Stel, je gebruikt Google-apps als Gmail, Agenda, Documenten of Spreadsheets, maar je mist een bepaalde functie in een van die apps. Met Google Apps Script voeg je die gewoon zelf toe. En dankzij slimme tools en trucs hoef je er nauwelijks voor te (kunnen) programmeren.

Stel dat je in Gmail een automatisch antwoord wilt instellen, maar alleen onder specifieke voorwaarden, bijvoorbeeld alleen wanneer een e-mail van een bepaalde afzender komt. Dan is het wel zo handig om ervoor te zorgen dat dit antwoord slechts één keer per persoon wordt verstuurd.

Met Google Apps Script, kortweg GAS, kun je zo’n voorwaardelijk antwoord instellen (vanaf paragraaf 5). GAS is een platform voor snelle applicatieontwikkeling binnen het ecosysteem Google Workspace. Hiermee maak je snel scripts die de functionaliteit van Google-apps uitbreiden of automatiseren.

GAS gebruikt JavaScript en biedt ingebouwde bibliotheken voor de meeste Google Workspace-apps, zoals Documenten, Spreadsheets, Agenda, Formulieren, Vertalen, Maps, Drive en Gmail. Deze bibliotheken zijn direct beschikbaar in de GAS-Editor, en je gebruikt ze door objecten aan te roepen, zoals SpreadsheetApp en DriveApp.

Om bijvoorbeeld een bereik in een actieve spreadsheet te openen, roep je de Google Spreadsheet-bibliotheek aan met:

Maar nu slaan we wel een paar stappen over. En omdat dit artikel zich ook richt op lezers met wat minder script-ervaring, doen we een klein stapje terug.

1 Hallo, wereld!

Met je Google- of Workspace-account log je bijvoorbeeld in bij Google Documenten via https://docs.google.com. Daar kies je Leeg document. Of je gebruikt de verkorte url www.docs.new.

Open hier het tabblad Uitbreidingen en selecteer Apps Script. De editor opent in je browser, met een deelvenster voor je code, een werkbalk voor het uitvoeren en debuggen, en een logvenster voor uitvoer en fouten.

Laten we, zoals gebruikelijk in de programmeerwereld, de wereld begroeten met ons eerste script, dat je als volgt in het editor-venster typt:

Klik op Naamloos project, geef dit een naam en bevestig met Naam wijzigen. Sla je script op in de cloud door op het diskette-icoon te klikken. Druk dan op Uitvoeren: onderaan in het Uitvoeringslogboek zie je meldingen over de start en het voltooien van het uitvoeren, en de werkelijke uitvoer: Hallo, wereld!

Wanneer je vervolgens surft naar https://script.google.com verschijnt je dashboard met onder meer een overzicht van Mijn projecten en Mijn uitvoeringen.

De wereld begroeten met je eerste script – zo hoort het.

2 Logs

Dit eenvoudige script spreekt eigenlijk voor zich, maar let op het gebruik van de .log()-methode van het ingebouwde Logger-object. Deze methode is namelijk handig om te volgen wat er in je script gebeurt of om te debuggen. Door de aanroep bijvoorbeeld vlak voor een mogelijk probleem te plaatsen, kun je de uitvoer van variabelen of berekeningen controleren terwijl het script draait.

Je plaatst het gewenste bericht of de variabele tussen haakjes, bijvoorbeeld:

Deze logberichten zijn trouwens alleen zichtbaar voor jou als scriptontwikkelaar.

Het is ook nuttig om weten dat je in JavaScript voor de waarde van een variabele zowel enkele als dubbele aanhalingstekens kunt gebruiken, maar je blijft best consistent binnen een project(script). Je kunt beide ook handig combineren, als volgt:

Eventueel commentaar laat je voorafgaan door een dubbele slash (//). Merk ook op dat de editor zowel automatische voltooiing als gekleurde syntax ondersteunt, wat het scripten sneller en overzichtelijker maakt.

Je kunt het logboek ook gebruiken tijdens het proefdraaien en debuggen van je script.

3 Koppelen apps

Het is natuurlijk de bedoeling dat je je scripts daadwerkelijk gaat koppelen aan een Google-app. Hieronder volgen twee eenvoudige voorbeelden om dit te doen.

Je kunt bijvoorbeeld e-mailberichten via Gmail versturen met de .sendEmail()-methode van het MailApp-object:

Of je leest gegevens uit een Spreadsheets-werkblad en bewerkt deze:

Voor dit tweede voorbeeld is er een actief Google-spreadsheet nodig. Ga hiervoor bijvoorbeeld naar www.sheets.new, vul een testwaarde in cel A1 in en selecteer Uitbreidingen / Apps script.

Vanuit de GAS-editor kun je trouwens ook op elk moment een nieuw script toevoegen door op de plusknop Een bestand toevoegen te klikken en Script te kiezen, waarna je direct een naam kunt invullen.

Meer documentatie over klassen en methoden in Google Apps Script vind je via deze link. Gevorderde gebruikers vinden hier ook informatie over het gebruik van Google-services, die met specifieke API’s via GAS toegankelijk zijn.

Bij een tweede scriptronde verschijnt in het uitvoeringslogboek ‘Nieuwe waarde!’.

4 Autorisatie

Zodra je je script opslaat en uitvoert, krijg je een melding dat je het moet autoriseren. Wil je het script alleen voor jezelf gebruiken, dan kun je dit privé houden, zodat er geen officiële verificatie nodig is. Klik in het meldingsvenster op Rechten controleren, selecteer je Google-account, klik op Geavanceerd, en kies Ga naar <scriptnaam> (onveilig), en druk op Toestaan. Je ontvangt ook een e-mailmelding van Google met de titel Security alert.

Als je het script alsnog wilt laten verifiëren voor gebruik door anderen, is dit wat complexer. Meld je aan bij de Google Cloud Console met het juiste Google-account. Klik op Select a project, selecteer je GAS-project of klik op New project (en geef het nieuwe project een naam), vul eventueel in het veld Location een locatie in en bevestig met Create. Selecteer het project, druk linksboven op het menu-icoon en ga naar APIs & Services /Credentials. Klik op Configure Consent Screen. Kies Internal om de app beschikbaar te maken voor gebruikers binnen je Workspace-domein of kies External om de app ook voor anderen beschikbaar te maken (dit laatste kan ook binnen de gratis proefperiode). Bevestig met Create en volg de verdere instructies. Bij External moet je nog aanvullende informatie verstrekken en een beoordeling door Google afwachten. Dit heeft dus wel wat voeten in de aarde.

Bij een heuse verificatie moet je kiezen of je je app intern of extern beschikbaar wilt maken.

5 Automatisch antwoord

We hebben al enkele voorbeelden van scripts gezien die aan een Google-app zijn gekoppeld, maar veel functioneel nut zat er nog niet in. Laten we daarom enkele bruikbare voorbeelden doornemen: een voor Gmail en een voor Google Agenda.

In het begin van dit artikel vermeldden we al het instellen van een voorwaardelijk automatisch antwoord in Gmail. Dit vergt enige voorbereiding.

Klik in Gmail op het schuifbalk-knopje rechts van de zoekbalk, vul bij Van het e-mailadres van de gewenste afzender(s) in en laat de overige velden leeg. Klik op Filtermaken, vink de optie Het label toepassen aan, kies Nieuw label en geef het label een naam, bijvoorbeeld automatischantwoord-in. Bevestig met Maken om binnenkomende e-mails van de opgegeven afzenders automatisch aan dit label (een soort mailmap) te koppelen.

Maak vervolgens in het linkermenu met de plusknop bij Labels een tweede label aan, bijvoorbeeld automatischantwoord-uit.

Maak eerst twee labels in Gmail.

6 Antwoord-script

Nu heb je nog een script nodig dat regelmatig checkt welke e-mails het label automatischantwoord-in hebben en automatisch antwoordt naar de afzenders. Deze mails krijgen vervolgens het label automatischantwoord-uit zodat er geen tweede antwoord wordt verstuurd.

Open hiervoor je GAS-editor en maak een script. De benodigde code met commentaar vind je in het document GAP-script_Automatisch_Antwoord.txt. Geef dit script een naam, bijvoorbeeld autoAntwoord, en bewaar het. Klik in het menu op het wekkerpictogram Triggers en kies rechtsonder Trigger toevoegen. Selecteer de juiste functie (autoAntwoord), stel de optie Selecteer afspraakbron in op Op basis van tijd, kies als type bijvoorbeeld Minutentimer met als interval Elke 30 minuten. Bevestig met Save en autoriseer het script zoals uitgelegd in paragraaf 4.

Het script draait nu op de ingestelde frequentie. Test het gerust en de werking controleer via het menu Uitvoeringen.

Het script in werking: label lezen en toekennen, en automatisch antwoord versturen.

7 Agenda-synopsis

In het bestand GAP-script-Agenda-synopsis.txt, vind je een tweede script dat verbinding maakt met zowel Google Agenda als Google Documenten (Drive). Dit script maakt dagelijks een samenvatting van je agenda in een document binnen een specifieke map.

Voor de voorbereiding maak je deze map aan in Google Drive. Vervolgens heb je de ID van de map nodig: open de map in je browser en kopieer alles na /folders/ in de url.

Plak deze ID in het script bij:

Om dit script automatisch op gezette tijden te laten draaien, voeg je een trigger toe. Selecteer hier de functie dagelijkseAgendaNaarDocument en stel een tijd-gebaseerde trigger in, bijvoorbeeld Dagtimertussen 6:00 uur en 7:00 uur. Vergeet niet het script te autoriseren.

In het Uitvoeringslogboek vind je de url (https://docs.google.com/open?id=<…>) naar het document met je agendaoverzicht. Natuurlijk kun je ook naar de map in Google Drive gaan om het document te bekijken en het is ook prima mogelijk om dit document bijvoorbeeld direct naar je mailbox te sturen.

Lees de agenda in en neem een dagelijkse samenvatting op in een Google-document.

8 IFTTT: If This

Je kunt automatiseringen verder uitbreiden door een dienst als IFTTT te gebruiken. Stel dat je een nieuwe rij wilt toevoegen aan een Google Spreadsheet iedere keer wanneer er een nieuw Gmail-bericht binnenkomt met een specifiek onderwerp. Gebruik hiervoor dit GAS-script:

Vervang JE-SPREADSHEET_ID door de ID in de url van je spreadsheet (alles tussen /d/ en /edit). Bewaar en autoriseer het script, en implementeer het als web-app (zie het kader ‘Implementaties’). Voeg een beschrijving toe en bij Wie heeft toegang kun je Iedereen instellen. Na bevestiging met Implementeren verschijnt de url met de implementatie-ID van je web-app. Kopieer en bewaar hem.

Log vervolgens in bij IFTTT, klik op Create en daarna op If This. Selecteer Email als service en kies Send IFTTT an email tagged. Vul als label bijvoorbeeld toevoegen in om te bepalen welke e-mails als trigger zullen gelden. Bevestig met Create trigger.

Dit script wordt als web-app geïmplementeerd.

9 IFTTT: Then That

Klik daarna op Then That en selecteer Webhooks als service. Hiervoor heb je wel een IFTTT Pro-account nodig (gratis één week proef, daarna circa 3 euro per maand).

Kies Make a web request, klik op Connect, en vul deze gegevens in:

Url: <webapp-url-met-implementatie-Id>

Method: POST

Content_type: application/json

Body:

Bevestig met Create action en druk op Continue. Je ziet hier het e-mailadres van IFTTT (trigger@applet.ifttt.com) en jouw gekoppelde Gmail-adres, samen met de eerder ingevulde tag #toevoegen. Rond af met Finish.

Ga nu naar Gmail en test deze automatisering door een bericht naar trigger@applet.ifttt.com te sturen, met #toevoegen in de onderwerpsregel.

Je kunt via Instellingen / Alle instellingen bekijken / tabblad Filters en geblokkeerde adressen eventueel ook binnenkomende mail met het label #toevoegen in de onderwerpregel automatisch laten doorsturen naar het IFTTT-adres.

De IFTTT-applet werd getriggerd en zet via de webhook ons script in werking.

10 Veel of weinig code?

Met GAS kun je dus al veel doen, al dan niet in combinatie met automatiseringstools als IFTTT of Zapier. Het Google Apps Script-platform zegt zelf een zogenoemd low-code-platform te zijn: geschikt voor mensen met minder programeerervaring. Maar als je de door ons gemaakte voorbeeldscripts bekijkt, valt die beloofde low-code-aanpak wat tegen: de scripts lijken vooral geschikt te zijn voor meer ervaren ontwikkelaars. Toch zijn er technieken en tools om ook complexe GAS-scripts te gebruiken zonder (veel) programmeerkennis.

Zo vind je op internet kant-en-klare sjablonen (zie de genoemde links onderaan), en specifiek voor Google Spreadsheets kun je de macro-opnamefunctie inschakelen via Uitbreidingen / Macro’s / Macro opnemen. Neem een macro op, sla deze op, en bekijk of bewerk de macro via de GAS-editor die automatisch opent.

Daarnaast biedt Google AppSheet een gratis no-code-platform met visuele interface en sjablonen voor het bouwen van scripts en apps voor Google Spreadsheets en Drive.

De kers op de taart is AI in de vorm van een chatbot. OpenAI ChatGPT-4o is een van de beste taalmodellen op dit moment en is tegen de tijd dat je dit leest wellicht ook voor gratis accounts beschikbaar met canvas-functionaliteit.

Meld je aan bij ChatGPT en kies (indien beschikbaar) ChatGPT 4o with canvas. Geef uitgebreide instructies voor het beoogde Google Apps-script en vraag om verhelderende Nederlandstalige uitleg. De kans is bestaat dat de gegenereerde code in je GAS-editor meteen werkt. Zo niet, leg uit wat er misgaat, omschrijf eventuele (fout)meldingen en stap voor stap kom je dan meestal toch een werkend eindresultaat.

ChatGPT 4o met canvas: snel gegenereerde code die vaak meteen werkt.

De beste PlayStation 5-games bepalen is best een uitdaging. Anno 2026 is 'een PlayStation 5-game'een breed begrip, vanwege backwards compatible titels, het dalende aantal exclusives en verschillende updates en remasters. Toch is het gelukt: dit zijn de beste PS5 die je kunt spelen.

Astro Bot

Wat begon als een absurd uitgebreide techdemo van de PlayStation 5 en de bijbehorende DualSense-controller in Astro's Playroom, is uitgegroeid tot misschien wel de leukste PlayStation 5-exclusive van deze generatie. Team Asobi's Astro Bot wordt door sommigen ook wel de 'Mario-game van PlayStation' genoemd, onder andere dankzij de vele collectibles in de vorm van Astro Bots die verkleed zijn als zowel bekende als meer obscure PlayStation- en gaming-personages.

Die Bots vind je in de vele levels van het spel, dat je al platformend doorloopt - vaak ook met een unieke power-up om alles steeds beter onder de knie te krijgen. Het is misschien niet de beste pure platformer, maar wat betreft creativiteit en variatie komen weinig games bij Astro Bot in de buurt.

Horizon: Forbidden West

Het concept van de Horizon-franchise voelt als een ietwat willekeurige cocktail, maar werkt als een tierelier. De fictieve versie van de aarde is zowel post-apocalyptisch als prehistorisch, het verhaal is gegrond en tegelijkertijd sciencefiction tot de max, en er zijn robot-dinosauriërs. What's not to love? In Forbidden West reist Aloy af naar het voormalige San Francisco, nog altijd op zoek naar antwoorden rondom haar verleden - en daarmee over het verleden van de wereld.

Die ziet er overigens werkelijk prachtig uit op de PlayStation 5 – het is misschien wel de mooiste game op het platform - en zit bomvol zij-missies en plekken om te ontdekken. Dit allemaal naast een sterk verhaal over identiteit, dat vol zit met plotwendingen en interessante personages. Forbidden West lost daarbij een hoop van de kritiekpunten op van voorganger New Dawn, waardoor het ook een van de fijnst spelende games op het platform is.

©Guerilla Games

Blue Prince

We zeggen het gewoon: Blue Prince is de beste puzzelgame sinds The Witness. In de game erf je een landhuis, waarin je door 45 kamers moet ploegen om de mysterieuze 46e kamer te vinden. Dat doe je steeds door drie verschillende stukken kaart neer te leggen – vandaar de naam van de game – zonder stuk te lopen voordat de dag eindigt. In de praktijk hou je daarom in een notitieboek bij welke combinaties je al hebt verkend, en verzamel je items om de zoektocht dragelijker te maken. Blue Prince is daarom een game die je hersenen net zo kraakt als masseert.

©Dogubomb

Marvel's Spider-Man 2

Met de release van Marvel's Spider-Man in 2018 dachten we even dat het webslingeren niet beter kon worden dan dat. Vijf jaar later bewees Insomniac Games het tegendeel, met een uitermate soepel slingersysteem dat je razendsnel door New York City transporteert. Daarbij speel je in Marvel's Spider-Man 2 met niet één, maar twee van de webhoofden. Na zijn sologame sluit Miles Morales zich aan bij Peter Parker om de Big Apple - nu uitgebreid met Long Island en de wijk Queens - veilig te houden, en geen seconde te laat. Nieuwe schurken als Venom en Kraven the Hunter liggen namelijk op de loer.

Fundamenteel verandert er in Marvel's Spider-Man 2 weinig ten opzichte van de eerdere delen, maar dat maakt de game zeker niet minder leuk. Het is een speelbare blockbuster die aanvoelt als een Marvel-film, iets wat we elk jaar wel kunnen gebruiken op de PS5.

©Insomniac Games

Ghost of Yotei

Ghost of Yotei doet wat veel vervolgen tegenwoordig niet durven: doorgaan met een compleet nieuw, losstaand verhaal en personages die praktisch niets te maken hebben met wat vooraf kwam. Je hoeft niets over Ghost of Tsushima te weten om de reis van het nieuwe hoofdpersonage Atsu te waarderen, terwijl de gameplay wel voortbouwt op de mechanieken van het vorige deel. In plaats van enkel een katana, boog en wat kunai heeft Atsu een waar arsenaal aan wapens om haar queeste voor wraak mee te vervullen. Een katana voor in iedere hand, odachi (grote katana), kusarigama (mes aan een keten) en zelfs een geweer, om er maar een paar te noemen.

Ghost of Yotei omarmt vooral de kalmte. Waar veel openwereldgames leunen op actie, is je door het noorden van Japan begeven een bijna serene ervaring. De wind die door de bomen wappert en de werkelijk prachtige kleuren die de game op je scherm tovert maken Ghost of Yotei een fijne plek om gewoon even te zijn.

Alan Wake 2

Alan Wake is een schrijver, en hij heeft een probleem. Alles wat hij schrijft, gebeurt ook echt. In Alan Wake 2 zorgt dat weer voor problemen, wat een uiterst unieke horror-ervaring maakt. Zeker wie het eerste deel - en de dlc van mede-Remedy-game Control - al gespeeld heeft, weet namelijk dat Alan zich in een soort alternatieve wereld begeeft, wat ook invloed heeft op het andere speelbare personage: Saga Anderson. Omdat je continu weet dat er iets gaat of kan gebeuren, barst Alan Wake 2 praktisch uit zijn voegen van de spanning.

Gameplay-technisch doet de ontwikkelaar daarbij iets knaps: steeds wanneer je het verhaal van een scène omschrijft, verandert ook een deel van de spelwereld. Verschillende combinaties openen telkens andere routes. Dat maakt het alleen maar verwarrender, precies zoals de game het bedoelt en ook duidelijk laat merken. Alan Wake 2 verlegt daarom de grenzen van het horrorgenre.

©Remedy Entertainment

The Last of Us Part 2 Remastered

Het vervolg op een van de beste games ooit zou alleen worden gemaakt als het verhaal de moeite waard was. We kunnen wel stellen dat het in 2020 verschenen The Last of Us: Part 2 een van de beste verhalen in videogames is, en verteld op een manier die alleen het medium kan dragen. Hoe meer je geeft om Joel en Ellie, hoe ongemakkelijker Part 2 de ervaring voor je maakt.

Je tocht, ditmaal met Ellie, is sowieso een aanslag op je geweten. Vijanden hebben allemaal een naam, roepen om hulp en kermen het uit wanneer je ze te grazen neemt. Het gamedesign van The Last of Us: Part 2 wordt nog weleens onderschat, maar in de basis is het qua gameplay en physics een grensverleggende actie-stealthgame. De PlayStation 5-versie voegt behalve betere graphics weinig toe aan het origineel, maar het is een ervaring die we nog steeds met klem aanraden.

Hollow Knight: Silksong

We hebben er potvolkoffie lang op moeten wachten, maar inmiddels kunnen we al een poosje aan de slag met Hollow Knight: Silksong. De game doet het nieuwe gebied Pharloom aan en legt het personage Hornet uit de eerste game onder de knoppen voor een nieuw, op zichzelf staand avontuur. De bazen en omgevingen in het met wanhoop gevulde Pharloom zijn nog gevaarlijker dan in Hallownest, en de moeilijkheidsgraad van deze 'actie-verkenningsgame' of metroidvania ligt dan ook vrij hoog

Dat maakt het dan ook extra bevredigend wanneer je sierlijk tussen vijanden en valstrikken door springt, of na tien keer doodgaan de patronen van een baasgevecht doorkrijgt. Daarbij krijg je alle ruimte om te ontdekken en inwoners van dit sombere land te helpen voor extra items, die jouw tocht naar de top van Pharloom stukje bij beetje draagbaarder maken. De flow van Silksong is ongekend, de besturing ongeëvenaard soepel en het audiovisuele aspect elke mogelijke prijs waard. Silksong is een kroon op het genre.

©Team Cherry

Baldur's Gate 3

De Baldur's Gate-rpg's van weleer zijn iconisch en geliefd door velen, dus een nieuw deel maken is een gewaagde keuze. Het Belgische Larian Studios heeft zich vol overgave op deze taak gestort, en heeft daarmee een van de beste (moderne) rpg's ooit aangeleverd. De opzet van het verhaal is dat jouw personage een tadpole - soort worm - in zijn schedel heeft, en op avontuur moet om die te verwijderen, voordat je in een octopusachtige Mind Flayer verandert. In het verloop van dat avontuur heb jij de regie over wie je helpt, een kopje kleiner maakt of om de tuin leidt. Als de dobbelstenen meewerken, tenminste.

Baldur's Gate 3 biedt spelers in ieder geval ongekend veel vrijheid in het aanpakken van vrijwel iedere situatie, waardoor iedereen een persoonlijke ervaring kan opbouwen met het spel. Kun je het – net als in het bordspel Dungeons & Dragons – bedenken, dan kan het waarschijnlijk. Daarbij is het noemenswaardig hoe soepel de game wegspeelt met een controller, terwijl Baldur's Gate 3 alle complexiteit van een oneindig diepgaande rpg bevat.

©Larian Studios

Tunic

Veel van de games in deze lijst zijn gemaakt door gepassioneerde teams, bestaande uit soms wel honderden ontwikkelaars. Tunic is daarin het tegenovergestelde, gezien de game grotendeels gemaakt is door één persoon: Andrew Shouldice. Overduidelijk is dat hij zich heeft laten inspireren door The Legend of Zelda voor de visuele stijl van het spel, met Bloodborne-invloeden voor de gevechten.

Maar Tunic is juist ook ontzettend uniek. Spelend als een vosje moet je als speler een taal ontcijferen die met verschillende stukken papier in de game het verhaal vertelt en langzaamaan onthult hoe je de game uitspeelt. Het gevoel van ontdekking en het langzaamaan begrijpen van de wereld maakt van Tunic een zeer speciale ervaring.

©Finji

God of War: Ragnarok

God of War uit 2018 bleek de grandioze heruitvinding van een al iconische PlayStation-franchise. Opeens was de brute Kratos een stuk menselijker, een vader die - al rouwend om zijn vrouw - de jonge Atreus probeert te behoeden tegen de schaduw van zijn eigen verleden. God of War: Ragnarok is het lange vervolg op dat verhaal, en tegelijk een verkenning van wat vaderschap en goddelijkheid betekenen in de context van de ramp uit de titel. Want als je zoon het einde van de wereld - Ragnarok - kan behoeden, neem je hem dan nog in bescherming? Wat als godheden als Odin en Thor zich ermee gaan bemoeien?

Ragnarok is een prachtig schouwspel, vol indrukwekkende acteerprestaties en keiharde actie. Tijdens het bevechten van hordes vijanden en oplossen van omgevingspuzzels loert de wanhoop constant op de achtergrond: de tijd dringt. Het is een typische PlayStation-blockbuster en mist daardoor de verrassing van zijn voorganger, maar het blijft een dijk van een game.

Helldivers 2

Dat dit vervolg op een relatief onbekende top-down shooter zoveel bekijks trok was een verrassing, maar Helldivers 2 is dan ook echt verraderlijk leuk om te spelen. Als soldaten van het 'democratische' Super Earth rukken de Helldivers uit in het hele heelal om - naar eigen zeggen - vrijheid te verspreiden onder de mechanische Automatons en insectachtige Terminids. De soldaten strooien op satirische wijze leuzen als "Voor vrijheid, voor democratie!" rond, waardoor de toon van deze third-person shooter redelijk luchtig blijft.

Tenminste, totdat je omsingeld wordt door Automatons met kettingzagen als armen, de kanonnen op je moederschip herladen moeten worden en er bijna geen extra troepen meer beschikbaar zijn. Dan laat Helldivers 2 je een speciaal soort stress voelen, wat bij tijd en wijle hilarische momenten met je vrienden oplevert. Het is misschien niet de meest geraffineerde game op dit lijstje, maar Arrowhead Games blijft gestaag nieuwe content toevoegen.

Metaphor: ReFantazio

Atlus staat voornamelijk bekend om de populaire Persona-jrpgs, die weer spin-offs zijn van de bredere Shin Megami Tensei-franchise. Met Metaphor: ReFantazio zet de studio een game neer die met zijn unieke fantasiewereld geheel op zichzelf staat, maar toch druipt van het Atlus-dna. De muziek, menu's en designs van monsters en metgezellen zijn uitermate stijlvol. Je leert zowel partyleden als ondersteunende personages steeds beter kennen dankzij het sociale systeem à la Persona en het beurtelingse vechtsysteem is zowel simpel om te leren als diepgaand genoeg om de spanning er continu in te houden.

Daarbij haalt Metaphor verschillende sociale thema's rondom macht en vrijheid aan in het verhaal, terwijl je jouw gezelschap - en zo hopelijk ook de United Kingdom of Euchronia - naar een betere toekomst loodst. Dat doet het op een manier die weinig games aandurven, waardoor het misschien ook wel een van de belangrijkste games op de PlayStation 5 is. Met een gemiddelde speelduur van zo'n tachtig uur als je ook de zij-content meeneemt is Metaphor: ReFantazio een flinke zit, maar ook een die je tijd dubbel en dwars waard is.

©Atlus

Death Stranding 2: On The Beach

Er zijn een paar merkbare verschillen in Death Stranding 2 ten opzichte van het eerste deel, waaronder vooral een grotere focus op vuurgevechten en natuurlijke obstakels die het terrein in Australië verraderlijk maken. Het bezorgen van pakketjes om zo een continent te verbinden met het 'chiral network' - een futuristisch wi-fi-netwerk - vormt echter nog steeds de basis van het verhaal.

De een vindt dat leuker dan de ander, maar uiteindelijk kunnen we allemaal wel genieten van de gestoorde hersenspinsels van regisseur Hideo Kojima - wiens kenmerkende bombast en knotsgekke ideeën weer volop in de game verwerkt zijn. Soms is Death Stranding 2 niet te volgen, maar de ervaringen waar het je insleept zijn uniek voor het platform.

©Kojima Productions

Elden Ring

Als Elden Ring 'gewoon' Dark Souls in een open wereld was, dan had het deze lijst ook al gehaald. Maar het is veel meer: een nieuwe standaard voor openwereldgames, een doorbraak in het ‘souls-genre’ en de katalysator voor een hele nieuwe community. The Lands Between blijven verbazen, met verborgen grottenstelsels, afschrikwekkende lore, megalomane eindbazen die uit het niets opduiken, items waarvan je niet weet wat ze doen en nog veel meer. Loop tegen een muur, en er zijn nog duizend-en-een andere muren om tegenaan te lopen. Je hoeft enkel rechtsomkeert te maken.

Om die reden is Elden Ring ook de meest toegankelijke FromSoftware-game ooit gemaakt. Wie écht stukloopt op de game, heeft altijd de optie om te grinden voor meer XP, zijn of haar uitrusting te upgraden of hulp te zoeken bij vriendelijke metgezellen op het internet die tips hebben om 'wel verder te komen' – of ze gewoon online op te roepen in de game. Waar andere souls-likes verkenning afschaffen, richt Elden Ring zich juist op die langverwachte beloning. Misschien is dat wel wat de game zo uniek maakt.

©FromSoftware

The Witcher 3: Wild Hunt

The Witcher 3: Wild Hunt is inmiddels ruim tien jaar oud, maar nog steeds een van de beste videogames ooit gemaakt. Waar veel games zich richten op het vullen van de wereld met dingen om te doen, zorgt The Witcher 3 ervoor dat elke minuut speeltijd daadwerkelijk de moeite waard is. Een ogenschijnlijk onbelangrijke sidequest kan zomaar uitmonden in een groots verhaal over een familievloek, vol drama en dilemma's die het verloop van het verhaal bepalen.

The Witcher 3 is daarom een verzameling van meeslepende monsterverhalen, waarbij vaker wel dan niet de mens de grootste boosdoener is. Monsterjager Geralt of Rivia wordt ook nog eens persoonlijk geraakt wanneer zijn surrogaat-dochter Ciri wordt ontvoerd en hij het door oorlog verwoeste land doorkruist om haar te vinden. Dat is echter het excuus voor een boel andere verhalen die allemaal aanvoelen als het hoofdverhaal - een unieke prestatie binnen rollenspellen en videogames.

Celeste

Celeste draait om Madeline, een eigenwijs en onzeker meisje dat de mysterieuze Mount Celeste besluit te trotseren. Dat doe je in verschillende levels die steeds lastiger worden en uiteindelijk pixel-perfecte platformvaardigheid eisen en het uiterste van je reactievermogen vragen. Een droom die uitkomt voor speedrunners en 2D platform-fanaten dus. Maar wat Celeste toch echt naar de top van het genre tilt is het verhaal, en de symboliek van een berg beklimmen in samenhang met het overkomen van je angsten, twijfels over identiteit en mentale problemen over het algemeen.

Celeste is niet per se een rasechte PlayStation 5-game, maar als een van de beste indie-games ooit wat ons betreft een must-play.

©EXOK Games

Cyberpunk 2077

De oorspronkelijke verschijning van Cyberpunk 2077, dé volgende game van The Witcher-makers CD Projekt Red, was een grote ramp. De bugs en prestatieproblemen waren dusdanig ingrijpend dat de game eigenlijk alleen op de huidige generatie consoles fatsoenlijk speelbaar is. Vergeet je die geschiedenis, dan is het echter een van de beste rpg's van het moment.

Cyberpunk schiet als een shooter, maar is nog altijd een rollenspel vol mogelijkheden. Als jonge 'punk' kies je een achtergrond en set vaardigheden die bepalen hoe je het beste opereert, maar een zee aan skills en robotische upgrades openen openen talloze deuren voor gameplay-vrijheid. De verhaalvertelling is daarnaast wederom uitmuntend, met zijmissies die aanvoelen als de hoofdmissie en personages om wie je langzaam gaat geven. Met de steengoede uitbreiding The Phantom Liberty in het achterhoofd biedt Cyberpunk 2077 simpelweg een van de beste verhalende verhalende ervaringen op PlayStation 5.

©CD Projekt Red

Final Fantasy 7 Rebirth

Het legendarische Final Fantasy 7 wordt in maar liefst drie delen opnieuw gemaakt. Waar Final Fantasy 7 Remake het verhaal aftrapte met nieuwe perspectieven voor bekende personages, richt Rebirth zich vooral op de open wereld. De plot kabbelt daarbij wat voort, maar het zijn vooral de interacties tussen Cloud en zijn lotgenoten die Rebirth zo intrigerend maken.

Bovendien speelt de game nog altijd met je verwachtingen: is dit niet eigenlijk een vervolg op het origineel? Het antwoord daarop is nog steeds niet duidelijk, en past bij de abstracte Japanse stijl van verhaalvertelling. Dankzij het unieke vechtsysteem - dat realtime en beurtelingse gevechten perfect combineert - vlieg je er vanzelf doorheen. Als je ondertussen niet verknocht raakt aan Queen's Blood, da' is.

Returnal

Roguelikes winnen de laatste jaren flink aan populariteit, en Housemarque heeft met Returnal een ijzersterke duit in het zakje gedaan. Je speelt in de game als Selene Varros, een piloot die neerstort op een buitenaardse planeet en moet vechten om te ontsnappen. Daarbij is dit een timeloop, waardoor Selene na iedere dood terugkeert en opnieuw op pad kan gaan, al verandert de indeling van de planeet met iedere run.

Makkelijk is Returnal dus niet, maar gestaag kom je als speler ook steeds meer te weten over de planeet en het verleden van Selene. Zo is de gameplay continu verbonden met het verhaal van de game, wat de al indrukwekkende gevechten met buitenaardse wezens extra gewichtig maakt.

©Housemarque

Disco Elysium: The Final Cut

Sommigen beschrijven Disco Elysium eerder als een boek dan een videogame vanwege de hoeveelheid tekst, en dat is eigenlijk een compliment. In de rpg speel je als Harry Du Bois, een detective wiens vaardigheden en attributen letterlijk worden bepaald door zijn actieve brein. Gedurende de game praat je met personages en maak je keuzes zowel in dialogen als acties, afhankelijk van je gekozen karaktereigenschappen. Die geven je bijvoorbeeld nieuwe opties omdat je een eigenschap over jezelf ontdekt en bepalen hoe goed conversaties verlopen.

Disco Elysium gebruikt skill checks met dobbelstenen om te bepalen of een keuze lukt of juist misgaat. Dat levert een avontuur op dat vaak grappig is, maar soms ook verrassend diep gaat. Het verhaal past zich steeds aan aan wat jij doet en laat je ook leven met de gevolgen. Disco Elysium is daarom een héle bijzondere game.

©ZA/UM

Amazon heeft afgelopen oktober al een forse ontslagronde doorgevoerd, en doet dat nu weer: zo'n 16.000 mensen verliezen hun baan.

Volgens het bedrijf zijn de ontslagen een noodzakelijk kwaad om zo "bureaucratie te verminderen" en "lagen te verminderen". Vooral mensen in leidinggevende posities worden schijnbaar dan ook getroffen bij het bedrijf.

Ontslagen van afgelopen oktober

Amazon ontsloeg in oktober vorig jaar al zo'n 14.000 mensen, en hintte toen al naar de mogelijkheid dat er spoedig meer ontslagen zouden vallen. Dat is nu dus gebeurd.

Er vielen afgelopen oktober ook ontslagen binnen de gamedivisie van het bedrijf, waarbij gemeld werd dat Amazon zich minder op mmo's zou richten. Wel blijft het bedrijf de aankomende nieuwe Tomb Raider-games uitbrengen.

Hulp voor ontslagen werknemers

Amazon zou er alles aan doen om de mensen die getroffen worden te helpen. Zo krijgen de meeste Amerikaanse werknemers drie maanden de tijd om intern een nieuwe functie te vinden. Mocht dat niet lukken, dan ontvangt men ontslagvergoeding en begeleiding bij het vinden van nieuw werk.

Het is al geruime tijd bekend dat Amazon minder werknemers in dienst wil. Hoewel het bedrijf nog meer producten wil verkopen via diens webwinkel, is het de bedoeling dat er steeds meer gerobotiseerd wordt.