Samsungs populaire mid-range M.2 NVMe-ssd 970 EVO Plus heeft dit jaar zijn vierde kaarsje mogen uitblazen. Het was dus de hoogste tijd voor een opvolger en die is er in de vorm van de 990 EVO. Het idee achter deze ssd is eenvoudig: praktisch goede prestaties voor een scherpe prijs.

De Samsung 990 EVO is een M.2 2280 NVMe-ssd, de standaardmaat voor de meeste pc’s, laptops en andere apparaten met M.2-opslag zoals de PlayStation 5. Samsung voert de ssd in een 1TB- en 2TB-variant en maakt (begrijpelijk) geen melding van een kleinere capaciteit. Al hadden we een 4TB-variant graag gezien. De 4TB-ssd’s worden met de prijzen van vandaag absoluut aantrekkelijk en we zien een duidelijke toename in de interesse.

Een beetje geven en nemen

Omdat de Samsung 990 EVO op prijs moet concurreren, kan Samsung niet enkel de duurste componenten gebruiken. Samsung knipt onder andere de DRAM-cache van de schijf af en gebruikt een nieuwe (vermoedelijk betaalbaardere) controller, maar behoudt wel het TLC-geheugen. Dus geen QLC-geheugen zoals op budget-ssd’s inmiddels gebruikelijk is, maar wat ten koste gaat van de duurzaamheid. Als gevolg hiervan krijg je dezelfde 5 jaar garantie en 600 TBW-rating per Terabyte capaciteit als de voorganger. Opvallend in de specificaties is de mogelijkheid om deze ssd als een Gen5 x2-ssd te gebruiken. Momenteel niet echt relevant, maar voor toekomstige laptops kan Gen5-ondersteuning een overweging worden.

©Samsung

Praktische prestaties

De afwezigheid van een DRAM-cache was jarenlang een gevoelig onderwerp, maar recentelijk hebben ssd’s zoals de WD SN770 en SN580 al laten zien dat je met Host Memory Buffer (HMB), dat een deel van je werkgeheugen gebruikt, uitstekende prestaties kunt neerzetten. In lichtere tot middelzware praktische trace tests, en in gamingbenchmarks, zien we de Samsung 990 EVO dan ook concurreren met de snelste Gen4-modellen van dit moment.

Het nadeel van het gebrek aan een DRAM-cache is dat in zeer zware workloads de prestaties inzakken, een echte workstation-ssd is het dus niet. Het maakt de ssd minder geschikt voor gebruik in externe behuizingen of de Playstation 5, waar HMB niet werkt. Ook de sequentiële prestaties vallen een beetje tegen vergeleken met zowel Gen4- als Gen5-ssd’s. Niet dat die voor de meeste gebruikers heel relevant zijn, maar daarmee wordt wel duidelijk dat de 990 EVO zwakkere plekken heeft en scherp op prijs moet gaan concurreren.

Doorgaans koel genoeg

De sticker die Samsung op zijn ssd’s plakt, werkt ook als een (bescheiden) heatspreader en blijkt in de praktijk genoeg om hem bij licht gebruik of sequentiële schrijfacties koel te houden. Net als de prestaties praktisch prima dus. In zwaardere workloads zien we de temperaturen echter flink oplopen en is het dus ook voor deze ssd aan te raden om, wanneer mogelijk, alsnog een losse heatsink te gebruiken.

Conclusie

Samsung heeft de nodige ervaring met ssd’s en dat zien we hier ook terug. De nieuwe 990 EVO presteert waar we het zouden verwachten, vooral in lichte tot middelzware applicaties en gaming werkt hij uitstekend. Maar zoals verwacht vallen de prestaties ook rap terug in zware applicaties, dat is waar Samsung de 990 PRO voor heeft.

De adviesprijzen bij de lancering zijn (zoals we vaker bij Samsung zien) een probleem: op het moment van schrijven kost de 990 EVO meer dan de 990 PRO en dat maakt hem niet interessant. We weten echter van Samsung dat zijn ssd’s na enkele weken tot maanden wél op prijs gaan concurreren. Zodra dat het geval is, verdient de 990 EVO overwogen te worden. Als de 990 EVO de prijs van andere ssd’s zonder cache zoals de WD SN770 benadert, wordt het een interessante optie voor de middenklasse.

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.