ID.nl logo
Sesam, open u! Kom alles te weten over netwerkpoorten
© xiaoliangge - stock.adobe.com
Huis

Sesam, open u! Kom alles te weten over netwerkpoorten

Een woning betreed je via een deur. Datzelfde gebeurt bij data die tussen apparaten wordt verstuurd. Alleen gaat het dan niet om deuren, maar om netwerkpoorten. Hoe werkt dat precies? Op welke manier heb jij daar als gebruiker mee te maken?

Dit artikel is voor de wat gevorderde gebruiker die álles wil weten over netwerkpoorten:

  • Poortnummers
  • Poorttypes
  • Poortcommunicatie en -verkeer
  • Poortregels
  • Portforwarding

Ook interessant: Netwerkproblemen? Analyseer ze met Wireshark

Stel je voor dat je in een gebouw met duizend deuren bent. Achter een van die deuren bevindt zich een persoon. Om snel te communiceren, open je het liefst direct de juiste deur. Bij een computer is dat vergelijkbaar, alleen heb je hierbij te maken met 65536 netwerkpoorten (2^16). Het is natuurlijk niet efficiënt als het apparaat voor elke vorm van communicatie alle poorten een voor een moet openen om de juiste ‘gesprekspartner’ te vinden. Hoe dit dan wel werkt, leggen we in dit artikel uit voor de wat gevorderde gebruiker.

Poortnummers

Als je de systeemkast van je pc opent, zie je geen 65536 netwerkpoorten. Logisch, want we hebben het niet over fysieke poorten voor bijvoorbeeld usb en ethernet. De netwerkpoorten zijn virtuele, logische constructies binnen de software en het besturingssysteem. Zo’n netwerkpoort is een punt waar de data binnenkomt of vertrekt.

Een groot aantal communicatievormen, zoals bepaalde diensten en protocollen, gebruiken zogeheten ‘well-known ports’, dit zijn vaste poortnummers. De worden beheerd door de Internet Assigned Numbers Authority (IANA) en zijn genummerd van 0 tot 1023. Bekende poortnummers zijn 20 en 21 (FTP), 25 (SMTP), 53 (DNS), 80 (http) en 443 (https).

Laten we dit eens testen. Ga naar www.id.nl en vervolgens naar https://id.nl:80. Via :80 geef je aan dat je browser verbinding met poort 80 op de webserver moet maken. Dit lukt helaas niet, want het gaat om https en niet om http. Wat wel lukt, is https://id.nl:443, omdat dit de standaardpoort voor zo’n versleutelde verbinding is.

Een https-verbinding loopt bijna altijd via poort 443.

Poorttypes

Naast de 1024 well-known ports zijn er de geregistreerde poorten (van 1024 tot 49151). Deze zijn niet vast gereserveerd, maar kunnen door softwareontwikkelaars voor hun eigen applicaties worden geregistreerd, zoals 3306 (MySQL-database) en 8080 (alternatieve http).

Tot slot zijn er ook nog de dynamische en private poorten (49152 tot 65535). Zoals je verderop kunt lezen, worden deze poortnummers dynamisch toegewezen door het besturingssysteem. Dit gebeurt wanneer een applicatie daarom verzoekt. Deze poorten worden vaak gebruikt voor tijdelijke communicatie, bijvoorbeeld bij het opzetten van een verbinding voor een e-mailapp.

Een overzicht van de poortnummers vind je via deze pagina. In deze lijst kun je navigeren en gericht zoeken naar poortnummers, servicenamen en protocollen.

Tussen de laagste, gereserveerde poortnummers bevinden zich enkele bekende protocollen.

Poortcommunicatie

Wanneer je met je pc in je thuisnetwerk naar een website surft, stuurt je webbrowser een https-verzoek naar het ip-adres van de webserver, gericht aan poort 443. Op zich is dit eenvoudig, maar in de praktijk blijkt het helaas iets ingewikkelder. Enig inzicht hierin is nuttig om bijvoorbeeld een router of firewall beter en veiliger te configureren.

Wanneer je webbrowser een verzoek stuurt naar de webserver gericht aan poort 443, wijst je pc hiervoor tijdelijk een dynamische poort toe, bijvoorbeeld 62292. Dit verzoek gaat vervolgens eerst naar je router. Deze houdt normaliter een tabel bij, de Network Address Translation-tabel (NAT). Hierin staat welke interne ip-adressen en poorten zijn gekoppeld aan de externe ip-adressen en poorten. De router wijst nu op zijn beurt een externe dynamische poort toe voor deze communicatie, bijvoorbeeld 49800. Ook vervangt de router het interne ip-adres en poort (bijvoorbeeld 192.168.0.181:62292) door zijn eigen externe ip-adres en poort (bijvoorbeeld 84.192.232.207:49800). De webserver ontvangt nu het verzoek (bijvoorbeeld 54.195.223.106:443) en stuurt dit terug naar het ip-adres en poort van je router. Deze raadpleegt vervolgens de NAT-tabel en stuurt het antwoord van de server terug naar je pc met de originele bronpoort. De communicatie is geslaagd.

De communicatie van de pc via de router naar de webserver, en weer terug.

Poortverkeer

Van het hele protocol- en poortengedoe merk je als eindgebruiker gelukkig weinig. Het is vooralwebadres intikken en gaan. Wil je graag achter de schermen van het netwerkverkeer kijken, dan is Wireshark een krachtige en gratis tool die je daarvoor kunt gebruiken. We beperken ons tot een eenvoudig voorbeeld.

Installeer de tool met alle standaardinstellingen (inclusief Npcap) en start deze op. Dubbelklik op de actieve netwerkadapter, zoals Ethernet. Je zult zien dat er meteen veel netwerkverkeer wordt afgevangen. Beëindig dit met de rode stopknop.

Klik nu met rechts op een willekeurige kolomtitel, zoals Source, kies Column Preferences en druk op het plusknopje. Dubbelklik op New Column, vul de naam Bronpoort in en dubbelklik op Number. Klik op het pijlknopje en kies Source port. Herhaal dit voor Doelpoort (Destination Port). Haal eventueel de vinkjes weg bij alle overige items, behalve bij No., Source en Destination. Bevestig met OK.

Druk op de blauwe haaienvin en surf met je browser naar https://id.nl, waar je snel op een paar interne sitelinks klikt. Ga terug naar Wireshark en vul bovenaan in het filterveld ip.addr == 54.195.223.106 in. Dit zorgt ervoor dat je alleen de communicatie met de webserver van id.nl te zien krijgt. Je kunt het ip-adres van zo’n server achterhalen door op de opdrachtregel nslookup id.nl uit te voeren.

Je zult zien dat de bronpoort van je eigen pc 443 is en de bronpoort van de webserver een tijdelijk toegekend dynamisch poortnummer is. De rol van de tussenliggende NAT-router valt hier niet uit af te leiden.

De poortnummers zijn duidelijk zichtbaar, maar de router blijft buiten het gezichtsveld.

Poortregels

Wanneer je een kamer wilt binnengaan, mag de deur niet op slot zijn. In de netwerkwereld is dit vergelijkbaar. Om via een bepaalde poort te communiceren, moet deze openstaan of minstens opengaan zodra er wordt aangeklopt.

Het openen en sluiten van poorten, eventueel alleen voor specifieke ip-adressen en netwerkprotocollen, is de taak van een firewall die daarmee je netwerk beter beveiligt.

We illustreren dit met een eenvoudig experiment. Stel, we willen op onze Windows-pc het uitgaande verkeer naar alle https-webservers blokkeren.

Druk hiervoor op Windows-toets+R en voer wf.msc uit. Het venster van de Windows Firewall verschijnt. Klik links op Regels voor uitgaande verbindingen en rechts op Nieuwe regel. Selecteer Poort, druk op Volgende, kies TCP en vul bij Specifieke poorten 443 in. Druk op Volgende en selecteer De verbinding blokkeren. Druk op Volgende, laat de drie netwerktypes geselecteerd, druk nogmaals op Volgende en vul een naam voor je regel in, bijvoorbeeld Blokkeer 443. Zodra je bevestigt met Voltooien wordt je regel bovenaan toegevoegd en is deze actief, zoals je merkt na een herstart van je browser. Vanuit het rechterdeelvenster kun je de regel altijd weer Uitschakelen of Verwijderen.

In de praktijk gebeurt ook het omgekeerde. Standaard blokkeert je firewall alle binnenkomende verkeer. Als een webserver een specifieke poort in je pc wil bereiken, kan het nodig zijn dat je in de firewall die poort voor binnenkomend verkeer (van dat protocol en die webserver) openzet. In dit geval kies je Regels voor binnenkomende verbindingen en De verbinding toestaan.

Met deze firewall-regel blokkeer je de communicatie met alle https-webservers.

Van buiten naar binnen

Je weet nu al hoe je via Windows Firewall ongewenst verkeer kunt blokkeren en gewenst verkeer kunt toelaten. We hebben dit op poortniveau gedaan, maar bij het opstellen van zo’n regel kun je ook op applicatie-, adres- en/of protocolniveau werken. Vergelijkbare mogelijkheden zitten vast ook in je eigen firewall als je liever niet de ingebouwde Windows Firewall gebruikt.

Helaas zijn we er nog niet helemaal, want zoals gezegd fungeert je router altijd als verbinding voor het verkeer tussen je netwerkapparaten en het internet. Stel dat je in je netwerk een eigen server draait, zoals een bestandsserver, webserver of netwerkcamera, die je ook van buitenaf wilt bereiken. Dit kan problematisch zijn, want het apparaat waarop je service draait, heeft een intern ip-adres (bijvoorbeeld 192.168.0.181) dat niet zomaar van buitenaf bereikbaar is. Je kunt wel (het externe wan-ip-adres van) je router bereiken, maar hoe weet de router dan voor welk netwerkapparaat dat binnengekomen verzoek bedoeld is? Een mogelijke uitweg is poortdoorschakeling (port forwarding). Het komt erop neer dat je je router instrueert om alle binnenkomende verkeer op een specifieke poort automatisch naar (het interne lan-ip-adres van) het gewenste apparaat door te sluizen. Hoe pak je dit aan?

Je router heeft twee netwerkingangen: een naar internet (extern ip-adres) en een naar je netwerk (intern ip-adres).

Voorbereiding portforwarding

Allereerst moet je het interne ip-adres van het betreffende netwerkapparaat kennen. Dit doe je het handigst via je router. Start je browser en voer het interne ip-adres van je router in. Dit adres lees je normaal af na het uitvoeren van het commando ipconfig op de Opdrachtprompt, bij Default Gateway (bijvoorbeeld 192.168.0.254). Je belandt nu in de webinterface van je router, waar je een lijst met interne ip-adressen van verbonden netwerkapparaten vindt, bijvoorbeeld bij DHCP Client Table of ConnectedDevices. Raadpleeg eventueel de routerhandleiding, en noteer het beoogde adres.

Daarnaast heb je het poortnummer nodig waarop de betreffende service bereikbaar is, evenals het gebruikte protocol, meestal tcp of soms (ook) udp. Raadpleeg hiervoor de handleiding bij de betreffende service of het apparaat.

De lijst met (ip-adressen van) enkele aangesloten apparaten op onze router.

Doorschakelen

Je hebt nu voldoende informatie om een regel voor poortdoorschakeling in te stellen op je router. Hoe je dit doet hangt af van je routertype. Op www.portforward.com/router.htm vind je instructies voor vele routers. Hieronder vind je een algemene werkwijze.

Zoek in je routerinterface naar een onderdeel als Port Forwarding of Virtual Server en klik op Add Rule. Geef je regel een naam, vul bij het juiste item het interne ip-adres van je server of apparaat in, kies het bijbehorende protocol en vul tevens het interne poortnummer in. Vaak wordt ook om een extern poortnummer gevraagd. Meestal is dit hetzelfde als het interne, maar dat hoeft niet. Bewaar je aanpassingen met Save of Apply.

Nu hoef je alleen maar de juiste applicatie te verbinden met het externe ip-adres van je router, op het ingegeven (externe) poortnummer. Dit ip-adres kom je te weten door vanaf een pc in je netwerk te surfen naar www.whatismyip.com.

Bij poortdoorschakeling kunnen er enkele complicaties optreden. Eén daarvan is dat het externe ip-adres van je router vaak dynamisch door je internetprovider wordt toegekend en dus kan veranderen. Om te vermijden dat je steeds het actuele adres moet kennen, kun je een dynamisch DNS (DDNS) gebruiken. Dit kan ook gratis, bijvoorbeeld bij NoIP, Dynu of Duck DNS.

Eenmaal de juiste plek gevonden, heb je snel een nieuwe regel toegevoegd.

Poortscan

Je begrijpt dat elke open poort een extra kwetsbaarheid in de beveiliging van je thuisnetwerk kan zijn, omdat dit een toegangspunt biedt voor potentiële aanvallers. Het is dus essentieel om alleen de hoogst noodzakelijke poorten open te zetten. Om snel de status van je netwerkpoorten te controleren, kun je een poortscan uitvoeren. Hierbij controleert een tool systematisch alle poorten op een ander apparaat.

Dit kan van binnenuit met een gratis tool als Nmap (de grafische frontend Zenmap wordt mee geïnstalleerd), maar ook van buitenaf. Dit laatste is nuttig omdat je je dan in de positie van een potentiële aanvaller plaatst. Gratis online scanners zijn onder meer Nmap Online (voor een publieke scan vul je het externe ip-adres of de DDNS-domeinnaam van je router/netwerk in) en GRC ShieldsUP!.

Bij GRC ShieldsUP! ga je als volgt te werk: klik op Proceed en kies bij voorkeur AllService Ports. De scan van de ‘laagste’ 1056 poorten start meteen. Een open poortnummer kleurt rood, een gesloten poort blauw en een stealth-poort groen. Dit laatste is iets veiliger omdat zo’n poort helemaal niet reageert op binnenkomende datapakketten, terwijl bij een blauwe poort een aanvaller weet dat er een actief systeem achter zit, alleen hij kan er niet (zomaar) binnen.

Klik op een blokje van een poortnummer voor meer (algemene) feedback. Let onder meer op poorten 22 (ssh) en 23 (telnet), omdat hackers deze graag in de gaten houden. Tref je inderdaad een of meer onverwachte open poorten aan, zoek dan in je router en op je netwerkapparaten welke services deze openingen daadwerkelijk nodig hebben. Eventueel sluit je ze af met je firewall, al dan niet tijdelijk als test.

Alle poorten in stealth (achter router en firewall).
▼ Volgende artikel
Eerste teaser van het derde House of the Dragon-seizoen is te zien
Huis

Eerste teaser van het derde House of the Dragon-seizoen is te zien

Het derde seizoen van Game of Thrones-spin-off House of the Dragon zal in juni op HBO Max verschijnen. Daarbij is gisteren de eerste teaser trailer uitgebracht.

Veel details over het derde seizoen zijn er nog niet, maar in het tweede seizoen stond het conflict tussen de verschillende groepen binnen Huis Targaryen centraal, en de spanningen zullen in het derde seizoen nog verder oplopen.

House of the Dragon is een prequel op Game of Thrones en gebaseerd op Fire and Blood van schrijver George R. R. Martin, die ook de boeken schreef waar Game of Thrones op gebaseerd is. Onder de acteurs in de serie vallen onder andere Emma D'Arcy, Matt SMith en Olivia Cooke.

Watch on YouTube

Een vierde seizoen voor de serie is ook al bevestigd, maar het is zo goed als zeker dat dat het laatste seizoen wordt. Er zijn namelijk plannen gemaakt voor vier seizoenen - dan is het verhaal verteld.

Daar blijft het natuurlijk niet bij op het gebied van Game of Thrones-content. Op HBO Max is onlangs het eerste seizoen van spin-off A Knight of the Seven Kingdoms afgerond, gebaseerd op Tales of Dunk and Egg (wederom uit de koker van Martin). Deze serie werd erg positief ontvangen en er zijn plannen om elk jaar een nieuw seizoen uit te brengen. De wachttijd tussen seizoenen van House of the Dragon is vaak juist twee jaar of langer.

▼ Volgende artikel
ETNA CM250MZ: waarom deze matzwarte combi-oven de favoriet van 2025 is
© ETNA
Huis

ETNA CM250MZ: waarom deze matzwarte combi-oven de favoriet van 2025 is

De ETNA CM250MZ is officieel bekroond met de Best Reviewed 2025 award van Kieskeurig.nl. Deze matzwarte combi-oven combineert een ruime inhoud van 50 liter met geavanceerde turbo-hetelucht en een intuïtieve touch-bediening. In dit artikel ontdek je waarom consumenten dit model massaal verkiezen boven andere ovens en wat deze award precies betekent voor jouw aankoopkeuze.

Partnerbijdrage - in samenwerking met ETNA

Het vinden van de juiste keukenapparatuur voelt vaak als een gok waarbij je moet kiezen tussen design en functionaliteit. Veel consumenten laten zich leiden door alléén het uiterlijk, om er later achter te komen dat de bakresultaten tegenvallen of de bediening onnodig ingewikkeld is. De jaarlijkse Best Reviewed-award van Kieskeurig.nl maakt een einde aan die onzekerheid door echte gebruikerservaringen centraal te stellen. Na het lezen van dit artikel weet je exact of de ETNA CM250MZ de juiste aanvulling is voor jouw keuken.

©ETNA

Het keurmerk van échte consumentenervaringen

De Best Reviewed 2025-award is geen prijs die door een vakjury achter gesloten deuren wordt uitgereikt, maar een erkenning gebaseerd op talloze onafhankelijke reviews van gebruikers. Een product komt pas in aanmerking voor deze titel als het gedurende het hele jaar consistent hoog scoort op gebruiksvriendelijkheid, prijs-kwaliteitverhouding en prestaties. Voor een merk als ETNA is dat de hoogste vorm van erkenning, omdat het direct reflecteert hoe de apparatuur in de dagelijkse praktijk functioneert. Wanneer je een combi-oven zoekt die dit label draagt, weet je dat andere kopers je al voorgingen en hun goedkeuring hebben gegeven aan de duurzaamheid en het gebruiksgemak van het apparaat.

De techniek achter de matzwarte afwerking

Zodra je de deur van de ETNA CM250MZ opent, voel je de degelijkheid van de scharnieren en het gladde oppervlak van de binnenruimte. Onder de motorkap vind je een krachtig turbo-heteluchtsysteem dat temperaturen tussen de 50 en 250 graden Celsius nauwkeurig vasthoudt.

De bediening van dit model verloopt via een modern touch-paneel met een slider die direct reageert op je vingerbewegingen. In plaats van herhaaldelijk op knoppen te tikken, veeg je soepel door de temperatuurinstellingen en tijden. Dit werkt intuïtief en snel, waardoor je de juiste van de acht ovenfuncties binnen enkele seconden hebt ingesteld voordat je de bereiding start.

©ETNA

Optimaal resultaat in een compacte keuken

Deze oven is bij uitstek geschikt voor huishoudens die de ruimte van een volwaardige oven willen zónder een enorme nis op te offeren. Met een inhoud van 50 liter en meerdere bakniveaus kun je probleemloos twee bakplaten met koekjes of een grote ovenschotel kwijt. De dertien automatische programma's nemen het denkwerk uit handen; je selecteert het type gerecht en het gewicht, waarna de oven zelf de juiste verhouding tussen magnetronvermogen en hetelucht bepaalt. Dat werkt bijzonder goed bij het bereiden van vlees dat sappig van binnen moet blijven, maar een krokante korst vereist. De vijf magnetronstanden bieden bovendien genoeg souplesse om zowel voorzichtig te ontdooien als snel een maaltijd op te warmen.

Beste match voor jou?

Er zijn situaties waarin de ETNA CM250MZ niet de beste match voor je is. Als je een professionele thuisbakker bent die regelmatig meerdere grote broden tegelijk bakt, heb je meer aan de inhoud van een volledig formaat oven. Ook wanneer je keuken een nismaat heeft die afwijkt van de standaard 45 centimeter hoogte, zal dit model niet passen zonder ingrijpende aanpassingen aan je kasten. Voor mensen die moeite hebben met digitale menu's en alleen een simpele knop voor start en stop willen, kan de uitgebreide interface misschien wat overweldigend aanvoelen. Tot slot is dit model minder geschikt voor al te kleine studentenkamers waar een vrijstaand model op het aanrecht de enige optie is, aangezien dit toch echt een inbouwmodel is.

©ETNA

Een betrouwbare alleskunner voor dagelijks gebruik

De ETNA CM250MZ is de Best Reviewed combi-oven van 2025 vanwege de uitstekende balans tussen een luxe matzwart design, een ruime 50 liter inhoud en veelzijdige kookfuncties. Met acht ovenfuncties en dertien automatische programma's biedt het apparaat gebruiksgemak voor zowel snelle opwarmtaken als uitgebreide bakprojecten. Het full touch-bedieningspaneel en de turbo-hetelucht zorgen voor een moderne kookervaring en gelijkmatige resultaten. Dit model is de ideale keuze voor wie een betrouwbare, stijlvolle inbouwoplossing zoekt die door echte gebruikers hoog wordt gewaardeerd op Kieskeurig.nl.