ID.nl logo
Mijn data zijn gelekt, wat nu?
© Kiattisak - stock.adobe.com
Huis

Mijn data zijn gelekt, wat nu?

Ben je slachtoffer van een datalek? Dan ben je niet alleen, dit overkomt veel mensen in Nederland. Enkele marktonderzoekbureaus maakten bijvoorbeeld onlangs melding van een datalek. Dit betrof de gegevens van miljoenen Nederlanders. Wij leggen in vier stappen uit uit hoe je het risico kunt beperken.

Partnerbijdrage - In samenwerking met Bitdefender

Regelmatig vinden datalekken plaats, vaak als gevolg van een cyberaanval. Uit onderzoek blijkt dat in Nederland veel slachtoffers van datalekken zijn.

Cybercriminelen stelen informatie om te misbruiken en te verhandelen. Kortgeleden rolde de politie in samenwerking met de FBI en Interpol een marktplaats op voor gestolen persoonsgegevens. Die verhandelde digitale profielen van circa 2,5 miljoen personen, waaronder zo'n 50.000 Nederlanders.

De marktplaats was gespecialiseerd in identiteitsfraude en verkocht middelen waarmee criminelen makkelijker identiteitsfraude plegen. Dit heeft ernstige gevolgen voor iedereen van wie daar gegevens verhandeld zijn. De criminelen hebben ongemerkt toegang tot je accounts en de daar opgeslagen informatie. Met de gegevens zijn bankrekeningen leeg geroofd en mensen afgeperst.

Langdurige gevolgen

Identiteitsfraude blijft je jarenlang achtervolgen. Gegevens die eenmaal in criminele handen zijn, verdwijnen daar niet meer. De opslag is eenvoudig en goedkoop. Wellicht wordt de informatie later nog een keer verhandeld. Je weet daarom nooit wanneer de gegevens (opnieuw) misbruikt gaan worden.

Het is belangrijk om jezelf te beschermen. Misschien ben je al slachtoffer, zonder dat je het weet. De politie heeft met betrekking tot de opgerolde marktplaats een speciale site, checkjehack. Vul daar je e-mail adres in. Het systeem onderzoekt hiermee of je gegevens bij de criminele marktplaats zijn aangetroffen. Hoor je niets, dan is het goed. Staan jouw gegevens in de databank van de marktplaats, dan krijg je een e-mail van de politie.

De checkjehack-website van de politie betreft één marktplaats. De digital identity protection van Bitdefender zoekt actief op het internet en waarschuwt bij een lek van je gegevens.

©Pongsak - stock.adobe.com

Stappenplan digitale veiligheid

Zijn jouw gegevens bij een datalek betrokken, wees dan extra voorzichtig. Houd er rekening mee dat criminelen je gegevens gaan gebruiken en verhandelen. Kijk goed uit voor phishing en let extra op je e-mailaccount en bankrekening.

Zorg dat je beveiliging tiptop in orde is. Hier volgt een stappenplan digitale veiligheid.

Stap 1: Basisbeveiliging

• Check de basisbeveiliging van je PC, laptop, tablet en telefoon.

• Dit begint met de updates. Controleer dat alle updates zijn uitgevoerd. Updates repareren kwetsbaarheden in de software. Criminelen misbruiken de kwetsbaarheden om je systeem aan te vallen. Voer updates altijd zo snel mogelijk uit.

• Installeer een geavanceerd cyberbeveiligingsprogramma, ook op je tablet en telefoon. Dit zorgt voor een goede bescherming tegen phishing en malware.

Stap 2: Wachtwoorden wijzigen

• Wijzig in verband met de risico's van het datalek de wachtwoorden van al je accounts. Het is belangrijk dat je voor elke site en voor elk account een ander wachtwoord gebruikt.

• Start met een veilig apparaat, dus nadat je de updates gedraaid hebt en het cyberbeveiligingsprogramma op je systeem in werking is. Installeer een wachtwoordmanager met krachtige encryptie.

• De wachtwoordmanager maakt sterke wachtwoorden aan en onthoudt deze. Zelf hoef je alleen nog het hoofdwachtwoord te onthouden. Gebruik op al je apparaten dezelfde wachtwoordmanager.

• Nu je systeem veilig is en je over een wachtwoordmanager beschikt, wijzig je overal de wachtwoorden. Maak een lijst met de sites en accounts die je gebruikt en werk die een voor een af. Zo vergeet je niets.

• Stel, waar dit kan, meteen multifactor-authenticatie in. Daarmee is voor het inloggen naast je wachtwoord ook een andere controlemaatregel vereist, bijvoorbeeld een code die je per SMS of email ontvangt. Misbruik van het account is hiermee een stuk moeilijker.

Stap 3: Bewaak je online identiteit

• Jouw gegevens zijn op een groot aantal plaatsen opgeslagen. Vrijwel alle instanties en sites werken met databases met persoonlijke gegevens. Elk datalek en elke cyberaanval verhoogt het risico van identiteitsfraude.

• Bewaak je online identiteit met de digital identity protection. Deze zoekt op het internet naar lekken van jouw gegevens en waarschuwt je meteen bij verdachte situaties. Je krijgt daarbij adviezen hoe te handelen zodat je snel kunt ingrijpen, voor het te laat is.

Stap 4: Installeer een VPN

• Beveilig je netwerkverkeer met encryptie en scherm je online identiteit af voor hackers met een VPN.

• Openbare wifi, zoals op je vakantieadres of in de woonwinkel, brengt extra risico's met zich mee. Gebruik daar altijd een VPN. Dit voorkomt afluisteren van de verbinding.

Alle apparaten

De beveiliging van je tablet en telefoon is net zo belangrijk als van de PC of laptop. Met een multiplatform bundel heb je meteen de beveiliging op al je apparaten op orde. Een bundel levert je een complete cyberbeveiliging, waaronder bijvoorbeeld een microfoonmonitor, webcambeveiliging en een beveiligde browser. Hiermee zie je niets over het hoofd. Bovendien is een bundel vaak voordeliger.

▼ Volgende artikel
Dekbed in de wasdroger: helpt een tennisbal echt?
© ID.nl
Huis

Dekbed in de wasdroger: helpt een tennisbal echt?

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

In dit artikel

Je leest wat tennisballen in de droger doen en bij welke dekbedden dat wel of juist minder goed werkt. We leggen uit hoeveel ballen je nodig hebt, waar je op let bij het type tennisbal en waarom voldoende ruimte in de trommel belangrijk is. Ook staan we stil bij alternatieven zoals speciale drogerballen en geven we praktische tips om je dekbed gelijkmatig te laten drogen en mooi in vorm te houden.

Lees ook: 9 veelgemaakte fouten bij het drogen van je was

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoe vaak moet je je dekbed eigenlijk wassen?

Een dekbed hoeft niet vaak in de was. Voor de meeste mensen is één tot twee keer per jaar genoeg. Dat komt omdat het meeste vuil (denk bijvoorbeeld aan zweet of huidschilfers) niet in het dekbed zelf terechtkomt, maar in het dekbedovertrek. Dat overtrek was je regelmatig, meestal eens per één à twee weken. Het dekbed blijft daardoor relatief schoon.

Soms is vaker wassen wel logisch. Bijvoorbeeld als je veel zweet in je slaap, last hebt van een huisstofmijtallergie of het overtrek niet zo vaak verschoont. Ook na ziekte of bij zichtbare vlekken is een extra wasbeurt verstandig.

Hoe vaak je kunt wassen, hangt ook af van de vulling. Niet elk dekbed kan namelijk even goed tegen veel wasbeurten. Dons- en verendekbedden kunnen meestal in de wasmachine, mits je het waslabel volgt en ze daarna goed laat drogen. Synthetische dekbedden zijn in dat opzicht wat vergevingsgezinder en kunnen vaak vaker gewassen worden zonder dat de vulling daaronder lijdt.

Twijfel je of wassen echt nodig is? Dan is luchten een goed alternatief. Hang je dekbed regelmatig buiten of bij een open raam. Daarmee kun je een wasbeurt vaak nog maanden uitstellen.

View post on TikTok

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Speciale drogerballen

Er bestaan ook speciale drogerballen van wol of kunststof. Die zijn bedoeld voor gebruik in de droger en geven geen kleur af. Ze doen hetzelfde als tennisballen: ze zorgen dat het dekbed tijdens het drogen in beweging blijft. Wolballen maken minder lawaai en zijn milder voor stoffen. Stop je je dekbed regelmatig in de droger? Dan kun je beter deze speciale bollen gebruiken in plaats van tennisballen.  

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

▼ Volgende artikel
SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?
© arinahabich
Huis

SSD vs. HDD: waarom is een SSD zo veel sneller dan een harde schijf?

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.

Populaire merken voor SSD's

Als je op zoek bent naar een betrouwbare en snelle SSD, is er een aantal fabrikanten dat de markt domineert. Samsung wordt door velen gezien als de marktleider op het gebied van flashgeheugen en staat bekend om de uitstekende prestaties van hun EVO- en PRO-series. Daarnaast is Western Digital (WD) een vaste waarde; dit merk heeft de transitie van traditionele harde schijven naar SSD's succesvol gemaakt met hun kleurgecodeerde (Blue, Black en Red) series voor verschillende doeleinden. Ook Transcend is een uitstekende keuze; dit merk staat al jaren bekend om zijn betrouwbare geheugenproducten en biedt duurzame SSD's die lang meegaan. Tot slot bieden merken als Kingston en Seagate betrouwbare alternatieven die vaak net iets vriendelijker geprijsd zijn, zonder dat je daarbij veel inlevert op stabiliteit.