Het is alweer vier jaar geleden dat de eerste versie van de Chrome verscheen. Inmiddels is het in Nederland de op één na populairste browser. Met deze 25 tips surft u voortaan nóg lekkerder met Google’s browser.

©CIDimport

©CIDimport

1. Tabbladen vastzetten

Uw webmail, online takenlijstje, Facebook en natuurlijk computeridee.nl zijn websites die u waarschijnlijk de hele dag ‘open’ hebt staan. De tabbladen van deze sites kunt u in Chrome – zoals dat heet – vastzetten. Dit houdt in dat deze tabbladen minder ruimte innemen (alleen het pictogram wordt nog getoond) en helemaal aan de linkerkant worden neergezet. Uw meest favorieten staan op deze manier netjes bij elkaar en u hebt meer ruimte voor het openen van andere sites. De volgorde van zowel vastgezette als normale tabbladen kunt u aanpassen door deze met de muis naar een andere plek te slepen.

©CIDimport

2. Incognito surfen

Met de toetsencombinatie Ctrl + N zorgt u ervoor dat er een nieuw tabblad wordt geopend. Wanneer u echter Ctrl + Shift + N gebruikt wordt dit nieuwe venster gestart in de zogeheten incognitomodus. Dit houdt in dat er geen sporen op uw computer achterblijven als u de incognitovensters sluit. Deze modus voorkomt dus dat andere gebruikers van dezelfde pc kunnen zien welke sites u hebt bezocht. De modus is te herkennen aan het spionnetje dat linksboven in Chrome wordt getoond.

Let op: wanneer u gebruik maakt van incognitomodus, worden alle extensies automatisch uitgeschakeld zodat wordt voorkomen dat op deze manier gegevens worden gelekt. Het is echter mogelijk om de extensies weer in te schakelen via het onderdeel extensiebeheer.

©CIDimport

3. Compactere bladwijzers

Onder de adresbalk in Chrome wordt standaard de Bladwijzerbalk weergegeven met hierin uw meest favoriete websites. Een site/tabblad toevoegen aan de Bladwijzerbalk doet u door te klikken op het sterretje aan de rechterkant van de adresbalk of met behulp van de toetsencombinatie Ctrl + D en in het menu dat verschijnt achter Map te kiezen voor Bladwijzerbalk.

Hoeveel bladwijzers er in de Bladwijzerbalk passen is vooral afhankelijk van de lengte van de naam die u ze gegeven hebt. Door de naam van een bladwijzer bij het aanmaken ervan weg te laten of deze achteraf te verwijderen, komen de pictogrammen van de bladwijzers dichter bij elkaar te staan en kunt u er meer kwijt in de balk. De namen kunt u verwijderen door met behulp van de toetsencombinatie Ctrl + Shift + O naar Bladwijzerbeheer te gaan en links te kiezen voor Bladwijzerbalk. Klik de bladwijzers aan en verwijder de namen.

©CIDimport

4. Bladwijzerbalk met mappen

U kunt ook op een andere manier meer bladwijzers opnemen in de Bladwijzerbalk. Daarbij brengt u uw bladwijzers onder in een aparte map die u in Bladwijzerbeheer vervolgens sleept naar de map Bladwijzerbalk. U zult deze map nu ook zien in de Bladwijzerbalk en wanneer u erop klikt, krijgt u onder elkaar alle websites te zien die in deze map zijn opgenomen.

©CIDimport

5. Extensies verbergen

Wanneer u een extensie toevoegt aan Chrome en deze inschakelt, verschijnt het bijbehorende pictogram ook rechts naast de adresbalk. Op den duur wordt dat rommelig en het is bovendien vaak overbodig omdat veel extensies in de achtergrond werken en het niet noodzakelijk is om via deze snelkoppelingen de instellingen te veranderen.

Klik met de rechtermuisknop op het pictogram van een extensie en klik op Knop verbergen om deze niet langer te tonen. Wilt u een verborgen extensie weer tonen? Ga dan via het menu Instellingen naar Extra, Extensies en klik op knop ‘Weergeven’ om het pictogram van de betreffende extensie weer aan de rechterkant van de werkbalk te tonen.

©CIDimport

6. Verkenner in Chrome

Net als bij Internet Explorer kunt u met Chrome ook een overzicht tonen van de bestanden op uw harde schijf. Het enige dat u hiervoor hoeft te doen is de letter van het station in de adresbalk van Crome om te geven (bijvoorbeeld c:) en op Enter de drukken.

©CIDimport

7. Wat draait er in de achtergrond?

Chrome is superstabiel omdat – in tegenstelling tot andere browsers – elk tabblad en iedere extensie een apart proces is. Gaat er iets mis bij het laden van één van de sites die u bezoekt, dan zal ook alleen dat ene tabblad crashen. Verwarrend is het wel, want als u Shift + Ctrl + Esc indrukt om Windows Taakbeheer te openen, zult u zien dat het proces Chrome.exe al snel tientallen keren in de lijst voorkomt. Het is op die manier ook niet te achterhalen welke van het tabbladen verantwoordelijk is voor bijvoorbeeld een zware belasting van uw cpu.

Daar komt u wél achter wanneer u in Chrome de toetsencombinatie Shift + Esc gebruikt. U krijgt dan Taakbeheer van Chrome te zien. U kunt nu zien welke tabbladen uw computer zwaar belasten, veel bandbreedte opslokken of welke extensies bijvoorbeeld veel geheugen gebruiken. Het is ook mogelijk om bepaalde processen direct af te sluiten.

©CIDimport

8. Waar is de homeknop?

Firefox en Internet Explorer hebben standaard een Homeknop. Bij Chrome is dit niet het geval en dat vinden veel gebruikers een groot gemis. U kunt deze knop alsnog tonen door rechtsboven te klikken op het pictogram Gereedschap en in het menu te kiezen voor Instellingen. Zet nu onder Uiterlijk een vinkje voor Knop ‘Startpagina’ weergeven en u zult zien dat direct links van uw adresbalk deze knop verschijnt.

©CIDimport

9. Webapp in het startmenu

Wanneer u Chrome opstart of de toetsencombinatie Ctrl + N gebruikt, krijgt u een overzicht te zien van alle webapps die u bijvoorbeeld hebt geïnstalleerd via de Chrome Web Store. Ook YouTube en Google Agenda staan in dit overzicht. Het is mogelijk om deze webapps op te nemen in uw Windows startmenu. Dat doet u door er met de rechtermuisknop op te klikken en in het menu dat verschijnt te kiezen voor Snelkoppeling maken. Er zal een venster verschijnen waarin u met behulp van vinkjes kunt aangeven waar u de snelkoppeling wilt terugzien: Bureaublad, Startmenu en/of Taakbalk.

©CIDimport

10. Apps organiseren

En nu u toch bezig met in het venster met uw webapps, wist u dat u ze kunt organiseren door met ze slepen? Op die manier kunt u de volgorde aanpassen. Het is ook mogelijk om ze op een ander of nieuw bureaublad te zetten door ze naar de linker- of rechterkant van het scherm te slepen waar de pijlen worden weergegeven.

Commando’s

De adresbalk van Chrome – ook wel Omnibar geheten – kan voor meer dingen gebruik worden dan zoeken en het ingeven van webadressen. Zo kunt u hier ook allerlei commando’s ingeven. Dit zijn de belangrijkste:

chrome://memory

Geeft een overzicht van het geheugengebruik van Chrome, te vergelijken met Chrome Taakbeheer.

chrome://downloads

Direct naar het overzicht met alle gedownloade bestanden en een alternatief voor Ctrl + J.

chrome://flags

Hiermee krijgt u toegang tot allerlei experimentele functies binnen Chrome. Opgepast want door hier aan te sleutelen kunt u Chrome laten chrashen en loopt u veiligheidsrisico's.

chrome://net-internals

Geeft allerlei informatie over het netwerk en stelt u in staat om via het onderdeel Tests te achterhalen waarom een bepaalde website bijvoorbeeld niet wordt geladen.

chrome://about/

Toont een overzicht van alle commando's die u kunt gebruiken binnen Chrome.

©CIDimport

11. Slimmer terug in de tijd

Met behulp van de pijltoetsen naast de adresbalk kunt u voor- en achteruit in de browsergeschiedenis. Zeker als u veel sites hebt bezocht, bent u op deze manier wel even bezig. Het kan stukken eenvoudiger door met de rechtermuisknop op de pijltjes te klikken. U krijgt dan een overzicht van alles sites en webpagina's waar u langs bent geweest en kunt deze wederom bezoeken door ze aan te klikken. In plaats van te klikken met de rechtermuisknop kunt u ook de linkermuisknop ingedrukt houden om het overzicht met bezochte sites te bekijken.

Wilt u weten wanneer u de website die nu geopend is voor het eerst hebt bezocht? Klik dan op het pictogram voor het webadres in de werkbalk. Onder Site-informatie ziet u de datum van uw eerste bezoek.

©CIDimport

12. Snel andere zoekmachines

Uiteraard gebruikt Chrome standaard de zoekmachine Google. Het is echter mogelijk om snel een zoekopdracht naar een andere zoekmachine te sturen. Type Yahoo in de adresbalk en druk één of twee keer op de Tabtoets totdat Zoeken in Yahoo verschijnt. Wanneer u nu een zoekopdracht ingeeft, krijgt u de resultaten te zien van Yahoo. Dit trucje werkt ook met Amazon, Bing en andere zoekmachines.

©CIDimport

13. Nieuw tabblad speciaal

Door met de rechtermuisknop op een link te klikken en uit het menu dat verschijnt te kiezen voor Link openen in nieuw tabblad, zorgt u ervoor dat de achterliggende pagina in een nieuw tabblad direct rechts van het huidige wordt geopend. U kunt echter zelf bepalen welke plek dit tabblad krijgt door de betreffende link met de linkermuisknop te slepen naar een locatie tussen de reeds geopende tabbladen. Op het moment dat het pijltje en het plusteken verschijnt, laat u de muisknop los.

©CIDimport

14. Chrome meenemen

Een pluspunt van Chrome is het feit dat u uw Chrome-instellingen, bladwijzers, geschiedenis en andere zaken kunt ‘meenemen’ naar elke andere computer. Wat u daarvoor moet doen is via het pictogram Gereedschap rechtsboven te kiezen voor Aanmelden bij Chrome. U hebt hiervoor een Google-account nodig en daarna worden alle belangrijke zaken automatisch met dit account gesynchroniseerd. Als u vervolgens op een andere computer in Chrome met uw Google-account inlogt, gaat u als het ware verder waar u gebleven bent. Dit werkt ook in combinatie met de mobiele versie van Chrome (Android 4.x en hoger), waardoor u dus op uw mobieltje of tablet gewoon verder kunt gaan vanaf waar u op uw pc of notebook was gebleven.

Opgelet: gebruik deze functie niet op een openbare computer. Uw persoonlijke gegevens worden door u aan te melden naar de betreffende computer gekopieerd en zijn op de manier toegankelijk voor andere gebruikers.

©CIDimport

15. Downloads kopiëren

Als u wilt zien welke bestanden u met Chrome hebt gedownload, dan kunt u dat doen door op Ctrl + J te klikken, waarna het venster Downloads zal verschijnen. Standaard zullen deze bestanden worden opgeslagen in de map die u bij instellingen hebt ingegeven maar het is heel eenvoudig om ze te kopiëren. Het enige dat u hiervoor hoeft te doen is één van de gedownloade bestanden in de lijst rechtstreeks vanuit Chrome naar bijvoorbeeld het Windows-bureaublad of een venster van de Windows Verkenner te slepen.

©CIDimport

16. Controle over geschiedenis

Wanneer u de toetsencombinatie Ctrl + H gebruikt, wordt het tabblad Geschiedenis getoond. Door naar beneden te scrollen gaat u als het ware terug in de tijd en door te klikken wordt de betreffende webpagina nogmaals geopend.

Klik ook even op de pijltjes die achter de bezochte sites staan. Er zal dan namelijk een menu verschijnen met twee opties. De eerste – Meer van deze site – zorgt ervoor dat u een overzicht krijgt van alle bezoeken die u tot op heden aan de betreffende site hebt gebracht. Met de tweede optie – Verwijderen uit geschiedenis – wordt de betreffende site uit de Geschiedenis verwijderd.

17. Supersnel navigeren

De meeste gebruikers van Chrome klikken wanneer ze naar een ander tabblad willen gaan, maar in Chrome zijn er nog veel meer manieren om dit doen. Zo kunt u bijvoorbeeld met de toetsencombinatie Ctrl + Tab en Shift + Ctrl + Tab snel naar het volgende of juiste het vorige tabblad. Een andere handige manier is middels Ctrl + een cijfer. Door bijvoorbeeld Ctrl + 3 in te drukken gaat u – van links geteld – naar het derde tabblad. Dit kan vooral handig zijn als u meerdere tabbladen hebt vastgezet.

Hebt u per ongeluk een tabblad gesloten? Klik met de rechtermuisknop op een ander tabblad en kies uit het menu dat verschijnt voor Gesloten tabblad opnieuw openen. U kunt in plaats hiervan ook de toetsencombinatie Ctrl + Shift + T gebruiken.

©CIDimport

18. Chrome in een nieuw jasje

Het feit dat het mogelijk was om Firefox met behulp van ‘skins’ een nieuw uiterlijk te geven, heeft ertoe bijgedragen dat deze browser populair werd. In Chrome is dit ook mogelijk, alleen zit de functie wat minder aan de oppervlakte. Klik rechtsboven op het pictogram Gereedschap en kies uit het menu dat verschijnt voor de optie Instellingen. Klik vervolgens onder het onderdeel Uiterlijk op de knop Thema’s ophalen. Het onderdeel Thema’s in de Chrome Web Store wordt geopend, waarna u Chrome een ander uiterlijk kunt geven. Bent u de thema’s zat? Druk dan op de knap Standaardthema herstellen om ervoor te zorgen dat het originele thema weer wordt geladen.

©CIDimport

19. Zoeken in nieuw tabblad

Sneller zoeken? Wanneer u in een webpagina een woord of een stuk tekst selecteert en er met de rechtermuisknop op klikt, verschijnt er een menu. Wanneer u hierin kiest voor Google doorzoeken op... zal het resultaat van deze zoekopdracht worden getoond in een nieuw tabblad.

©CIDimport

20. Meerdere gebruikers in Chrome

Onder Tip 14 hebt u kunnen lezen hoe zich kunt aanmelden bij Chrome. Het is echter ook mogelijk om dit met meerdere gebruikers te doen.

Klik in Chrome op het pictogram Gereedschap in de browserbalk en kies voor Instellingen. Druk onder Gebruikers op de knop Nieuwe gebruiker toevoegen. De betreffende gebruiker moet zich nu met zijn Google-account aanmelden. Met de knop Bewerken is het mogelijk om de naam van het account te veranderen en een andere avatar in te stellen.

Nadat u dit gedaan hebt, ziet u helemaal linksboven in Chrome de avatar van de gebruiker die nu is aangemeld. Wanneer u hier op klikt, krijgt u een lijst te zien van de andere gebruikers en wordt het mogelijk om met een andere account aan te melden.

Opgelet: gebruik deze functie niet op een openbare computer. Uw persoonlijke gegevens worden door u aan te melden naar de betreffende computer gekopieerd en zijn op de manier toegankelijk voor andere gebruikers.

©CIDimport

21. Printen op afstand

Een fantastische functie van Chrome is het onderdeel Google Cloud Print. Hiermee wordt het mogelijk om de printers die op uw computer zijn aangesloten ook te gebruiken met andere computers waarop Chrome is geïnstalleerd. Klik hiervoor rechtsboven op het pictogram Gereedschap en kies voor Instellingen. Scroll naar beneden en klik op Geavanceerde instellingen weergeven. Klik onder het onderdeel Google Cloudprinter op de knop Printers toevoegen.

Het is mogelijk om uw printers te delen met andere accounts zodat ook bijvoorbeeld uw huisgenoten op afstand kunnen printen. Deze dienst werkt ook op apparaten met OS X, Android en binnenkort ook Linux.

©CIDimport

22. Automatisch invullen

Wanneer u voor het eerst een aankoop doet bij een webwinkel, zult u altijd een formulier moeten invullen met uw naw-gegevens. Als dit regelmatig voorkomt, kan het handig zijn om Automatisch invullen te gebruiken. Hiermee kunt u met één druk op de knop dit soort gegevens automatisch laten invullen door Chrome.

Klik op het pictogram Gereedschap en kies voor Instellingen, Geavanceerde instellingen weergeven en zet nu een vinkje voor Automatisch invullen inschakelen onder het kopje Wachtwoorden en formulieren. Klik daarna op de Instellingen voor Automatisch invullen beheren en druk op de knop Nieuw adres toevoegen.

Wanneer u nu op een site komt waar u uw naw-gegevens moet invullen, zal Chrome deze automatisch invullen wanneer u de eerste letter intypt. Het is mogelijk om binnen Chrome meerdere profielen aan te maken, bijvoorbeeld voor uzelf en uw bedrijf. Het is ook mogelijk om bijvoorbeeld de gegevens van creditcards en wachtwoorden door Chrome te laten beheren.

©CIDimport

23. Muziek luisteren

Wanneer u in Windows met de rechtermuisknop op een mp3-bestand klikt en kiest voor Openen met en vervolgens Chrome kiest, kunt u het betreffende nummer gewoon via een nieuw tabblad in Chrome beluisteren.

Wilt u ook internetradio in Chrome beluisteren? Installeer dan zeker de extensie Radio Player Live. Deze geeft toegang tot onder meer de stations van Shoutcast.com en DigitallyImported.com en is direct in Chrome te bedienen middels het pictogram in de werkbalk. U hebt niet langer een los afspeelprogramma nodig.

©CIDimport

24. Scherm en grootte

Vindt u de lettergrootte van Chrome te klein of juist te groot? Ga dan naar Instellingen, Geavanceerde instellingen weergeven, en verander onder Webinhoud de grootte en eventueel het lettertype. Handiger is het misschien om de waarde achter Zoomen op de pagina aan te passen, omdat u hiermee voorkomt dat de verhoudingen van de verschillende elementen veranderen.

Het is ook mogelijk om handmatig in- en uit te zoomen. U houdt in dat geval de Ctrl-toets ingedrukt terwijl u aan het muiswieltje draait.

Is het lastig scrollen wanneer u bijvoorbeeld een webpagina met 150% zoom bekijkt? Druk één keer op de middelste muisknop en gebruik de muisaanwijzer om naar boven, onder, links of rechts te gaan.

Wilt u een website in volledig scherm zien, bijvoorbeeld in het geval van een spelletje? Gebruik hiervoor F11.

©CIDimport

25. Analyseer een site

Hebt u een eigen website? Dan moet u zeker gebruikmaken van de gereedschappen die Chrome aan boord heeft om deze te analyseren. Bezoek hiervoor uw site en klik met de rechtermuisknop op een lege plek op de pagina. Kies vervolgens uit het menu voor Element inspecteren.

Uw scherm zal worden opgedeeld in de site (boven) en de gereedschappen met de broncode (onder). Klik bijvoorbeeld op de knop Network en vernieuw de pagina (F5) om te kijken hoe snel de verschillende onderdelen worden geladen. Dit vormt een goed uitgangspunt voor wie de snelheid van zijn of haar site wil optimaliseren.

Het onderdeel Element inspecteren is zeker niet voor beginners, maar geeft wel een schat aan informatie voor wie zich wat serieuzer bezig houdt met het bouwen van websites. Helaas is er geen Nederlandstalige handleiding beschikbaar maar een uitgebreide Engelstalige toelichting kunt u hier vinden: th3.cc/a8e7c5.

Tekst: Art den Boer

Dit artikel komt uit Computer Idee nummer 24, jaargang 2012.

De eerste trailer van Peaky Blinders: The Immortal Man - de film die de Peaky Blinders-serie opvolgt - is online gedeeld.

Eind vorig jaar kwam er al een korte teaser online, maar nu is de eerste volledige trailer te zien, die meer dan tweeënhalve minuut lang is.

Peaky Blinders: The Immortal Man speelt zich af in 1940, net zoals de serie in Birmingham. Daarin speelt de Tweede Wereldoorlog een grote rol. Hoofdpersonage Tommy Shelby heeft gedurende de serie die zich voor de film afspeelt immers last van zijn ervaringen met de Eerste Wereldoorlog, dus de Tweede Wereldoorlog zal ook een grote impact op hem maken.

Tegelijkertijd worstelt hij ook met zijn verleden als leider van de gevreesde Peaky Blinders-bende. Zeker wanneer hij verneemt dat zijn zoon de bende nieuw leven in wil blazen, moet hij uit zijn isolement komen om daar een stokje voor te steken.

Natuurlijk speelt Cillian Murphy weer de rol van Tommy Shelby. Verder zijn ook acteurs als Tim Roth, Barry Keoghan, Rebecca Ferguson en Sophie Rundle te zien. Peaky Blinders: The Immortal Man draait vanaf 6 maart in selecte bioscopen, en is vanaf 20 maart te zien op Netflix.

Vorig jaar werd ook aangekondigd dat Netflix met een nieuwe Peaky Blinders-serie komt, die verdergaat waar de serie eindigt. Om precies te zijn gaat die serie zich in 1953 afspelen, rondom een nieuwe generatie van de Shelby-familie.

Zelfs een royaal bemeten schijf raakt ooit weer vol met bestanden, van freeware en tijdelijke systeembestanden tot foto’s en vergeten downloads. Dat is niet alleen hinderlijk voor jezelf, maar kan ook problemen geven. Hoog tijd dus om schijfruimte vrij te maken en je ruimte voortaan ook beter te beheren.

Wanneer de vrije schijfruimte tot minder dan circa 15 procent van de totale capaciteit zakt, is het hoog tijd om ruimte vrij te maken. Windows heeft namelijk ruimte nodig voor tijdelijke bestanden, updates, caches, herstelpunten en het wisselbestand (pagefile). Een nagenoeg volle schijf dwingt het systeem om voortdurend data te herschikken, wat merkbare vertraging veroorzaakt. Bovendien kan Windows bij ruimtegebrek updates of systeembescherming pauzeren, en ook de (indexering van de) ingebouwde zoekfunctie kan trager werken. Voor ssd’s komt daar nog bij dat de controller eerst oude datablokken moet wissen voordat hij nieuwe kan schrijven, wat bij een nagenoeg volle schijf extra vertraging geeft.

Maar ook met meer dan 15 procent vrije ruimte blijft schijfopruiming zinvol, al zal dit dan weinig invloed hebben op de (systeem)prestaties. Een opgeruimde schijf zonder oude downloads, dubbele bestanden en ongebruikte apps biedt namelijk meer overzicht, je vindt sneller wat je zoekt en ook je back-ups worden kleiner en sneller. Bovendien kunnen oude documenten, browserdata en caches gevoelige informatie bevatten, waardoor opruimen ook je privacy ten goede komt.

Opslaganalyse

Voor je begint met opruimen, controleer je eerst hoeveel vrije schijfruimte je nog hebt en welke bestanden de meeste ruimte gebruiken. Klik in Verkenner in het navigatievenster op Deze pc om meteen te zien hoeveel ruimte er op elk station nog vrij is.

Wil je weten welke bestandscategorieën de meeste ruimte innemen, open dan Instellingen in Windows en kies Systeem / Opslag. Bovenaan zie je hoeveel ruimte op je systeempartitie in gebruik is. Daaronder toont Windows verschillende categorieën, zoals Geïnstalleerde apps, Tijdelijke bestanden en E-mailberichten, telkens met de hoeveelheid ingenomen ruimte. Klik op Meer categorieën weergeven voor alle categorieën. Let op: bij categorieën als Documenten, Afbeeldingen, Video’s en Muziek controleert Windows enkel de standaardmappen, zoals C:\Users\<accountnaam>\Afbeeldingen. Klik op een categorie voor meer details en voor mogelijke verwijderacties.

Analyse met TreeSize Free

De ingebouwde opslaganalyse beperkt zich tot de systeemschijf, terwijl je vaak ook het ruimteverbruik op andere partities of schijven wilt zien. Dit kan met een tool als TreeSize Free (www.kwikr.nl/treesize2). Start de app als administrator, open het tabblad Start en kies bij Selecteer map het station of de map. Na de scan verschijnen de (sub)mappen en bestanden in het bovenste venster, met onder meer hun grootte, aantal mappen en bestanden, en het opslagpercentage binnen de bovenliggende map. Je kunt op elke kolomkop klikken om te sorteren. Via de knoppenbalk bepaal je wat in het onderste deelvenster wordt getoond. Klik bijvoorbeeld op Grootte om elke (sub)map weer te geven als een rechthoek waarvan het oppervlak overeenkomt met de gebruikte schijfruimte, zodat je meteen ziet welke mappen het grootst zijn. Je kunt ook kiezen voor Aantal bestanden of Percentage. De Personal-versie (gratis proefversie van 14 dagen, daarna 27 euro) biedt ten opzichte van de Free-versie extra functies, zoals wizards om snel de grootste, oudste of dubbele bestanden te vinden.

Schijfopruiming

Met een tool als TreeSize kun je makkelijker overtollige opslagverbruikers vinden en ze verplaatsen of verwijderen, maar dit handmatig doen kost tijd. Het kan ook ‘semiautomatisch’ via de ingebouwde tool Schijfopruiming, die Microsoft helaas steeds minder prominent maakt. Typ schijf in het startmenu, open Schijfopruiming en kies het station dat je wilt opruimen. Na bevestiging met OK verschijnt een lijst met items die je kunt selecteren en verwijderen via OK / Bestanden verwijderen, zoals Windows Update opschonen, Tijdelijke internetbestanden en Prullenbak. Je ziet ook telkens hoeveel ruimte elk item inneemt.

Met de knop Systeembestanden opschonen start je een nieuwe scan, met op het extra tabblad Meer opties twee knoppen Opruimen: een om overbodige programma’s te verwijderen en een om oude herstelpunten te wissen. Verder in dit artikel komen we op deze onderdelen terug.

Je kunt ook opruimprofielen maken, waarbij telkens andere onderdelen worden opgeschoond. Druk op Windows-toets+Ren voer cleanmgr /sageset:<n>uit (vervang <n> door een willekeurig profielnummer, bijvoorbeeld 1), zet de gewenste vinkjes en bevestig met OK. Herhaal dit voor een ander profiel (zoals cleanmgr /sageset:<n+1>). Voer Schijfopruiming later opnieuw uit met een bestaand profiel via bijvoorbeeld cleanmgr

De-junking

Er bestaan ook gratis tools die zich richten op het opsporen en verwijderen van tijdelijke en andere ongewenste bestanden (junk). Zulke tools zijn niet strikt noodzakelijk, maar wel handig om in één keer alle webbrowsers en andere applicaties schoon te maken. Maak vooraf wel een systeemherstelpunt: klik in het startmenu op Een herstelpunt maken en volg de instructies.

Bekende tools zijn CCleaner (www.ccleaner.com) en het opensource BleachBit (www.bleachbit.org). We nemen hier BleachBit als voorbeeld. Na het opstarten zie je in het linkervenster de onderdelen die kunnen worden opgeschoond, met rechts telkens een korte toelichting. Selecteer de gewenste items, zoals Google Chrome, Microsoft Edge, Microsoft Office en Systeem, en klik op Voorvertonen om te zien wat er precies wordt verwijderd en hoeveel ruimte dat oplevert. Je kunt ook met rechts op een item klikken en hier Voorvertonen kiezen om direct te zien hoeveel schijfruimte je ermee vrijmaakt. Bevestig met Opruimen om het opschoonproces te starten.

Programma’s verwijderen

Er is zoveel goede freeware dat je waarschijnlijk al regelmatig een gratis programma uitprobeert en installeert. Zulke programma’s kosten wel schijfruimte. Gebruik je een applicatie niet langer, dan verwijder je die bij voorkeur. Dat kan via Instellingen / Apps / Geïnstalleerde apps. Klik op het knopje met drie puntjes naast de app en kies Verwijderen (twee keer). Oudere of complexere toepassingen haal je weg via het Configuratiescherm met Een programma verwijderen.

Een nadeel van de Windows-procedures is dat je slechts één toepassing tegelijk verwijdert en niet altijd alle sporen meeneemt. Gratis alternatieven als IObit Uninstaller (www.kwikr.nl/uninst) en het opensource Bulk Crap Uninstaller (www.bcuninstaller.com) ondersteunen batchverwijdering en ruimen grondiger op. Omdat IObit nogal opdringerig is, focussen we hier op BCU, gericht op iets gevorderde gebruikers.

BCU

Installeer BCU en start het programma. De eerste keer verschijnt een wizard die je in een zevental stappen door de initiële configuratie leidt; de voorgestelde opties kun je gerust laten staan. Daarna zie je een lijst met gedetecteerde programma’s die je kunt sorteren op bijvoorbeeld Naam, Installatiedatum of Grootte.

Met de Ctrl- of Shift-toets selecteer je meerdere ongewenste programma’s tegelijk, waarna je op De-installeer (stil) klikt. In het dialoogvenster dat volgt kun je het verwijderproces eventueel nog aanpassen, of zelfs kiezen voor De-installatie simuleren. Na bevestiging kun je eventueel nog aangeven welke programma-onderdelen je alsnog wilt behouden. BCU maakt automatisch een herstelpunt en zoekt na afloop naar restanten, zoals registersleutels, die je desgewenst kunt laten verwijderen. Via Help / Help openen krijg je toegang tot een uitgebreide Engelstalige handleiding.

Bloatware

De kans is groot dat Windows al vooraf geïnstalleerd was toen je je pc of laptop kocht. In dat geval heeft de fabrikant waarschijnlijk flink wat ‘crapware’ oftewel ‘bloatware’ toegevoegd, zoals proefversies en extra software naast de standaard Windows-apps. Je kunt deze handmatig verwijderen zoals eerder beschreven, maar er bestaan ook gratis tools die zich specifiek op bloatware richten.

Een daarvan is O&O AppBuster (www.kwikr.nl/appbuster). De app toont alle gedetecteerde programma’s en geeft per item in de kolom Recommendation een aanbeveling om het al dan niet te verwijderen. Kies je vervolgens de optie Computer, dan verdwijnen de geselecteerde apps ook bij toekomstige Windows-accounts. Beantwoord de vraag om eerst een herstelpunt te maken met Yes.

Voor iets gevorderde gebruikers is er Bloatware Removal Utility (www.kwikr.nl/bru). Klik op de groene Code-knop en kies Download ZIP. Pak het archief uit, navigeer naar de map, klik met rechts op Bloatware-Removal-Utility.bat en kies Als administrator uitvoeren. Dit start een PowerShell-script dat de aanwezige applicaties oplijst. Via Toggle Suggested Bloatware krijg je suggesties voor te verwijderen apps. Laat in het Options-menu de standaardinstellingen staan, zodat automatisch ook een herstelpunt wordt gemaakt. Selecteer de ongewenste items, klik op Remove Selected en bevestig met Y in het PowerShell-venster.

Dubbele bestanden

Na verloop van tijd stapelen zich niet alleen overtollige bestanden op, maar vaak ook dubbele exemplaren. Wanneer je deze opspoort en verwijdert, moet je er zeker van zijn dat het echt om exacte kopieën gaat en dat het systeem of andere applicaties ze niet nodig hebben, wat geregeld voorkomt.

Handmatig dubbele bestanden opruimen is haast onmogelijk, maar met een hulpmiddel als het gratis opensource dupeGuru (https://dupeguru.voltaicideas.net) lukt dat wel. Installeer de app en start deze bij voorkeur als administrator. Met het plusknopje onderaan voeg je de mappen toe die je wilt laten analyseren. De Toepassingsmodus laat je bij voorkeur staan op Standaard, tenzij je specifiek dubbele muziek- of beeldbestanden zoekt. Bij Onderzoekstype kies je wellicht Bestandsnaam, maar je kunt ook Inhoud (duurt langer) of Mappen selecteren.

Je kunt direct op Onderzoeken klikken, rechtsonder, maar via Meer Opties pas je indien gewenst eerst zoekfilters aan. Zo kun je bijvoorbeeld Negeer bestanden kleiner dan x KB instellen om je op grote ruimtevreters te concentreren. Na de scan toont dupeGuru alle mogelijke dubbele bestanden met een zekerheidspercentage. Via Acties kun je geselecteerde bestanden kopiëren, verplaatsen of verwijderen. Nogmaals, wees hierbij wel voorzichtig.

Extra ruimte

We belichten graag nog enkele specials: onderdelen die vaak over het hoofd worden gezien, maar waarmee je toch flink wat schijfruimte kunt winnen.We doelen hier niet op allerlei ‘optimizer tools’ en ‘registry cleaners’, die zelden extra ruimte of betere systeemprestaties opleveren en soms zelfs schade veroorzaken. Wat wél merkbaar ruimte kan besparen is het uitschakelen van de sluimerstand. Tijdens deze energiemodus wordt de inhoud van het werkgeheugen opgeslagen in het verborgen systeembestand C:\hiberfil.sys voordat de pc wordt afgesloten. Dit bestand kan tot zo’n 75 procent van het totale RAM-geheugen groot zijn. Kun je zonder sluimerstand, open dan de Opdrachtprompt als administrator en voer powercfg -h off uit (h staat voor hibernation). Na bevestiging verdwijnt hiberfil.sys. Met de parameter -on kun je de sluimerstand desgewenst later weer inschakelen.

Ook door systeemherstelpunten te verwijderen kun je tijdelijk veel ruimte vrijmaken. Druk op Windows-toets+R en voer systempropertiesprotection uit. In het venster Systeemeigenschappen open je het tabblad Systeembeveiliging, klik je op Configureren en daarna op Verwijderen en Doorgaan. Zodra het kan, kun je via de knop Maken opnieuw een herstelpunt creëren.

Acuut

Bij acute schijfnood kun je overwegen de schijfinhoud te comprimeren. Windows biedt hier standaard tools voor. Open de Verkenner, klik met rechts op de gewenste stationsletter en kies Eigenschappen. Plaats op het tabblad Algemeen een vinkje bij Dit station comprimeren om schijfruimte te besparen. Bevestig met OK en geef aan of je dit ook op alle onderliggende mappen wilt toepassen. De compressie start dan meteen. Je kunt het vinkje later weer weghalen om de data te decomprimeren. Compressie kun je ook via de opdrachtprompt starten, uitgevoerd als administrator. Met:

compact /compactos:always

comprimeer je een aantal Windows-systeembestanden, wat enkele gigabytes ruimte kan opleveren. Met:

/compactos:never

maak je dit ongedaan. .Ook afzonderlijke mappen kun je op deze manier comprimeren met:

compact.exe /c /s:<pad_naar_map>

waarbij /s ook submappen meeneemt. Vervang /c (compress) door /u (uncompress) om bestanden weer te decomprimeren. Houd er rekening mee dat het automatisch decomprimeren van bestanden bij gebruik een licht prestatieverlies kan veroorzaken, vooral op oudere pc’s.

Cloudopslag

Een extra tip voor wie de synchronisatiefunctie van cloudopslagdiensten als Google Drive of Microsoft OneDrive gebruikt: je kunt instellen dat lokale bestanden enkel verwijzingen zijn naar de exemplaren in de cloud. Pas wanneer je zo’n bestand opent, wordt het tijdelijk gedownload en op je systeem beschikbaar. Dit bespaart veel ruimte, maar het betekent wel dat je data fysiek alleen in de cloud staan en dat je een internetverbinding nodig hebt om nog niet gedownloade bestanden te openen.

In Microsoft OneDrive bijvoorbeeld stel je dit als volgt in. Klik op het OneDrive-pictogram in het systeemvak van de taakbalk, klik op het tandwielpictogram en kies Instellingen. Ga onderaan naar Geavanceerde instellingen en klik op Schijfruimte vrijmaken bij Bestanden op aanvraag. Bevestig met Doorgaan. Je herkent de verwijzingen aan een wolkicoontje; een wit bolletje met vinkje betekent tijdelijk offline opgeslagen, een groen bolletje wijst op altijd lokaal beschikbaar.

Proactief

Tot nu toe hebben we ons vooral gericht op tools en technieken om overtollige bestanden gericht op te sporen en te verwijderen, maar je kunt ook proactiever te werk gaan. Een handig hulpmiddel daarvoor vind je in de Instellingen van Windows. Kies Systeem / Opslag en klik bij Opslagbeheer op Opslaginzicht. Plaats een vinkje bij Windows probleemloos laten werken door […], zodat tijdelijke bestanden voortaan automatisch worden opgeschoond. Je kunt ook de optie Gebruikersinhoud automatisch opschonen activeren.

Bij Opslaginzicht uitvoeren bepaal je zelf wanneer deze functie actief wordt. De standaardinstelling Bij weinig vrije schijfruimte lijkt ons prima. Daarnaast kun je instellen dat bestanden in de prullenbak automatisch worden verwijderd zodra ze langer dan een instelbaar aantal dagen (tussen 1 en 60) aanwezig zijn. Voor bestanden in de map ‘Downloads’ geldt hetzelfde: ook die kunnen automatisch verdwijnen na een bepaald aantal dagen ongeopend te zijn gebleven. Tot slot kun je, aanvullend op wat we in het kaderstuk schreven, instellen dat bestanden uit OneDrive alleen nog online beschikbaar blijven als je ze gedurende een instelbaar aantal dagen niet hebt geopend. Klik op Opslaginzicht nu uitvoeren om de ingestelde opruimacties meteen te starten.