Het is het onderdeel van Windows waar we ongemerkt het meest naar kijken, maar ook het onderdeel dat we misschien wel het slechtst gebruiken: het Bureaublad. Je kunt er veel productiever mee omgaan. In dit artikel laten wij zien hoe.

Toon me je bureaublad en ik zeg wie je bent. Zowel een fysiek bureau als zijn digitale tegenhanger zegt veel over de gebruiker. Bij de een staat het Windows-logo er nog precies hetzelfde op als na de aanschaf, en bij de ander vechten tientallen snelkoppelingen en bestanden om een plekje. Behoor je tot laatstgenoemde categorie? Dan ben je in goed gezelschap. Lees in dat geval zeker verder om te zien hoe je in een paar stappen een opgeruimd bureaublad hebt én houdt.

De juiste resolutie instellen

Het is het eerste dat je ziet nadat je de pc opgestart hebt, en het is vaak ook het laatste dat je op een werkdag ziet voordat je je pc uitschakelt: het Bureaublad van Windows. Beter gebruik begint bij de juiste resolutie. Die bepaalt namelijk niet alleen hoe strak het geheel eruitziet, maar ook hoeveel ruimte er is om alle andere dingen te doen die in de rest van deze workshop volgen. De juiste resolutie stel je in door met de rechtermuisknop op het Bureaublad te klikken en te kiezen voor Beeldscherminstellingen. Open bij Beeldschermresolutie het dropdownmenu en kies een resolutie. Vaak wordt er een aanbevolen, probeer die als eerste, maar zeker niet als enige. Ook Windows zit er nog weleens naast, zeker bij grote schermen. Is de resolutie goed, maar de tekst te groot of te klein, pas deze dan aan door een andere Schaal te kiezen. Bij hoge resoluties kan 125% een prima keuze zijn.

Persoonlijke instellingen

Een persoonlijk tintje, zoals een fraaie achtergrond, helpt het saaie Bureaublad aantrekkelijker te maken. Klik wederom met de linkermuisknop op het Bureaublad en kies Aan persoonlijke voorkeur aanpassen / Achtergrond. Selecteer uit het dropdownmenu bij Achtergrond de optie Afbeelding als je één mooie foto hebt of kies voor Diavoorstelling en selecteer een map met afbeeldingen. Windows zal dan elke dertig minuten een foto uit die map als bureaubladachtergrond tonen. Die tijd kun je aanpassen, net als de manier waarop Windows een foto bijsnijdt of uitrekt om op het scherm te passen. Klik daarvoor achter Afbeelding aanpassen zodat deze op uw bureaublad past voor een uitklapmenu. De opties Vullen of Spreiden geven meestal het beste resultaat. Heb je geen eigen foto’s, kies dan Windows Spotlight. Windows plaatst dan een foto uit de fotobibliotheek van Microsoft op het Bureaublad.

Pictogrammen op het Bureaublad

Bij de Persoonlijke instellingen staat ook het onderdeel Thema’s. Daarmee verander je het uiterlijk van Windows radicaal, wij gebruiken het liever niet. Wel zit juist hier een nuttige optie verstopt, namelijk welke pictogrammen je op het Bureaublad wilt zien. Klik op Instellingen voor bureaubladpictogrammen en zet een vinkje bij de onderdelen waarvoor jij een snelkoppeling op het Bureaublad wilt hebben, zoals Computer en Prullenbak. Van de optie Thema’s mogen bureaubladpictogrammen wijzigen zijn we geen fan, die laten we uitgeschakeld. Sluit af met OK.

Veelgebruikte documenten

Het Bureaublad is er niet alleen om mooi te zijn, het moet vooral voor jouw productiviteit zorgen. Het mag best wat rommelig zijn, maar vooral moet alles wat je nodig hebt om lekker te werken, er te vinden zijn. En dat kan, want je kunt nagenoeg alles op het Bureaublad zetten. Documenten, koppelingen naar websites, mappen, foto’s, het kan allemaal. Een omslachtige manier is door met de rechtermuisknop op het Bureaublad te klikken en via Nieuw / Snelkoppeling een nieuwe snelkoppeling te maken naar een onderdeel of document dat je daarna selecteert. Veel makkelijker gaat het door het document of de koppeling van een site gewoon naar het Bureaublad te slepen en daar los te laten. Gebruik je bij het slepen de linkermuisknop, dan krijg je eerst nog de keuze uit Hierheen kopiëren, Hierheen verplaatsen of Hier een snelkoppeling maken. In het laatste geval blijft het document staan waar het staat, maar kun je het voortaan razendsnel openen via deze koppeling op het Bureaublad.

Het Bureaublad is een map

Dat dit allemaal kan, komt doordat het Bureaublad gewoon een map is. Net als Documenten en Afbeeldingen is er ook de map Bureaublad. In Windows Verkenner vind je het Bureaublad dan ook gewoon terug tussen de andere persoonlijke mappen. Plaats je via de Verkenner een document in de map Bureaublad, dan staat dat document dus ook gewoon op het Bureaublad. Je kunt dus bestanden of snelkoppelingen op het Bureaublad plaatsen door het in Windows Verkenner naar de map Bureaublad te verslepen.

Snel naar …

Wil je snel navigeren naar de harde schijf, het netwerk of OneDrive, dan kun je ook daarvoor eenvoudigweg koppelingen op het Bureaublad zetten. Het makkelijkste gaat dit door Windows Verkenner te starten in een niet-beeldvullend venster. Je ziet dus zowel het Bureaublad als de inhoud van de Verkenner. Selecteer nu met de muis een onderdeel in de Verkenner waar je via het Bureaublad snel naartoe wilt kunnen, en sleep die uit het venster van de Verkenner naar het Bureaublad en laat het daar los. Windows maakt dan automatisch een snelkoppeling naar dat onderdeel op het Bureaublad. Dat scheelt weer heel wat keren de Verkenner starten in de toekomst.

Als één niet genoeg is

Wil je privé en werk op je computer gescheiden houden, dan kun je in Windows voor elke activiteit een eigen bureaublad maken. Wat op het Bureaublad staat, zal hetzelfde blijven, maar de programma’s die je er opent, niet. Plaats de muis op het pictogram met de zwart-witte vensters op de Taakbalk. Je ziet dan een miniatuur van het huidige Bureaublad verschijnen, met ernaast een optie Nieuw bureaublad. Klik je daarop, dan heb je een leeg nieuw bureaublad gecreëerd. Hier kun je de programma’s openen die bij de taak horen die je op dat Bureaublad wilt uitvoeren. Om het overzichtelijker te maken, kun je elk Bureaublad een eigen naam en achtergrond geven. Klik met de rechtermuisknop op het miniatuur en kies Naam wijzigen en/of Achtergrond kiezen.

Extra hulp

Soms heb je net iets extra’s nodig wat Microsoft niet biedt. Een voorbeeld is Fences van Stardock. Het is niet gratis, maar je kunt het wel eerst uitproberen. Installeer de proefversie. Met Fences maak je doorzichtige gebieden op het Bureaublad zodat je daar zaken die bij elkaar horen in kunt opbergen. Voor een snel begin, kies je Begin met gebruik van Fences.Het programma maakt een aantal standaard ‘fences’ en ordent daarin de onderdelen van jouw Bureaublad. Het zet alle programma’s bij elkaar, alle mappen, documenten enzovoort. Om een categorie dicht te klappen, dubbelklik je op de titelbalk. Met een enkele klik op de titel, kun je die aanpassen. Een nieuwe categorie (fence) maak je eenvoudig door met de muis een rechthoek te trekken op het Bureaublad en te kiezen voor Een Fence hier creëren.

Taakbalk

De Taakbalk is een vast onderdeel op het Bureaublad. Het is handig om daar de belangrijkste programma’s neer te zetten, zodat je die direct kunt starten. Dat kan met elk willekeurig programma door erop te klikken met de rechtermuisknop en Aan de taakbalk vastmaken te kiezen.

Heb je familie of vrienden elders op de wereld wonen, of zijn ze voor langere tijd op vakantie, dan kan het voor jezelf handig zijn een tweede klok aan de taakbalk toe te voegen. Klik daarvoor met de rechtermuisknop op de klok en kies Datum en tijd aanpassen. Scrol naar beneden en klik op Extra klokken. Activeer de eerste klok en geef die een naam. Voeg eventueel nog een tweede klok toe. Bevestig met OK. Zet je nu de muis boven de klok, dan zie je altijd de lokale tijd én hoe laat het op de andere locatie(s) is.

Snelle instellingen bewerken

Er is nog een onderdeel op de Taakbalk die aandacht verdient, omdat het met enkele aanpassingen het Bureaublad beter maakt. Dit zijn de snelle instellingen, het onderdeel dat opent als je met de muis op een van de pictogrammen in het systeemvak klikt (de batterij, het volume of het netwerk). Wil je iets aan deze instellingen aanpassen, klik dan op het potlood. Alle huidige onderdelen krijgen nu een punaise met een streep erdoor. Klik je daarop, dan verdwijnt dat onderdeel uit het menu. Via Toevoegen kun je vervolgens een van de beschikbare functies toevoegen en zo de voor jou perfecte gereedschapskist maken, direct aan de rand van het Bureaublad.

Widgets aanpassen

Widgets zijn kleine brokjes informatie, vaak delen van een groter item dat dan elders op het internet te vinden is. Binnen Windows gebruikt Microsoft het om het actuele weer, het laatste nieuws en bijvoorbeeld de files op weg naar huis snel aan je te kunnen laten zien. Helemaal links op de Taakbalk vind je de knop voor de weergave van de widgets; die geeft standaard het weer weer. Plaats je de muis erboven, dan openen direct de widgets. Wel wil je natuurlijk dat je alleen items te zien krijgt die jouw interesse hebben. Om dit aan te passen, klik je rechtsboven iedere widget op de drie kleine puntjes. Je kunt dan je interesses beheren, items verwijderen of aanpassen, of een andere locatie opgeven waarvan je het weerbericht wilt zien. Ook kun je widgets groter of kleiner maken via de keuze Klein, Gemiddeld of Groot.

Vensters schikken

Gebruik je het Bureaublad actief, dan wil je ook meer grip hebben op de manier waarop vensters zich erop openen. Alles beeldvullend is niet meer handig, nu beeldschermen steeds groter worden. Gelukkig hebben de knoppen om een venster groter of kleiner te maken in Windows 11 meer opties gekregen. Plaats de muis maar eens boven de knop om het venster te maximaliseren, dan zul je zien dat er zes verschillende vensterindelingen verschijnen. Beweeg de muis over de verschillende opties en klik dan op de plaats in zo’n indeling waar jij het venster in beeld wilt hebben ten opzichte van het Bureaublad.

Google heeft de Pixel 10a volledig uit de doeken gedaan, een nieuwe smartphone voor de prijs van 549 euro.

De nieuwe smartphone werd eerder deze maand al getoond, maar nu zijn alle details bekendgemaakt. De Pixel 10a is nagenoeg gelijk aan de Pixel 9a, al wordt hij sneller draadloos opgeladen en is hij ook iets kleiner. Dat laatste komt door de dunnere schermbezels, want het formaat van het scherm blijft wel 6,3".

Het scherm zal ook iets feller worden, met een maximale helderheid van 3000cd/m², ten opzichte van de Pixel 9a die een maximale helderheid van 2700cd/m² aan. De Pixel 10a wordt daarnaast beschermd door Gorilla Glass 7i.

Zoals gezegd kan de Pixel 10a sneller draadloos opladen met een maximaal vermogen van 10W (in plaats van 7,5W). De accucapaciteit blijft met 5100mAh gelijk. Verder draait de Pixel 10a op Android 16.

De Pixel 10a oogt verder nagenoeg hetzelfde als de Pixel 9a. Het frame is daarbij gemaakt van 100 procent gerecycled aluminium, 81 procent gerecycled plastic en gerecycled koper, goud, kobalt en wolfraam.

De Pixel 10a is vanaf 5 maart beschikbaar, al kan hij nu al gereserveerd worden. Zoals gezegd luidt de adviesprijs 549 euro - althans, voor de variant met 128 GB aan opslagruimte. Er is ook een model met 256 GB die 649 euro kost. Meer informatie is op de website van Google te vinden.

Windows biedt uitgebreide mogelijkheden voor accountbeheer, zodat elke gebruiker zijn eigen omgeving heeft en de juiste toegangsrechten krijgt. In dit artikel bespreken we de belangrijkste scenario’s voor thuisgebruik, zoals verschillende accounttypes en aangepaste gebruikersrechten.

In Windows is het onmogelijk om zonder account te werken. Het besturingssysteem heeft namelijk altijd een gebruikerscontext nodig om onderdelen als bureaublad, processen en rechten te laden. Zelfs bij automatische aanmelding of een wachtwoordloos account is er op de achtergrond minstens één account actief. Er bestaan wel verschillende accounttypes, en voor goed accountbeheer is het belangrijk de praktische verschillen te kennen, want elk type heeft eigen mogelijkheden, voordelen en beperkingen. We bekijken daarom grondiger Microsoft- en lokale accounts en het verschil tussen administrator- en standaardaccounts. Daarnaast gaan we in op gast- en familieaccounts. We tonen hoe je op je pc de juiste machtigingen instelt zodat data enkel toegankelijk zijn voor de gewenste gebruikers. We gaan hier uit van Windows 11, maar de meeste technieken werken ook in Windows 10.

Microsoft-account

Microsoft maakt het tijdens de installatie van Windows steeds moeilijker om een lokaal account in plaats van een Microsoft-account te kiezen. Dat is niet verrassend, want zodra je je aanmeldt met een Microsoft-account, koppel je je Windows-profiel aan de Microsoft-cloud. Daarmee kun je instellingen, thema’s, wachtwoorden, bureaubladachtergronden en data synchroniseren tussen apparaten. Je logt ook automatisch in bij diensten als de Microsoft Store, OneDrive, Microsoft 365, Mail en Agenda, Edge en andere. Daarnaast kun je met zo’n account BitLocker-versleuteling activeren voor je systeemschijf en gebruikmaken van ouderlijk toezicht (Microsoft Family Safety). Ben je je wachtwoord vergeten, dan herstel je dit eenvoudig via www.kwikr.nl/passreset. Je ontvangt dan een beveiligingscode waarmee je opnieuw toegang krijgt tot je account.

Liever lokaal?

Microsoft moedigt het niet aan om tijdens de installatie een lokaal account aan te maken, en het valt af te wachten of ze deze omwegen in de toekomst zullen blokkeren. Het kan nu nog op de volgende manieren. Start de installatie zonder internetverbinding. Krijg je hierover een melding, druk dan op Shift+F10 en typ het commando oobe\bypassnro. Na de automatische herstart verschijnt de optie Doorgaan met beperkte installatie. Vul vervolgens een lokale gebruikersnaam en wachtwoord in, samen met de antwoorden op drie beveiligingsvragen, zodat de installatie met een lokaal account verloopt. Je kunt na Shift+F10 ook het commando start ms-cxh:localonly uitvoeren om een venster te openen waarmee je een lokale gebruiker aanmaakt. Een andere optie is de gratis tool Rufus (https://rufus.ie/nl), waarmee je een installatie-usb maakt die de verplichte Microsoft-account overslaat. Verwijs naar een Windows-schijfkopiebestand (iso), stel de gewenste opties in, plaats een lege usb-stick en klik op Starten. In het pop-upvenster vink je Verwijder de vereiste voor een online Microsoft-account aan evenals Lokale account met gebruikersnaam aanmaken en vul je de gewenste gebruikersnaam in.

Er zijn nog wel een paar achterdeurtjes om Windows met een lokaal account te installeren, zoals met Rufus.

Lokaal account

Een lokaal account bestaat enkel op je pc, met een combinatie van gebruikersnaam en wachtwoord die alleen daar geldig zijn. Het is niet gekoppeld aan de Microsoft-cloud, zodat geen internet nodig is om je aan te melden. Instellingen en data blijven beperkt tot dat ene toestel en worden niet gesynchroniseerd met andere apparaten. Dit houdt wel in dat bepaalde diensten, zoals het downloaden van apps uit de Microsoft Store of het gebruik van OneDrive, niet beschikbaar zijn. Daar staat tegenover dat een lokaal account je meer privacy en onafhankelijkheid geeft. Het is handig als je bijvoorbeeld geen Microsoft-diensten wilt gebruiken of de pc bewust wilt loskoppelen van online accounts. Bovendien verkleint het risico dat malware je Microsoft-accountgegevens buitmaakt.

Lokaal: instellingen

Standaard vraagt Microsoft je tijdens de installatie van Windows om een Microsoft-account te gebruiken. In het kader ‘Liever lokaal?’ vind je tips om dit te omzeilen, maar ook na de installatie kun je nog een lokaal account aanmaken en daarmee inloggen. Open Instellingen, kies Accounts en klik op Andere gebruikers en vervolgens op Account toevoegen. Selecteer Ik beschik niet over de aanmeldgegevens van deze persoon en daarna Gebruiker zonder Microsoft-account toevoegen. Vul de gewenste gebruikersnaam en het wachtwoord (twee keer) in, kies drie beveiligingsvragen met bijbehorende antwoorden of eventueel een wachtwoordhint, en bevestig met Volgende om het lokale account toe te voegen.

Om zo’n gebruikersaccount te wissen, selecteer je dit bij Andere gebruikers en kies je Verwijderen / Account en gegevens verwijderen.

Lokaal: opdrachtprompt

Je kunt accounts ook aanmaken en beheren via de opdrachtprompt, met extra mogelijkheden die niet in Instellingen beschikbaar zijn. Klik met rechts op Opdrachtprompt in het startmenu en kies Als administrator uitvoeren. Om een lokaal account aan te maken gebruik je het commando net user <accountnaam> /add of net user <accountnaam> <wachtwoord> /add om meteen een wachtwoord toe te voegen, bijvoorbeeld net user Toon 654Win!321 /add. Met net user <accountnaam> vraag je de eigenschappen van het account op.

Je kunt ook bepalen dat een standaardgebruiker zijn verplichte wachtwoord niet mag wijzigen en enkel op specifieke tijden kan inloggen, bijvoorbeeld met

net user <accountnaam> /passwordreq:yes /passwordchg:no /times:ma-vr,16:00-21:00;za-zo,9:00-19:00

Vergeet in deze commando’s de schuine strepen (/) niet! De dagafkortingen gaan hier dus wel uit van een Nederlandstalige Windows-omgeving. Om de tijdslimieten te verwijderen gebruik je de parameter /times:all. Een gebruiker verwijderen kan eenvoudig met net user <accountnaam> /delete. De persoonlijke bestanden in de gebruikersmap blijven dan wel staan en kun je eventueel handmatig verwijderen.

Administrator-account

We haalden al aan dat er een verschil is tussen een administratoraccount en een standaardaccount, en het is belangrijk dat je dit onderscheid goed kent. Een account met administratorrechten (ook wel adminrechten genoemd) heeft namelijk volledige controle over de pc. Zo’n gebruiker mag software installeren of verwijderen, systeeminstellingen wijzigen, nieuwe gebruikers toevoegen en beveiligingsopties aanpassen. Een administrator kan dus ingrijpende veranderingen aanbrengen die het hele systeem beïnvloeden. Hij heeft in principe ook toegang tot alle lokaal opgeslagen data, zelfs zonder expliciete rechten (zie ook vanaf paragraaf 10). In Windows krijgt het eerste account dat tijdens de installatie wordt aangemaakt automatisch administratorrechten. Dit is logisch, want er moet minstens één gebruiker zijn die het systeem kan beheren, maar dit houdt zeker niet in dat je altijd met administratorrechten moet werken (zie verderop).

Om snel het accounttype te zien van een aangemelde gebruiker ga je naar Instellingen van Windows, kies je Accounts en klik je op Uw info. Gaat het om een administratoraccount dan zie je bovenin, bij je hier aanpasbare profielfoto, de vermelding ‘Administrator’. Voor andere accounts zie je deze melding bij Accounts / Andere gebruikers.

Standaardaccount 

Een standaardgebruikersaccount heeft beperktere rechten. Zo’n gebruiker kan programma’s draaien en eigen instellingen wijzigen, maar niet zomaar software installeren of kritische systeemwijzigingen uitvoeren. Zodra een standaardgebruiker iets doet dat hogere rechten vereist, zoals een applicatie installeren, verschijnt een venster van het gebruikersaccountbeheer (User Account Control, kortweg UAC) waarin een administrator zijn naam en wachtwoord moet invoeren. Meld je je zelf als administrator aan, dan volstaat doorgaans enkel een bevestiging. Dit mechanisme voorkomt dat een standaardaccount per ongeluk of via malware schadelijke ingrepen uitvoert. Daarom is het veiliger voor dagelijkse taken een standaardaccount te gebruiken en het administratoraccount alleen wanneer dit echt nodig is.

Als administrator kun je instellen hoe vaak dit UAC-venster verschijnt. Typ gebruikersaccountbeheer in de Windows-zoekbalk en start Instellingen voor gebruikersaccountbeheer wijzigen. Standaard staat de schuifknop ingesteld op Alleen een melding geven wanneer apps proberen wijzigingen aan te brengen, wat meestal prima voldoet.

Accounttype wijzigen

Tijdens de installatie van Windows wordt normaal één account aangemaakt dat automatisch administratorrechten krijgt. Wanneer je met dit account bent aangemeld, kun je het niet zomaar omzetten naar een standaardaccount, tenzij er intussen een ander administratoraccount bestaat.

Je kunt wel een nieuw account aanmaken, ofwel een Microsoft-account of een lokaal account. Zo’n nieuw account is standaard een gewoon gebruikersaccount, maar je kunt het type van andere accounts altijd wijzigen zolang je bent aangemeld als administrator. Open Instellingen, kies Accounts / Andere gebruikers, selecteer het gewenste account en klik op Accounttype wijzigen. Kies vervolgens Administrator of Standaardgebruiker en bevestig met OK.

Dit kan ook via de opdrachtprompt. Gebruikers die je daar hebt toegevoegd zijn standaard gewone gebruikers. Wil je er een administrator van maken, gebruik dan:

net localgroup administrators <accountnaam> /add

om meer rechten te geven. Om er alsnog weer een standaardgebruiker van te maken vervang je hier /add door /delete. Er is altijd minstens één administratoraccount vereist, maar houd het aantal accounts met zulke rechten zo beperkt mogelijk. Heeft een standaardgebruiker tijdelijk beheerdersrechten nodig, dan regel je dit makkelijk zelf even vanuit een UAC-venster.

Ingebouwde accounts

Windows zelf beschikt over een aantal ingebouwde accounts. Je krijgt deze te zien wanneer je bijvoorbeeld het commando net user op de Opdrachtprompt uitvoert, met net user <accountnaam> krijg je meer details over een specifiek account.

Je merkt hier onder meer de ingebouwde accounts Administrator en Gast op, die standaard beide niet geactiveerd zijn. Je kunt ze zelf actief maken met het commando:

net user <accountnaam> /active:yes (met /active:no

maak je een account weer non-actief), maar daar is doorgaans geen reden voor. Het wordt zelfs een stuk onveiliger als je het beheerdersaccount Administrator zomaar activeert, zeker omdat dit zonder sterk wachtwoord een extra risico vormt. Ook het ingebouwde gast-account activeren is weinig zinvol. Je maakt dan beter zelf een lokaal standaardaccount aan voor tijdelijke gebruikers.

Wil je absoluut het ingebouwde Administrator-account activeren, beveilig het dan met een wachtwoord.

Gastaccount

Het kan gebeuren dat een bezoeker je computer even wil gebruiken. Aanmelden met je eigen account is dan geen goed idee. Je maakt dan beter een apart lokaal standaardaccount aan, zoals hierboven beschreven. Zo’n account heeft standaard geen beheerdersrechten en de bezoeker kan enkel werken in zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) en eventueel in mappen die expliciet met hem zijn gedeeld via gedeelde mappen of aangepaste machtigingen.

Je kunt ditzelfde gastaccount door meerdere bezoekers laten gebruiken, maar houd er rekening mee dat hun gegevens telkens in dezelfde profielmap terechtkomen, wat privacygewijs niet ideaal is. Je kunt deze bestanden als administrator handmatig verwijderen of eenmalig het PowerShell-script bezoekersprofiel.ps1 uitvoeren. Dit script regelt alles en kun je downloaden via www.kwikr.nl/bprof. Start PowerShell als administrator en voer het volgende commando uit:

powershell -ExecutionPolicy Bypass -File <"volledig_pad_naar_script">

Hiermee maak of activeer je het lokale standaardaccount ‘Bezoeker’ en voeg je in Taakplanner een taak toe die bij elke opstart eventueel de profielmap van dit account verwijdert. Op regel 7 van dit script (bij $Password =) kun je het standaardwachtwoord ‘Bezoeker’ vooraf naar wens aanpassen.

Familie-account

Wil je een pc in een gezin delen en tegelijk meer controle houden over kinderen of minder ervaren gezinsleden, dan kun je accounts in een familiegroep gebruiken. Log hiervoor in met een Microsoft-account (niet met een lokaal account): dit wordt de beheerder van de groep. Open Instellingen in Windows en kies Accounts / Familie. Klik bij Uw familie op Iemand toevoegen en voer het e-mailadres van het Microsoft-account van je kind in. Heeft het kind nog geen account, kies dan Een account voor een onderliggend item maken en vul e-mailadres, wachtwoord, naam en geboortedatum in. Na een wat omslachtige verificatie wordt het account aan ‘Uw familie’ toegevoegd en kan het kind hiermee inloggen in Windows. Ouderlijk toezicht regel je online op www.kwikr.nl/famaccounts, waar je je met je eigen account aanmeldt. Klik hier op het gewenste kind-account, waarna je onder meer kunt instellen welke websites, apps en games toegankelijk zijn, de schermtijd kunt bepalen en (via Besteding) kunt vastleggen of aankopen in de Microsoft Store mogen gebeuren. Schakel Activiteitenoverzicht in om na te kunnen kijken welke apps of games je kind eerder heeft gebruikt.

Machtigingenbeheer

We schreven al dat een standaardaccount bij het aanmaken enkel binnen zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) kan werken. Dat komt doordat Windows standaard alleen schrijfrechten toekent op die map (via de zogeheten ACL; Access Control List). Een standaardgebruiker heeft dus geen toegang tot gegevens in andere mappen, zoals profielmappen van andere gebruikers. Er is een uitzondering, want als iemand de pc opstart via een bootstick met een alternatief besturingssysteem als Linux, gelden de NTFS-machtigingen van Windows niet.

Log je in met een administratoraccount, dan kun je wel toegang forceren tot profielmappen van andere gebruikers. Klik even met rechts op zo’n map, kies Eigenschappen en open het tabblad Beveiliging: normaliter verschijnt nu een melding dat je onvoldoende machtigingen hebt. In dit geval hoef je maar te dubbelklikken op die map en met Doorgaan te bevestigen om toch toegang te krijgen. Open je vervolgens nogmaals het tabblad Beveiliging, dan zie je dat, behalve het account van de betreffende gebruiker, ook je eigen account is toegevoegd en dat alle machtigingen in de kolom Toestaan zijn aangevinkt.

Op dezelfde manier maak je een willekeurige andere map toegankelijk voor een ander gebruikersaccount. Klik met rechts op de map, kies Eigenschappen en open Beveiliging. Klik op Bewerken en vervolgens op Toevoegen, typ de gewenste accountnaam, check met Namen controleren en bevestig met OK. Standaard krijgt dit account lees- en uitvoerrechten, maar je kunt in de kolom Toestaan ook Wijzigen en Schrijven aanvinken. Laat de kolom Weigeren ongewijzigd en bevestig met OK.

Quick User Manager

Windows beschikt wel over eigen functies om accounts te beheren, maar de gratis portable tool Quick User Manager (www.kwikr.nl/qum) maakt dit overzichtelijker en biedt extra functies.

Na de start zie je links een overzicht van alle gedetecteerde accounts, inclusief ingebouwde, lokale en Microsoft-accounts, en zowel standaard- als administratoraccounts. Selecteer een account om rechts de beschikbare opties te zien. De meeste instellingen pas je aan met een vinkje, bijvoorbeeld om een account te activeren of deactiveren, een wachtwoord te vereisen of een profielfoto te wijzigen. Bevestig wijzigingen met Save Changes en Yes. Sommige opties vragen iets meer interactie, zoals het aanpassen van een wachtwoord of het verplaatsen van een profielmap. De functie Auto-logon this user laat Windows automatisch opstarten met het gekozen account, en Launch Account Profile Fixer tracht hardnekkige aanmeldproblemen met een specifiek account te verhelpen.

Een handige en overzichtelijke tool voor meer doorgedreven accountbeheer.