Samsungs populaire mid-range M.2 NVMe-ssd 970 EVO Plus heeft dit jaar zijn vierde kaarsje mogen uitblazen. Het was dus de hoogste tijd voor een opvolger en die is er in de vorm van de 990 EVO. Het idee achter deze ssd is eenvoudig: praktisch goede prestaties voor een scherpe prijs.

De Samsung 990 EVO is een M.2 2280 NVMe-ssd, de standaardmaat voor de meeste pc’s, laptops en andere apparaten met M.2-opslag zoals de PlayStation 5. Samsung voert de ssd in een 1TB- en 2TB-variant en maakt (begrijpelijk) geen melding van een kleinere capaciteit. Al hadden we een 4TB-variant graag gezien. De 4TB-ssd’s worden met de prijzen van vandaag absoluut aantrekkelijk en we zien een duidelijke toename in de interesse.

Een beetje geven en nemen

Omdat de Samsung 990 EVO op prijs moet concurreren, kan Samsung niet enkel de duurste componenten gebruiken. Samsung knipt onder andere de DRAM-cache van de schijf af en gebruikt een nieuwe (vermoedelijk betaalbaardere) controller, maar behoudt wel het TLC-geheugen. Dus geen QLC-geheugen zoals op budget-ssd’s inmiddels gebruikelijk is, maar wat ten koste gaat van de duurzaamheid. Als gevolg hiervan krijg je dezelfde 5 jaar garantie en 600 TBW-rating per Terabyte capaciteit als de voorganger. Opvallend in de specificaties is de mogelijkheid om deze ssd als een Gen5 x2-ssd te gebruiken. Momenteel niet echt relevant, maar voor toekomstige laptops kan Gen5-ondersteuning een overweging worden.

©Samsung

Praktische prestaties

De afwezigheid van een DRAM-cache was jarenlang een gevoelig onderwerp, maar recentelijk hebben ssd’s zoals de WD SN770 en SN580 al laten zien dat je met Host Memory Buffer (HMB), dat een deel van je werkgeheugen gebruikt, uitstekende prestaties kunt neerzetten. In lichtere tot middelzware praktische trace tests, en in gamingbenchmarks, zien we de Samsung 990 EVO dan ook concurreren met de snelste Gen4-modellen van dit moment.

Het nadeel van het gebrek aan een DRAM-cache is dat in zeer zware workloads de prestaties inzakken, een echte workstation-ssd is het dus niet. Het maakt de ssd minder geschikt voor gebruik in externe behuizingen of de Playstation 5, waar HMB niet werkt. Ook de sequentiële prestaties vallen een beetje tegen vergeleken met zowel Gen4- als Gen5-ssd’s. Niet dat die voor de meeste gebruikers heel relevant zijn, maar daarmee wordt wel duidelijk dat de 990 EVO zwakkere plekken heeft en scherp op prijs moet gaan concurreren.

Doorgaans koel genoeg

De sticker die Samsung op zijn ssd’s plakt, werkt ook als een (bescheiden) heatspreader en blijkt in de praktijk genoeg om hem bij licht gebruik of sequentiële schrijfacties koel te houden. Net als de prestaties praktisch prima dus. In zwaardere workloads zien we de temperaturen echter flink oplopen en is het dus ook voor deze ssd aan te raden om, wanneer mogelijk, alsnog een losse heatsink te gebruiken.

Conclusie

Samsung heeft de nodige ervaring met ssd’s en dat zien we hier ook terug. De nieuwe 990 EVO presteert waar we het zouden verwachten, vooral in lichte tot middelzware applicaties en gaming werkt hij uitstekend. Maar zoals verwacht vallen de prestaties ook rap terug in zware applicaties, dat is waar Samsung de 990 PRO voor heeft.

De adviesprijzen bij de lancering zijn (zoals we vaker bij Samsung zien) een probleem: op het moment van schrijven kost de 990 EVO meer dan de 990 PRO en dat maakt hem niet interessant. We weten echter van Samsung dat zijn ssd’s na enkele weken tot maanden wél op prijs gaan concurreren. Zodra dat het geval is, verdient de 990 EVO overwogen te worden. Als de 990 EVO de prijs van andere ssd’s zonder cache zoals de WD SN770 benadert, wordt het een interessante optie voor de middenklasse.

De Europese Commissie claimt dat het socialmediaplatform TikTok te verslavend is, en wil dan ook dat het oneindig kunnen scrollen in de app onmogelijk wordt.

Volgens de Europese Commissie verbreekt TikTok daarmee de Digital Services Act (DSA). Naast oneindig kunnen scrollen worden ook sommige pushnotificaties en autoplay als boosdoeners gezien.

Doomscrollen

De Commissie haalt specifiek oneindig scrollen aan als een gevaarlijk onderdeel van de app. De Commissie meent dat dit gebruikers in een soort trance brengt door dwangmatig gedrag - in feite waar de populaire term 'doomscrollen' op slaat.

De Commissie heeft echter nog geen bindend oordeel uitgebracht. Zo mag ByteDance, het bedrijf achter TikTok, zichzelf eerst verantwoorden. Ook gaat de Commissie eerst advies vragen aan de Europese Raad, om specifiek te zijn een adviesgroep hierbinnen die over digitale diensten gaat. Mocht de Europese Raad het eens zijn met de Commissie, dan moet TikTok in Europa mogelijk onderdelen van het socialmediaplatform aanpassen. Gebeurt dat niet, dan kan ByteDance forse boetes ontvangen.

Social media onder het vergrootglas

Social media - waaronder TikTok - ligt de laatste tijd toch steeds vaker onder een vergrootglas. In Australië bijvoorbeeld is social media sinds enige tijd verboden voor kinderen, en Spanje kondigde eerder deze week aan soortgelijke maatregelen te nemen.

Tegenwoordig brengt zo'n beetje elk gerespecteerd audiomerk soundbars inclusief subwoofers op de markt. Toch slaagt het Duitse Teufel om zich van de massa te onderscheiden. De bijgesloten basspeaker van de nieuwe Cinebar 22 is namelijk verrassend slank. Hierdoor kun je hem makkelijk naast een televisiemeubel of onder een loungebank kwijt. In de soundbar zelf zitten nog eens acht actieve audiodrivers. Dat belooft wat!

Teufel ontwikkelde zijn Cinebar 22 voor een brede doelgroep. Deze soundbar is namelijk een meter lang, zodat hij goed matcht met een middelgrote tot grote televisie. Je kunt de behuizing op een meubel neerzetten of hem aan de wand schroeven. Voor woonkamers met beperkte ruimte is de bijgesloten subwoofer van slechts twaalf centimeter breed ideaal. Heb je naast de televisiemeubel alsnog geen plek, dan schuif je de basspeaker gewoon onder de bank. Je kunt de subwoofer namelijk zowel staand als liggend positioneren. Denk vooraf goed na over de locatie, want je kunt de vier meegeleverde antislipvoetjes maar op één zijde plakken.

©Maikel Dijkhuizen

Soundbar aansluiten

De soundbar heeft een stevige kunststof behuizing met aan de rechterkant een klein dimbaar display. Hierop bekijk je onder meer de actieve bron en het volumeniveau. Verder bevindt zich bovenop een compact bedieningspaneel met touchknoppen. De subwoofer bestaat uit een MDF-klankkast. Beide componenten communiceren draadloos met elkaar. Het aansluiten van de Cinebar 22 stelt weinig voor. Verbind de twee apparaten met netstroom en koppel de soundbar via HDMI aan een televisie. Een klein kritiekpuntje is dat Teufel geen HDMI-kabel meelevert. Gezien de adviesprijs van bijna zeshonderd euro hoort zo'n snoertje er naar onze mening gewoon bij.

Je geeft met een schuifknopje aan de achterkant van de subwoofer aan hoe de basspeaker is opgesteld, namelijk vrijstaand, in een hoek of liggend. Zodra je beide apparaten eenmaal hebt ingeschakeld, kies je op het display de Nederlandse taal. In de volgende stap koppel je de subwoofer aan de soundbar door op de pairing-knop te drukken. Dat gaat erg snel, want luttele seconden later hoor je tv-geluid.

Handig is dat je achterop ook nog verschillende audiovisuele bronnen kunt aansluiten, zoals een cd-speler, gameconsole of tv-ontvanger. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld de tweede HDMI-poort, optische ingang of analoge tulpaansluitingen. De Cinebar 22 vervult daarmee min of meer de rol van klassieke receiver. Abonnees van Spotify of een andere online muziekdienst kunnen draadloos naar albums, afspeellijsten en podcasts luisteren. Verbind hiervoor een smartphone of tablet met bluetooth.

©Maikel Dijkhuizen

©Maikel Dijkhuizen

Ruimtelijk geluid

In tegenstelling tot veel andere soundbars is er geen bijbehorende app. Geen punt, want de duidelijke afstandsbediening voldoet prima. De bediening werkt kinderlijk eenvoudig. Kies TV, HDMI, OPT, AUX of bluetooth als bron en leun lekker achterover. Audiopuristen passen met aparte knopjes de niveaus voor de lage en hoge tonen aan. Verder heeft de Cinebar 22 voorgeprogrammeerde modi voor muziek, spraak en nacht. Vanuit het menu zet je uiteenlopende (geavanceerde) audio-instellingen eventueel nog verder naar je hand.

Alles leuk en aardig, maar uiteindelijk draait het natuurlijk om de geluidskwaliteit. Die is kortweg uitstekend. Het is bewonderingswaardig wat een vol geluid deze soundbar/subwoofer-combinatie kan produceren. Dit audiosysteem heeft ook nog eens veel power, want het volume kan behoorlijk luid. Dankzij twee zijwaarts gerichte audiodrivers schieten surroundeffecten van links naar rechts en vice versa. Via een aparte toets op de afstandsbediening kun je deze effecten nog wat versterken.

De subwoofer doet zijn werk naar behoren, want bombastische scènes hoor (en voel) je heerlijk nadreunen. Teufel pronkt op de productdoos weliswaar met ondersteuning voor Dolby Atmos, maar daar merk je in de praktijk eigenlijk niks van. Er ontbreken simpelweg hoogtekanalen om zo'n audiospoor goed te verwerken. Desalniettemin is de Cinebar 22 voor liefhebbers van films, series en games een absolute aanrader.

©Maikel Dijkhuizen

Teufel Cinebar 22 kopen?

De Teufel Cinebar 22 is een aanwinst voor elke kleine tot middelgrote kamer. Je krijgt deze soundbar/subwoofer-combinatie in enkele minuten aan de praat, waarna je luistert naar een vol televisiegeluid met ruimtelijke effecten. Overige pluspunten zijn de duidelijke afstandsbediening en het Nederlandstalige display. Houd wel rekening met een behoorlijke adviesprijs van zo'n zeshonderd euro.

Meer van Teufel ⤵