Ook in 2015 zijn er weer veel goede koptelefoons en (gaming) headsets verschenen. Wij hebben er zeven voor je getest en hebben ze hier op een rijtje gezet. Welke past het best bij jou?

Teufel Real Z

Getest op dinsdag 29 september 2015

Als je bekend bent met de eerste Aureo Real, zal het misschien opvallen dat de prijs van deze Teufel Real Z, met zijn 180 euro, een stuk hoger ligt. Maar dat is niet zonder reden. Als je de koptelefoon namelijk uit de doos haalt, zie je meteen dat er een verbeterslag is gemaakt op het design. Zo heeft kunststof plaatsgemaakt voor aluminium en zijn de oorkussentjes voorzien van het hoogwaardige kunstleer dat we ook al tegenkwamen op de Teufel Airy.

De koptelefoon oogt misschien groot, hij is met 180 gram gelukkig lekker licht. Bovendien voelt het als een robuust product dat tegen een stootje kan. De door mij geteste zwarte versie is voorzien van donkergrijze oorschelpen, wat samen met het glimmende gaas voor een stoer uiterlijk zorgt. Een koptelefoon waarmee je gezien mag worden dus, en dat kunnen we toch niet vaak van over-ear-modellen zeggen. Naast de zwarte uitvoering is de Real Z ook in het bruin beschikbaar.

©PXimport

De Teufel Real Z is misschien wel de beste koptelefoon onder de 200 euro.

Dat de Real Z een goede koptelefoon zou zijn, daar gingen we eigenlijk al een beetje van uit. Zijn voorganger is immers nog altijd een van de beste headphones binnen zijn prijsklasse. Teufel heeft zijn Real-vlaggenschip echter op een aantal belangrijke punten verbeterd, waardoor we niet anders kunnen dan 'de Z' aanduiden als een van de meest dynamische en krachtige koptelefoons onder de 200 euro.

Lees hier de volledige review van de Teufel Real Z.

Sony H.ear on

Getest op woensdag 16 december 2015

De Sony H.ear on is in vijf verschillende kleuren verkrijgbaar. Naast zwart kun je ook kiezen voor blauw, geel, rood en roze. De H.ear on is mooi ontworpen: de over-ear oorschelp (driver) heeft een subtiel formaat en sluiten comfortabel aan op je oren. Bovendien zorgt de aluminium afwerking voor een licht gewicht, wat in combinatie met inklapbaarheid en het draagzakje dat je erbij krijgt van de H.ear on een ideale koptelefoon maakt om mee op pad te nemen.

De koptelefoon heeft een snoer van 1,2 meter, waaraan een knop zit om de muziek te pauzeren en starten. Helaas ontbreken hier wel knopjes bij om naar het volgende of vorige nummer te gaan. De kabel is wel los te koppelen van de koptelefoon, fijn, want zo kun je in geval van draadbreuk de kabel omwisselen of de hoofdtelefoon beschermen wanneer het kabeltje ergens achter blijft hangen.

©PXimport

De Sony H.ear on is een ideale koptelefoon voor onderweg.

Hou je van diepe bas en muziek die hard door je koptelefoon knalt? Dan ben je niet goed af bij deze H.ear on. Het geluid is helder en gebalanceerd, waardoor muziekinstrumenten goed te onderscheiden zijn, maar het geluid van films en series klinkt ook prima. Tel daarbij op dat de koptelefoon makkelijk mee te nemen is.

De volledige review van de Sony H.ear on vind je hier.

Denon AH-MM300

Getest op woensdag 28 januari 2015

Wat meteen opvalt als je de Denon AH-MM300 uit de doos haalt, is het strakke design. Hij is mooi afgewerkt met een keramische coating. De on-ear-oorschelpen zijn relatief klein en hebben een matzwarte kleur. Zowel links als rechts is aan de buitenkant voldoende plek ingeruimd voor het logo van Denon.

Vooral voor bezitters van een Apple-device heeft Denon wat leuke extra snufjes toegevoegd. De volumeknop aan het snoer werkt goed met iOS, zodat je het volume altijd kunt regelen, welke app je ook gebruikt. Hou de pauzeknop ingedrukt, en Siri komt om de hoek kijken om je te helpen met een vraag tussendoor. Zo kun je bijvoorbeeld informatie opzoeken over de artiest naar wie je op dat moment luistert, zonder dat je je telefoon tevoorschijn hoeft te halen. Sommige van deze opties werken ook op Android, maar ze zijn vooral ingebouwd voor iOS.

©PXimport

De Denon AH-MM300 is een echte wolf in schaapskleren.

De Denon AH-MM300 mag met recht een high-end koptelefoon genoemd worden. De geluidsweergave is formidabel, vooral bij hogere volumes, waar goedkopere koptelefoons het doorgaans juist laten afweten. Hij ziet er ook nog eens elegant uit, al is de loze ruimte bij de aanhechting van de oorschelpen met de hoofdband onnodig, waardoor hij er op je hoofd wat vreemd uitziet. De bouwkwaliteit is prima en hij voelt stevig aan. Wel is de prijs wat aan de hoge kant, helemaal als je je bedenkt dat er geen draadloze bluetoothverbinding mogelijk is.

Bekijk hier de volledige review van de Denon AH-MM300.

Sennheiser Momentum Wireless 2.0

Getest op vrijdag 4 december 2015

Sennheiser's opvolgers in de veel te dure maar geprezen Momuntum-serie zijn een verbetering op elk gebied. De draadloze Momentum Wireless 2.0 is de duurste in de serie, maar is tevens een enorm goede hoofdtelefoon. De vraag is of de prijs hierdoor wordt verantwoord.

Wat is er zo goed aan? Ten eerste is de hoofdtelefoon mooi ontworpen en gemaakt van - wat voelt als - luxe materialen. Ook is hij in te klappen zodat hij heel makkelijk mee te nemen is, zeker in de bijgeleverde hoes. Ook zijn de over-ear oorschelpen groter en zachter dan bij de vorige versie, waardoor hij makkelijk over je hele oor past en geen irritaties veroorzaakt.

©PXimport

De Sennheiser Momentum Wireless 2.0 is hoge kwaliteit voor een hoge prijs.

Ondanks dat de noise cancellation altijd aan staat - er is geen mogelijkheid dit uit te zetten - is de accuduur erg goed. Met een volle batterij zou de hoofdtelefoon zo'n 22 uur mee moeten gaan. Ik gebruik de hoofdtelefoon nu al een week op de redactie zonder hem op te hebben geladen. Dit houdt in: een uur of vier per dag. De batterijduur is dus dik in orde, wat verwacht mag worden voor een product in deze prijsklasse.

De volledige review van de Sennheiser Momentum Wireless 2.0 vind je hier.

Cooler Master Pitch Pro

Getest op maandag 30 november 2015

Hoewel CM Storm je misschien weinig zegt, zal het moederbedrijf je bekender in de oren klinken: Cooler Master. Sinds enkele weken is hun assortiment uitgebreid met de Pitch Pro Gaming Earphones; volgens Cooler Master de perfecte in-ear-koptelefoon voor de reizende gamer.

De Pitch Pro wordt geleverd met drie verschillende oordopjes voor een persoonlijke pasvorm. Naast de medium oordopjes die standaard op de oortelefoon zitten is er de keuze uit een kleinere en grotere variant. De medium oordopjes pasten bij mij prima en bleven gemakkelijk en comfortabel in mijn oor tijdens de test. Na enkele uren kreeg ik wel last van het feit dat de dopjes in-ear zijn, al zal dit meer aan het feit liggen dat ik normaal gesproken geen in-ear oordopjes draag en dus omgevingsgeluid gewend ben.

©PXimport

De Cooler Master Pitch Pro is de ideale gaming-headset voor onderweg.

De Pitch Pro ziet er prachtig uit en hoewel de audiokwaliteit tijdens het luisteren van muziek tegenvalt, doet hij het tijdens games uitstekend. De platte draad en het meegeleverde opbergzakje maakt de Pitch Pro handig en draagbaar en zal vooral laptop-gebruikers aanspreken; door de relatief korte kabels heb ik het idee dat de Pitch Pro sowieso is ontworpen voor laptop-gamers. Is de Pitch Pro een vervanging voor je high-end hoofdtelefoon? Dat misschien niet, maar mocht je op reis moeten voor een LAN of toernooi, dan scheelt de Pitch Pro wel bagage en heb je een degelijke oortelefoon in pocketformaat.

Lees hier de volledige review van de Cooler Master Pitch Pro.

Sony Wireless Stereo Headset 2.0

Getest op maandag 28 september 2015

'This is for the Players.' Met die woorden sluit Sony iedere (reclame)uiting af. Dat gamen in Sony's visie centraal staat, blijkt ook uit de Wireless Stereo Headset 2.0. Deze headset is duidelijk geen all-rounder, maar zet met zijn geluidskwaliteit en design volledig in op gamen.

Het is opmerkelijk dat Sony de koptelefoon de naam Wireless Stereo Headset 2.0 heeft gegeven (hoewel ook de naam Gold Wireless Stereo Headset circuleert), want de headset produceert 7.1 virtual surround geluid. Of we echt zeven verschillende geluidssporen horen is moeilijk te zeggen, maar een gevoel van omringend geluid creëert de headset weldegelijk. Dat is fijn, want onze oren zijn belangrijke zintuigen bij bijvoorbeeld het binnensluipen van een vijandige basis.

©PXimport

De Sony Wireless Stereo Headset 2.0 is ideaal voor tijdens het gamen.

Sony zet met de Wireless Stereo Headset 2.0 een uitstekende headset in de markt. Met het virtual surround-geluid en het lichte en draadloze design is dit de perfecte headset voor tijdens het gamen, maar dan ook echt alleen om te gamen.

Bekijk hier de volledige review van de Sont Wireless Stereo Headset 2.0.

Edifier Gammatera G2

Getest op dinsdag 3 november 2015

Het geluid van de Edifier Gammatera G2 is verrassend goed. Met 98 dB is deze koptelefoon goed te gebruiken voor zowel gamen als muziek luisteren. De bas is goed genoeg voor een gamekoptelefoon. Wanneer je het geluid harder zet blijft de kwaliteit redelijk overeind. Het geluid komt helder uit de speakertjes.

Daarnaast ben je door de microfoon ook prima te verstaan voor je gesprekspartner. Bijkomend voordeel is dat de microfoon niet direct bij je mond zit. Hierdoor kan je altijd iets blijven drinken tijdens het gamen zonder dat je de microfoon hoeft te verplaatsen. Het enige nadeel is dat de microfoon niet zo flexibel is. Hierdoor kun je hem niet iets dichter bij je mond zetten om beter verstaanbaar te worden wanneer dit nodig mocht zijn.

©PXimport

De Edifier Gammatera G2 is voor deze prijs een prima koop.

Voor zo'n 40 euro krijg je met de Gammatera G2 in verhouding een zeer goede koptelefoon die gemakkelijk te gebruiken is. Het geluid is zeer goed in verhouding tot de prijs. De Edifier-headset is dan ook een leuk cadeau voor de feestdagen. Hij is gemakkelijk te gebruiken voor tijdens het gamen én voor het luisteren van muziek. Onthoud wel dat je een adapter moet kopen wanneer je de Edifier Gammatera G2 wilt gebruiken op je gameconsole.

De volledige review van de Edifier Gammatera G2 kun je hier lezen.

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆