Ben je slachtoffer van een datalek? Dan ben je niet alleen, dit overkomt veel mensen in Nederland. Enkele marktonderzoekbureaus maakten bijvoorbeeld onlangs melding van een datalek. Dit betrof de gegevens van miljoenen Nederlanders. Wij leggen in vier stappen uit uit hoe je het risico kunt beperken.

Partnerbijdrage - In samenwerking met Bitdefender

Regelmatig vinden datalekken plaats, vaak als gevolg van een cyberaanval. Uit onderzoek blijkt dat in Nederland veel slachtoffers van datalekken zijn.

Cybercriminelen stelen informatie om te misbruiken en te verhandelen. Kortgeleden rolde de politie in samenwerking met de FBI en Interpol een marktplaats op voor gestolen persoonsgegevens. Die verhandelde digitale profielen van circa 2,5 miljoen personen, waaronder zo'n 50.000 Nederlanders.

De marktplaats was gespecialiseerd in identiteitsfraude en verkocht middelen waarmee criminelen makkelijker identiteitsfraude plegen. Dit heeft ernstige gevolgen voor iedereen van wie daar gegevens verhandeld zijn. De criminelen hebben ongemerkt toegang tot je accounts en de daar opgeslagen informatie. Met de gegevens zijn bankrekeningen leeg geroofd en mensen afgeperst.

Langdurige gevolgen

Identiteitsfraude blijft je jarenlang achtervolgen. Gegevens die eenmaal in criminele handen zijn, verdwijnen daar niet meer. De opslag is eenvoudig en goedkoop. Wellicht wordt de informatie later nog een keer verhandeld. Je weet daarom nooit wanneer de gegevens (opnieuw) misbruikt gaan worden.

Het is belangrijk om jezelf te beschermen. Misschien ben je al slachtoffer, zonder dat je het weet. De politie heeft met betrekking tot de opgerolde marktplaats een speciale site, checkjehack. Vul daar je e-mail adres in. Het systeem onderzoekt hiermee of je gegevens bij de criminele marktplaats zijn aangetroffen. Hoor je niets, dan is het goed. Staan jouw gegevens in de databank van de marktplaats, dan krijg je een e-mail van de politie.

De checkjehack-website van de politie betreft één marktplaats. De digital identity protection van Bitdefender zoekt actief op het internet en waarschuwt bij een lek van je gegevens.

©Pongsak - stock.adobe.com

Stappenplan digitale veiligheid

Zijn jouw gegevens bij een datalek betrokken, wees dan extra voorzichtig. Houd er rekening mee dat criminelen je gegevens gaan gebruiken en verhandelen. Kijk goed uit voor phishing en let extra op je e-mailaccount en bankrekening.

Zorg dat je beveiliging tiptop in orde is. Hier volgt een stappenplan digitale veiligheid.

Stap 1: Basisbeveiliging

• Check de basisbeveiliging van je PC, laptop, tablet en telefoon.

• Dit begint met de updates. Controleer dat alle updates zijn uitgevoerd. Updates repareren kwetsbaarheden in de software. Criminelen misbruiken de kwetsbaarheden om je systeem aan te vallen. Voer updates altijd zo snel mogelijk uit.

• Installeer een geavanceerd cyberbeveiligingsprogramma, ook op je tablet en telefoon. Dit zorgt voor een goede bescherming tegen phishing en malware.

Stap 2: Wachtwoorden wijzigen

• Wijzig in verband met de risico's van het datalek de wachtwoorden van al je accounts. Het is belangrijk dat je voor elke site en voor elk account een ander wachtwoord gebruikt.

• Start met een veilig apparaat, dus nadat je de updates gedraaid hebt en het cyberbeveiligingsprogramma op je systeem in werking is. Installeer een wachtwoordmanager met krachtige encryptie.

• De wachtwoordmanager maakt sterke wachtwoorden aan en onthoudt deze. Zelf hoef je alleen nog het hoofdwachtwoord te onthouden. Gebruik op al je apparaten dezelfde wachtwoordmanager.

• Nu je systeem veilig is en je over een wachtwoordmanager beschikt, wijzig je overal de wachtwoorden. Maak een lijst met de sites en accounts die je gebruikt en werk die een voor een af. Zo vergeet je niets.

• Stel, waar dit kan, meteen multifactor-authenticatie in. Daarmee is voor het inloggen naast je wachtwoord ook een andere controlemaatregel vereist, bijvoorbeeld een code die je per SMS of email ontvangt. Misbruik van het account is hiermee een stuk moeilijker.

Stap 3: Bewaak je online identiteit

• Jouw gegevens zijn op een groot aantal plaatsen opgeslagen. Vrijwel alle instanties en sites werken met databases met persoonlijke gegevens. Elk datalek en elke cyberaanval verhoogt het risico van identiteitsfraude.

• Bewaak je online identiteit met de digital identity protection. Deze zoekt op het internet naar lekken van jouw gegevens en waarschuwt je meteen bij verdachte situaties. Je krijgt daarbij adviezen hoe te handelen zodat je snel kunt ingrijpen, voor het te laat is.

Stap 4: Installeer een VPN

• Beveilig je netwerkverkeer met encryptie en scherm je online identiteit af voor hackers met een VPN.

• Openbare wifi, zoals op je vakantieadres of in de woonwinkel, brengt extra risico's met zich mee. Gebruik daar altijd een VPN. Dit voorkomt afluisteren van de verbinding.

Alle apparaten

De beveiliging van je tablet en telefoon is net zo belangrijk als van de PC of laptop. Met een multiplatform bundel heb je meteen de beveiliging op al je apparaten op orde. Een bundel levert je een complete cyberbeveiliging, waaronder bijvoorbeeld een microfoonmonitor, webcambeveiliging en een beveiligde browser. Hiermee zie je niets over het hoofd. Bovendien is een bundel vaak voordeliger.

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.