Ben je slachtoffer van een datalek? Dan ben je niet alleen, dit overkomt veel mensen in Nederland. Enkele marktonderzoekbureaus maakten bijvoorbeeld onlangs melding van een datalek. Dit betrof de gegevens van miljoenen Nederlanders. Wij leggen in vier stappen uit uit hoe je het risico kunt beperken.

Partnerbijdrage - In samenwerking met Bitdefender

Regelmatig vinden datalekken plaats, vaak als gevolg van een cyberaanval. Uit onderzoek blijkt dat in Nederland veel slachtoffers van datalekken zijn.

Cybercriminelen stelen informatie om te misbruiken en te verhandelen. Kortgeleden rolde de politie in samenwerking met de FBI en Interpol een marktplaats op voor gestolen persoonsgegevens. Die verhandelde digitale profielen van circa 2,5 miljoen personen, waaronder zo'n 50.000 Nederlanders.

De marktplaats was gespecialiseerd in identiteitsfraude en verkocht middelen waarmee criminelen makkelijker identiteitsfraude plegen. Dit heeft ernstige gevolgen voor iedereen van wie daar gegevens verhandeld zijn. De criminelen hebben ongemerkt toegang tot je accounts en de daar opgeslagen informatie. Met de gegevens zijn bankrekeningen leeg geroofd en mensen afgeperst.

Langdurige gevolgen

Identiteitsfraude blijft je jarenlang achtervolgen. Gegevens die eenmaal in criminele handen zijn, verdwijnen daar niet meer. De opslag is eenvoudig en goedkoop. Wellicht wordt de informatie later nog een keer verhandeld. Je weet daarom nooit wanneer de gegevens (opnieuw) misbruikt gaan worden.

Het is belangrijk om jezelf te beschermen. Misschien ben je al slachtoffer, zonder dat je het weet. De politie heeft met betrekking tot de opgerolde marktplaats een speciale site, checkjehack. Vul daar je e-mail adres in. Het systeem onderzoekt hiermee of je gegevens bij de criminele marktplaats zijn aangetroffen. Hoor je niets, dan is het goed. Staan jouw gegevens in de databank van de marktplaats, dan krijg je een e-mail van de politie.

De checkjehack-website van de politie betreft één marktplaats. De digital identity protection van Bitdefender zoekt actief op het internet en waarschuwt bij een lek van je gegevens.

©Pongsak - stock.adobe.com

Stappenplan digitale veiligheid

Zijn jouw gegevens bij een datalek betrokken, wees dan extra voorzichtig. Houd er rekening mee dat criminelen je gegevens gaan gebruiken en verhandelen. Kijk goed uit voor phishing en let extra op je e-mailaccount en bankrekening.

Zorg dat je beveiliging tiptop in orde is. Hier volgt een stappenplan digitale veiligheid.

Stap 1: Basisbeveiliging

• Check de basisbeveiliging van je PC, laptop, tablet en telefoon.

• Dit begint met de updates. Controleer dat alle updates zijn uitgevoerd. Updates repareren kwetsbaarheden in de software. Criminelen misbruiken de kwetsbaarheden om je systeem aan te vallen. Voer updates altijd zo snel mogelijk uit.

• Installeer een geavanceerd cyberbeveiligingsprogramma, ook op je tablet en telefoon. Dit zorgt voor een goede bescherming tegen phishing en malware.

Stap 2: Wachtwoorden wijzigen

• Wijzig in verband met de risico's van het datalek de wachtwoorden van al je accounts. Het is belangrijk dat je voor elke site en voor elk account een ander wachtwoord gebruikt.

• Start met een veilig apparaat, dus nadat je de updates gedraaid hebt en het cyberbeveiligingsprogramma op je systeem in werking is. Installeer een wachtwoordmanager met krachtige encryptie.

• De wachtwoordmanager maakt sterke wachtwoorden aan en onthoudt deze. Zelf hoef je alleen nog het hoofdwachtwoord te onthouden. Gebruik op al je apparaten dezelfde wachtwoordmanager.

• Nu je systeem veilig is en je over een wachtwoordmanager beschikt, wijzig je overal de wachtwoorden. Maak een lijst met de sites en accounts die je gebruikt en werk die een voor een af. Zo vergeet je niets.

• Stel, waar dit kan, meteen multifactor-authenticatie in. Daarmee is voor het inloggen naast je wachtwoord ook een andere controlemaatregel vereist, bijvoorbeeld een code die je per SMS of email ontvangt. Misbruik van het account is hiermee een stuk moeilijker.

Stap 3: Bewaak je online identiteit

• Jouw gegevens zijn op een groot aantal plaatsen opgeslagen. Vrijwel alle instanties en sites werken met databases met persoonlijke gegevens. Elk datalek en elke cyberaanval verhoogt het risico van identiteitsfraude.

• Bewaak je online identiteit met de digital identity protection. Deze zoekt op het internet naar lekken van jouw gegevens en waarschuwt je meteen bij verdachte situaties. Je krijgt daarbij adviezen hoe te handelen zodat je snel kunt ingrijpen, voor het te laat is.

Stap 4: Installeer een VPN

• Beveilig je netwerkverkeer met encryptie en scherm je online identiteit af voor hackers met een VPN.

• Openbare wifi, zoals op je vakantieadres of in de woonwinkel, brengt extra risico's met zich mee. Gebruik daar altijd een VPN. Dit voorkomt afluisteren van de verbinding.

Alle apparaten

De beveiliging van je tablet en telefoon is net zo belangrijk als van de PC of laptop. Met een multiplatform bundel heb je meteen de beveiliging op al je apparaten op orde. Een bundel levert je een complete cyberbeveiliging, waaronder bijvoorbeeld een microfoonmonitor, webcambeveiliging en een beveiligde browser. Hiermee zie je niets over het hoofd. Bovendien is een bundel vaak voordeliger.

Belangrijk om te weten voor iedereen die Dispatch op een Switch of Switch 2 wil aanschaffen: de game is op die platforms gecensureerd, en dit kan niet uitgezet worden.

Dispatch kwam afgelopen jaar al uit op platforms als pc en PlayStation 5, en is sinds eerder deze week ook te koop voor Nintendo Switch en Nintendo Switch 2. Veel Switch-gamers keken al lange tijd uit naar de release van deze geprezen indiegame.

Censuur in Dispatch

Nu blijkt echter dat Dispatch op Switch-consoles gecensureerd is. De game bevat zo nu en dan scènes waarin (getekende) naaktheid voorkomt. Ook zitten er andere volwassen beelden in, zoals het opsteken van een middelvinger. In de andere platformversies zit er als optie de mogelijkheid deze beelden te censureren, maar spelers kunnen dit zelf bepalen door het aan of uit te zetten.

Op Switch en Switch 2 blijkt dit dus niet het geval: daar is het censuur vooralsnog verplicht. Volgens Dispatch-ontwikkelaar AdHoc (via Eurogamer) is dit gedaan omdat de game aan bepaalde regels moet doen om op de Nintendo eShop uit te komen.

Het lijkt er dan ook niet op dat er een patch uitkomt waarmee spelers het alsnog zelf kunnen bepalen, al is de kritiek online niet mals. Mocht die kritiek groeien, dan wordt er wellicht alsnog wat aan gedaan, maar dit is vooralsnog niet bevestigd.

Mogelijk heeft het te maken met strengere regels in bepaalde regio's - zoals Japan. Het zou kunnen dat AdHoc er voor heeft gekozen één versie van het spel voor alle regio's uit te brengen, waardoor het censuur voor alle regio's geldt. In Japan is de PS5-versie van de game bijvoorbeeld ook gecensureerd.

Nintendo heeft in een statement aan NintendoLife niet veel meer duidelijkheid gegeven over de situatie. Het bedrijf benadrukt dat leeftijdsclassificaties door onafhankelijke organisaties worden gegeven, maar dat het ook zelf richtlijnen voor zijn platforms heeft. "We informeren partners wanneer hun games niet aan deze richtlijnen voldoen, maar Nintendo past zelf niet de content van partners aan."

Nintendo en volwassen games

Nintendo zelf heeft in het verleden enkele controversiële keuzes gemaakt rondom censuur. Nintendo's spelcomputers staan er om bekend dat ze voor de hele familie bedoeld zijn, en in het verleden zorgde dit er bijvoorbeeld voor dat rood bloed met een andere kleur werd vervangen.

De laatste jaren leek Nintendo echter steeds coulanter te worden op het gebied van het vertonen van geweld en andere volwassen beelden in games. Diverse andere Switch 2- en Switch-games tonen wel volwassen materiaal, dus het is niet duidelijk waarom Dispatch dan toch gecensureerd is. Wellicht ligt het aan de combinatie met de tekenfilmachtige beelden in de game.

Over Dispatch

Dispatch draait om de aan lager wal geraakte superheld Robert Robertson. Tegenwoordig vult hij zijn tijd met een kantoorbaan, waarbij hij de administratie van andere superhelden verzorgt. Toch hoopt hij zelf uiteindelijk ook weer de held uit te kunnen hangen.

De game heeft daarmee een focus op het narratief, en doet daardoor meer dan eens denken aan de adventuregames van Telltale Games. Ontwikkelaar AdHoc bestaat dan ook gedeeltelijk uit voormalige werknemers van de studio achter de The Walking Dead-spellen.

Dispatch heeft daarbij een sterrencast die de rollen van de personages vervullen. Denk aan Aaron Paul (in de rol van de hierboven genoemde Robert), Jeffrey Wright (The Last of Us, Westworld, Matthew Mercer en Laura Bailey.

Dispatch is gestructureerd als een seizoen van een serie - de game kwam uit verspreid over meerdere episodes. AdHoc heeft eerder al laten weten dat een 'tweede seizoen' wordt overwogen.

Het is tijdelijk mogelijk om het eerste seizoen van de Amazon Prime Video-serie Fallout geheel gratis te zien.

De Fallout-serie is normaliter alleen te zien door een Amazon Prime Video-abonnement af te sluiten, maar de komende tijd zal het bedrijf gratis de afleveringen van het eerste seizoen op YouTube uitbrengen. Op moment van schrijven staan de eerste twee afleveringen er op, en de komende dagen volgt de rest.

De gratis afleveringen kunnen via het YouTube-kanaal van Amazon Prime Video bekeken worden. Tot 12 februari kan het eerste seizoen gratis via YouTube bekeken worden.

De gratis afleveringen zijn duidelijk bedoeld als promotie voor de serie, waarvan het tweede seizoen nu bezig is op Amazon Prime Video. Op 1 februari zal de laatste aflevering van dat tweede seizoen op Amazon Prime Video verschijnen.

Het succes van Fallout

In 2024 begon de fictieve Fallout-serie al op Amazon Prime Video, gebaseerd op de games van Bethesda. Met acteurs als Ella Purnell, Walton Goggins en Kyle MacLachlan wordt een alternatieve geschiedenis (en toekomst) geschetst waarbij de Verenigde Staten door een nucleaire winter geteisterd worden. Diverse samenlevingen houden het jarenlang vol in schuilkelders, en wanneer ze daar weer uit durven te komen, maken ze kennis met een aardoppervlakte die voorgoed veranderd is.

De serie bleek een grote hit en het eerste seizoen behaalde meer dan honderd miljoen kijkers. Ondertussen is al bevestigd dat er een derde seizoen komt - de opnames daarvan zullen in mei van start gaan.

Ook werkt Amazon aan een realityshow rondom Fallout, waarin deelnemers in een schuilkelder moeten leven en deel zullen nemen aan diverse spellen. Volgens de beschrijving "is het een spel van machtspatronen, populariteit en sociale strategieën waarbij uiteindelijk een gigantische geldprijs gewonnen kan worden". Verdere concrete detail zijn er nog niet, en het is ook niet duidelijk vanaf wanneer de realityshow op Amazon Prime Video te zien zal zijn.