ID.nl logo
Terug van weggewist: met deze tools herstel je verloren gewaande data
© Daniel Jedzura kontakt@mdfotografia.pl
Huis

Terug van weggewist: met deze tools herstel je verloren gewaande data

Een technische storing of een kleine onoplettendheid kan leiden tot het verlies van belangrijke gegevens. Als er geen actuele back-ups zijn gemaakt, heb je weinig andere opties dan proberen of gegevensherstel redding brengt. Wie weet brengt een van de tools in dit artikel je geluk.

Is je computer gecrasht en ben je allerlei bestanden kwijt? Wie weet is een van deze veertien tools je redding:

  • SystemRescue
  • RescueZilla
  • Hiren's BootCD PE
  • Lazesoft Recovery Suite
  • PreviousFileRecoverty
  • Recuva
  • EaseUS Data Recovery Wizard
  • R-undelete Home
  • ReclaiME Free RAID Recovery
  • Testdisk
  • (Q)PhotoRec
  • DDrescue
  • Active@Disk Editor
  • HxD

Liever bestandsverlies voorkomen? Volg dan de stappen uit dit artikel: Computercrash? Gelukkig heb je een herstelschijf gemaakt!

1 SystemRescue

Laten we eerst drie systemen introduceren die je op een live usb-stick plaatst om je pc mee op te starten. Allereerst SystemRescue (voorheen bekend als SystemRescueCd). Het is een uitgebreide kit, gebaseerd op Linux, met tal van systeemtools, onder meer voor het analyseren van schijfpartities, het kopiëren van bestanden, het herstellen van bootrecords en ook specifiek voor gegevensherstel. Een volledige lijst vind je op deze pagina. Instructies voor de installatie op een live usb-stick zijn hier te lezen.

SystemRescue richt zich vooral op het herstellen van beschadigde of niet-opstartbare systemen.

2 RescueZilla

RescueZilla is gebaseerd op Linux en beschrijft zichzelf als een ‘bare metal’ hersteloplossing met grafische interface. Dit betekent dat er niet noodzakelijk een werkend besturingssysteem op de pc hoeft te staan. De tool heeft veel weg van een ‘gui’ voor CloneZilla, waarmee je een imagebestand kunt terugzetten naar je gecrashte systeem. Met RescueZilla kun je dan een dergelijk image (net als virtuele schijven van VirtualBox, VMWare en Hyper-V) als een virtueel station laden en selectief bestanden herstellen. RescueZilla bevat tevens populaire hersteltools als TestDisk en PhotoRec.

RescueZilla: vooral in te zetten als je eerder een schijfimage hebt gemaakt.

3 Hiren’s BootCD PE

Als je op zoek bent naar een zeer flexibele live-omgeving, dan is Hiren’s BootCD PE een toegankelijke oplossing. Deze is namelijk gebaseerd op Windows 10 x64. Dit live-systeem bevat een scala aan tools. Alle tools zijn overzichtelijk ondergebracht in categorieën, waaronder Data Recovery (met tools als Recuva, Puran File Recovery en ReclaiMe) en Windows Recovery (met onder meer Lazesoft Windows Recovery). Je hebt ook de mogelijkheid om zelf draagbare tools toe te voegen door ze op je usb-stick te plaatsen.

Hiren’s BootCD PE bevat ook een flink aantal specifieke datahersteltools.

4 Lazesoft Recovery Suite (Home Edition)

Als je problemen ondervindt met je Windows-installatie, kan Lazesoft Recovery Suite je redding zijn. Het hoofdvenster bestaat uit vijf onderdelen, waaronder een ‘bootable media builder’, waarmee je de suite op een live usb-stick zet. Het tweede onderdeel, Windows Recovery, stelt je in staat om onder andere een beschadigd opstartrecord en register te herstellen, maar dit werkt alleen vanaf zo’n opstartmedium. Daarnaast bevat de suite modules voor wachtwoordherstel, schijfimaging en -klonen, evenals een specifieke datahersteltool waarmee je verwijderde bestanden kunt herstellen.

Data Recovery Wizard is een onderdeel van de Lazesoft Recovery Suite.

5 PreviousFileRecovery

Ook als je geen bewuste bestandsback-ups gemaakt hebt, heeft Windows wellicht automatisch voor ‘vorige bestandsversies’ gezorgd via de eigen systeemherstelfunctie. Deze functie moet natuurlijk wel zijn ingeschakeld (druk op Windows-toets, tik herstel in en controleer met Een herstelpunt maken). Ook al kun je oudere bestandsversies vanuit Windows zelf oproepen, werkt dit handiger met PreviousFileRecovery. Vul bij Basismap de locatie in waar je de zoektocht wilt beginnen. Rechtsklik vervolgens op de gewenste bestanden en kopieer deze naar een andere locatie.

Met wat geluk vind je in Windows eerdere versies van een overschreven bestand terug.

6 Recuva

Met Recuva zijn we aanbeland bij tools die zich specifiek richten op het herstellen van verloren databestanden. De toepassing start standaard met een wizard die je door de belangrijkste herstelstappen leidt. Eerst kies je het type bestanden (zoals Afbeeldingen, Documenten, Alle bestanden) en daarna geef je aan waar je hoopt deze te vinden. Blijkt een standaardscan niet te volstaan, dan kun je kiezen voor een intensievere en langdurigere scanmethode. Handig is dat Recuva via kleurcodes de herstelkans aangeeft.

Recuva geeft via kleurcodes de herstelkans aan.

7 EaseUS Data Recovery Wizard

Als Recuva niet het gewenste resultaat oplevert, kun je het proberen met EaseUS Data Recovery. De gratis versie kan maximaal 2 GB aan gegevens herstellen. Je selecteert eerst een schijf of locatie. Na het scannen verschijnt een lijst met herstelde bestanden, zoals Afbeeldingen, Video’s en Documenten. Helaas krijg je geen indicatie van de herstelkans. De tool bevat tevens de module Gecrashte pc-herstel, maar hiervoor moet je een live usb-stick aanmaken, en daarvoor vinden we Hiren’s BootCD PE geschikter.

Bij EaseUS Data Recovery Wizard moet je het zonder indicatie van de herstelkans stellen.

8 R-undelete Home

De gratis versie van R-Undelete Home heeft een opvallende beperking: de tool werkt alleen met FAT-opslagapparaten (FAT12/16/32 en exFAT). Gelukkig geldt dit voor veel opslagmedia, zoals usb-sticks, geheugenkaarten en externe schijven. Nadat je een station of partitie hebt geselecteerd, kun je een scan laten uitvoeren om verwijderde bestanden te detecteren (een Deep Scan duurt langer, maar kan meer resultaten opleveren). De gevonden bestanden worden georganiseerd per categorie, waarna je een geschikte doellocatie kiest voor het herstel. Kleurcodes geven hierbij de kans op succes aan.

R-undelete Home is zeer gebruiksvriendelijk.

9 ReclaiMe Free RAID Recovery

De meeste datahersteltools hebben moeite met schijven in een RAID-configuratie (Redundant Array of Independent Disks), zoals in NAS-apparaten. ReclaiMe Free RAID Recovery kent echter geen problemen met RAID 5(E), 10, 1E en 6-configuraties. Via deze pagina vind je instructies voor verschillende RAID-configuraties. Weet wel dat de gratis versie alleen de RAID-configuratieparameters kan herstellen; het daadwerkelijke dataherstel moet nog worden uitgevoerd. Hiervoor kennen we helaas geen gratis tools. Enkele mogelijke betaalde opties zijn de software van ReclaiMe zelf, File Scavenger en UFS Explorer.

ReclaiMe: RAID-parameters reconstrueren is gratis, maar het eigenlijke dataherstel helaas niet.

10 Testdisk

In tegenstelling tot tools als Recuva, EaseUS en R-undelete, wordt Testdisk bediend via een opdrachtregelinterface. Deze tool is beschikbaar voor bijna alle platformen, heeft een lange geschiedenis en wordt regelmatig bijgewerkt. Testdisk kan verloren gegane bestanden herstellen uit (ex)FAT, NTFS en Ext2-systemen. Bovendien kan het corrupte partitietabellen en bootrecords reconstrueren voor verschillende bestandssystemen. Op de website vind je gedetailleerde instructies voor verschillende dataherstelscenario’s, maar in feite maak je telkens stapsgewijs gerichte keuzes, waarna aangepaste opties verschijnen op de opdrachtprompt.

Testdisk is krachtig, maar ontbeert een comfortabele grafische interface.

11 (Q)PhotoRec

PhotoRec kan net als Testdisk vanuit de opdrachtregel worden bediend, maar beschikt tevens over een grafische variant (QPhotoRec). PhotoRec is geschikt voor het herstellen van gegevens in verschillende fotoformaten, zowel op schijven, usb-sticks als geheugenkaarten, maar het kan ook video’s, documenten en archiefbestanden herstellen. Na het instellen van de bron- en doellocatie worden de herstelde bestanden weergegeven volgens bestandstype (png, zip enzovoort) en direct naar de doellocatie geschreven. Je kunt vooraf aangeven welke bestandsformaten je wilt laten herstellen.

QPhotoRec biedt een grafische schil voor de opdrachtregeltool PhotoRec.

12 DDrescue

Ook DDrescue is een opdrachtregeltool. Deze probeert gegevens te herstellen van een corrupt bestand of een apparaat zonder geldig bestandssysteem. De tool kopieert de data eventueel naar een schijfimage, zodat je het als een virtueel station kunt koppelen (bijvoorbeeld met OSFMount). De standaardsyntax is:

ddrescue [opties] [bronmedium] [doelmedium] [logbestand]

wat bijvoorbeeld resulteert in:

ddrescue -f /dev/sda /root/Desktop/bronmedium.img /root/Desktop/ddrescue.log

Tik ddrescue --help voor een overzicht van de beschikbare parameters. Met bijvoorbeeld de optie -A kun je ook slechte schijfgebieden kopiëren.

DDrescue is bezig een schijfvolume naar een imagebestand te kopiëren.

13 Active@Disk Editor

Het kan voorkomen dat automatische datahersteltools falen. Afgezien van kostbaar professioneel dataherstel blijft er dan weinig anders over dan een meer handmatige benadering te proberen met een fysieke schijf-editor als Active@Disk Editor. Met deze tool, die als beheerder moet worden uitgevoerd, kun je zowel bestanden als fysieke schijven onder het bestandssysteem benaderen, tot op het niveau van partitietabellen en bootrecords, die de tool in ‘leesbare’ vorm kan interpreteren. Je kunt hierin specifieke gegevens zoeken, wijzigingen aanbrengen en sectoren als ruwe data naar bestanden veiligstellen.

Je kunt ook snel naar specifieke schijfstructuren navigeren en deze – op eigen risico! – bewerken.

14 HxD

Heb je het graag iets ‘eenvoudiger’, dan is HxD een goede keuze. Hiermee kun je ruwe gegevens benaderen van zowel bestanden, schijfstructuren en -images als geheugengebieden. Om gegevens te kunnen bewerken, moet je echter eerst een veiligheidsschakelaar activeren (bij Extra’s / Opties/Algemeen). Er is een ingebouwde zoekfunctie waarmee je kunt zoeken naar tekststrings, hex-waarden, integers en floating-pointgetallen. Je kunt datablokken eenvoudig kopiëren en plakken, bijvoorbeeld om corrupte bestandsheaders snel te herstellen op basis van gezonde bestanden.

Met HxD kun je zowel schijven, bestanden als RAM-gebieden rechtstreeks benaderen.

15 Eraser

We moeten toegeven dat Eraser een vreemde eend in de bijt is. Terwijl alle voorgaande tools gericht zijn op het mogelijk maken van dataherstel, zorgt Eraser er juist voor dat gegevens niet meer kunnen worden hersteld door ze te overschrijven met pseudo-willekeurige datapatronen. Dit kan bijvoorbeeld handig zijn als je een gebruikte schijf wilt weggeven of verkopen. Met Eraser kun je niet alleen specifieke bestanden en mappen ‘shredden’ (ook volgens tijdsschema), maar zelfs een volledige schijf of partitie, inclusief de data tussen de bestands- en clustereinden. Deze laatstgenoemde schijfgebieden kunnen immers ook privacygevoelige gegevens bevatten.

Eénmaal overschrijven is echt wel genoeg om dataherstel onmogelijk te maken.
Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen
© Jeroen Boer - ID.nl
Gezond leven

Review Apple Watch Series 11 – Kleine verbeteringen

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

Uitstekend
Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Plus- en minpunten
  • Goed scherm
  • Goede activiteitentracking
  • Goede slaaptracking
  • Batterijduur
  • Zelfde chip als voorganger
  • Weinig vernieuwing

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Uiterlijk is er geen verschil met de vorige Apple Watch.

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Op de achterkant vind je de sensors die onder andere je hartslag detecteren.

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Je vindt alle gegevens in de Watch- en Gezondheid-apps.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

De Apple Watch vraagt je om een herkende activiteit te bevestigen om deze daadwerkelijk als work-out op te slaan.

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

▼ Volgende artikel
Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller
© ID.nl
Huis

Handige tweaks: zo maak je Windows 11 sneller

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Geen fan van Widgets? Vergeet ze dan niet uit te zetten.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Hoe minder grafische effecten, hoe sneller Windows Verkenner zal aanvoelen.
Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Snoei in de lijst opstartprogramma’s.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

In Taakbeheer zie je ook de invloed die de opstartprogramma’s en -processen hebben.
Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Standaard wordt dit Windows-onderhoud om 2 uur ’s nachts uitgevoerd.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

AppBuster geeft zelf aan welke bloatware het graag zou verwijderen, maar jij beslist.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Op tragere systemen schakel je de zoekindexering beter uit.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Deze opties zijn vooral handig voor wie vergeet deze mappen regelmatig handmatig leeg te maken. 

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Wil je liever van een andere back-up gebruikmaken, dan kun je OneDrive beter uitschakelen.
Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.

Je kunt uiteraard de Gamemodus nog handmatig aanzetten als je een game speelt.