ID.nl logo
Met deze basiskennis maak je in een handomdraai tabellen in Word
© itsmaku - stock.adobe.com
Huis

Met deze basiskennis maak je in een handomdraai tabellen in Word

Een Word-document bevat vaak een tabel om bepaalde gegevens overzichtelijker te maken. Dat lukt daar dan beter mee dan met een alineatekst. Is het maken van zo’n strakke tabel voor jou een worsteling? Dat hoeft niet als je de basisregels kent. Daarmee kun je op de juiste manier tabellen samenstellen en vormgeven.

Na het lezen van dit artikel weet je precies hoe je in Word een tabel moet maken en opmaken:

  • Handmatig aanmaken, Excel-spreadsheet invoegen of via functie Snelle tabellen
  • Omzetten van tekst naar tabel
  • Kolommen en rijen invoegen
  • Randen
  • Tabelstijlen en andere eigenschappen

Ook interessant: TreeSheets: een kruising tussen het beste van Word en Excel

Een tabel bestaat uit rijen (horizontaal) en kolommen (verticaal). Die lijnen met elkaar de gegevens uit die in verschillende cellen staan. Een tabel met vier rijen en vijf kolommen heeft dus twintig cellen. Zo’n cel kan tekst, numerieke informatie en zelfs een afbeelding bevatten. Elke kolom en elke rij kan een eigen koptekst hebben. Er zijn ook tabellen die alleen kolomkoppen of rijkoppen hebben.

Met het raster

Er zijn verschillende manieren om een tabel in Word toe te voegen. De eenvoudigste manier is gebruikmaken van het raster. Ga in het lint naar het tabblad Invoegen en klik op de knop Tabel. Hierdoor opent het dialoogvenster Tabel invoegen, daar zie je een rasterpatroon en enkele menu-opties.

In het raster sleep je de cursor over het aantal kolommen en rijen dat je nodig hebt. Op deze manier kun je een tabel van maximaal tien kolommen en acht rijen maken. Als je de tabel in het document selecteert, komen er in het lint twee nieuwe tabbladen bij: Tabelontwerp en Indeling. Deze twee heb je nodig om de tabel verder aan te passen en vorm te geven. We vertellen je daar straks meer over.

Met het raster maken we een tabel van vijf kolommen en vier rijen.

Met de invoegfunctie

In het dialoogvenster van zojuist vind je onder het raster de opdracht Tabel invoegen. Via deze knop verschijnt een dialoogvenster waar je het gewenste aantal rijen en kolommen invult. In het veld Vaste kolombreedte selecteer je Auto. Hierdoor verbreedt de kolom zich automatisch als je een woord typt dat langer is dan de oorspronkelijke breedte van de kolom. Je kunt de breedte ook vastzetten door een kolombreedte in centimeters in te voeren.

Ga je voor de tweede optie AutoAanpassen aan inhoud, dan begin je met smalle kolommen waarvan de breedte zich aanpast aan de inhoud. Selecteer de optie AutoAanpassen aan venster om de breedte van de tabel af te stemmen op de documentinhoud. Wil je de gekozen optie behouden voor toekomstige tabellen, dan vink je de onderste optie aan: Dimensies voor nieuwe tabellen opslaan.

De standaardinstelling is de Vaste kolombreedte met de optie Auto.

Handmatig tekenen

Het is ook mogelijk om zo’n basistabel handmatig te tekenen. Hiervoor ga je weer naar Tabel invoegen en dan kies je Tabel tekenen. De muisaanwijzer verandert in een potlood. Sleep het potlood naar beneden en over het document om de omtrek van de tabel te tekenen. Maak je geen zorgen over de afmetingen, die kun je later gemakkelijk aanpassen.

Teken daarna een voor een de rijen en de kolommen. Als je meer kolommen of rijen wilt toevoegen, ga je naar het tabblad Indeling. Daar kun je het potlood (de knop Tabel tekenen) of de gum selecteren om de tabel verder aan te passen.

Met de gum kun je tabellijnen verwijderen.

Excel-spreadsheet invoegen

Heb je gegevens verzameld in een Excel-rekenblad en moeten deze in het Word-document komen? Je kunt de gegevens gewoon kopiëren en plakken. Open het Excel-werkblad, selecteer de spreadsheet die je nodig hebt, en kopieer de selectie. Ga daarna naar het Word-document en selecteer in het vervolgkeuzemenu Plakken speciaal in het tabblad Start.

Kies de optie Opmaak van bron behouden. Vaak is de tabel te breed voor de inhoud van het Word-document. Dat los je op door de tabel te selecteren, zodat de handvatten rond de tabel verschijnen. Je klikt hier met de rechtermuisknop op en kiest AutoAanpassen aan inhoud. Hierdoor stemmen de afmetingen van de tabel zich af op de lay-out van het document.

We hebben de tabel aangepast aan de inhoud van het document.

Excel-spreadsheet in Word

Veel gebruikers weten niet dat ze in Word rechtstreeks een Excel-spreadsheet kunnen maken. In het dialoogvenster Tabel invoegen kies je de opdracht Excel werkblad. De minispreadsheet in Excel wordt dan geopend op de plaats waar je muisaanwijzer staat. Zelfs het menu en de opdrachten van Excel zijn beschikbaar om de tabel te bewerken.

Excel opent zich letterlijk in Word.

Snelle tabellen

Wil je een kant-en-klare tabel waarin je niet al te veel hoeft aan te passen? Dan heeft Word enkele sjablonen voor je klaarstaan in het menu Snelle tabellen. Deze ingebouwde tabellen besparen je veel tijd. Om bij de snelle tabellen te komen gebruik je opnieuw het dialoogvenster Tabel invoegen, kies voor Snelle tabellen. Scrol vervolgens door het aanbod sjablonen en selecteer de tabel die bij je project past. Uiteraard kun je nog details aan het ontwerp wijzigen.

Het is ook mogelijk om een zelfgemaakte tabel op te slaan in de galerij Snelle tabellen. Dat maakt het makkelijk om deze nog een keer te gebruiken. Kies de optie Selectie opslaan in galerie Snelle tabellen. Geef daarna je eigen snelle tabel een naam in het venster Bouwsteen maken.

Word heeft enkele sjablonen voor tabellen voor je klaarstaan.

Van tekst naar tabel

Het omzetten van tekst naar een tabel was vroeger een rommelige bedoening, maar deze functie is behoorlijk verbeterd. Microsoft Word kan de tekst nu ook naar tabellen omzetten op basis van komma’s, alinea’s, tabs en andere scheidingstekens.

Stel dat je een lijst met gegevens hebt die worden gescheiden door tabs. De rijen worden gescheiden door op Enter te drukken en een nieuwe paragraaf te beginnen. Selecteer de lijst en ga naar Invoegen / Tabellen. Kies de optie Tekst naar Tabel converteren. Op basis van de selectie stelt Word voor de conversie het aantal kolommen en rijen voor. Bovendien duidt het programma in het dialoogvenster de gebruikte lijstscheidingstekens aan. Controleer dit en klik op OK.

Trouwens, gebruik in je tabellen het liefst een schreefloos lettertype. Dat is een lettertype zonder dwarsstreepje aan de uiteinden van de letters en cijfers. Zo’n schreefloos lettertype komt in een tabel professioneler over.

Als scheidingstekens hebben we tabs geselecteerd.

Tabel handmatig aanpassen

Een tabel is niet het meest sexy element in een document. Gelukkig kun je de vormgeving aanpassen in de tabbladen Tabelontwerp en Indeling. Hier staan de hulpmiddelen om de achtergrondkleur te wijzigen en de lijndikte, -stijl en -kleur aan te passen. Bovendien kun je een van de aangeboden tabelstijlen toepassen.

In het tabblad Indeling vind je de tools om cellen, rijen en kolommen toe te voegen, te verwijderen, cellen samen te voegen of te splitsen. De grootte van de volledige tabel aanpassen is gewoon een kwestie van selecteren en slepen. Selecteer de tabel en klik op het vierkantje dat in de rechterbenedenhoek verschijnt. Daarna sleep je de tabel naar het gewenste formaat.

Een bepaalde rand van een kolom of rij verplaatsen is net zo eenvoudig. Plaats de muisaanwijzer op de lijn die je wilt slepen tot de cursor in een dubbelzijdige pijl verandert. Klik en sleep de lijn om de kolom of rij breder of smaller te maken. Wanneer je klaar bent, laat je de muisknop los.

De tweede manier om kolombreedte of rijhoogte aan te passen is via de liniaal die je tevoorschijn haalt via Beeld / Weergeven. In de liniaal zie je bovenaan kleine rasters staan. Die kun je naar links of rechts slepen. Bij rijen werkt dat hetzelfde.

Zodra de cursor verandert in een dubbelzijdige pijl kun je lijn verslepen.

Samenvoegen en splitsen Soms komt het voor dat je meerdere cellen moet samenvoegen tot één cel. Hiervoor selecteer je de cellen die je wilt samenbrengen. Vervolgens kies je in het tabblad Indeling voor de knop Cellen samenvoegen. De inhoud van deze cellen wordt in één cel samengebracht.

Omgekeerd kun je van één cel ook meerdere cellen maken. Plaats de muisaanwijzer in de cel die je wilt splitsen. Kies in hetzelfde tabblad voor de knop Cellen splitsen. Een dialoogvenster vraagt dan in hoeveel kolommen en rijen je de cel wilt verdelen.

Deze cel splitsen we in drie kolommen en twee rijen.

Kolommen en rijen invoegen

Bevat je tabel te veel of te weinig rijen en kolommen? Dat los je eenvoudig op. Plaats de muisaanwijzer boven de kolommen of aan de linkerkant van de rijen, totdat er een plusteken in een cirkeltje verschijnt. Klik op dit Plusteken om een nieuwe kolom of rij toe te voegen.

Wil je in één keer meerdere rijen en kolommen invoegen? Selecteer dan eerst een reeks bestaande rijen of kolommen. Als je bijvoorbeeld drie kolommen wilt toevoegen, dan selecteer je drie bestaande kolommen. Daarna klik je met de rechtermuisknop en ga je in het contextmenu naar Invoegen. Vervolgens kies je een van de opties, bijvoorbeeld Kolommen links invoegen, Kolommen rechts invoegen of Rijen boven invoegen.

Om rijen en kolommen te verwijderen, selecteer je deze. Daarna kies je via de rechtermuisknop voor de opdracht Kolommen verwijderen of Rijen verwijderen.

Via het plusteken in het cirkeltje voeg je snel kolommen toe.

Miniwerkbalk Aan een bestaande tabel kun je heel snel rijen en kolommen toevoegen met behulp van de miniwerkbalk. Om dit werkbalkje te zien, klik je met rechts in een cel naast de plaats waar een extra rij of kolom moet komen. In de miniwerkbalk zie je de knop Invoegen. Klik hierop om bij de opdrachten te komen om een rij of kolom toe te voegen.

Gebruik de miniwerkbalk om snel kolommen en rijen toe te voegen.

Overzicht in je dagelijks leven nodig?

Dit planbord is multfunctioneel

Randen

Door tabelranden en achtergrondkleuren toe te voegen zorg je dat de tabel er professioneel uitziet en maak je de inhoud makkelijker leesbaar. Beide mogelijkheden staan in het tabblad Tabelontwerp. Klik op Randen. In een vervolgkeuzemenu kies je het type rand. Selecteer de cellen waar je de randen wilt plaatsen en bekijk met de muisaanwijzer de mogelijkheden in het vervolgkeuzemenu. Hierdoor krijg je een voorbeeld hoe elke optie de tabel aanpast. Heb je de juiste randstijl gevonden? Klik er dan op om deze op de tabel toe te passen.

Bepaal de dikte en het type van de rand.

Achtergrondkleur

In het tabblad Tabelontwerp is ook de knop Arcering erg nuttig om de tabel meer stijl te geven. Alhoewel de naam van deze functie ongelukkig is gekozen. Beter zou de naam ‘Achtergrondkleur’ zijn. Selecteer de cellen die een kleurtje moet krijgen. Gebruik het vervolgkeuzemenu Arcering om een kleur te selecteren die de cellen beter uit de verf laat komen.

Wanneer je een tabel invoegt, krijg je automatisch zwarte celranden te zien. Je kunt die celranden verwijderen, omdat je ze bijvoorbeeld niet in de afdruk wilt hebben. Maar als je aan de tabel werkt, zijn ze wel makkelijk om de afzonderlijke celvakken te herkennen. Daarvoor gebruik je de knop Rasterlijnenweergeven in het tabblad Indeling.

Met de knop Arcering geef je de cellen een achtergrondkleur.

Tabelstijlen

Microsoft Word heeft een mooi aanbod aan kant-en-klare tabelstijlen die de tabel professioneler maken zonder dat je er moeite voor hoeft te doen. Selecteer de tabel en ga naar het tabblad Tabelontwerp. Daar zie je het vak Tabelstijl. Gebruik de pijlen omhoog en omlaag of de pijl Meer om door de galerij te bladeren. Als je de muisaanwijzer op een specifieke stijl houdt, zie je de voorvertoning in het document. Klik op de geselecteerde stijl om deze op de tabel toe te passen.

Linksboven in het tabblad Tabelontwerp kun je de Opties voor tabelstijlen inschakelen. Als in de bovenste rij van jouw tabel kolomkoppen staan, dan zet je een vinkje bij Veldnamenrij. Wil je dat er om de andere rij een kleur wordt toegepast om je niet te vergissen van rij? Plaats dan een vinkje bij Gestreepte rijen.

Hier passen we gestreepte rijen toe en markeren we de bovenste rij en de eerste kolom.

Uitlijning Hoe de inhoud in een cel wordt verdeeld, noemen we de uitlijning. In het tabblad Indeling zie je negen uitlijningsmogelijkheden. Bij uitlijning is de celmarge meestal ook belangrijk. De celmarge is de witruimte tussen de celrand en de inhoud van de cel. Bij Uitlijning vind je verder de knop Celmarges, waar je deze waarden kunt invoeren.

Dit zijn de negen mogelijkheden om de inhoud van cellen uit te lijnen.

Tabeleigenschappen

Wanneer je een specifieke rijhoogte en kolombreedte wilt instellen, gebruik je de Tabeleigenschappen. Selecteer de tabel, klik er met de rechtermuisknop op en kies in het contextmenu de opdracht Tabeleigenschappen. In dit dialoogvenster gebruik je het tabblad Tabel, Rij, Kolom, Cel en Alternatieve tekst om de grootte, de tekstomloop, de uitlijning en meer aan te passen.

In de meeste gevallen maakt de tabel deel uit van een tekst. Je kunt de tekst rondom de tabel laten lopen, zodat er meer tekst op een pagina past. Ook dit regel je in de Tabeleigenschappen. Klik bij Tekstterugloop op Rondom. Het kan natuurlijk niet de bedoeling zijn dat de tekst tegen de tabel plakt. Om meer ruimte tussen de tabel en de tekst te creëren gebruik je daarom de knop Plaatsing. In het volgende dialoogvenster bepaal je de positie van de tabel (links, rechts, centrum, binnen of buiten) en de afstanden aan de vier kanten tot de omliggende tekst.

Zorg dat de omringende tekst niet tegen de tabel plakt.

Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid
© ER | ID.nl
Huis

Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

Spatial audio in de praktijk

Je komt ruimtelijke audiotechnieken op steeds meer plekken tegen, vaak zonder dat je er specifiek naar hoeft te zoeken. In de filmwereld is Dolby Atmos de absolute standaard, waarbij streamingdiensten zoals Netflix en Disney+ deze techniek inzetten om geluidseffecten via een soundbar dwars door je kamer te laten bewegen.

Muziekliefhebbers vinden soortgelijke ervaringen bij Apple Music en Tidal, waar speciale mixes van bekende albums een breder en dieper geluidsveld bieden dan de originele stereoversie. Ook in de gamingwereld is het inmiddels de norm; Sony gebruikt de Tempest 3D-technologie voor de PlayStation 5 om spelers midden in de actie te plaatsen, terwijl Microsoft met Windows Sonic en Dolby Atmos for Headphones vergelijkbare resultaten behaalt op de Xbox en pc.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Populaire merken voor spatial audio

Verschillende fabrikanten lopen voorop in de adoptie van ruimtelijke audiotechnieken. Apple heeft met de integratie in de AirPods Max en AirPods Pro in combinatie Apple Music de techniek toegankelijk gemaakt voor de massa, terwijl Sony met hun 360 Reality Audio een sterk eigen ecosysteem heeft gebouwd dat vooral schittert bij gaming en specifieke streamingdiensten. Daarnaast is Sonos een dominante speler op het gebied van home-entertainment met soundbars die Dolby Atmos ondersteunen. Bose en Sennheiser zijn eveneens belangrijke namen die met hun geavanceerde algoritmes en hoogwaardige hardware zorgen dat de ruimtelijke beleving ook voor de veeleisende luisteraar geloofwaardig blijft.

▼ Volgende artikel
Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand
© MG | ID.nl
Huis

Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Dynamische achtergronden zorgen voor afwisseling.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Handig: voor specifieke apps een andere taal hanteren.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Het venster Snelle instellingen is flink op de schop gegaan.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

Een verlichtingseffect zodra je een melding ontvangt.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

iOS 26 hanteert het Liquid Glass-design.

Zonder achtergrond

iOS bevat de nieuwe app Voorvertoning. Hiermee kun je documenten scannen, invullen en opslaan als pdf-bestand. Wil je een nieuwe achtergrond op het vergrendel- of thuisscherm instellen, maar heeft de afbeelding een achtergrond die je liever niet ziet? Ook dan kun je de app Voorvertoning inzetten. Open de afbeelding en tik op de knop rechtsboven (herkenbaar aan >>). Kies voor Verwijder achtergrond. Sla de afbeelding opnieuw op en gebruik deze vervolgens als achtergrond. 

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Bepaal hoe de pictogrammen worden getoond.

Uniforme kleuren

Je kunt het kleurenschema van iOS ook overeen laten komen met de kleur van de behuizing van het toestel, bijvoorbeeld oranje. In het vak Getint vind je uiterst links een knop met het pictogram van een telefoon. Klik hierop om de kleuren te laten ‘matchen’. iOS weet op basis van het serienummer welke telefoon en welke kleur je gebruikt.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Liquid Glass kan niet helemaal uitgeschakeld worden, maar je kunt een eind komen.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Kies tussen een lichte en donkere modus.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Je kunt aangepaste achtergronden kiezen in de app Berichten.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.