Het succes van ChatGPT is Google niet onopgemerkt gebleven. Achter de schermen werkte het bedrijf al een tijdje aan Google Bard, dat onlangs voor het eerst het levenslicht zag. Maar wat is het precies en wat kun je ermee?

Waarschijnlijk heeft de lancering en het succes van ChatGPT ervoor gezorgd dat Google er wel mee naar buiten moest komen om investeerders gerust te stellen: Google Bard. Dit is, net als ChatGPT, een chatbot waarmee je gesprekken kunt voeren en waar je vragen aan kunt stellen. Op het moment van schrijven is deze bot, die is gestoeld op kunstmatige intelligentie, beschikbaar in een openbare testfase. Het is de bedoeling dat de dienst in de komende weken voor iedereen beschikbaar wordt als officieel nieuw Google-product. Een tool die je dus dagelijks zou kunnen gebruiken.

Ook lezen: Google, Microsoft en ChatGPT: de AI-strijd barst los!

Google Bard is gebaseerd op LaMDA

Net als ChatGPT kun je Google Bard raadplegen voor van alles en nog wat. De tool manifesteert zich als een gesprekspartner en geeft antwoord op allerhande vraagstukken. Daarvoor maakt Google gebruik van een AI-model dat het bedrijf in 2021 presenteerde: LaMDA (kort voor Language Model for Dialogue Applications, een model dat in de basis lijkt op de AI waar ChatGPT mee werkt). Voordat de diens breed kan worden uitgerold, moeten er nog wat tests gedaan worden. De teksten die in beeld verschijnen (de antwoorden op je vragen, zeg maar) zijn gebaseerd op wat er op het internet beschikbaar is. En als daar bijvoorbeeld aanstootgevende termen tussen staan, kunnen die in de resultaten belanden.

Dat is nogal een uitdaging. Niet alleen om de oneffenheden weg te filteren, maar ook om de beschikbare informatie te blijven updaten. Want dergelijke software kan namelijk niet snel worden geüpdatet met recente informatie. Uiteindelijk is het de bedoeling dat Google en ChatGPT-maker OpenAI nieuwe producten bouwen op de kunstmatige intelligentie. Dergelijke software moet de traditionele zoekmachine uiteindelijk gaan vervangen, maar er is nog een lange weg te gaan. Om die reden heeft Google nog geen concrete toekomstplannen met de wereld gedeeld.

Waar kun je Google Bard voor gebruiken?

Dat is trouwens niet het enige dat nog onduidelijk is over Google Bard. Want waar kunnen we de software straks voor gebruiken? We weten nog niet wat de capaciteiten precies zijn, maar Google heeft al wel wat simpele voorbeelden gedeeld. Zo kun je vragen wat voor gerechten je kunt maken op basis van een aantal ingrediënten, of hoe je een babyshower organiseert. Dat zijn wat basale dingen die misschien handig kunnen zijn. Traditionele zoekmachines kunnen hierin tekortschieten, omdat je zoekopdrachten altijd algemeen zijn. Je kunt ze nooit helemaal toespitsen op jouw behoeften.

Google-ceo Sundar Pichai geeft nog wat andere voorbeelden. “Google Bard kan het startpunt voor creativiteit of nieuwsgierigheid zijn.” De software kan een 9-jarig kind uitleggen wat voor ontdekkingen de James Webb-ruimtetelescoop doet en waarom die belangrijk zijn, maar ook vertellen wat de beste oefeningen zijn om beter te leren voetballen. Tot nu toe klinkt Google Bard nog als een product dat vergelijkbare kwaliteiten biedt als ChatGPT. Waar we met name benieuwd naar zijn, is hoe beide diensten straks van elkaar zullen verschillen.

Voorzichtigheid is geboden

Dat we nog niet zo veel weten, is geen toeval. Waarschijnlijk moest Google het product door de komst van ChatGPT eerder lanceren dan gepland (of op z’n minst sneller ontwikkelen). En dat terwijl dergelijke AI de neiging heeft om behoorlijk uit te bocht te vliegen (qua taal en het verspreiden van foutieve informatie), waardoor Google hier eigenlijk voorzichtig(er) mee wil omgaan. Wellicht dat het bedrijf die (mogelijk terechte) stijve houding kan loslaten door feedback van buitenaf te accepteren. Hoe groter de groep gebruikers, hoe groter de kans dat fouten opgespoord en gefilterd kunnen worden.

Overigens zien we in feite al jaren hoe Google met kunstmatige intelligentie omgaat in zijn zoekmachine, wat wellicht een voorbode is van wat we van Bard kunnen verwachten. Zoekresultaten laten samenvattingen van websites zien op basis van de opdrachten die je invult. Zo hoef je niet langer een website te bezoeken om die informatie te verkrijgen – en dat is uiteindelijk wat Google Bard ook gaat doen. Alleen dan uitgebreider. Bovendien zijn de antwoorden dan gebaseerd op meerdere bronnen, en niet op basis van één website. Dat komt de accuraatheid op den duur hopelijk ten goede.

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.