul je deze gegevens willen invoeren om in te loggen op een website.

Klik op de drie puntjes achter New Entry en kies Website. Vul weer de gevraagde gegevens in voor een site waar je een account hebt en sla op met Save. Let op dat je voor de url (inclusief http(s)://) de pagina opgeeft die om je inloggegevens vraagt, wat meestal niet de startpagina van een site is.

Wanneer je nu de ingevoerde website selecteert in de kolom Documents, dan zie je in de kolom rechts de ingevoerde gegevens. Klik met Ctrl+linkermuisknop op de link om de pagina in je browser te openen. Indien mogelijk vult Buttercup meteen de gevraagde gegevens in. Gebeurt dat niet of is het inlogproces over twee pagina’s verdeeld, dan weet je inmiddels hoe je de gevraagde gegevens kunt kopiëren.

Browser

Mooi dat je vanuit je kluis websites kunt openen en dat Buttercup daar – indien mogelijk – gelijk je inloggegevens kan invullen, maar het kan nog handiger door middel van de browser-extensie, die je vindt via de website van Buttercup.

Onderaan de pagina zie je Buttercup for Browsers, waar je kunt kiezen voor Chrome (en daarmee ook Edge) of Firefox. De site herkent zelf je browser en toont je daarvoor de knop Install Now, waarmee je de extensie installeert. Wanneer je dat liever wilt, kun je de extensie ook installeren via de sites van de verschillende browser-aanbieders: Edge, Chrome en Firefox.

Ook interessant: Gehackt? Zo check je of jouw gegevens rondzwerven op het darkweb

Extensie configureren

Wij gebruiken hier Firefox, maar andere browsers werken op vergelijkbare wijze. Na de installatie klikken we op het extensie-pictogram en vervolgens op Buttercup en Add Vault. We krijgen de melding dat de extensie niet met Buttercup kan communiceren. We openen daarom het desktopprogramma en klikken op het menu Connection / Enable browser access. We geven toestemming wanneer Windows Firewall een pop-up toont (Toegang toestaan). Vervolgens klikken we in de browser op Connect to Desktop. Het desktop-programma heeft nu een autorisatiecode gemaakt die we kopiëren en plakken in de browser in het veld Authorization code. We klikken op Continue en moeten nu het bestand met de kluis zoeken. Standaard vind je dit in C:\Users\jouwnaam\Documents. Tot slot voer je de naam in die je aan de kluis hebt gegeven en het hoofdwachtwoord, en klik je op Save Vault. Het tabblad voor de configuratie sluit nu automatisch.

Ga je vervolgens naar een site waar je moet inloggen, dan zie je achter de invoervelden voor naam en wachtwoord een Buttercup-pictogram. Klik je daarop, dan worden automatisch de inloggegevens ingevuld. Op soortgelijke wijze heb je direct toegang tot Buttercup wanneer je ergens een nieuw account aanmaakt.

Mobiel

Zoals je op de website van Buttercup kunt zien, kun je de wachtwoordbeheerder ook op je mobiel gebruiken. Daarvoor zijn er apps voor iOS en Android.

Om altijd en overal over actuele inloggegevens te kunnen beschikken, ga je als volgt te werk. Kopieer eerst het bestaande bestand met je wachtwoordkluis naar je Google Drive of je Dropbox. Gebruik in het vervolg deze kluis vanaf het desktopprogramma door een nieuwe kluis te kiezen (+-pictogram). De eerste keer moet je de nodige toestemmingen verlenen.

Installeer daarna de app en geef aan dat je met een kluis op je Google Drive of Dropbox werkt. Daarna moet je – afhankelijk van de gekozen optie – ook hier toestemming voor toegang verlenen en het bestand met de kluis selecteren. Tot slot voer je je hoofdwachtwoord in en kun je ook via je smartphone bij je inloggegevens.

Gegevens importeren

Ben jij de enige die het apparaat gebruikt, dan kun je je kluis desgewenst open laten staan zolang je bezig bent. In het menu Buttercup / Preferences kun je bij Security ook instellen of het klembord na verloop van tijd moet worden gewist en of de kluis moet worden gesloten.

Gebruik je al een andere wachtwoordbeheerder, dan kun je de gegevens daarin vaak opslaan als csv-bestand. Via het menu Current Vault / Import kun je de uitvoer van verschillende concurrenten importeren, zodat je niet alle inloggegevens opnieuw hoeft in te voeren.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!